{"id":9910,"date":"2022-04-20T13:44:19","date_gmt":"2022-04-20T13:44:19","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=9910"},"modified":"2022-04-20T13:44:19","modified_gmt":"2022-04-20T13:44:19","slug":"pse-rusia-po-perpiqet-te-pushtoje-donbasin-ne-ukrainen-lindore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2022\/04\/20\/pse-rusia-po-perpiqet-te-pushtoje-donbasin-ne-ukrainen-lindore\/","title":{"rendered":"Pse Rusia po p\u00ebrpiqet t\u00eb pushtoj\u00eb Donbasin n\u00eb Ukrain\u00ebn lindore?"},"content":{"rendered":"<p>Rusia e ka zhvendosur fokusin e luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00ebn lindore pasi ka t\u00ebrhequr forcat e saj nga af\u00ebrsia e kryeqytetit Kiev. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky thot\u00eb se beteja p\u00ebr zon\u00ebn e njohur si Donbas ka filluar dhe se shumica e ushtris\u00eb ruse po merr pjes\u00eb n\u00eb t\u00eb.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb duhet t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb shpall\u00eb sukses Vladimir Putin n\u00eb \u201c\u00e7lirimin\u201d e tij t\u00eb zemr\u00ebs s\u00eb vjet\u00ebr industriale t\u00eb Ukrain\u00ebs, dhe a \u00ebsht\u00eb e mundur kjo?<\/p>\n<p>Forcat ukrainase m\u00eb t\u00eb trajnuara tashm\u00eb jan\u00eb vendosur n\u00eb lindje gjat\u00eb nj\u00eb lufte 8-vje\u00e7are me separatist\u00ebt e mb\u00ebshtetur nga Rusia. K\u00ebto nj\u00ebsi besohet se kan\u00eb p\u00ebsuar humbje t\u00eb m\u00ebdha, por jan\u00eb ende nj\u00eb sfid\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr ushtrin\u00eb pushtuese ruse, shkruan BBC.<\/p>\n<p>Forcat ruse kan\u00eb shkaktuar tashm\u00eb nj\u00eb katastrof\u00eb humanitare n\u00eb lindje, por ato ende nuk e kontrollojn\u00eb plot\u00ebsisht qytetin port t\u00eb Mariupolit. Presidenti ukrainas tha se do t\u00eb \u201cluftonte p\u00ebr \u00e7do met\u00ebr t\u00eb vendit t\u00eb tij\u201d dhe nj\u00eb ofensiv\u00eb e re ruse mund t\u00eb hapte nj\u00eb konflikt t\u00eb zgjatur.<\/p>\n<p> \u00c7far\u00eb \u00ebsht\u00eb Donbasi ukrainas?<\/p>\n<p>Kur presidenti rus Putin flet p\u00ebr Donbasin, ai n\u00ebnkupton zon\u00ebn e vjet\u00ebr t\u00eb Ukrain\u00ebs p\u00ebr prodhimin e qymyrit dhe \u00e7elikut. Ajo q\u00eb ai n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb do t\u00eb thot\u00eb, \u00ebsht\u00eb t\u00eb dy rajonet e m\u00ebdha lindore, Lugansk dhe Donetsk, t\u00eb cilat shtrihen nga Mariupol n\u00eb jug deri n\u00eb kufirin verior.<\/p>\n<p>\u201c\u00c7\u00ebshtja kryesore \u00ebsht\u00eb se Kremlini e ka identifikuar Donbasin si nj\u00eb pjes\u00eb rusisht-fol\u00ebse t\u00eb Ukrain\u00ebs, q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb Rusi sesa Ukraina\u201d, thot\u00eb Sam Cranny-Evans i Institutit Mbret\u00ebror.<\/p>\n<p>K\u00ebto zona jan\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb kryesisht rusisht-fol\u00ebse, por ato nuk jan\u00eb m\u00eb pro-ruse.<\/p>\n<p>\u201cMariupol ishte nj\u00eb nga qytetet m\u00eb pro-ruse n\u00eb Ukrain\u00eb dhe kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse nj\u00eb shkat\u00ebrrim i till\u00eb \u00ebsht\u00eb i pakuptuesh\u00ebm,\u201d tha eksperti i mbrojtjes Konrad Muzyka, kreu i Rochan Consulting.<\/p>\n<p>Nj\u00eb muaj pas fillimit t\u00eb luft\u00ebs, Rusia pretendoi se kishte marr\u00eb n\u00ebn kontroll 93 p\u00ebr qind t\u00eb rajonit t\u00eb Luhanskut dhe 54 p\u00ebr qind t\u00eb Donetskut. Presidenti rus \u00ebsht\u00eb ende larg pushtimit t\u00eb gjith\u00eb zon\u00ebs, por edhe n\u00ebse arrin t\u00eb shpall\u00eb fitoren, ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb territor shum\u00eb i madh p\u00ebr t\u2019u kontrolluar.<\/p>\n<p> Pse Putini d\u00ebshiron t\u00eb kontrolloj\u00eb Donbasin?<\/p>\n<p>Putin ka b\u00ebr\u00eb vazhdimisht akuza t\u00eb pabaza se Ukraina kreu gjenocid n\u00eb lindje. Kur filloi lufta, gati dy t\u00eb tretat e rajoneve lindore ishin n\u00eb duart e Ukrain\u00ebs. Pjesa tjet\u00ebr udh\u00ebhiqej nga satelit\u00ebt rus\u00eb. N\u00eb at\u00eb zon\u00eb jan\u00eb deklaruar edhe vendet q\u00eb jan\u00eb mb\u00ebshtetur nga Moska q\u00eb nga fillimi i konfliktit tet\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb. Pak para luft\u00ebs, presidenti Putin i njohu dy rajonet lindore si t\u00eb pavarura nga Ukraina.<\/p>\n<p>N\u00ebse Rusia pushton t\u00eb dy rajonet kryesore, kjo do t\u2019i jepte Vladimir Putin disa arritje t\u00eb prekshme n\u00eb luft\u00eb. Hapi tjet\u00ebr do t\u00eb ishte aneksimi i Donbasit, ashtu si\u00e7 b\u00ebri me Krimen\u00eb pas nj\u00eb referendumi jo bind\u00ebs t\u00eb vitit 2014.<\/p>\n<p>Dhe n\u00ebse arrin t\u00eb shpall\u00eb fitoren para 9 majit, nj\u00eb fest\u00eb e madhe mund t\u00eb b\u00ebhet n\u00eb Dit\u00ebn e Fitores, kur ushtria ruse ende sh\u00ebnon humbjen e Gjermanis\u00eb naziste n\u00eb 1945. Udh\u00ebheq\u00ebsi kukull rus n\u00eb Lugansk ka folur tashm\u00eb p\u00ebr mbajtjen e nj\u00eb referendumi n\u00eb \u201ct\u00eb ardhmen e af\u00ebrt\u201d, megjith\u00ebse ideja e nj\u00eb votimi qoft\u00eb edhe t\u00eb manipuluar n\u00eb zon\u00ebn e luft\u00ebs duket absurde.<\/p>\n<p>Cila \u00ebsht\u00eb strategjia e Putinit?<\/p>\n<p>Ushtria ukrainase beson se Putini d\u00ebshiron kontroll t\u00eb plot\u00eb jo vet\u00ebm mbi Donbasin, por edhe mbi rajonin jugor t\u00eb Khersonit, i cili shtrihet n\u00eb veri dhe per\u00ebndim t\u00eb Krimes\u00eb. Kjo do t\u2019i jepte atij nj\u00eb lidhje tok\u00ebsore p\u00ebrgjat\u00eb bregut jugor me kufirin rus dhe kontrollin e furnizimit me uj\u00eb t\u00eb Krimes\u00eb.<\/p>\n<p>Pjesa m\u00eb e madhe e Donetskut dhe zonat kryesore t\u00eb Luhanskut jan\u00eb ende n\u00eb duart e Ukrain\u00ebs, k\u00ebshtu q\u00eb forcat ruse po p\u00ebrpiqen t\u00eb rrethojn\u00eb ushtrin\u00eb ukrainase n\u00eb lindje, duke p\u00ebrparuar nga veriu, lindja dhe jugu. \u201cKy \u00ebsht\u00eb nj\u00eb territor i madh p\u00ebr t\u2019u kontrolluar dhe nuk mendoj se duhet t\u00eb n\u00ebnvler\u00ebsojm\u00eb kompleksitetin gjeografik t\u00eb situat\u00ebs,\u201d i tha BBC-s\u00eb Tracey German, nj\u00eb profesore n\u00eb King\u2019s College n\u00eb Lond\u00ebr.<\/p>\n<p>Rusia deri m\u00eb tani nuk ka arritur t\u00eb pushtoj\u00eb nj\u00eb qytet tjet\u00ebr ukrainas, Kharkivin, n\u00eb jug t\u00eb kufirit rus, por ka marr\u00eb kontrollin e Izjumit, nj\u00eb qytet strategjik posht\u00eb autostrad\u00ebs kryesore n\u00eb lindje, i kontrolluar nga separatist\u00ebt.<\/p>\n<p>\u201cRus\u00ebt rreth Izjumit po ndjekin rrug\u00ebt kryesore dhe kjo ka kuptim, duke pasur parasysh se shumica e pajisjeve t\u00eb tyre po l\u00ebvizin me rrug\u00eb dhe hekurudha\u201d, thot\u00eb German. Qytetet q\u00eb jan\u00eb tani n\u00eb rrezen ruse kan\u00eb jetuar tashm\u00eb vite t\u00eb t\u00ebra lufte q\u00eb kur separatist\u00ebt e mb\u00ebshtetur nga Rusia pushtuan fillimisht pjes\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb Donbasit.<\/p>\n<p>Objektivi tjet\u00ebr i madh n\u00eb rrug\u00ebn M03 \u00ebsht\u00eb Slavyansku, nj\u00eb qytet i pushtuar nga forcat separatiste n\u00eb vitin 2014, por q\u00eb arriti t\u00eb rimerret nga ukrainasit. Pushtimi i Kramatorskut, i vendosur m\u00eb n\u00eb jug, \u00ebsht\u00eb gjithashtu nj\u00eb q\u00ebllim i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm.<\/p>\n<p>Instituti Amerikan p\u00ebr Studime t\u00eb Luft\u00ebs (ISW) thot\u00eb se fushata e Rusis\u00eb p\u00ebr t\u00eb pushtuar t\u00eb dy rajonet ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb d\u00ebshtoj\u00eb n\u00ebse Ukraina arrin t\u00eb mbaj\u00eb Slovyanskun.<\/p>\n<p>Forcat ruse sulmuan qytetet e kontrolluara nga ukrainasit n\u00eb Luhansk nd\u00ebrsa p\u00ebrparonin nga veriu dhe lindja. Ata hyn\u00eb n\u00eb Kremin, n\u00eb veriper\u00ebndim t\u00eb Donetskut t\u00eb Veriut dhe bombarduan qytete si Rubizhne, Popasna dhe Lisichansk.<\/p>\n<p>K\u00ebto qytete jan\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme sepse kapja e tyre do t\u2019i lejonte Rusis\u00eb t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb dep\u00ebrtoj\u00eb n\u00eb per\u00ebndim dhe t\u00eb lidhet me forcat ruse q\u00eb sulmojn\u00eb juglindje t\u00eb Izjumit, beson ISW. Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse ushtria ukrainase po p\u00ebrqendron kund\u00ebrsulmet e saj n\u00eb at\u00eb zon\u00eb jasht\u00eb Izjumit.<\/p>\n<p>Rus\u00ebt duhet t\u00eb kontrollojn\u00eb linjat e furnizimit me rrug\u00eb dhe t\u00eb bllokojn\u00eb hyrjen e Ukrain\u00ebs n\u00eb rrug\u00ebt hekurudhore nga per\u00ebndimi. Hekurudha \u00ebsht\u00eb transporti m\u00eb efikas p\u00ebr trupat dhe arm\u00ebt e r\u00ebnda ukrainase dhe \u00ebsht\u00eb rruga m\u00eb e shpejt\u00eb p\u00ebr civil\u00ebt q\u00eb ikin. Kontrolli i pjes\u00ebve t\u00eb rrjetit hekurudhor do t\u2019u mund\u00ebsonte gjithashtu forcave ruse t\u00eb l\u00ebviznin trupat dhe materialin e tyre.<\/p>\n<p>Kreu i administrat\u00ebs ushtarake rajonale, Serhiy Haidai, beson se q\u00ebllimi i Rusis\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb shkat\u00ebrroj\u00eb gjith\u00e7ka n\u00eb rrug\u00ebn e saj n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb p\u00ebrmbush\u00eb q\u00ebllimin e Putinit p\u00ebr t\u00eb arritur kufijt\u00eb rajonal\u00eb per\u00ebndimor\u00eb t\u00eb Luganskut.<\/p>\n<p>Linjat hekurudhore n\u00eb Izjum n\u00eb veri dhe n\u00eb Mariupol dhe Melitopol n\u00eb jug jan\u00eb nd\u00ebrprer\u00eb. E nj\u00ebjta gj\u00eb \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb Slovjansk dhe asnj\u00eb tren nuk \u00ebsht\u00eb larguar nga qendra e af\u00ebrt e Kramatorska q\u00eb kur 57 njer\u00ebz u vran\u00eb n\u00eb nj\u00eb sulm t\u00eb fundit me raket\u00eb nd\u00ebrsa prisnin t\u00eb hipnin n\u00eb tren.<\/p>\n<p>A mund t\u00eb durojn\u00eb forcat ukrainase?<\/p>\n<p> N\u00eb fillim t\u00eb luft\u00ebs, 10 brigadat q\u00eb p\u00ebrb\u00ebnin Forcat e P\u00ebrbashk\u00ebta Ukrainase (JFO) n\u00eb lindje konsideroheshin si ushtar\u00ebt m\u00eb t\u00eb pajisur dhe m\u00eb t\u00eb trajnuar q\u00eb ka Ukraina.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebr momentin, ne nuk e dim\u00eb v\u00ebrtet se sa t\u00eb forta jan\u00eb nj\u00ebsit\u00eb ukrainase,\u201d tha Sam Cranny-Evans, i cili beson se numri i tyre \u00ebsht\u00eb rritur jav\u00ebt e fundit.<\/p>\n<p>\u201cQ\u00ebllimi kryesor i ukrainasve \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u2019i shkaktojn\u00eb sa m\u00eb shum\u00eb d\u00ebme pal\u00ebs ruse dhe ata po p\u00ebrdorin taktika asimetrike p\u00ebr t\u00eb shmangur betejat e m\u00ebdha\u201d, thot\u00eb Konrad Muzyka.<\/p>\n<p>Zyrtar\u00ebt amerikan\u00eb thon\u00eb se Rusia n\u00eb lindje tani ka 76 grupe t\u00eb forc\u00ebs s\u00eb batalionit taktik, duke num\u00ebruar edhe 11 nj\u00ebsi t\u00eb tjera t\u00eb mb\u00ebrritura dit\u00ebt e fundit dhe akoma m\u00eb shum\u00eb trupa po p\u00ebrgatiten aktualisht n\u00eb veri t\u00eb kufirit. K\u00ebto nj\u00ebsi zakonisht num\u00ebrojn\u00eb 700 deri n\u00eb 900 persona.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht p\u00ebrforcimeve, ekziston nj\u00eb skepticiz\u00ebm i p\u00ebrhapur se forcat ruse do t\u00eb b\u00ebjn\u00eb ndonj\u00eb p\u00ebrparim shpejt. ISW beson se ata mund t\u00eb shtypin pozicionet e Ukrain\u00ebs, por ndoshta me nj\u00eb kosto t\u00eb lart\u00eb, nd\u00ebrsa ekspert\u00ebt ushtarak\u00eb ukrainas besojn\u00eb se shum\u00eb batalione ruse jan\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb keqe.<\/p>\n<p>Forcat ruse kan\u00eb p\u00ebsuar tashm\u00eb humbje t\u00eb m\u00ebdha gjat\u00eb shtat\u00eb jav\u00ebve t\u00eb konfliktit dhe morali i tyre mendohet t\u00eb jet\u00eb i ul\u00ebt. Nj\u00ebsit\u00eb e tyre p\u00ebrb\u00ebhen nga njer\u00ebz t\u00eb rekrutuar nga zonat e af\u00ebrta separatiste, shum\u00eb n\u00ebn presion, si dhe nga ushtria e rregullt ruse.<\/p>\n<p>Kushtet e jetes\u00ebs n\u00eb Luganskun separatist<\/p>\n<p>Jeta n\u00ebn kontrollin e separatist\u00ebve t\u00eb mb\u00ebshtetur nga Rusia \u00ebsht\u00eb disi m\u00eb e qet\u00eb, megjith\u00ebse autoritetet separatiste kan\u00eb akuzuar forcat ukrainase p\u00ebr granatimet e nd\u00ebrtesave t\u00eb banimit dhe vrasjen e civil\u00ebve. Zyrtar\u00ebt n\u00eb shtetin e Donetskut thon\u00eb se 72 civil\u00eb jan\u00eb vrar\u00eb q\u00eb nga mesi i shkurtit. Shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr u vran\u00eb n\u00eb sulmet ruse n\u00eb territorin e kontrolluar nga Ukraina.<\/p>\n<p>Nj\u00eb grua n\u00eb Luhansk i tha BBC-s\u00eb se kishte par\u00eb shum\u00eb automjete t\u00eb blinduara ruse n\u00eb qytet dhe se tani kishte nj\u00eb atmosfer\u00eb frike dhe kujdesi. Ushtarak\u00ebt duhej t\u00eb bashkoheshin me milicin\u00eb lokale ruse dhe kushdo q\u00eb donte t\u00eb shmangte rekrutimin duhej t\u00eb fshihej.<\/p>\n<p>\u201cAta po mobilizojn\u00eb burrat n\u00eb rrug\u00eb, po i kapin. Nuk ka burra n\u00eb dyqane, n\u00eb qytet, n\u00eb rrug\u00eb. Prandaj jan\u00eb mbyllur t\u00eb gjitha kompanit\u00eb e dominuara nga meshkujt. Tashm\u00eb jemi b\u00ebr\u00eb Rusi, megjith\u00ebse joformalisht. T\u00eb gjith\u00eb kan\u00eb rusisht pasaportat,\u201d shpjegoi gruaja n\u00eb Lugansk p\u00ebr BBC.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rusia e ka zhvendosur fokusin e luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00ebn lindore pasi ka t\u00ebrhequr forcat e saj nga af\u00ebrsia e kryeqytetit Kiev. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky thot\u00eb se beteja p\u00ebr zon\u00ebn e njohur si Donbas ka filluar dhe se shumica e ushtris\u00eb ruse po merr pjes\u00eb n\u00eb t\u00eb. \u00c7far\u00eb duhet t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb shpall\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":9911,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9910"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9910"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9910\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9911"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9910"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9910"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9910"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}