{"id":9698,"date":"2022-04-18T11:51:43","date_gmt":"2022-04-18T11:51:43","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=9698"},"modified":"2022-04-18T11:51:43","modified_gmt":"2022-04-18T11:51:43","slug":"vota-per-shpirtin-francez","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2022\/04\/18\/vota-per-shpirtin-francez\/","title":{"rendered":"Vota p\u00ebr shpirtin francez"},"content":{"rendered":"<p>Emmanuel Macron n\u00eb krye dhe ka mund\u00ebsi t\u00eb dal\u00eb fitimtar n\u00eb raundin e dyt\u00eb kund\u00ebr sfidantes Marine Le Pen. Duket p\u00ebrs\u00ebritja e filmit t\u00eb 5 viteve m\u00eb par\u00eb, q\u00eb francez\u00ebt nuk kishin aspak d\u00ebshir\u00eb ta shikonin. Por n\u00ebse kokteji i raundit t\u00eb par\u00eb t\u00eb presidencialeve franceze e me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn ngjyr\u00eb si ai i 2017, kjo nuk vlen aspak p\u00ebr p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsit e tij: rezultati final p\u00ebrb\u00ebhet nga element\u00eb goxha t\u00eb ndrysh\u00ebm dhe n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb papritur dhe surpirzues, duke filluar nga pohimet e m\u00ebdha t\u00eb Marine Le Pen nga e djathta dhe Jean-Luc M\u00e9lenchon nga e majta.<\/p>\n<p><strong>Midis republik\u00ebs dhe <em>Macronis\u00eb<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Le t\u00eb nisemi nga i pari i klasifikuar: presidenti n\u00eb fuqi Macron ka siguruar nj\u00eb 27.8% bind\u00ebse t\u00eb votave t\u00eb shprehura. N\u00ebnkupton si mbi 1 milion votues m\u00eb shum\u00eb respektivisht raundit t\u00eb par\u00eb t\u00eb 2017, kan\u00eb dal\u00eb t\u00eb votojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb. Zgjedhjet komunale dhe rajonaje e viteve t\u00eb kaluara kishin par\u00eb pjes\u00ebmarrjen n\u00eb kutit\u00eb e votimit t\u00eb zbresin n\u00eb nj\u00eb nivel t\u00eb pazakont\u00eb, af\u00ebr me 30% t\u00eb atyre me t\u00eb drejt\u00eb vote: indiferenc\u00eb, protest\u00eb, ndjesi kot\u00ebsie? Nuk vlen p\u00ebr presidencialet: respektivisht 5 viteve m\u00eb par\u00eb pjes\u00ebmarrja ka zbritur po, nga 77.8% n\u00eb 73,7%, por pik\u00ebrisht nuk ka r\u00ebn\u00eb. Gjith\u00ebsesi jan\u00eb 2 milion votues m\u00eb pak q\u00eb kan\u00eb votuar: rritja e preferencave p\u00ebr Macron ka nj\u00eb vler\u00eb edhe m\u00eb substanciale.<\/p>\n<p>45 vje\u00e7ari Macron ka pritur gjat\u00eb, si nj\u00eb aktor i konsumuar q\u00eb k\u00ebrkonte goditjen e duhur p\u00ebr <em>coup de th\u00e9\u00e2tre<\/em>, p\u00ebrpara se t\u00eb njoftonte rikandidimin e tij p\u00ebr presidenc\u00ebn. Rikandidatura ishte e llogaritur, por zgjedhja p\u00ebr t\u00eb pritur i ka mundur t\u00eb shk\u00ebputet nga tollovit\u00eb e kandidat\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb shumt\u00eb, t\u00eb impenjuar q\u00eb t\u00eb dallohen p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb dhe, p\u00ebr pasojl, ulur tonet nj\u00eb rilan\u00e7im t\u00eb vazhduesh\u00ebm. Nga \u201clart\u00ebsia\u201d e Elizeut, Macron ka mundur t\u00eb mish\u00ebroj\u00eb k\u00ebshtu me nj\u00eb leht\u00ebsi t\u00eb caktuar njeriun e institucioneve, gardianin e Republik\u00ebs dhe t\u00eb stabilitetit p\u00ebrpara kaosit bot\u00ebror \u2013 lriz\u00ebn e globalizimit, pandemin\u00eb, luft\u00ebn.<\/p>\n<p>Konflikti n\u00eb Ukrain\u00eb ka sanksionuar suksesin e k\u00ebtij operacioni: p\u00ebrtej konsideratave gjeopolitike, sipas t\u00eb cilave Franca nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb list\u00ebn e armiqve m\u00eb t\u00eb k\u00ebqinj t\u00eb Mosk\u00ebs \u2013 sigurisht jo baraz me Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar dhe Shtetet e Bashkuara \u2013 p\u00ebrs\u00ebritja e vazhdueshme e kontaktit negociues e Macron me Vladimir Putinin, si live, ashtu edhe me nj\u00eb seri telefonatash, i ka mund\u00ebsuar presidentit francez q\u00eb shfaq\u00eb nj\u00eb spesor nd\u00ebrkomb\u00ebtar m\u00eb t\u00eb lart\u00eb se ai i konkurrent\u00ebve t\u00eb tij, duke u shfaqur si simbol i shtetit n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paarritshme p\u00ebr rival\u00ebt e tij. Pak r\u00ebnd\u00ebsi ka q\u00eb k\u00ebt\u00eb traktativa dhe telefonata kan\u00eb qen\u00eb d\u00ebshtake, pak r\u00ebnd\u00ebsi ka q\u00eb n\u00eb nj\u00eb moment t\u00eb caktuar kan\u00eb eg\u00ebrsuar mediat ukrainase: nga pik\u00ebpamja e fushat\u00ebs elektorale dhe e imazhit presidencial kan\u00eb funksionuar. Macron ka t\u00ebrhequr k\u00ebshti ndonj\u00eb vot\u00eb tjet\u00ebr nga ish votues socialist\u00eb t\u00eb moderuar, por ka arritur t\u00eb fitoj\u00eb sidomos ata tradicionalisht t\u00eb lidhur me t\u00eb djatht\u00ebn goliste, sot n\u00ebn etiket\u00ebn e \u201crepublikan\u00ebve\u201d: e provojn\u00eb votat e shumta sesa 5 vite m\u00eb par\u00eb t\u00eb fituara n\u00eb territore si Vandea, Alsaca apo Normandia, ish bastione t\u00eb qendr\u00ebs s\u00eb djatht\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Parti pa kthim<\/strong><\/p>\n<p>Pra, socialist\u00eb dhe golist\u00eb: formacionet klasike t\u00eb politik\u00ebs franceze; mund t\u00eb pyetet n\u00ebse Parisi, midis t\u00eb shumt\u00ebve, do t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb muzeum edhe p\u00eblr ta. P\u00ebr socialist\u00ebt, k\u00ebto zgjedhje kan\u00eb qen\u00eb nj\u00eb hap i m\u00ebtejsh\u00ebm drejt katastrof\u00ebs. N\u00ebse n\u00eb ato t\u00eb 2017 kishin par\u00eb kandidatin e tyre Beno\u00eet Hamon t\u00eb ndalej pak mbi 6% \u2013 sanksion i tmerrsh\u00ebm elektoral n\u00eb 5 vje\u00e7arin e Fran\u00e7ois Hollande q\u00eb aty mbyllej \u2013 k\u00ebsaj radha kandidatja e partis\u00eb, Anne Hidalgo, \u00ebsht\u00eb ndalur n\u00eb nj\u00eb mjeran 1.75%, aq m\u00eb tep\u00ebr posht\u00ebrues pasi Hidalgo \u00ebsht\u00eb kryebashkiakja e kryeqytetit.<\/p>\n<p>Sindikatura e Parisit i ka sjell\u00eb mir\u00eb, p\u00ebr shembull, Jacques Chirac, q\u00eb e kishte mbajtur p\u00ebr 20 vjet p\u00ebrpara se t\u00eb l\u00ebshohej n\u00eb presidenc\u00ebn e vendit; dhe \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtet\u00eb nj\u00eb risi e madhe n\u00eb politik\u00ebn franceze, e m\u00ebsuar ta konsideroj\u00eb qeverin\u00eb e qendrave m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme si palest\u00ebr t\u00eb nevojshme p\u00ebr \u00e7do personazh politik t\u00eb dor\u00ebs s\u00eb par\u00eb. N\u00eb zgjedhjet e fundit administrative, socialist\u00eb dhe republikan\u00eb kishin b\u00ebr\u00eb ende kulmin e kryeqyendrave dhe qeverive rajonale, n\u00eb nj\u00eb lloj udh\u00ebtimi nostalgjik n\u00eb koh\u00eb nga vitet n\u00eb kap\u00ebrcyellin e 2000, kur PS dhe UMP b\u00ebnin koh\u00ebn e mir\u00eb e t\u00eb keqe n\u00eb Franc\u00eb, diskutonin presidenc\u00ebn, nd\u00ebrtonin dhe kryesonin koalicione dhe p\u00ebrb\u00ebnin serbatorin e klas\u00ebs politike t\u00eb vendit. Por vota e 10 prilli i ka kthyer n\u00eb vend akrepat e sahatit dhe ka sanksionuar nj\u00eb divorc t\u00eb m\u00ebtejsh\u00ebm t\u00eb politik\u00ebs lokale nga ajo komb\u00ebtare: bashk\u00eb me Hidalgo ka r\u00ebn\u00eb edhe Val\u00e9rie P\u00e9cresse, kandidatja e formacionit trash\u00ebgimtar t\u00eb UMP s\u00eb Chirac dhe Sarkozy, q\u00eb \u00ebsht\u00eb ndaluar n\u00eb 4.8%. Nj\u00eb r\u00ebnie v\u00ebrtet vertikale, duke konsideruar 20% e siguruar nga Fran\u00e7ois Fillon, ish kreu i qeveris\u00eb s\u00eb 5 vje\u00e7arit t\u00eb Sarkozy, akoma 5 vite m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Sigurisht q\u00eb do t\u2019u ket\u00eb shkaktuar t\u00eb qeshura joparisian\u00ebve q\u00eb k\u00ebta dy d\u00ebshtime mbanin mark\u00ebn e kryeqytetit: n\u00ebse Hidalgo \u00ebsht\u00eb kryebashkiakja, P\u00e9cresse \u00ebsht\u00eb presidentja e rajonit parisian Ile de France. Megjithat\u00eb, as n\u00eb seksionet ku luanin n\u00eb sht\u00ebpi t\u00eb dy kandidatet nuk jan\u00eb shk\u00ebputur nga rezultati katastrofik komb\u00ebtar: n\u00eb Paris, jan\u00eb Macron (35%) dhe M\u00e9lenchon (30%) ata q\u00eb hapin shampanj\u00ebn.<\/p>\n<p><strong>Hakmarrja e Marine?<\/strong><\/p>\n<p>Midis kujt mund t\u00eb qesh\u00eb, q\u00eb \u00e7ke me t\u00eb, \u00ebsht\u00eb Marine Le Pen. Kandidatja e <em>Rassemblement National<\/em> vazhdon progresionin e saj 10 vje\u00e7ar: nga 17.9% me 6.4 milion vota t\u00eb 2012, kur kandidoi p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb dhe p\u00ebrfundoi e treta, tek 21.3% me 7.7 milion votat e 2017, kur arriti n\u00eb balotazhin q\u00eb humbi kundrejt Macron, deri tek 23.1% me 8.1 milion votat e k\u00ebtij raundi.<\/p>\n<p>Rezultati \u00ebsht\u00eb dometh\u00ebn\u00ebs edhe pse zbritja n\u00eb fush\u00eb e polemistit Eric Zemmour, edhe m\u00eb djathtas se ajo, duket e destinuar t\u00eb thyente \u00e7do shpres\u00eb fitoreje t\u00eb bij\u00ebs s\u00eb patriarkut t\u00eb s\u00eb djatht\u00ebs ekstreme franceze Jean-Marie Le Pen, duke e p\u00ebrc\u00e7ar\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pash\u00ebrueshme frontin nazional-populist apo sovranist thuajse si t\u00eb duash. Lamtumir\u00eb balotazh si m\u00eb 2017 apo si ai i babait n\u00eb 2002. Por faktikisht jo: 53 vje\u00e7arja Marine Le Pen \u00ebsht\u00eb konfirmuar kandidate e \u201cp\u00ebrtypshme\u201d p\u00ebr fashat e gjera t\u00eb elektoratit francez, midis t\u00eb cil\u00ebve spikasin banor\u00ebt e rajoneve pun\u00ebtore, por jo etnikisht t\u00eb p\u00ebrziera (p\u00ebr shembull, jo n\u00eb <em>banlieue<\/em> e Parisit, e popullura nga pun\u00ebtor\u00eb me t\u00eb ardhura t\u00eb ul\u00ebta q\u00eb votojn\u00eb majtas), dhe n\u00eb p\u00ebrgjiths\u00eb banor\u00ebt e tonave ekonomikisht dhe socialisht m\u00eb t\u00eb margjinalizuara. Midis pun\u00ebtor\u00ebve, Le Pen prek 42%, kundrejt 20% t\u00eb M\u00e9lenchon dhe 19% t\u00eb Macron.<\/p>\n<p>Vota e Le Pen faktikisht nuk \u00ebsht\u00eb uniforme n\u00eb territorin francez, duke filluar nga nj\u00eb dob\u00ebsi n\u00eb zonat urbane: midis pak qyteteve ku ka fituar, jan\u00eb gjithmon\u00eb dhe vet\u00ebm t\u00eb zakonshmet dhe t\u00eb voglat Calais n\u00eb veri dhe Tulonit n\u00eb jug, plus Perpinjanin, af\u00ebr me kufirin katalanas. Por Marine Le Pen ka dal\u00eb e para n\u00eb 41 departamente (ekuiva\u00ebente me provincat; Macron ka 52) t\u00eb vendit; siguron m\u00eb shum\u00eb se 30% t\u00eb votave n\u00eb zonat periurbane dhe rurale t\u00eb veriut dhe t\u00eb veriper\u00ebndimit t\u00eb Franc\u00ebs, ku tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e rrenjosur. Tjet\u00ebr zon\u00eb force: prapatoka e bregut mesdhetar, midis Bregut t\u00eb Kalt\u00ebr, Provanc\u00ebs dhe Linguadok\u00ebs.<\/p>\n<p>Nga ana tjet\u00ebr, n\u00ebse n\u00eb 2002 ardhja e Jean-Marie Le Pen n\u00eb raundin e dyt\u00eb presidencial kishte tronditur Europ\u00ebn, p\u00ebrve\u00e7 Franc\u00ebs, q\u00eb ishte mobilizuar masivisht duke i garantuar sfidantit tjet\u00ebr Chirac 82% t\u00eb votave t\u00eb mira n\u00eb balotazh, sot kontestuesja Macron-Le Pen zbret n\u00eb fush\u00ebn e kuazibanalitetit: votat e Le Pen, mbledhur me ato t\u00eb Zemmour dhe t\u00eb sovranistit tjet\u00ebr Nicolas Dupont-Aignan, kapin 32.3% t\u00eb totalit t\u00eb votave t\u00eb dh\u00ebna, edhe fal\u00eb nj\u00eb peshkimi shum\u00eb t\u00eb frutsh\u00ebm n\u00eb basenin e s\u00eb djatht\u00ebs tradicionale sidomos n\u00eb jug: nj\u00eb ramp\u00eb l\u00ebshimi jo indiferente n\u00eb pritje t\u00eb balotazhit.<\/p>\n<p>Duhet specifikuar edhe se sfida Macron \u2013 Le Pen ishte rezultati m\u00eb i uruar nga t\u00eb dy sfidant\u00ebt. Nga Macron, pasi i bindur se n\u00eb nj\u00eb duel me Marine Le Pen do t\u00eb ishte fitimtar i sigurt\u00eb: francez\u00ebt q\u00eb n\u00eb raundin e par\u00eb nuk kan\u00eb zgjedhur as nj\u00ebrin, as tjetrin, sipas k\u00ebtij vizioni, n\u00eb raundin e dyt\u00eb do t\u00eb rreshtoheshin p\u00ebr Macron, apo maksimumi do t\u00eb abstenonin. Ne jemi ar\u00ebsyeja, shkenca dhe kompetenca, thot\u00eb Macron: b\u00ebjeni pak juve. Por edhe Le Pen e konsideron Macron, president n\u00eb fuqi i nj\u00eb 5 vje\u00e7ari shum\u00eb t\u00eb trazuar i t\u00eb cilit l\u00ebvizja e Jelek\u00ebve t\u00eb Verdh\u00eb ka qen\u00eb vet\u00ebm aspekti m\u00eb i duksh\u00ebm, kundr\u00ebshtari ideali kund\u00ebr t\u00eb cilit t\u00eb p\u00ebrq\u00ebndrohej e gjitha mosdakord\u00ebsia e p\u00ebrhapur q\u00eb g\u00eblon n\u00eb shoq\u00ebri. As e djatht\u00eb apo e majt\u00eb, thot\u00eb Le Pen: raundi i dyt\u00eb duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb referendum p\u00ebr Macron.<\/p>\n<p><strong>Ndryshorja M\u00e9lenchon<\/strong><\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht k\u00ebtij dualizmi populist (t\u00eb dy kandidat\u00ebt kan\u00eb specifikuar se idet\u00eb \u201clihen menjan\u00eb\u201d n\u00eb favor t\u00eb karizm\u00ebs, kapacitetit dhe historis\u00eb personale) q\u00eb vet\u00ebushqehet, panorama politike franceze \u00ebsht\u00eb ndar\u00eb m\u00eb dysh, bile m\u00eb tresh. Sistemi elektoral presidencial m\u00eb dy raunde u konceptua nga Charles De Gaulle p\u00ebr t\u00eb favorizuar nj\u00eb grupim politik rreth nj\u00eb t\u00eb djathte dhe nj\u00eb t\u00eb majte p\u00ebrfaq\u00ebsuese e mazhoranc\u00ebs s\u00eb vendit dhe nga tone joekstremiste. N\u00eb k\u00ebt\u00eb raund \u00ebsht\u00eb p\u00ebrs\u00ebritur prishja e k\u00ebsaj teorie, tashm\u00eb e verifikuar n\u00eb 2017, kur qen\u00eb 4 kandidat\u00ebt q\u00eb mor\u00ebn nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb krahasuesh\u00ebm votash: Macron, Le Pen, Fillon dhe M\u00e9lenchon.<\/p>\n<p>Ndoshta edhe m\u00eb i papritur se afirmimi i Marine Le Pen \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht rezultati i Jean-Luc M\u00e9lenchon: \u00ebsht\u00eb kandidati i s\u00eb majt\u00ebs radikale q\u00eb i duhet t\u00eb nxjerr\u00eb n\u00eb drit\u00eb n\u00eb 2002 sesa mund t\u00eb jet\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsues sistemi mazhoritar francez. Edhe progresioni i tij ka qen\u00eb i vazhduesh\u00ebm n\u00eb vitet e fundit: nga11.1% me 4 milion vota n\u00eb 2012, n\u00eb 19.6% me 7.1 milion vota t\u00eb 2017 (arriti i kat\u00ebrti), deri tek 21.9 me 7.7 milion vota t\u00eb k\u00ebtij raundi, q\u00eb i ka sjell\u00eb vet\u00ebm vendin e tret\u00eb, dometh\u00ebn\u00eb p\u00ebrjashtimin nga balotazhi.<\/p>\n<p>Ve\u00e7 k\u00ebsaj, lideri 70 vje\u00e7ar i <em>La France Insoumise<\/em> (\u201cFranca e pamposhtur\u201d) \u00ebsht\u00eb vendosur n\u00eb nj\u00eb panoram\u00eb hiper t\u00eb cop\u00ebzuar nga e majta. P\u00ebrve\u00e7 socialistes Hidalgo q\u00eb n\u00eb Paris qeveris n\u00eb koalicion me t\u00eb majt\u00ebn radikale, ishte edhe lideri i t\u00eb Gjelb\u00ebrve Yannick Yadot: i bllokuar n\u00eb nj\u00eb zhg\u00ebnjyes 4.6%, vet\u00ebm ka konfirmuar \u201calergjin\u00eb\u201d e t\u00eb gjelb\u00ebrve francez\u00eb p\u00ebr takimet e m\u00ebdha politike. Bashk\u00eb me ta, p\u00ebrqindjet e Philippe Poutou e Partis\u00eb s\u00eb Re Antikapitaliste (0.8%), Natalie Arthaud e Luft\u00ebs Pun\u00ebtore (0.6%) dhe sidomos Fabien Roussel t\u00eb Partis\u00eb Komuniste (2.3%) mundet vet\u00ebm t\u00eb b\u00ebj\u00eb t\u00eb qaj\u00eb rezultatin e nj\u00eb vote m\u00eb pak t\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb, m\u00eb shum\u00eb e p\u00ebrq\u00ebndruar tek M\u00e9lenchon, q\u00eb ka dal\u00eb prapa Marine Le Pen vet\u00ebm m\u00eb 1.2%.<\/p>\n<p>M\u00e9lenchon ka peshkuar me sukses t\u00eb madh n\u00eb disa zona referimi klasike t\u00eb s\u00eb majt\u00ebs franceze, si <em>banlieue<\/em> parisian: n\u00eb shum\u00eb komuna t\u00eb kuror\u00ebs periferike pun\u00ebtore apo me t\u00eb ardhura t\u00eb ulta t\u00eb kryeqytetit prej 50% t\u00eb konseuseve dhe tejkalon 30% brenda komun\u00ebs s\u00eb Parisit, duke rezultuar m\u00eb i votuari n\u00eb <em>Arrondissement<\/em> m\u00eb popullore (t\u00eb 10, 11, 13, 18, 19, 20, por edhe n\u00eb 1, nd\u00ebrsa t\u00eb tjer\u00ebt jan\u00eb p\u00ebr Macron). Duke theksuar nj\u00eb rezultat thuajse n\u00eb pasqyr\u00eb me at\u00eb t\u00eb Marine Le Pen, kandidat i \u201cpamposhtur\u201d p\u00ebrgjith\u00ebsisht ka ecur hum\u00eb mir\u00eb n\u00eb qytetet e m\u00ebdha (ka fituar n\u00eb Marsej\u00eb, Lil\u00eb, Nant\u00eb, Tuluz\u00eb, Stasburg, Le Havre, Rouen, Montpellier, Rennes\u2026) dhe n\u00eb pjes\u00ebn jugper\u00ebndimore t\u00eb Franc\u00ebs. Ka qen\u00eb edhe i preferuari midis t\u00eb rinjve: sikur t\u00eb kishin votuar vet\u00ebm n\u00ebn 35 vje\u00e7ar\u00ebt, M\u00e9lenchon do t\u00eb fitonte me 33%, i ndjekur nga Marine Le Pen me 32%. Macron ka st\u00ebrfituar (39%) midis mbi 65 vje\u00e7ar\u00ebve, duke thar\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast nj\u00eb serbator shum\u00eb besnik ndaj s\u00eb djatht\u00ebs tradicionale, at\u00eb t\u00eb pensionist\u00ebve, dhe \u00ebsht\u00eb imponuar midis votuesve m\u00eb t\u00eb kamur \u2013 duke regjistruar rezultate diskrete edhe n\u00eb fashat e t\u00eb ardhurave t\u00eb nd\u00ebrmjetme.<\/p>\n<p><strong>Dilemat e balotazhit<\/strong><\/p>\n<p>Votuesit e s\u00eb majt\u00eb radikale gjenden tani n\u00eb situat\u00ebn e gjilp\u00ebr\u00ebs s\u00eb peshores. As edhe nj\u00eb vot\u00eb p\u00ebr Marine Le Pen! \u2013 ka specifikuar menj\u00ebher\u00eb M\u00e9lenchon. Por nuk \u00ebsht\u00eb e th\u00ebn\u00eb se t\u00eb tij\u00ebt do t\u00eb z\u00ebn\u00eb qendrat e votimit p\u00ebr t\u00eb votuar Macron. Aq m\u00eb shum\u00eb q\u00eb narrativa dhe politika e presidentit n\u00eb fuqi gjat\u00eb k\u00ebtyre dit\u00ebve jan\u00eb zhvendosur past\u00ebrtisht nga e djathta.<\/p>\n<p>P\u00ebrkundrazi, votuesit e majt\u00eb mund t\u2019i gjejn\u00eb aspak t\u00eb \u00e7uditshme disa prej propozimeve t\u00eb lideres s\u00eb <em>Rassemblement National<\/em>: e imponuar mbi t\u00eb ardhurat financiare, supremacia e ligjit francez respektivisht t\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb Bashkimit Europian, daljes s\u00eb Franc\u00ebs nga komanda e integruar e NATO, institucion i referendumeve popullore, refuzim i traktateve t\u00eb shk\u00ebmbimit t\u00eb lir\u00eb, si CETA midis Bashkimit Europian dhe Kanadas\u00eb. Ve\u00e7 k\u00ebsaj, Marine Le Pen \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb koordinatat minimale t\u00eb politik\u00ebs europiane, paksa si kryeministri hungarez Viktor Orb\u00e0n: nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb p\u00ebr daljen e Franc\u00ebs nga Bashkimi Europian dhe as nga euro dhe kjo e b\u00ebn t\u00eb duket m\u00eb pak t\u00eb \u201crrezikshme\u201d.<\/p>\n<p>Ve\u00eb k\u00ebsaj, flamuri francez i <em>France Insoumise<\/em> gjat\u00eb k\u00ebtyre viteve ka qen\u00eb i pranish\u00ebm n\u00eb \u00e7do manifestim kund\u00ebr politik\u00ebs ekonomike, sociale dhe sh\u00ebndet\u00ebsore t\u00eb Emmanuel Macron. Nga M\u00e9lenchon e posht\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrve\u00e7se nj\u00eb p\u00ebrs\u00ebritje: fitorja e Le Pen nuk do t\u00eb zgjidh\u00eb asnj\u00eb problem. Por Macron e ka p\u00ebrdorur apelin ndaj vot\u00ebs s\u00eb dobishme kund\u00ebr s\u00eb djatht\u00ebs ekstreme 5 vite m\u00eb par\u00eb dhe tek e majta radikale, m\u00eb pas pik\u00ebrisht e mobilizuar ndaj \u00e7do shtytjeje kund\u00ebr tij, teoricien\u00ebt e \u201cm\u00eb pak t\u00eb keqes\u201d, e vot\u00ebs p\u00ebr Macron q\u00eb t\u00eb \u201cb\u00ebhen dig\u00eb\u201d, jan\u00eb mbushur me shpulla p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb me nofk\u00ebn <em>kastor\u00eb<\/em>.<\/p>\n<p>Nga ana e tij, Macron \u00ebsht\u00eb i vet\u00ebdijsh\u00ebm se ka nj\u00eb fush\u00eb shum\u00eb m\u00eb t\u00eb ngusht\u00eb ku t\u00eb peshkoj\u00eb, respektivisht balotazhit t\u00eb 5 viteve m\u00eb par\u00eb q\u00eb p\u00ebrfundoi me nj\u00eb fitore t\u00eb madhe, 2 vota n\u00eb 3 p\u00ebr t\u00eb; rreziku \u00ebsht\u00eb ai i humbjes s\u00eb busull\u00ebs s\u00eb \u201cfush\u00ebs s\u00eb Republik\u00ebs dhe t\u00eb ar\u00ebsyes\u201d, si\u00e7 e ka quajtur ministri i \u00c7\u00ebshtjeve Europiane, Cl\u00e9ment Beaune. Do t\u00eb jen\u00eb dy jav\u00eb komplekse, ku t\u00eb dy kandidat\u00ebt do t\u00eb tentojn\u00eb n\u00eb \u00e7do m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb akreditohen pran\u00eb sektor\u00ebve sociale pran\u00eb sektor\u00ebve social\u00eb q\u00eb nuk i kan\u00eb votuar: \u201cT\u2019u \u00e7ash b&#8230; t\u00eb pavaksinuarve?\u201d, ka th\u00ebn\u00eb presidenti n\u00eb fuqi duke ju referuar nj\u00eb shprehjeje t\u00eb politikave t\u00eb tij t\u00eb luftimit t\u00eb Covid. \u201cJan\u00eb fjal\u00eb qesharake q\u00eb duhen kontekstualizuar\u201d. Kurse Marine Le Pen ka b\u00ebr\u00eb tashm\u00eb me dije se nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb kund\u00ebr nj\u00eb martese midis personave t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtit seks, q\u00eb megjithat\u00eb ka shkaktuar protesta t\u00eb m\u00ebdha tek e djathta franceze.<\/p>\n<p>Disa kandidat\u00eb kan\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb deklarim vote drejtuar Macron: jan\u00eb Hidalgo, Roussel, Yadot dhe P\u00e9cresse, q\u00eb kan\u00eb n\u00ebnvizuar t\u00eb gjith\u00eb divergjencat e m\u00ebdha politike t\u00eb tyre. edhe Zemmour ka n\u00ebnvizuar divergjencat e saj me Le Pen, p\u00ebrpara se ta ftoj\u00eb t\u00eb votoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb, duke par\u00eb se \u201cMacron ka l\u00ebn\u00eb t\u00eb hyjn\u00eb 2 milion to huaj\u201d, krim i posht\u00ebr nga pik\u00ebpamja e saj. T\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn ka b\u00ebr\u00eb Dupont-Aignan.<\/p>\n<p>Kandidatura Zemmour la d\u00ebshtuar, duke u ndalur n\u00eb 7%, pavar\u00ebsisht nj\u00eb v\u00ebmendje mediatike t\u00eb jasht\u00ebzakonshme. Ish gazetari i <em>Figaro<\/em> mund t\u00eb ngush\u00ebllohet me 22% midis pasanik\u00ebve t\u00eb Saint-Tropez dhe me 27% t\u00eb votave n\u00eb selin\u00eb e ambasad\u00ebs s\u00eb Franc\u00ebs n\u00eb Mosk\u00eb (tek ne do t\u00eb duhej nj\u00eb si Putini, kishte th\u00ebn\u00eb m\u00eb 2018), por paradoksalisht d\u00ebshtimi i saj mund t\u00eb favorizoj\u00eb n\u00eb fakt ta pengoj\u00eb Marine Le Pen si mendonte. P\u00ebrball\u00eb teprimeve t\u00eb k\u00ebnaqura dhe fyerjeve t\u00eb tjera t\u00eb gazetarit, i prirur ndaj polemik\u00ebs aq m\u00eb shum\u00eb n\u00ebse e mark\u00ebs etniciste apo religjioze, Le Pen \u00ebsht\u00eb shfaqur e p\u00ebrgjegjshme, e matur dhe e moderuar, deri njer\u00ebzore: n\u00eb kund\u00ebrshtim nga Zemmour \u00ebsht\u00eb shprehur e gatshme t\u2019i mir\u00ebpres\u00eb refugjat\u00ebs e luft\u00ebs ukrainase dhe ka denoncuar deri si kandidat\u00ebt tejet \u201cpronazist\u00eb\u201d me Zemmour.<\/p>\n<p>Lajm jo aq i mir\u00eb p\u00ebr Macron: kandidati i republika\u00ebnve i mundur p\u00ebr nj\u00eb qime n\u00eb primaret e P\u00e9cresse, deputeti nician Eric Ciotti, ka th\u00ebn\u00eb se nuk do ta votoj\u00eb presidentin n\u00eb fuqi. Do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb zgjedhje qytetarie, por edhe qytet\u00ebrimi, ka deklaruar Marine Le Pen. Mund t\u00eb jet\u00eb q\u00eb ka t\u00eb drejt\u00eb.<\/p>\n<p>(nga <em>Aspenia Institute<\/em>)<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrgatiti<\/strong><\/p>\n<p><strong>ARMIN TIRANA<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-9700\" src=\"https:\/\/foltore.al\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/ff-174x300.png\" alt=\"\" width=\"243\" height=\"419\" srcset=\"https:\/\/foltore.al\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/ff-174x300.png 174w, https:\/\/foltore.al\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/ff.png 335w\" sizes=\"(max-width: 243px) 100vw, 243px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Emmanuel Macron n\u00eb krye dhe ka mund\u00ebsi t\u00eb dal\u00eb fitimtar n\u00eb raundin e dyt\u00eb kund\u00ebr sfidantes Marine Le Pen. Duket p\u00ebrs\u00ebritja e filmit t\u00eb 5 viteve m\u00eb par\u00eb, q\u00eb francez\u00ebt nuk kishin aspak d\u00ebshir\u00eb ta shikonin. Por n\u00ebse kokteji i raundit t\u00eb par\u00eb t\u00eb presidencialeve franceze e me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn ngjyr\u00eb si ai i 2017, &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":9699,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9698"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9698"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9698\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9699"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9698"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9698"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9698"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}