{"id":7597,"date":"2022-03-22T10:18:11","date_gmt":"2022-03-22T10:18:11","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=7597"},"modified":"2022-03-22T10:18:11","modified_gmt":"2022-03-22T10:18:11","slug":"22-marsi-92-fundi-i-shtetit-komunist-dhe-fillimi-i-eres-se-demokracise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2022\/03\/22\/22-marsi-92-fundi-i-shtetit-komunist-dhe-fillimi-i-eres-se-demokracise\/","title":{"rendered":"22 marsi \u201992, fundi i shtetit komunist dhe fillimi i er\u00ebs s\u00eb Demokracis\u00eb"},"content":{"rendered":"

Dr.Muj\u00eb BU\u00c7PAPAJ<\/strong><\/p>\n

Partia Demokratike erdhi n\u00eb fuqi m\u00eb 22 mars 1992, vet\u00ebm 14 muaj nga koha kur ajo ishte themeluar, duke p\u00ebrshkuar nj\u00eb rrug\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebrballjesh dhe sfidash t\u00eb pabarabarta me PPSH-n\u00eb dhe Sigurimin e Shtetit, si dhe prov\u00ebn e zgjedhjeve t\u00eb para pluraliste t\u00eb mbajtura m\u00eb 31 mars 1991.<\/p>\n

Si nj\u00eb nga themeluesit e Partis\u00eb Demokratike dhe p\u00ebrsonazh i asaj Levizje t\u00eb madhe kam ndjekur me interes at\u00eb shnd\u00ebrrim q\u00eb po lindte n\u00eb vendin m\u00eb t\u00eb izoluar t\u00eb bot\u00ebs, por edhe n\u00eb vazhdim gjat\u00eb k\u00ebtyre 30 vjet\u00ebve t\u00eb jet\u00ebs politike t\u00eb shtetit demokratik shqiptar.<\/p>\n

Gjat\u00eb k\u00ebtyre 32 vjet\u00ebve pluraliz\u00ebm dhe vecanarisht gjat\u00eb periudh\u00ebs dhjetor 1990- mars 1992, si n\u00eb asnj\u00eb vend tjet\u00ebr ish-komunist, n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb zhvilluar nj\u00eb luft\u00eb e vert\u00ebt\u00eb dhe e pabarabrat\u00eb, mes PD t\u00eb drejtuar nga Sali Berisha dhe Azem Hajdari, t\u00eb mbeshtetur nga mij\u00ebra p\u00ebrkrah\u00ebs t\u00eb tyre, si dhe sigurimit t\u00eb shtetit. Rebelimi bolshevik i marsit 1997 ishte nj\u00eb deshmi q\u00eb k\u00ebto struktura t\u00eb egra dhe primitive, ishin t\u00ebrhequr t\u00eb poshtruara dhe t\u00eb mundura nga njer\u00ebzit e PD-s\u00eb, me 22 mars 1992 p\u00ebr t\u2019u kakmarr\u00eb ndaj tyre n\u00eb at\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb tashm\u00eb e dim\u00eb t\u00eb gjith\u00eb. PD la n\u00eb k\u00ebt\u00eb ballafaqim t\u00eb eg\u00ebr qindra t\u00eb vrar\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb edhe kryetarin e saj t\u00eb par\u00eb Azem Hajdari, nd\u00ebrsa lid\u00ebrit historik t\u00eb PD-s\u00eb, Sali Berisha iu b\u00eb disa her\u00eb atentat, p\u00ebrfshir\u00eb edhe sulmin me bomb\u00eb n\u00eb Shkallnuer t\u00eb Durrsit, n\u00eb qershor 1997. N\u00eb k\u00ebt\u00eb ngjarje dramatike kam asistuar duke q\u00ebn\u00eb gazetar i RD-s\u00eb. Por le t\u00eb shohim ngjarjet q\u00eb paraprin\u00eb fitoren 22 marsit 1992.<\/p>\n

ZHG\u00cbNJIMI I ZGJEDHJEVE T\u00cb 31 MARSIT<\/p>\n

N\u00eb zgjedhjet e 31 Marsit 1991, Partia Demokratike u paraqit si nj\u00eb forc\u00eb k\u00ebrc\u00ebnuese p\u00ebr sistemin e vjet\u00ebr. Fakti q\u00eb p\u00ebr kandidat\u00ebt e saj votuan zgjedh\u00ebsit n\u00eb qytetet kryesore t\u00eb vendit, e sillte at\u00eb n\u00eb mendjet e njer\u00ebzve si nj\u00eb forc\u00eb politike t\u00eb s\u00eb ardhmes. N\u00eb zgjedhjet e 31 marsit mor\u00ebn pjes\u00eb 11 parti dhe shoqata, t\u00eb cilat konkuruan p\u00ebr 250 vende n\u00eb Kuvendin Popullor. Partia Demokratike bashk\u00eb me Partin\u00eb Republikane i p\u00ebrkisnin frontit opozitar, nd\u00ebrsa Partia Agrare dhe Partia Ekologjike shiheshin si vegla t\u00eb Partis\u00eb s\u00eb Pun\u00ebs, bashk\u00eb me disa shoqata t\u00eb kontrolluara nga PPSH. PD, megjith\u00ebse nuk kishte m\u00eb shum\u00eb se 4 muaj jet\u00eb n\u00eb sken\u00ebn politike t\u00eb vendit, konkuroi n\u00eb 250 zona elektorale. N\u00eb kaq zona konkuroi edhe PPSH me aleat\u00ebt e saj. P\u00ebr t\u00eb par\u00eb pabarazin\u00eb n\u00eb k\u00ebto zgjedhje, p\u00ebrve\u00e7 t\u00eb tjerash mjafton t\u00eb p\u00ebrmendim vet\u00ebm nj\u00eb fakt. Kryetari i Komisionit t\u00eb Zgjedhjeve, Rexhep Meidani, ishte vet\u00eb kandidat p\u00ebr deputet. PPSH fitoi 169 vende ose 67,6% nga 250 vende. PPSH dominoi n\u00eb zonat fshatare, ku kontrolli i shtetit dhe strukturave t\u00eb tij ishte akoma i madh. Kandidat\u00ebt kryesor\u00eb t\u00eb PPSH, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe Ramiz Alin\u00eb, humb\u00ebn, nd\u00ebrsa kryeministri Fatos Nano mundi t\u00eb fitonte vet\u00ebm pas nj\u00eb balotazhi. Alia d\u00ebshtoi n\u00eb nj\u00eb zon\u00eb t\u00eb Tiran\u00ebs, p\u00ebrball\u00eb Frano Krroqit, nj\u00eb em\u00ebr deri at\u00ebher\u00eb krejt i panjohur. PDSH fitoi 79 vende ose 30%, duke dominuar thuajse t\u00ebr\u00ebsisht n\u00eb zonat urbane t\u00eb vendit. Qytetet kryesore votuan p\u00ebr kandidat\u00ebt e PD-s\u00eb. Organizata e minoritetet grek \u201cOmonia\u201c fitoi 2% ose 5 vende n\u00eb parlament, nd\u00ebrsa Komiteti i Veteran\u00ebve mori vet\u00ebm nj\u00eb vend, ose 0.4 %.<\/p>\n

Sado q\u00eb rezultatet e PD-s\u00eb qen\u00eb t\u00eb mira, ajo nuk mundi t\u00eb fitonte dy t\u00eb tretat e vendeve n\u00eb Kuvend. K\u00ebshtu q\u00eb ajo nuk do t\u00eb mund t\u00eb ndikonte n\u00eb miratimin e ligjeve t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb parlament. N\u00eb fakt PD+PR kishin fituar rreth 40% t\u00eb numrit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb votave t\u00eb zgjedh\u00ebsve n\u00eb shkall\u00eb vendi, por sistemi mazhoritar e pengoi opozit\u00ebn t\u00eb kishte m\u00eb shum\u00eb vende n\u00eb parlament. Sido q\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebsit e PD dol\u00ebn t\u00eb zhg\u00ebnjyer nga k\u00ebto zgjedhje, vet\u00eb PD dhe Berisha e vler\u00ebsoi k\u00ebt\u00eb konkurim t\u00eb par\u00eb me PPSH-n\u00eb, si shpres\u00ebdh\u00ebn\u00ebs, nisur nga fakti q\u00eb PD kishte vet\u00ebm 4 muaj q\u00eb ishte themeluar.<\/p>\n

PD nuk kishte ndonj\u00eb potencial ekonomik, as mjete t\u00eb nevojshme p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar makinerin\u00eb shtet\u00ebrore t\u00eb PPSH-s\u00eb. Ajo ishte e paorganizuar mir\u00eb si dhe p\u00ebrball\u00eb manipulimve t\u00eb hapura t\u00eb PPSH. Partia n\u00eb pushtet kontrollonte RTSH, dhe 90% t\u00eb shtypit, ajo kishte n\u00eb an\u00ebn e saj policin\u00eb dhe sigurimin fam\u00ebkeq. Forcat e terrorit shtet\u00ebror nga dhjetori 1990 deri dit\u00ebn e zgjedhjeve kishin vrar\u00eb mbi 20 veprimtar\u00eb dhe aktivist\u00eb t\u00eb Partis\u00eb Demokratike, kishin burgosur dhe rrahur me qindra t\u00eb tjer\u00eb. Edhe vet\u00eb drejtuesit kryesor\u00eb t\u00eb PD-s\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb Berish\u00ebn dhe Hajdarin kishin qen\u00eb preh e sulmeve dhe incidenteve t\u00eb r\u00ebnda, t\u00eb provokuara nga sigurimi.<\/p>\n

PD u mb\u00ebshtet fuqish\u00ebm nga seksioni shqip i \u201cZ\u00ebrit t\u00eb Amerik\u00ebs\u201c i drejtuar nga analisti i mir\u00ebnjohur Elez Biberiaj, nj\u00eb q\u00ebndrim editorial ky q\u00eb vinte n\u00eb frym\u00ebn e politik\u00ebs s\u00eb Qeveris\u00eb Amerikane p\u00ebr t\u00eb larguar nga pushteti komunist\u00ebt dhe mbeshtetur forcat e reja opozitare n\u00eb vend.<\/p>\n

Alia dhe komunist\u00ebt kishin pranuar pluralizmin t\u00eb detyruar nga presionet e forta nd\u00ebrkomb\u00ebtare si dhe nga pak\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb q\u00eb vinin nga brenda dhe revotat e forta studentore, por ata nuk ishin p\u00ebr reforma q\u00eb do t\u00eb \u00e7onin n\u00eb prekjen e thelbit t\u00eb sistemit.<\/p>\n

Megjith\u00eb k\u00ebto fakte v\u00ebzhguesit nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb nuk p\u00ebrfill\u00ebn shum\u00eb v\u00ebrejtjet e opozit\u00ebs p\u00ebr parregull\u00ebsi. Vet\u00ebm SHBA-t\u00eb shpreh\u00ebn shqet\u00ebsimin e tyre se \u00abmos zgjedhjet nuk kishin qen\u00eb krejt t\u00eb liria dhe t\u00eb ndershme.\u201c Janush Bugajski \u00abChristian Science Monitor \u00bb (25.prill 1991). PD reagoi me optimiz\u00ebm. Sali Berisha n\u00eb nj\u00eb shkrim t\u00eb botuar tek gazeta \u00ab RD \u00bb me 10 prill 1991 shprehej se \u00ab megjith\u00ebse zgjedhjet nuk kishin qen\u00eb as t\u00eb lira dhe as t\u00eb ndershme PD e pranonte rezultatin dhe do t\u00eb vazhdonte p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u00eb arritur q\u00ebllimet e veta\u00bb. Berisha shkruante se \u00ab zgjedhjet e 31 marsit u zhvilluan n\u00eb kushte t\u00eb pabarabarta, n\u00eb kushtet e nj\u00eb terrori dhe frike t\u00eb papar\u00eb, gj\u00eb q\u00eb i detyroi mij\u00ebra shqiptar\u00eb t\u00eb marrin rrug\u00ebt e dheut si dhe qindra dhe mij\u00ebra t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb votojn\u00eb p\u00ebr PPSH-n\u00eb\u00bb.<\/p>\n

Kaosi q\u00eb p\u00ebrfshiu vendin gjat\u00eb muajve t\u00eb par\u00eb t\u00eb vitit 1991, b\u00ebn\u00eb q\u00eb shum\u00eb shqiptar\u00eb shumica mb\u00ebshtet\u00ebs t\u00eb PD-s\u00eb, t\u00eb linin Atdheun.<\/p>\n

Me 4 mars TVSH njoftonte se nj\u00eb grup qytetar\u00ebsh n\u00eb Vlor\u00eb kishin sulmuar dhe v\u00ebn\u00eb n\u00ebn kontroll nj\u00eb anije, e cila q\u00eb nisur drejt brigjeve t\u00eb Italis\u00eb. Njer\u00ebz nga e gjith\u00eb Shqip\u00ebria u nis\u00ebn me \u00e7do mjet q\u00eb mundnin n\u00eb drejtim t\u00eb Vlor\u00ebs. Me 5 mars pas p\u00ebrleshjeve me policin\u00eb qe pushtuar porti i Durr\u00ebsit. P\u00ebrs\u00ebri RTSH njoftonte se 4 anije t\u00eb m\u00ebdha nga Durr\u00ebsi qen\u00eb nisur plot e p\u00ebrplot me njer\u00ebz drejt Italis\u00eb. Shqip\u00ebria po braktisej. Ikjet biblike t\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb saj mbush\u00ebn ekranet e Italis\u00eb dhe t\u00eb Europ\u00ebs. Me 6 mars RAI njoftonte se kishin mb\u00ebrritur n\u00eb brigjet italiane 7 mij\u00eb vet\u00eb dhe priteshin edhe rreth 15 mij\u00eb t\u00eb tjer\u00eb.<\/p>\n

Gjat\u00eb eksodit t\u00eb marsit thuhet se mbi 70 mij\u00eb shqiptar\u00eb zbarkuan n\u00eb Itali. Prej tyre rreth 5 mij\u00eb mendohej t\u00eb ishin student\u00eb, nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e t\u00eb cil\u00ebve pjes\u00ebmarr\u00ebs t\u00eb l\u00ebvizjes s\u00eb dhjetorit 1990 si dhe t\u00eb grev\u00ebs s\u00eb uris\u00eb t\u00eb 20 shkurtit 1991, e cila si\u00e7 dihet pati \u00e7uar n\u00eb rr\u00ebzimin e shtatores s\u00eb diktatorit Enver Hoxha n\u00eb sheshin qendror t\u00eb Tiran\u00ebs.<\/p>\n

Populli shprehu pak\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb e tij p\u00ebr manipulimin e rezultatit t\u00eb zgjedhjeve t\u00eb 31 marsit. Me 2 prill n\u00eb Shkod\u00ebr sigurimi i shtetit p\u00ebr t\u00eb frik\u00ebsuar demokrat\u00ebt vret Arben Brocin, Nazmi Kryeziun, Bujar Bishanakun, Besnik Cek\u00ebn, si dhe plagos rreth 70 pjes\u00ebmarr\u00ebs t\u00eb tjer\u00eb n\u00eb nj\u00eb demonstrat\u00eb paq\u00ebsore n\u00eb qender t\u00eb qytetit t\u00eb Shkodr\u00ebs. Situata tensionohet edhe m\u00eb shum\u00eb kur nj\u00eb deklarat\u00eb e dal\u00eb nga K\u00ebshilli Presidencial i faj\u00ebsonte viktimat, duke i quajtur \u00abterrorist\u00eb\u00bb.<\/p>\n

Deklarata b\u00ebnte t\u00eb ditur se Ministria e Brendshme ishte porositur q\u00eb \u00abt\u00eb q\u00ebllonte pa paralajm\u00ebrim\u00bb k\u00ebdo q\u00eb do t\u00eb prishte rendin dhe qet\u00ebsin\u00eb.\u201c PD ishte para nj\u00eb agresioni dhe terrori t\u00eb hapur p\u00ebr t\u00eb mos ngritur kok\u00ebn. Asaj qysh prej trazirave t\u00eb fundit t\u00eb shkurtit i ishin vrar\u00eb nga sigurimi me dhjetra aktivist\u00eb dhe an\u00ebtar\u00eb t\u00eb PD n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin, mes t\u00eb cil\u00ebve Spartak Delia, Artur Lenja, Ismail Capari, Artur Daka, P\u00ebllumb Tahiri, Mikel Lara, Lul\u00ebzim Borxha etj.Regjimi i vjet\u00ebr po hakmerrej n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e tij m\u00eb barbare.<\/p>\n

PD, NJ\u00cb Z\u00cb I FUQISH\u00cbM N\u00cb PARLAMENTIN E PAR\u00cb PLURALIST<\/p>\n

N\u00eb shenj\u00eb protesate p\u00ebr masakr\u00ebn e Shkodr\u00ebs Partia Demokratike nuk mori pjes\u00eb n\u00eb hapjen e seanc\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb parlamentit. Ajo n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb deklarate akuzoi PPSH dhe Ramiz Alin\u00eb p\u00ebr masakr\u00ebn e Shkodr\u00ebs si dhe terrorin e eg\u00ebr t\u00eb drejtuar kund\u00ebr an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb opozit\u00ebs. Me nd\u00ebrhyrjen edhe t\u00eb miqve t\u00eb PD n\u00eb Per\u00ebndimin, ajo kthehet n\u00eb Kuvend p\u00ebr t\u00eb lujatur nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr miratimin e ligjeve t\u00eb domosdoshme q\u00eb do t\u2019u hapnin rrug\u00eb reformave t\u00eb ekonomis\u00eb s\u00eb tregut, hapjes s\u00eb vendit si dhe nd\u00ebrtimit t\u00eb nj\u00eb infrastukture t\u00eb nevojshme q\u00eb do t\u00eb \u00e7onte forcat e reja demokratike drejt pushtetit.<\/p>\n

Parlamenti pluralist zgjedh Ramiz Alin\u00eb president t\u00eb ri t\u00eb vendit me 172 vota, nd\u00ebrsa rivali i tij socialist kryeredaktori i ZP-s\u00eb, Namik Dokle merr vet\u00ebm 2 vota. Opozita nuk paraqiti kandidiat, por ajo votoi kund\u00ebr. Menj\u00ebher\u00eb pas zgjedhjes n\u00eb krye t\u00eb shtetit, Alia dha dor\u00ebheqje formalisht nga postet partiake. Ai ngarkoi Fatos Nanon q\u00eb t\u00eb krijonte qeverin\u00eb \u201cNano dy.\u201d Askush n\u00eb Shqip\u00ebri dhe aq m\u00eb pak n\u00eb Per\u00ebndim nuk mendonte se PPSH dhe qeveria e saj e deshtuar do t\u00eb mund t\u00eb \u00e7onte vendin p\u00ebrpara. Shqip\u00ebria ndodhej n\u00eb prag t\u00eb rr\u00ebnimit t\u00eb plot\u00eb. Reformat e paraqitura nga Nano mbet\u00ebn n\u00eb let\u00ebr. PPSH po shihej gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb si nj\u00eb forc\u00eb politike e vjet\u00ebr dhe e izoluar nd\u00ebrkomb\u00ebtarisht, t\u00eb cil\u00ebs i kishte ardhur koha t\u00eb dilte nga skena politike, ashtu si\u00e7 kishin b\u00ebr\u00eb simotrat e saj n\u00eb Europ\u00ebn ish-komuniste. PD, qenien n\u00eb parlament e p\u00ebrdori shum\u00eb mir\u00eb p\u00ebr prezantimin e potencialit t\u00eb saj intelektual. Ajo imponohej p\u00ebr t\u00eb gjitha \u00e7\u00ebshtjet p\u00ebrfshir\u00eb edhe hartimin e ligjeve t\u00eb reja kushtetuese.<\/p>\n

Me 29 prill 1991 parlamenti miratoi paket\u00ebn Kushtetuese, pasi kishte hedhur posht\u00eb nj\u00eb variant, si\u00e7 thoshte Abdi Baleta \u00abkomunisto-ushtarak\u00bb t\u00eb propozuar nga PPSH n\u00eb dhjetor 1990. Amendamentet Kushteteuse u miratuan pothuajse me konsesnus dhe u pan\u00eb nga t\u00eb gjitha pal\u00ebt si t\u00eb p\u00ebrshtatshme deri n\u00eb krijimin e nj\u00eb kushtetute t\u00eb re. PPSH ndodhej vet\u00ebm formalisht n\u00eb fuqi. Autoriteti i saj kishte marr\u00eb fund. Garda e vjet\u00ebr ishte e paaft\u00eb p\u00ebr t\u2019iu p\u00ebrshtatur rregullave t\u00eb reja t\u00eb loj\u00ebs. Ajo nuk mund t\u00eb udh\u00ebhiqte Shqip\u00ebrin\u00eb drejt sfidave t\u00eb reja. Nga ana e saj Partia Demokratike e kordinoi hyrjen n\u00eb parlament me protestat popullore n\u00eb rrug\u00eb.<\/p>\n

Me 15 maj 1991 Sindikatat e Pavarura me mb\u00ebshtetjen e PD-s\u00eb, shpall\u00ebn grev\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjithshme. Nd\u00ebr k\u00ebrkesat kryesore t\u00eb tyre ishin rritja e pagave 50% si dhe gjetja dhe d\u00ebnimi i vras\u00ebsve t\u00eb Shkodr\u00ebs. Greva qe totale. Ajo p\u00ebrfshiu rreth 400 mij\u00eb vet\u00eb. Bashk\u00eb me sindikalist\u00ebt bashkohen edhe student\u00ebt e Universitetit t\u00eb Tiran\u00ebs dhe t\u00eb Shkodr\u00ebs.<\/p>\n

Fillimi i grev\u00ebs s\u00eb uris\u00eb s\u00eb minator\u00ebve t\u00eb Valiasit e dramatizon edhe m\u00eb tej situat\u00ebn n\u00eb Tiran\u00eb dhe kudo n\u00eb vend. Ajo mori mb\u00ebshtetje t\u00eb fort\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n

N\u00eb fund t\u00eb majit t\u00eb vitit 1991 Sali Berisha kryen nj\u00eb vizit\u00eb n\u00eb SHBA. Ai duke folur para Komisionit t\u00eb Kongresit Amerikan p\u00ebr bashk\u00ebpunimimin dhe sigurin\u00eb me Europ\u00ebn mes t\u00eb tjerash k\u00ebrkoi \u00abndihm\u00eb humanitare t\u00eb menj\u00ebhershme p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb\u00bb. Berisha b\u00ebri thirrje p\u00ebr pjes\u00ebmarrjen m\u00eb t\u00eb gj\u00ebr\u00eb t\u00eb SHBA p\u00ebr rip\u00ebrt\u00ebritjen e ekonomis\u00eb shqiptare\u00bb. Ai tha para autoriteteve t\u00eb Kongresit amerikan se \u00ab populli shqiptar ushqen ndjenja t\u00eb vjetra miq\u00ebsie p\u00ebr popullin amerikan, prandaj n\u00eb k\u00ebto koh\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira k\u00ebrkon ndihm\u00ebn dhe mb\u00ebshtetjen e tij\u00bb. (\u00abRD\u00bb 29 Maj 1991).<\/p>\n

M\u00eb 29 maj, Sindikata e Pavarur dhe student\u00ebt e UT organizojn\u00eb nj\u00eb protest\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb Sheshin \u00abSk\u00ebnderbej\u00bb, nd\u00ebrkoh\u00eb policia kishte ndaluar n\u00eb mesnat\u00ebn e 28 majit shtabin drejtues t\u00eb protest\u00ebs n\u00eb Qytetin \u00abStudenti\u00bb. Me mij\u00ebra student\u00eb rrethojn\u00eb komisariatin nr.1 t\u00eb policis\u00eb n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb lirimit t\u00eb student\u00ebve t\u00eb ndaluar. Rreth or\u00ebs 12.00, n\u00eb Sheshin \u00abSk\u00ebnderbej\u00bb zhvillohet nj\u00eb betej\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb mes protestuesve t\u00eb irrituar t\u00eb pajisur me gur dhe mjete t\u00eb tjera forta si dhe policis\u00eb, e cila p\u00ebrdor kund\u00ebr tyre makinat me uj\u00eb, qent\u00eb, si dhe shkopinjt\u00eb e gom\u00ebs. N\u00eb p\u00ebrfundim policia t\u00ebrhiqet duke l\u00ebn\u00eb t\u00eb djegura disa makina, p\u00ebrfshir\u00eb edhe klubin e Ministris\u00eb s\u00eb Brendshme. Regjimi merr nj\u00eb tjet\u00ebr goditje t\u00eb fort\u00eb. Vendi ishte paralizuar, ai i ngjante nj\u00eb anije t\u00eb pa timon. \u00abRamiz Alia, i cili gjat\u00eb tre jav\u00ebve t\u00eb kriz\u00ebs nuk e kishte v\u00ebn\u00eb veten shum\u00eb n\u00eb dukje, i hoqi mb\u00ebshtetjen Fatos Nanos. Pas m\u00eb pak se dy muajsh n\u00eb fuqi, qeveria e tij u detyrua q\u00eb t\u00eb jepte dor\u00ebheqjen \u00bb. (E.Biberaj, \u00abShqip\u00ebria n\u00eb Tranzicion \u00bb, faqe 164). Fatos Nano detyrohet t\u00eb deklaroj\u00eb se \u00abqeveria ka falimentuar dhe nuk i p\u00ebrmbush dot k\u00ebrkesat e pun\u00ebtor\u00ebve grevist\u00eb\u00bb.<\/p>\n

    \n
  1. PD PRANON PJES\u00cbMARRJEN N\u00cb QEVERIN\u00cb E STABILITETIT P\u00cbR T\u00cb SHMANGUR GJENDJEN E JASHT\u00cbZAKONSHME<\/li>\n<\/ol>\n

    M\u00eb 4 qershor 1991 partit\u00eb politike arrit\u00ebn marr\u00ebveshje p\u00ebr krijimin e nj\u00eb qeverie t\u00eb re n\u00ebn drejtimin e socialistit Ylli Bufi. Ajo qe konsideruar si nj\u00eb qeverisje e p\u00ebrkoh\u00ebshme koalicioni mes komunist\u00ebve dhe demokrat\u00ebve. Koalicioni shpresonte t\u00eb siguronte mb\u00ebshtetje dhe ndihma t\u00eb domosdoshme nga jasht\u00eb si dhe t\u00eb ulte tensionin e lart\u00eb politik n\u00eb vend. Partia Demokratike mori pjes\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb qeveri duke marr\u00eb shtat\u00eb portofole. N\u00ebnkryetari i PD-s\u00eb, Gramoz Pashko, u zgjodh z\u00ebvend\u00ebskryeminist\u00ebr dhe minist\u00ebr i Ekonomis\u00eb, Genc Ruli, minist\u00ebr i Financave, Perikli Teta, minist\u00ebr i Mbrojtjes, Pre\u00e7 Zogaj, minist\u00ebr i Kultur\u00ebs, etj.<\/p>\n

    Shum\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebs t\u00eb PD-s\u00eb dhe sidomos student\u00ebt dhe ish-t\u00eb p\u00ebrndjekurit nuk e miratuan k\u00ebt\u00eb hap bashk\u00ebpunimi t\u00eb PD-s\u00eb. Kryetari i PD-s\u00eb, Sali Berisha, n\u00eb \u00abRD\u00bb e 15 Qershorit 1991 e justifikonte pjes\u00ebmarrjen e opozit\u00ebs n\u00eb qeveri si \u201cmjeti i fundit p\u00ebr t\u00eb ndaluar shkitjen e vendit n\u00eb anarki t\u00eb plot\u00eb, p\u00ebr t\u00eb ndaluar shpalljen e gjendjes s\u00eb jasht\u00ebzakonshme q\u00eb k\u00ebrkohej nga Ramiz Alia ose marrjen e pushtetit nga ushtarak\u00ebt, \u00e7far\u00eb do t\u00eb d\u00ebmtonte kalimin paq\u00ebsor n\u00eb demokraci.\u201d Nga ana tjet\u00ebr, Berisha theksonte se \u201cqeveris\u00eb moniste i ishin mbyllur dyert n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb, kur vendi kishte nevoja emergjente qoft\u00eb edhe p\u00ebr buk\u00eb.\u201d<\/p>\n

    Sali Berisha pati deklaruar n\u00eb \u201cIndipendent\u201c m\u00eb 12 Qershor 1991 se, \u00abjemi n\u00eb pragun e nj\u00eb katastrofe t\u00ebr\u00ebsore. Vendi po shp\u00ebrb\u00ebhej. Nuk mund t\u00eb presim m\u00eb gjat\u00eb\u00bb. Edhe Pashko e vler\u00ebsonte k\u00ebt\u00eb lloj bashk\u00ebpunimi si \u201cnj\u00eb qeverisje kamikaze\u201d.<\/p>\n

      \n
    1. SEKRETARI AMERIKAN I SHTETIT VIZITON TIRAN\u00cbN ME FTES\u00cb T\u00cb BERISH\u00cbS, SHBA RIKTHEHET N\u00cb SHQIP\u00cbRI PAS 50 VJET\u00cbSH<\/li>\n<\/ol>\n

      Pjes\u00ebmarrja e PD-s\u00eb dhe e opozit\u00ebs n\u00eb qeverin\u00eb e koalicionit fillon ta nxjerr\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb nga izolimi 47-vje\u00e7ar. Megjith\u00ebse i kritikuar aq shum\u00eb nga brenda, kompromisi i opozit\u00ebs dhe pjes\u00ebmarrja e saj n\u00eb nj\u00eb qeveri me komunist\u00ebt pati ndikime pozitive, n\u00eb raport me institucionet nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Shqip\u00ebria do t\u00eb pranohej menj\u00ebher\u00eb dhe me t\u00eb drejta t\u00eb plota an\u00ebtare e KSBE (sot OSBE). Sekretari i Departamentit Amerikan t\u00eb Shtetit, Xhejms Bejker, m\u00eb 22 Qershor 1992 vjen n\u00eb Tiran\u00eb. Pritja q\u00eb populli shqiptar i b\u00ebri ministrit t\u00eb Jasht\u00ebm t\u00eb Xhorxh Bushit ishte e jasht\u00ebzakonshme.<\/p>\n

      Nj\u00eb jav\u00eb m\u00eb par\u00eb, student\u00ebt dhe populli i kryeqytetit p\u00ebr nder t\u00eb vizit\u00ebs s\u00eb tij kishte hequr bustin e Leninit para Hotel \u201cDajtit\u201d. Thuhej se nj\u00eb grup student\u00ebsh dhe intelektual\u00ebsh n\u00eb kryeqytet kishin krijuar \u201cShoqat\u00ebn e rr\u00ebzimit t\u00eb busteve dhe monumenteve komuniste\u201d. Pas rreth 50 vjet\u00ebsh nd\u00ebrpreje t\u00eb lidhjeve t\u00eb SHBA-ve me Shqip\u00ebrin\u00eb, ajo shihej nga shqiptar\u00ebt si shp\u00ebtimtarja e tyre nga komunizmi, uria dhe mjerimi, q\u00eb kishte pllakosur vendin.<\/p>\n

      Megjithat\u00eb Bejker, duke folur para disa qindra mij\u00ebra shqiptar\u00ebve n\u00eb Sheshin \u201cSk\u00ebnderbej\u201d tha se \u201cndihma amerikane do t\u00eb ishte e kusht\u00ebzuar nga hapat konkret\u00eb q\u00eb do t\u00eb b\u00ebnte Shqip\u00ebria drejt demokracis\u00eb dhe ekonomis\u00eb s\u00eb tregut\u201d.<\/p>\n

      N\u00eb fjal\u00ebn q\u00eb mbajti para Kuvendit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, Bejker tha se vizit\u00ebn e tij n\u00eb Tiran\u00eb e kishte b\u00ebr\u00eb me ftes\u00ebn e Berish\u00ebs. Bejker akordoi 6 milion dollar\u00eb ndihma p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, shum\u00eb t\u00eb cil\u00ebn do ta ironizonin qysh t\u00eb nes\u00ebrmen socialist\u00ebt n\u00ebp\u00ebrmjet gazet\u00ebs s\u00eb tyre \u201cZP\u201d. Gjat\u00eb viteve n\u00eb vazhdim, SHBA do t\u00eb ishin mb\u00ebshtet\u00ebsit kryesor\u00eb t\u00eb shqiptar\u00ebve dhe reformave t\u00eb ekonomis\u00eb s\u00eb tregut t\u00eb lir\u00eb n\u00eb vend.<\/p>\n

        \n
      1. PPSH KTHEHET BRENDA NAT\u00cbS N\u00cb PS, VENDIN E P\u00cbRFSHIN KAOSI DHE SHKAT\u00cbRRIMET<\/li>\n<\/ol>\n

        PPSH-s\u00eb po i shkiste toka n\u00ebn k\u00ebmb\u00eb. Ajo i kishte humbur t\u00eb gjitha betejat si brenda, ashtu edhe jasht\u00eb. Nd\u00ebrsa mb\u00ebshtet\u00ebsit e PD-s\u00eb shtoheshin \u00e7do dit\u00eb, PPSH ndjehej e braktisur dhe e p\u00ebr\u00e7muar nga shumica e shqiptar\u00ebve. N\u00eb k\u00ebto rrethana, Ramiz Alia vendos nd\u00ebrrimin e emrit t\u00eb partis\u00eb s\u00eb vjet\u00ebr, me shpres\u00eb se do t\u2019u p\u00ebrshtatet zhvillimeve t\u00eb reja si dhe do t\u2018u ikte p\u00ebrgjegj\u00ebsive t\u00eb PPSH-s\u00eb dhe Enver Hoxh\u00ebs p\u00ebr rreth 50 vjet diktatur\u00eb dhe krime n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n

        M\u00eb 10 Qershor 1991, mblidhet Kongresi i 10-t\u00eb i PPSH-s\u00eb. Kongresi mori dy vendime. S\u00eb pari, nd\u00ebrrimin e emrit nga PPSH n\u00eb PS dhe s\u00eb dyti, zgjedhjen e Fatos Nanos kryetar i PS. Nano sapo kishte dh\u00ebn\u00eb dor\u00ebheqje nga kryeminist\u00ebr i vendit, i detyruar nga greva e p\u00ebrgjithshme e pun\u00ebtor\u00ebve shqiptar\u00eb.<\/p>\n

        M\u00eb 12 qershor, kryeministri i Qeveris\u00eb s\u00eb Stabilitetit, Ylli Bufi, paraqiti n\u00eb Kuvend programin e tij. Bufi p\u00ebrshkroi nj\u00eb ekonomi t\u00eb shkat\u00ebrruar nga rr\u00ebnimet, si dhe munges\u00ebn e plot\u00eb t\u00eb l\u00ebnd\u00ebve t\u00eb para p\u00ebr industrin\u00eb e vendit. Ai foli p\u00ebr mund\u00ebsi t\u00eb vogla t\u00eb nxjerrjes s\u00eb vendit nga kriza dhe sidomos p\u00ebr kaosin dhe pasigurin\u00eb n\u00eb vend.<\/p>\n

        Gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe, kryesisht n\u00eb fshat pati shkat\u00ebrrime t\u00eb kooperativave, nd\u00ebrmarrjeve bujq\u00ebsore, SMT, etj. Nj\u00eb pasuri e akumuluar n\u00eb dhjetra vite nga djersa e popullit shqiptar po vidhej nga njer\u00ebz t\u00eb nomenklatur\u00ebs s\u00eb kuqe. PD dhe Berisha akuzojn\u00eb sigurimin q\u00eb q\u00ebndronte pas k\u00ebtyre shkat\u00ebrrimeve dhe pla\u00e7kitjeve barbare. Ishte e qart\u00eb se komunist\u00ebt po b\u00ebnin \u00e7mos t\u00eb paraqisnin demokracin\u00eb si anarki dhe kaos, \u00e7far\u00eb sipas tyre do t\u00eb thoshte se \u201cdemokracia qenka m\u00eb e keqe se diktatura\u201d. PS kund\u00ebrshtoi n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb k\u00ebrkes\u00ebn e PD-s\u00eb p\u00ebr shp\u00ebrndarjen e kooperativave bujq\u00ebsore dhe privatizimin e plot\u00eb t\u00eb bujq\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n

        Pasiguria dhe frika p\u00ebr t\u00eb nes\u00ebrmen e kishte shnd\u00ebrruar Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb nj\u00eb vend thuajse t\u00eb pabanuar.<\/p>\n

        Mbi 100 mij\u00eb shqiptar\u00eb kishin braktisur atdheun n\u00eb harkun kohor 1990-1991. Shqip\u00ebria ishte n\u00eb syt\u00eb e njer\u00ebzve t\u00eb saj dhe sidomos t\u00eb m\u00eb t\u00eb rinjve nj\u00eb vend ferri. Qeveria Bufi ishte e paaft\u00eb jo vet\u00ebm t\u00eb rind\u00ebrtonte besimin dhe shpres\u00ebn, por as t\u00eb shp\u00ebrndante ndihmat nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n

        N\u00eb Shtator 1991, qeveria shqiptare arriti n\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshje me qeverin\u00eb italiane \u00abp\u00ebr t\u00eb mbikqyrur dhe shp\u00ebrndar\u00eb ndihmat humanitare\u00bb. Rreth 1000 ushtar\u00eb italian\u00eb erdh\u00ebn n\u00eb Shqip\u00ebri. Gjendja vet\u00ebm sa vinte dhe p\u00ebrkeq\u00ebsohej. Shum\u00eb shqiptar\u00eb filluan t\u00eb faj\u00ebsonin PD, e cila n\u00eb vend t\u00eb p\u00ebrmbysjes s\u00eb komunist\u00ebve nga pushteti, kishte zgjedhur rrug\u00ebn e bashk\u00ebpunimit me ta. Zhg\u00ebnjimi ndaj PD-s\u00eb po shtohej dhe k\u00ebto sinjale po i kuptonte m\u00eb mir\u00eb se kushdo vet\u00eb Sali Berisha, i cili po mendonte p\u00ebr ndryshimin e gjendjes n\u00eb vend, pa dhun\u00eb dhe konfrontime sociale, t\u00eb cilat rrezikonin fitoren paq\u00ebsore t\u00eb PD-s\u00eb.<\/p>\n

        Megjithat\u00eb, Berisha deklaron n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb dh\u00ebn\u00eb \u201cRD\u201c-s\u00eb, m\u00eb 24 Korrik 1991 se, \u00abPD \u00ebsht\u00eb e vetmja forc\u00eb q\u00eb mund t\u00eb demokratizoj\u00eb vendin\u00bb. Berisha shprehej n\u00eb k\u00ebt\u00eb intervist\u00eb se \u201czgjidhja politike \u00ebsht\u00eb e domosdoshme\u201d, duke k\u00ebrkuar q\u00eb \u201czgjedhjet e reja t\u00eb mbaheshin para Majit t\u00eb vitit 1992\u201d. Berisha akuzoi ashp\u00ebr nomenklatur\u00ebn e kuqe p\u00ebr sulmet e egra ndaj PD, duke k\u00ebrkuar shkrirjen e Sigurimit fam\u00ebkeq t\u00eb Shtetit\u201d.<\/p>\n

        Berisha do t\u00eb organizonte partin\u00eb p\u00ebr t\u2019u hedhur n\u00eb sulm ndaj komunist\u00ebve. Ai krijoi nj\u00eb koalicion me PR, PSD, Sindikatat e Pavarura dhe ish-t\u00eb burgosurit politik. M\u00eb 22 gusht, ky koalicion doli me nj\u00eb komunikat\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, e cila shprehte vendosm\u00ebrin\u00eb e opozit\u00ebs p\u00ebr t\u00eb instaluar demokracin\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri. PD gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe kishte arritur disa suksese t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme politike si lirimin e t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb burgosurve politik\u00eb, miratimin n\u00eb parlament t\u00eb nj\u00eb ligji p\u00ebr shkrirjen e sigurimit t\u00eb shtetit, miratimin e nj\u00eb pakete kushtetuese moderne, si dhe t\u00eb nj\u00eb ligji q\u00eb u kthente tok\u00ebn e tyre fshatar\u00ebve, duke hedhur posht\u00eb variantin e PS \u201cp\u00ebr tok\u00eb n\u00eb p\u00ebrdorim\u201d.<\/p>\n

          \n
        1. PD DHE BERISHA VENDOSIN Q\u00cb T\u00cb RIFILLOJN\u00cb PROTESTAT<\/li>\n<\/ol>\n

          Qeveria e Stabilitetit dukej qart\u00eb se kishte d\u00ebshtuar. PD dhe Berisha vendosin q\u00eb t\u00eb rifillojn\u00eb protestat. M\u00eb 14 shtator, rreth 70 mij\u00eb vet\u00eb protestojn\u00eb n\u00eb sheshin \u201cSk\u00ebnderbej\u00bb. T\u00eb tre partit\u00eb opozitare, n\u00ebn drejtimin e PD-s\u00eb, organizojn\u00eb protest\u00ebn. PD kritikon bllokimin e reformave dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb abuzimet me privatizimet e para n\u00eb vend. Deri tani llogaritej q\u00eb qeveria \u201cBufi\u201d t\u00eb kishte kryer rreth 30 mij\u00eb privatizime t\u00eb nd\u00ebrmarrjeve t\u00eb vogla n\u00eb favor t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb nomenklatur\u00ebs s\u00eb vjet\u00ebr.<\/p>\n

          Qysh tani komunist\u00ebt ishin v\u00ebn\u00eb n\u00eb nj\u00eb gar\u00eb t\u00eb pasurimit t\u00eb menj\u00ebhersh\u00ebm n\u00ebp\u00ebrmjet k\u00ebtyre privatizimeve abuzuese. Komunist\u00ebt n\u00eb fakt po l\u00ebshonin pushtetin politik, nd\u00ebrsa po fitonin pushtetin ekonomik. N\u00eb kupol\u00ebn e lart\u00eb t\u00eb PD filluan p\u00ebr\u00e7arjet rreth q\u00ebndrimeve ndaj qeveris\u00eb s\u00eb koalicionit me komunist\u00ebt. Berisha pati mosmarr\u00ebveshje me Pashkon lidhur me ngadal\u00ebsimin e reformave antikomuniste n\u00eb vend si dhe konsumimin e padrejt\u00eb t\u00eb reputacionit t\u00eb PD-s\u00eb n\u00eb syt\u00eb e opinionit.<\/p>\n

          N\u00eb fakt, PS po shfryt\u00ebzonte qenien e PD n\u00eb qeveri p\u00ebr t\u00eb faj\u00ebsuar at\u00eb edhe p\u00ebr varf\u00ebrin\u00eb, kaosin, mjerimin dhe zin\u00eb, q\u00eb kishte pllakosur vendin. Filluan hapur presionet e baz\u00ebs ndaj PD-s\u00eb p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb nga qeveria e stabilitetit. Berisha po i p\u00ebrkrahte k\u00ebto mendime gjithnj\u00eb dhe m\u00eb shum\u00eb, i bindur se nuk kishte rrug\u00eb tjet\u00ebr p\u00ebr nxjerrjen e vendit nga kriza. N\u00eb kund\u00ebrp\u00ebrgjigje t\u00eb k\u00ebtij q\u00ebndrimi, n\u00eb fsheht\u00ebsi, klanet e majta n\u00eb PD po planifikonin largimin e Berish\u00ebs nga drejtimi i PD-s\u00eb.<\/p>\n

          Para Kuvendit t\u00eb par\u00eb t\u00eb PDSH q\u00eb do t\u00eb mbahej m\u00eb 26 Shtator 1991, grupi i t\u00eb majt\u00ebve n\u00eb udh\u00ebheqjen e PD-s\u00eb kishte organizuar edhe skenarin e z\u00ebvend\u00ebsimit t\u00eb Berish\u00ebs me Cek\u00ebn.<\/p>\n

          \u00abRamiz Alia n\u00eb prapasken\u00eb po punonte q\u00eb t\u00eb b\u00ebnte p\u00ebr vete kund\u00ebrshtar\u00ebt e Berish\u00ebs n\u00eb kryesin\u00eb e PD-s\u00eb, sidomos Pashkon, Cek\u00ebn dhe Zogajn. (E.Biberaj \u00abShqip\u00ebria n\u00eb tranzicion\u00bb, faq.194). Berisha q\u00eb ishte figura m\u00eb e padiskutueshme n\u00eb PD, i mb\u00ebshtetur nga delegat\u00ebt, student\u00ebt dhe ish-t\u00eb d\u00ebnuarit politik\u00eb, u zgjodh kryetar i PDSH me 499 vota pro, nd\u00ebrsa rival\u00ebt e tij p\u00ebr k\u00ebt\u00eb post Nertian Ceka dhe Azem Hajdari mor\u00ebn nga 77 dhe 7 vota.<\/p>\n

          T\u00eb majt\u00ebt kishin humbur p\u00ebrfundimisht betej\u00ebn p\u00ebr t\u00eb kontrolluar PD, nd\u00ebrsa ishin akoma q\u00eb t\u00eb mos dilej nga qeveria e koalicionit.<\/p>\n

          Pas Kuvendit filluan grevat dhe protestat n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin. Sindikatat e Pavarura riformuluan k\u00ebrkesat e tyre ndaj qeveris\u00eb. Shumica e pun\u00ebtor\u00ebve shqiptar\u00eb paguheshin sipas ligjit t\u00eb 80%. Me PD bashkohen edhe student\u00ebt. N\u00eb ILP Shkod\u00ebr, sot Universiteti \u201cLuigj Gurakuqi\u201d, student\u00ebt t\u00eb udh\u00ebhequr nga studenti i historis\u00eb Flamur Bucpapaj, paraqesin k\u00ebrkesat e tyre ku mes t\u00eb cilave k\u00ebrkohej dalja e PD-s\u00eb nga Qeveria e Stabilitetit si edhe largimi i Presidentit komunist Ramiz Alia. Fillon greva e fuqishme e gazetar\u00ebve t\u00eb RTSH, me k\u00ebrkes\u00ebn kryesore largimin e drejtorit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb k\u00ebtij institucioni, Kumbaro.<\/p>\n

          Kriza po vinte duke u shtuar me afrimin e t\u00eb ftohtit dhe dimrit. Shqip\u00ebria gjendej n\u00eb prag t\u00eb katastrof\u00ebs, me nj\u00eb ekonomi t\u00ebr\u00ebsisht t\u00eb paralizuar. Asgj\u00eb nuk prodhohej. Vendi mbahej vet\u00ebm me ndihma humanitare q\u00eb vinin nga Italia, SHBA, Turqia dhe BE. Infrastruktura e sistemit komunist kishte dal\u00eb jasht\u00eb funksionimit, nd\u00ebrsa ndihmat e v\u00ebrteta nga jasht\u00eb nuk po vinin. Komunist\u00ebt ndodheshin t\u00eb rrethuar. N\u00eb N\u00ebntor 1991, kryeministri Ylli Bufi kthehet duarbosh nga nj\u00eb vizit\u00eb n\u00eb SHBA. Sekretari amerikan i Shtetit nuk denjoi ta priste Bufin, qeveria e t\u00eb cilit pas nj\u00eb muaji do t\u00eb rr\u00ebzohej.<\/p>\n

            \n
          1. BERISHA NXJERR PD NGA KOALICIONI ME KOMUNIST\u00cbT. ALIA KRIJON QEVERIN\u00cb TEKNIKE N\u00cbN DREJTIMIN E VILSON AHMETIT<\/li>\n<\/ol>\n

            M\u00eb 26 n\u00ebntor, n\u00eb Tiran\u00eb mblidhet K\u00ebshilli Komb\u00ebtar i PD-s\u00eb me pjes\u00ebmarrjen edhe t\u00eb grupit t\u00eb deputet\u00ebve t\u00eb k\u00ebsaj partie. Nga mbledhja u publikua nj\u00eb ultimatum drejtuar Ramiz Alis\u00eb, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn k\u00ebrc\u00ebnohej se PD do t\u00eb t\u00ebrhiqej nga qeveria n\u00eb qoft\u00eb se nuk do t\u00eb realizoheshin k\u00ebrkesat e saj deri m\u00eb 3 dhjetor.<\/p>\n

            K\u00ebrkesat kryesore t\u00eb PD ishin mbajtja e zgjedhjeve t\u00eb reja parlamentare deri m\u00eb 23 Shkurt 1992, t\u00eb arrestohej e veja e diktatorit komunist N.Hoxha, t\u00eb gjendeshin vras\u00ebsit e masakr\u00ebs s\u00eb 2 prillit n\u00eb Shkod\u00ebr, si dhe t\u00eb b\u00ebheshin ndryshime n\u00eb kreun drejtues t\u00eb RTSH.<\/p>\n

            Nd\u00ebrsa shumica e K\u00ebshillit Komb\u00ebtar p\u00ebrkrahu deklarat\u00ebn e PD-s\u00eb, ministrat e saj vazhdonin t\u00eb kund\u00ebrshtonin daljen nga qeveria, duke p\u00ebrdorur argumentet e tyre. Nd\u00ebrkoh\u00eb tre an\u00ebtar\u00eb republikan\u00eb t\u00eb kabinetit \u201cBufi\u201d, konkretisht Kareco, Bitincka dhe Karamu\u00e7o, b\u00ebn\u00eb publike nj\u00eb deklarat\u00eb t\u00eb ashp\u00ebr kund\u00ebr Bufit si dhe paralajm\u00ebruan dor\u00ebheqjen. Situata tensionohet.<\/p>\n

            PD ngarkon p\u00ebr bisedime me Presidentin Alia, Neritan Cek\u00ebn, n\u00ebnkryetar i PD-s\u00eb, dhe Genc Rulin, an\u00ebtar i Kryesis\u00eb s\u00eb k\u00ebsaj partie. I gjendur para presioneve t\u00eb forta t\u00eb PD-s\u00eb dhe Berish\u00ebs, Presidenti komunist pranon q\u00eb t\u00eb b\u00ebheshin zgjedhje t\u00eb reja, q\u00eb t\u00eb largohej Kumbaro nga posti i Drejtorit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm i RTSH, si dhe t\u00eb shpejtoheshin hetimet p\u00ebr masakr\u00ebn e Shkodr\u00ebs. Drejtor i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i RTSH do t\u00eb em\u00ebrohej Agron \u00c7obani, nj\u00eb gazetar profesionist, z\u00ebvend\u00ebsdrejtor i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i i propozuar nga PD do t\u00eb ishte poeti dhe studiuesi i njohur Sk\u00ebnder Bu\u00e7papaj, n\u00eb at\u00eb koh\u00eb redaktor i gazet\u00ebs \u201cDrita\u201d nd\u00ebrsa drejtor Radios s\u00eb brendshme do t\u00eb em\u00ebrohej gazetari i njohur Bardhyl Pollo, edhe ky mb\u00ebshtet\u00ebs i opozit\u00ebs.<\/p>\n

            M\u00eb 4 Dhjetor 1991, PD vendos t\u00eb dal\u00eb nga qeveria. Kryetari i PD-s\u00eb pas nj\u00eb mbledhje maraton\u00eb t\u00eb kabinetit \u201cBufi\u201d i akuzoi komunist\u00ebt se nuk ishin p\u00ebr reforma t\u00eb v\u00ebrteta dhe se po destabilizonin vendin me paaft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb qeverisur. Shqip\u00ebria ishte kthyer n\u00eb nj\u00eb vend pa zot. Autoriteti i ligjit dhe i mbrojt\u00ebsve t\u00eb tyre kishte r\u00ebn\u00eb p\u00ebr tok\u00eb. Bandat grabisnin n\u00eb rrug\u00eb udh\u00ebtar\u00ebt dhe makinat. Depot e ushqimeve vidheshin dhe pla\u00e7kiteshin dit\u00ebn p\u00ebr diell. Braktisja e vendit ishte masive.<\/p>\n

            M\u00eb 6 dhjetor mblidhet n\u00eb Tiran\u00eb Kuvendi i Par\u00eb Komb\u00ebtar i Student\u00ebve t\u00eb universiteteve t\u00eb vendit, ku autori i k\u00ebtyre radh\u00ebve ishte organizator kryesor. Nj\u00eb rezulot\u00eb e k\u00ebtij Kuvendi i jepte mb\u00ebshtetje PD dhe Berish\u00ebs p\u00ebr daljen nga qeveria e koalicionit me komunist\u00ebt dhe vazhdimin e p\u00ebrpjekjeve p\u00ebr imponimin e zgjedhjeve t\u00eb reja dhe largimin e tyre nga pushteti. Berisha n\u00eb k\u00ebt\u00eb takim u b\u00ebri thirrje student\u00ebve dhe t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb rinjve t\u00eb d\u00ebshp\u00ebruar shqiptar\u00eb q\u00eb t\u00eb mos braktisnin vendin n\u00eb k\u00ebto koh\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira. \u201cN\u00ebn\u00ebs q\u00eb lyp nuk duhet t\u2019i kthejm\u00eb shpin\u00ebn\u201c, apeloi ai. Berisha paralajm\u00ebroi se \u201cnj\u00eb betej\u00eb e ashp\u00ebr na pret dhe kjo betej\u00eb \u00ebsht\u00eb lufta p\u00ebr \u00e7rr\u00ebnjosjen e komunizmit nga Shqip\u00ebria\u201d. Ai i ftoi student\u00ebt q\u00eb t\u00eb ishin pararoj\u00eb e k\u00ebsaj l\u00ebvizje.<\/p>\n

            Berisha, duke shpjeguar arsyet e daljes s\u00eb PD-s\u00eb nga Qeveria e Stabilitetit tha se, \u201cPD konkludoi se reformat ekonomike nuk mund t\u00eb realizoheshin p\u00ebr shkak t\u00eb intoleranc\u00ebs, q\u00ebndrimeve antireform\u00eb t\u00eb strukturave shtet\u00ebrore komuniste, proceset demokratike po ngadal\u00ebsoheshin, rendi publik pothuaj nuk ekzistonte, pushteti u paralizua, kredit\u00eb nuk po vinin p\u00ebr shkak t\u00eb komunist\u00ebve n\u00eb pushtet\u201d.<\/p>\n

            P\u00ebr udh\u00ebheq\u00ebsin demokrat Berisha, \u201cpa \u00e7rr\u00ebnjosjen e komunizmit nga Shqip\u00ebria, vendi nuk mund t\u00eb pranohej n\u00eb K\u00ebshillin e Europ\u00ebs. Europa demokratike nuk mund t\u00eb na pranoj\u00eb kurr\u00ebn e kurr\u00ebs n\u00eb gjirin e saj me nj\u00eb president komunist, me nj\u00eb parlament enverist, dhe qeveri t\u00eb kryesuar nga komunist\u00ebt\u201d.<\/p>\n

            Dalja e PD-s\u00eb nga qeveria vuri n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb kritikave t\u00eb egra t\u00eb shtypit komunist kryetarin e saj, Sali Berisha, por edhe t\u00eb disa z\u00ebrave nga brenda saj. N\u00ebnkryetari i PD-s\u00eb, Ceka, n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb deklarate t\u00eb mbajtur n\u00eb zyr\u00ebn e Presidentit Ramiz Alia, ku ishte parashikuar nj\u00eb takim, njoftoi q\u00ebndrimin e tij kund\u00ebr daljes s\u00eb PD-s\u00eb nga qeveria e koalicionit, si nj\u00eb vendim personal i Berish\u00ebs dhe jo i K\u00ebshillit Komb\u00ebtar t\u00eb k\u00ebsaj partie. Ceka tha direkt n\u00eb RTSH se po jepte dor\u00ebheqjen nga PD dhe politika n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi. Qysh t\u00eb nes\u00ebrmen, filluan protestat popullore n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb vendimit t\u00eb PD-s\u00eb, n\u00eb Tiran\u00eb dhe n\u00eb rrethe.<\/p>\n

            Partia Republikane u bashkua pa rezerva me PD dhe Berish\u00ebn, nd\u00ebrsa PSD e shikonte vendimin si \u201ct\u00eb nxituar\u201d. Pozitat e Berish\u00ebs, ndryshe nga sa mendonin kund\u00ebrshtar\u00ebt e tij, u forcuan. Pas k\u00ebtij ndryshimi forcash, edhe m\u00eb kritik\u00ebt n\u00eb PD, ndaj daljes s\u00eb partis\u00eb nga qeveria e koalicionit, filluan t\u00eb p\u00ebrkrahnin vendimin e kryetarit t\u00eb PD-s\u00eb, qoft\u00eb edhe p\u00ebr arsye taktike.<\/p>\n

            Komunist\u00ebt u gjend\u00ebn t\u00eb pap\u00ebrgatitur nga dalja e opozit\u00ebs nga qeveria. Ata nuk paralajm\u00ebruan ndonj\u00eb qeveri t\u00eb re. Megjithat\u00eb dukej qart\u00eb se komunist\u00ebt ishin shokuar nga vendimi i PD-s\u00eb, biles kishin humbur edhe kontrollin. Nj\u00eb pamje t\u00eb till\u00eb e ilustron edhe nj\u00eb deklarat\u00eb e kryeministrit Bufi b\u00ebr\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb emisioni direkt n\u00eb RTSH. Bufi pas p\u00ebrshkrimit t\u00eb zymt\u00eb t\u00eb gjendjes, tha se \u201cShqip\u00ebria kishte rezerva buke vet\u00ebm p\u00ebr 6 dit\u00eb\u201d. Komunist\u00ebt n\u00ebp\u00ebrmjet k\u00ebsaj propagande mendonin se do t\u00eb kund\u00ebrvinin popullin ndaj PD-s\u00eb dhe Berish\u00ebs. Paralajm\u00ebrimi ogurzi i Bufit solli edhe m\u00eb tej kaos dhe anarki n\u00eb vend.<\/p>\n

            Frika e buk\u00ebs b\u00ebri q\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin t\u00eb sulmoheshin magazinat e drithrave dhe t\u00eb ushqimeve. N\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje t\u00eb till\u00eb, rreth 35 vet\u00eb u dogj\u00ebn t\u00eb gjall\u00eb n\u00eb magazinat ushqimore n\u00eb qytetin e Fush\u00eb-Arr\u00ebsit.<\/p>\n

            M\u00eb 4 dhjetor, e veja e diktatorit ishte arrestuar. Komunist\u00ebve po u mbarohej \u00e7do shans. Ramiz Alia detyrohet t\u00eb shpall\u00eb zgjedhjet e reja m\u00eb 22 Mars 1992 si dhe krijimin e nj\u00eb qeverie teknike n\u00ebn drejtimin e Vilson Ahmetit, ish-minist\u00ebr i Ushqimit. Qeveris\u00eb teknike iu ngarkua p\u00ebr t\u00eb zgjidhur dy detyra. S\u00eb pari, rivendosjen e rendit dhe t\u00eb siguris\u00eb n\u00eb vend si dhe p\u00ebrgatitjen dhe mbajtjen e zgjedhjeve t\u00eb reja. Qeveria teknike, qysh n\u00eb dit\u00ebt e para t\u00eb jet\u00ebs, u gjend n\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi t\u00eb m\u00ebdha. Ajo thuajse nuk ekzistonte fare. Vendi si\u00e7 shkruante shtypi i huaj i ngjante m\u00eb shum\u00eb \u201cnj\u00eb autobuzi pa shofer\u201d.<\/p>\n

              \n
            1. TRIUMFI I PD-S\u00cb N\u00cb ZGJEDHJET E 22 MARSIT<\/li>\n<\/ol>\n

              PD dukej e vendosur p\u00ebr fitore. Brenda pak muajsh ajo ishte forcuar dhe shtrir\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb territorin e vendit ku kishte siguruar nj\u00eb p\u00ebrkrahje t\u00eb madhe. Pas shum\u00eb diskutimesh mes PD dhe PS-s\u00eb, sistemi zgjedhor u vendos t\u00eb ishte mazhoritar me p\u00ebrqinje proporcionali. Ligji i m\u00ebparsh\u00ebm parashikonte 250 vende n\u00eb parlament, nd\u00ebrsa ligji i ri parashikonte 100 zona zgjedhore me konkurim t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb. Rreth 40 vende do t\u00eb ndaheshin nga proporcionali. N\u00eb koh\u00ebn e diskutimeve p\u00ebr miratimin e k\u00ebtij ligji, kryetari i \u201cOmonias\u201d, Bezhani, b\u00ebn nj\u00eb deklarat\u00eb provokuese n\u00eb shtyp. Deputeti i PD-s\u00eb, Abdi Baleta, e d\u00ebnon q\u00ebndrimin e Bezhanit sipas t\u00eb cilit \u201cOMONIA do t\u00eb luftonte t\u2019ia bashkangjiste zonat e minoritetit Greqis\u00eb. Me Balet\u00ebn bashkohen edhe deputet\u00eb t\u00eb tjer\u00eb nga PD dhe PS. Ligji i ri nuk lejonte m\u00eb parti mbi baza etnike, k\u00ebshtu q\u00eb Omonia u skualifikua. Brenda pak dit\u00ebsh me nd\u00ebrhyrjen nga Europa u arrit krijimi i PBDNJ, e cila ishte nj\u00eb parti e hapur edhe p\u00ebr shqiptar\u00ebt.<\/p>\n

              N\u00eb prag t\u00eb zgjedhjeve t\u00eb 22 marsit vendi dukej pa rrug\u00ebdalje. Komunist\u00ebt po largoheshin nga pushteti, duke u l\u00ebn\u00eb pas demokrat\u00ebve nj\u00eb tok\u00eb t\u00eb djegur. Papun\u00ebsia ishte e plot\u00eb, nd\u00ebrsa inflacioni mbi 400%. N\u00eb treg mungonin edhe ushqimet m\u00eb t\u00eb domosdoshme si buka, vaji dhe sheqeri.<\/p>\n

              PD shihej si e vetmja shpres\u00eb p\u00ebr t\u00eb nxjerr\u00eb vendin nga kriza dhe ecur p\u00ebrpara jo vet\u00ebm nga populli shqiptar, por edhe nga nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00ebt. Ambasada amerikane n\u00eb Tiran\u00eb e drejtuar nga ambasadori Uilliam Ryerson dhe z\u00ebvend\u00ebsambasadori Cristofer Hill mb\u00ebshtet\u00ebn fuqimisht pro\u00e7esin e demokratizimit dhe t\u00eb reformave n\u00eb vend. \u00abAta b\u00ebn\u00eb presione t\u00eb forta diplomatike mbi komunist\u00ebt\u00bb, (E.Biberaj \u201cShqip\u00ebria n\u00eb tranzicion\u201d, faq.2004). Instituti Komb\u00ebtar Demokrat (NDI) dhe Instituti Nd\u00ebrkomb\u00ebtar Amerikan (IRI), u dhan\u00eb partive politike ndihm\u00eb. Ata b\u00ebn\u00eb disa kualifikime parazgjedhore si dhe ndihm\u00eb t\u00eb natyr\u00ebs teknike, pasi n\u00eb vend kishte shum\u00eb pak p\u00ebrvoj\u00eb n\u00eb p\u00ebrgatitjen e zgjedhjeve t\u00eb lira dhe t\u00eb ndershme.<\/p>\n

              Gjat\u00eb nj\u00eb viti pluraliz\u00ebm n\u00eb Shqip\u00ebri kishin ndodhur shum\u00eb ndryshime, sidomos n\u00eb psikologjin\u00eb e njer\u00ebzve. Fshati, shum\u00eb konservator n\u00eb zgjedhjet e para pluraliste te 31 marsit 1991, n\u00eb k\u00ebto zgjedhje dukej i vendosur p\u00ebr t\u00eb votuar kund\u00ebr PS. Fshatar\u00ebt pas shnd\u00ebrrimit n\u00eb pronar\u00eb t\u00eb tok\u00ebs s\u00eb tyre, nuk kishin m\u00eb frik\u00eb nga brigadier\u00ebt dhe kryetar\u00ebt e kooperativave, nga t\u00eb plotfuqishmit dhe operativ\u00ebt e zonave.<\/p>\n

              PD doli n\u00eb zgjedhje me nj\u00eb program t\u00eb plot\u00eb reformash, t\u00eb cilat synonin nd\u00ebrtimin e shtetit ligjor si dhe dh\u00ebnien fund t\u00eb ekonomis\u00eb s\u00eb centralizuar, rivendosjen e rendit dhe t\u00eb qet\u00ebsis\u00eb si dhe integrimin euroatlantik t\u00eb vendit. PD e udh\u00ebhequr nga Berisha b\u00ebri nj\u00eb fushat\u00eb t\u00eb papar\u00eb jo vet\u00ebm n\u00eb Shqip\u00ebri, por askund tjet\u00ebr n\u00eb Europ\u00ebn ish-komuniste. Lideri demokrat diti t\u00eb vendoste unitetin dhe t\u00eb ruante balancat brenda grupeve n\u00eb parti, sado q\u00eb n\u00eb radh\u00ebt e veta kishte njer\u00ebz me interesa t\u00eb ndryshme, por q\u00eb i bashkonte urrejtja ndaj komunizmit. Fronti antikomunist ishte forcuar.<\/p>\n

              Berisha me slloganin e tij \u201cbashk\u00ebvuajt\u00ebs dhe bashk\u00ebfajtor\u201d dhe \u201cjo hakmarrje\u201d fitoi simpatin\u00eb e shumic\u00ebs s\u00eb shqiptar\u00ebve. Udh\u00ebheq\u00ebsi demokrat, duke p\u00ebrhapur mesazhet e pajtimit komb\u00ebtar anemban\u00eb vendit p\u00ebrmes nj\u00eb fushate legjendare, kishte prekur zemrat e t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebve. \u201cBerisha tregoi aft\u00ebsi t\u00eb m\u00ebdha politike n\u00eb drejtimin e ngjarjeve, duke u b\u00ebr\u00eb forc\u00eb shtyt\u00ebse e padiskutueshme e l\u00ebvizjes p\u00ebr t\u00eb zhvendosur komunist\u00ebt nga pushteti\u201d. (E.Biberaj, \u201cShqip\u00ebria n\u00eb tranzicion\u201c, faqe 207).<\/p>\n

              N\u00eb fund t\u00eb fushat\u00ebs dukej qart\u00eb se fitorja e PD ishte e padiskutueshme. PS sido q\u00eb u p\u00ebrpoq t\u00eb distancohej nga PPSH dhe Enver Hoxha, nuk siguroi besimin e shqiptar\u00ebve se do t\u00eb mund t\u00eb kryente reformat e ekonomis\u00eb s\u00eb tregut. \u201cSocialist\u00ebt ishin p\u00ebr ruajtjen n\u00eb shum\u00eb aspekte t\u00eb stilit t\u00eb vjet\u00ebr p\u00ebr ndryshime graduale\u201d. PD dhe opozita ishin superior\u00eb dhe me nj\u00eb p\u00ebrkrahje t\u00eb padiskutueshme per\u00ebndimore. Brenda nj\u00eb viti Berisha kishte vizituar dy her\u00eb SHBA-t\u00eb, nd\u00ebrsa Sekretari Amerikan i Shtetit, Bejker, me ftes\u00eb t\u00eb tij kishte ardhur n\u00eb Tiran\u00eb m\u00eb 22 Qershor 1991.<\/p>\n

              Nga ana e tyre, socialist\u00ebt u p\u00ebrpoq\u00ebn t\u00eb propagandonin si mb\u00ebshtetje nd\u00ebrkomb\u00ebtare marrjen e teser\u00ebs s\u00eb PSSH nga kryeministri italian Betino Kraksi. Zgjedhjet u v\u00ebzhguan nga disa qindra v\u00ebzhgues t\u00eb huaj. Ata u konsideruan si t\u00eb lira dhe t\u00eb ndershme sado q\u00eb u shoq\u00ebruan me presione, vrasje dhe terror ndaj veprimtar\u00ebve t\u00eb PD-s\u00eb.<\/p>\n

              N\u00eb fund t\u00eb zgjedhjeve t\u00eb 22 marsit 1992 PD kishte fituar 92 vende ose 65.7%, PS 38 vende ose 27%, PSD 7 vende ose 5%, PBDNJ 2 vende ose 1.4%. PR nuk fitoi asnj\u00eb vend. Lideri demokrat Sali Berisha, n\u00eb konferenc\u00ebn e par\u00eb p\u00ebr shtyp, foli p\u00ebr vizionin e PD-s\u00eb, p\u00ebr nj\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb re t\u00eb integruar n\u00eb Europ\u00eb.<\/p>\n

              M\u00eb 3 prill 1992, Presidenti komunist Ramiz Alia njoftoi dor\u00ebheqjen, si\u00e7 tha ai\u201a \u201cp\u00ebr t\u00eb mir\u00ebn e Atdheut\u201d. Ai shprehu besimin se parlamenti i ri do t\u2019i besonte udh\u00ebheqjen e vendit nj\u00eb personaliteti t\u00eb ri, q\u00eb do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb udh\u00ebheq\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb sipas vullnetit t\u00eb shumic\u00ebs. Ishte e qart\u00eb se postin e Presidentit do ta zinte kreu i PD-s\u00eb, Sali Berisha.<\/p>\n

              M\u00eb 9 prill 1992, me 96 vota pro dhe 35 kund\u00ebr, Sali Berisha u zgjodh President i ri i vendit.<\/p>\n

              N\u00eb fjal\u00ebn e tij t\u00eb par\u00eb si kryetar shteti, ai b\u00ebri thirrje p\u00ebr pajtim komb\u00ebtar. \u201cVuajtjet n\u00ebn diktatur\u00eb t\u00eb na sh\u00ebrbejn\u00eb p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb shoq\u00ebri t\u00eb qytet\u00ebruar\u201c, u shpreh ai. Presidenti i ri b\u00ebri t\u00eb ditur se do t\u00eb jetonte n\u00eb apartamentin e tij dhe jo n\u00eb vil\u00ebn presidenciale.<\/p>\n

              M\u00eb 10 prill, Berisha dekretoi intelektualin e njohur dhe bashk\u00ebthemeluesin e PD-se, Aleksand\u00ebr Meksin t\u00eb krijonte qeverin\u00eb e par\u00eb demokratike. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb n\u00eb postin e kryetarit t\u00eb Kuvendit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb ishte zgjedhur Pjet\u00ebr Arbnori, pas nj\u00eb votimi t\u00eb ngusht\u00eb n\u00eb k\u00ebshillin Komb\u00ebtar t\u00eb PD-s\u00eb, me Arben Imamin, ish n\u00ebnkryetar i PD-s\u00eb. M\u00eb 16 Prill 1992, Konferenca Komb\u00ebtare e PD zgjedh n\u00eb postin e kryetarit t\u00eb partis\u00eb si pasardh\u00ebs t\u00eb Berish\u00ebs, Eduard Selamin, deri at\u00ebher\u00eb sekretar i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i k\u00ebsaj partie. Selami mori 411 vota nga 485 gjithsej, nd\u00ebrsa Azem Hajdari dhe Arben Imami, t\u00eb dy kandidat\u00eb p\u00ebr kryetar\u00eb, u zgjodh\u00ebn n\u00ebnkryetar\u00eb t\u00eb Partis\u00eb.<\/p>\n

              Shqip\u00ebria tashm\u00eb kishte nj\u00eb klas\u00eb t\u00eb re politikan\u00ebsh n\u00eb udh\u00ebheqje, si dhe institucione shtet\u00ebrore t\u00eb zgjedhura n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb demokratike.<\/p>\n

              Fitorja e Partis\u00eb Demokratike u mbeshtet fuqish\u00ebm nga SHBA-t\u00eb, por nj\u00ebkoh\u00ebsisht pati p\u00ebrkrahjen e fort\u00eb t\u00eb sindikatave, ish t\u00eb p\u00ebrsekutuarve t\u00eb regjimit komunist dhe sidomos t\u00eb student\u00ebve t\u00eb shkollave t\u00eb larta t\u00eb vendit. Vet\u00eb PD-ja doli si forc\u00eb politike pas levizjes studentore t\u00eb dhjetorit 1990 n\u00eb Universitetin e Tiran\u00ebs dhe t\u00eb Shkodr\u00ebs. Fryma radikale e levizjes studentore n\u00eb Tiran\u00eb te udhehqur nga Azem Hajdari dhe n\u00eb Shkod\u00ebr nga lideri tjet\u00ebr Flamur Bu\u00e7papaj do t\u00eb nxiste PD-n\u00eb, t\u00eb shkurtonte koh\u00ebn e ardhjes n\u00eb pushtet, duke kaluar nj\u00ebra pas tjetr\u00ebs pengesat e regjimit t\u00eb vjet\u00ebr.<\/p>\n

              Sot 30-vjet pas 22 marsit t\u00eb vitit 1992, Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb an\u00ebtare e NATO-s, \u00ebsht\u00eb vend kandidat p\u00ebr n\u00eb BE, nd\u00ebrsa qytetar\u00ebt shqiptar\u00eb udh\u00ebtojn\u00eb pa viza n\u00eb vendet e Bashkimit Europian, duke realizuar k\u00ebshtu nj\u00eb premtim t\u00eb fort\u00eb t\u00eb Partis\u00eb Demokratike t\u00eb b\u00ebr\u00eb 30 vjet m\u00eb par\u00eb. Ndersa vete PD eshte e perfshire ne debate te forta per ringritjen e saj dhe rikthimin perseri ne pushtet.<\/p>\n

              \"\"<\/p>\n

               <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

              Dr.Muj\u00eb BU\u00c7PAPAJ Partia Demokratike erdhi n\u00eb fuqi m\u00eb 22 mars 1992, vet\u00ebm 14 muaj nga koha kur ajo ishte themeluar, duke p\u00ebrshkuar nj\u00eb rrug\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebrballjesh dhe sfidash t\u00eb pabarabarta me PPSH-n\u00eb dhe Sigurimin e Shtetit, si dhe prov\u00ebn e zgjedhjeve t\u00eb para pluraliste t\u00eb mbajtura m\u00eb 31 mars 1991. Si nj\u00eb nga themeluesit …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":7598,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[40],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7597"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7597"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7597\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7598"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7597"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7597"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7597"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}