{"id":63406,"date":"2023-11-10T19:58:56","date_gmt":"2023-11-10T19:58:56","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=63406"},"modified":"2023-11-10T20:15:23","modified_gmt":"2023-11-10T20:15:23","slug":"marreveshja-itali-shqiperi-ne-nje-europe-gjithnje-e-me-te-mbyllur-rrezikon-qe-behet-nje-model","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2023\/11\/10\/marreveshja-itali-shqiperi-ne-nje-europe-gjithnje-e-me-te-mbyllur-rrezikon-qe-behet-nje-model\/","title":{"rendered":"\u201cMarr\u00ebveshja Itali &#8211; Shqip\u00ebri, n\u00eb nj\u00eb Europ\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb mbyllur, rrezikon q\u00eb b\u00ebhet nj\u00eb model\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong>Marr\u00ebveshja me Shqip\u00ebrin\u00eb \u201cnuk mund t\u00eb funksionoj\u00eb\u201d, por \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mas\u00eb n\u00eb linj\u00eb me tendencat politike e vendeve t\u00eb ndryshme europiane: \u201cK\u00ebrkohen vende jasht\u00eb Bashkimit Europian q\u00eb i pranojn\u00eb refugjat\u00ebt duke i paguar\u201d. Intervist\u00eb me Christopher Hein, profesor i s\u00eb Drejt\u00ebs dhe Politikave t\u00eb Emigracionit dhe Azilit n\u00eb Universitetin LUISS t\u00eb Rom\u00ebs.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Profesor Hein, \u00e7far\u00eb p\u00ebrcakton kjo marr\u00ebveshje?<\/strong><\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb nj\u00eb protokoll i n\u00ebnshkruar p\u00ebr momentin midis qeverive t\u00eb Italis\u00eb dhe Shqip\u00ebris\u00eb, ende jo i ratifikuar nga parlamentet respektive q\u00eb parashikon se dy territore t\u00eb vogla t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb vihen n\u00eb dispozicion t\u00eb Italis\u00eb p\u00ebr t\u00eb transportuar dhe mir\u00ebpritur k\u00ebrkuesit e azilit t\u00eb shp\u00ebtuar nga anijet ushtarake italiane n\u00eb Mesdhe. Qendrat do t\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb p\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar k\u00ebrkesat e azilit dhe nisur procedurat e kthimit n\u00eb rast mohimi. E githa kjo n\u00eb kosto t\u00eb Italis\u00eb dhe n\u00ebn juridiskionin e plot\u00eb t\u00eb Italis\u00eb. K\u00ebshtu q\u00eb edhe me d\u00ebrgimin e personelit t\u00eb siguris\u00eb, an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb komisionit t\u00eb azilit nga Italia dhe, edhe pse nuk dihet n\u00eb \u00e7far\u00eb m\u00ebnyre, gjykat\u00ebs italian\u00eb. Pika kryesore \u00ebsht\u00eb se e gjitha kjo, edhe pse zhvillohet n\u00eb territorin shqiptar, mbetet n\u00ebn juridiksionin italian. N\u00eb protokoll specifikohet se k\u00ebt\u00eb dy qendra mbajtjeje administrative do t\u00eb ndodhen n\u00eb veri t\u00eb Tiran\u00ebs, por nuk kuptohet se me \u00e7far\u00eb kriteresh do t\u00eb transportohen aty njer\u00ebzit: thuhet vet\u00ebm se jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrjashtuar minoren\u00ebt jo t\u00eb shoq\u00ebruar, grat\u00eb shtatz\u00ebna dhe personat e tjer\u00eb q\u00eb u p\u00ebrkasin grupeve vulnerab\u00ebl. P\u00ebmbledhtazi, kjo \u00ebsht\u00eb b\u00ebrthama e marr\u00ebveshjes.<\/p>\n<p><strong>M\u00eb duket e v\u00ebshtir\u00eb dhe e kushtueshme.<\/strong><\/p>\n<p>Italia do t\u00eb duhet t\u00eb jap\u00eb nj\u00eb garanci financiare prej 100 milion\u00ebsh, t\u00eb paguaj\u00eb menj\u00ebher\u00eb rreth 16 milion euro Shqip\u00ebris\u00eb dhe gjith\u00ebsesi duhet t\u00eb marr\u00eb p\u00ebrsip\u00ebr pik\u00ebrisht menaxhimin, ngritjen dhe administrimin e k\u00ebtyre qendrave. Parashikimi \u00ebsht\u00eb se midis 36000 dhe 39000 emigrant\u00ebve k\u00ebrkues azili n\u00eb vit do t\u00eb mir\u00ebpriten, por se n\u00eb asnj\u00eb moment nuk mund t\u00eb jen\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht m\u00eb shum\u00eb se 3000 persona. Do t\u00eb doja t\u00eb evidentoja k\u00ebt\u00eb tregues: sipas protokollit, nuk duhet t\u00eb ket\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht m\u00eb shum\u00eb se 3000 k\u00ebrkues azili. Kjo do t\u00eb thot\u00eb se p\u00ebr t\u00eb arritur shifrat e mikpritjes vjetore t\u00eb treguara nga kryeministrja Meloni, \u00e7do k\u00ebrkues azili do t\u00eb mund t\u00eb mbahet n\u00eb k\u00ebto qendra maksimumi p\u00ebr 1 muaj, p\u00ebrndryshe nuk arrihet n\u00eb k\u00ebt\u00eb shif\u00ebr. N\u00eb k\u00ebt\u00eb hap\u00ebsir\u00eb kohore, k\u00ebrkuesi i azilit do t\u00eb duhet ta paraqes\u00eb k\u00ebrkes\u00ebn e azilit, duhet t\u00eb jet\u00eb i identifikuar, t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb vler\u00ebsim t\u00eb k\u00ebrkes\u00ebs dhe t\u00eb drejt\u00ebn e rekursit n\u00eb rast mohimi t\u00eb k\u00ebrkes\u00ebs. E gjitha kjo brenda 30 dit\u00ebsh. Duket e pamundur. Pastaj \u00ebsht\u00eb edhe \u00e7\u00ebshtja e transportit. \u00c7do individ duhet t\u00eb shoq\u00ebrohet nga dy agjent\u00eb sigurie publike. Duke i shum\u00ebzuar me 1000, njeriu mund t\u2019i imagjinoj\u00eb kostot deri m\u00eb k\u00ebtu aspak t\u00eb llogaritura. Transporte q\u00eb sigurisht do t\u2019i rrisin edhe vuajtjet e njer\u00ebzve, pasi k\u00ebrkuesit e azilit, pas nj\u00eb udh\u00ebtimi t\u00eb tmerrsh\u00ebm, do t\u00eb duhet t\u00eb spostohen edhe 700 kilometra t\u00eb tjera distanc\u00eb me anije sigurisht jo t\u00eb p\u00ebrshtatshme p\u00ebr transportin e nj\u00eb numri t\u00eb madh njer\u00ebzish. Pastaj edhe vendosja n\u00eb nj\u00eb vend totalisht t\u00eb izoluar. Sigurisht q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mas\u00eb pak njer\u00ebzore.<\/p>\n<p><strong>Pse sipas jush Rama, kryeministri shqiptar, e ka pranuar nj\u00eb marr\u00ebveshje t\u00eb ngjashme?<\/strong><\/p>\n<p>M\u00eb duket se e ka th\u00ebn\u00eb shum\u00eb qart\u00eb se interesi i Shqip\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb mb\u00ebshtetje italiane q\u00eb ta shpejtoj\u00eb aderimin e saj n\u00eb Bashkimin Europian. Ky \u00ebsht\u00eb interesi i v\u00ebrtet\u00eb politik q\u00eb qeveria shqiptare d\u00ebshiron t\u2019i shes\u00eb elektoratit t\u00eb vet. Shqip\u00ebris\u00eb nuk i intereson edhe aq zbatimi i marr\u00ebveshjes, por se ka dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb demonstrim solidariteti duke par\u00eb mir\u00ebnjohjen e demonstruar nga Italia kundrejt refugjat\u00ebve shqiptar\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Kjo marr\u00ebveshje duket surreale, sipas jush \u00ebsht\u00eb e zbatueshme?<\/strong><\/p>\n<p>Mendoj se n\u00eb prakticitet nuk ka asnj\u00eb ar\u00ebsye q\u00eb mund t\u00eb funksionoj\u00eb. P\u00ebr nj\u00eb seri motivesh, paras\u00ebgjithash t\u00eb dyshimeve t\u00eb ligjshm\u00ebris\u00eb respektivisht s\u00eb drejt\u00ebs europiane dhe italiane. Detajisht, njeriu mund t\u00eb thot\u00eb shum\u00eb gj\u00ebra mbi aspektet juridike t\u00eb k\u00ebsaj ndodhie, por edhe nga pik\u00ebpamja logjistike, realizimi duket i pamundur. P\u00ebr shembull, ku ndodh dhe kush e kryen dallimin midis kujt ka t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb zbarkoj\u00eb n\u00eb Itali dhe kush n\u00eb Shqip\u00ebri? N\u00eb anije dhe nga ana e ushtarak\u00ebve italian\u00eb? Si i b\u00ebhet sqarimit t\u00eb mosh\u00ebs s\u00eb personit n\u00eb momentin e shp\u00ebtimit? Nj\u00eb tjet\u00ebr \u00e7\u00ebshtje jan\u00eb afatet, si\u00e7 u tha m\u00eb par\u00eb, respektivisht me parashikimin e mikpritjes s\u00eb 36000 personave n\u00eb vit. Si arrihet n\u00eb k\u00ebt\u00eb num\u00ebr? Mund t\u00eb p\u00ebrshkruhen afate t\u00eb qarta? Sipas dekretit t\u00eb ri t\u00eb siguris\u00eb q\u00ebndrimi maksima\u00eb n\u00eb nj\u00eb qend\u00ebr mbajtjeje \u00ebsht\u00eb fiksuar n\u00eb 180 dit\u00eb, 6 muaj. Pra, me shum\u00eb probabilitet, shum\u00eb persona do t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb t\u00eb mbajtur deri n\u00eb 6 muaj, duke e b\u00ebr\u00eb t\u00eb bjer\u00eb shum\u00eb kapaciteti mikprit\u00ebs vjetor i k\u00ebtyre qendrave.<\/p>\n<p><strong>N\u00ebse protokolli \u00ebsht\u00eb i paaplikuesh\u00ebm si nga pik\u00ebpamja ligjore, ashtu edhe nga ana praktike, at\u00ebhere pse qeveria Meloni \u00ebsht\u00eb impenjuar ta firmos\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>Objektivat e deklaruar e k\u00ebtij protokolli jan\u00eb tre. I pari \u00ebsht\u00eb t\u00eb luftoj\u00eb trafikun e qenieve njer\u00ebzore. I dyti, t\u00eb parandaloj\u00eb ardhjen e personave t\u00eb parregullt dhe i treti t\u00eb riatdhesoj\u00eb personat q\u00eb nuk jan\u00eb t\u00eb njohur p\u00ebr mbrojtjen me m\u00eb shum\u00eb leht\u00ebsi. N\u00eb k\u00ebt\u00eb marr\u00ebveshje un\u00eb nuk e shikoj zgjidhjen e asnj\u00ebrit prej t\u00eb tre objektivave. Pse trafikant\u00ebt duhet t\u00eb transportojn\u00eb m\u00eb pak persona? P\u00ebr \u00e7far\u00eb motivi do t\u00eb arrihet t\u00eb kund\u00ebrshtohej hyrja e parregullt e njer\u00ebzve? N\u00ebse d\u00ebshiron t\u2019i shkurajosh njer\u00ebzit nga nisja prej brigjeve libiane apo tuniziane, egjiptiane, turke, cilatdo qofshin ato, marr\u00ebveshja nuk \u00ebsht\u00eb efikase. Duhet t\u00eb mbajm\u00eb parasysh se po flasim p\u00ebr njer\u00ebz q\u00eb e kan\u00eb kaluar tashm\u00eb shkret\u00ebrir\u00ebn dhe q\u00eb p\u00ebrballen me rrezikun e vdekjes n\u00eb det. N\u00ebse lihen t\u00eb shkurajohen vet\u00ebm n\u00eb vend t\u00eb nj\u00eb qendre n\u00eb Si\u00e7ili t\u00eb d\u00ebrgohen n\u00eb nj\u00eb qend\u00ebr n\u00eb Shqip\u00ebri? P\u00ebr leht\u00ebsimin e riatdhesimeve, nuk shoh asnk\u00eb diferenc\u00eb, p\u00ebrkundrazi. Shqip\u00ebria nuk ka b\u00ebr\u00eb asnj\u00eb marr\u00ebveshje me vende t\u00eb treta mbi ripranimin e shteteasve t\u00eb saj. Italia po, ka b\u00ebr\u00eb nj\u00eb seri marr\u00ebveshjesh, disa funksionojn\u00eb m\u00eb mir\u00eb, kurse pjesa m\u00eb e madhe nuk funksionon aspak. P\u00ebr \u00e7far\u00eb ar\u00ebsyeje duhet t\u00eb jet\u00eb m\u00eb i leht\u00eb riatdhesimi nga Shqip\u00ebria sesa nga Italia? Ndershm\u00ebrisht nuk e kam t\u00eb qart\u00eb. K\u00ebshtu q\u00eb asnj\u00eb prej masave t\u00eb adoptuara u jep p\u00ebrgjigje t\u00eb tre objektivave t\u00eb treguara. Nga ana tjet\u00ebr, po t\u00eb flas\u00ebsh politikisht, ky protokoll duhet t\u00eb zbatohet nga pranvera e vitit t\u00eb ardhsh\u00ebm, pak muaj pas zgjedhjeve n\u00eb Parlamentin Europian. Sigurisht q\u00eb ka nj\u00eb interes nga ana e qeveris\u00eb italiane p\u00ebr t\u00eb dh\u00ebn\u00eb iden\u00eb se po b\u00ebn di\u00e7ka t\u00eb dobishme n\u00eb fush\u00ebn e emigracionit. Mos \u00ebsht\u00eb nj\u00eb bllof si\u00e7 ka qen\u00eb marr\u00ebveshja me Tunizin\u00eb? \u00cbsht\u00eb vet\u00ebdija se implementimi nuk do t\u00eb jet\u00eb i mundur, por ka edhe q\u00eb theksojn\u00eb se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gj\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme, novatore.<\/p>\n<p><strong>Megjithat\u00eb, respektivisht me parealizueshm\u00ebrin\u00eb e marr\u00ebveshjes, \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb se ka qen\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb l\u00ebvizje p\u00ebr t\u00eb provokuar Bashkimin Europian. \u00cbsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>Le t\u00eb flasim shum\u00eb qart\u00eb, ideja e eksternalizimit t\u00eb kufijve dhe e p\u00ebrfshirjes s\u00eb vendeve t\u00eb treta jo an\u00ebtare t\u00eb Bashkimit Europian n\u00eb \u00e7\u00ebshtje azili dhe emigracioni nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ide e re. N\u00ebqoft\u00ebse mendojm\u00eb p\u00ebr tentativ\u00ebn e marr\u00ebveshjes me Ruand\u00ebn e Britanis\u00eb s\u00eb Madhe, p\u00ebr shembull, ose e Danimark\u00ebs. Pak dit\u00eb m\u00eb par\u00eb qeveria gjermane ka th\u00ebn\u00eb se po e vler\u00ebson nj\u00eb l\u00ebvizje t\u00eb k\u00ebtij lloji pa th\u00ebn\u00eb n\u00eb detaje se me cilat vende dhe n\u00eb \u00e7far\u00eb m\u00ebnyre. K\u00ebshtu q\u00eb kemi nj\u00eb tendenc\u00eb brenda Bashkimit Europian q\u00eb mund t\u2019i shtyj\u00eb shum\u00eb vende, n\u00eb vend q\u00eb t\u2019i kund\u00ebrvihen nj\u00eb iniciative si ajo e qeveris\u00eb italiane, deri ta shikojn\u00eb me pozitivitet. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb nuk mendoj se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb l\u00ebvizje kund\u00ebr von der Leyen apo kund\u00ebr Komisionit Europian, ndoshta mund ta paraqes\u00eb Italin\u00eb deri s\u00eb nj\u00eb model dhe marr\u00ebveshjen me Shqip\u00ebrin\u00eb nj\u00eb sukses.<\/p>\n<p><strong>Deri?<\/strong><\/p>\n<p>E them ftoht\u00ebsisht, si v\u00ebzhgues i skenarit jo vet\u00ebm italian, por i Bashkimit Europian apo i Europ\u00ebs m\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, p\u00ebrfshi Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar. Tendenca \u00ebsht\u00eb kjo: nj\u00eb shtet an\u00ebtar i Bashkimit Europian, t\u00eb themi, p\u00ebrdor bujarin\u00eb e nj\u00eb shteti tjet\u00ebr jo an\u00ebtar i Bashkimit Europian p\u00ebr t\u00eb zgjidhur nj\u00eb problem emigracioni dhe azili n\u00eb territorin e tij. Nj\u00eb tendenc\u00eb politike q\u00eb m\u00eb l\u00eb mjaft t\u00eb preokupuar, por duhet ta pranoj se \u00ebsht\u00eb k\u00ebshtu, duhet ta pranoj se ky \u00ebsht\u00eb realiteti: k\u00ebrkohen vende t\u00eb tjera q\u00eb pranojn\u00eb refugjat\u00eb duke i paguar. Ka gjithmon\u00eb nj\u00eb aspekt financiar, si n\u00eb rastin e Tunizis\u00eb, nj\u00eb marr\u00ebveshje trajtimi t\u00eb emigrant\u00ebve e kushtuar miliona q\u00eb pjes\u00ebrisht ka funksionuar. N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb cinike, edhe marr\u00ebveshja e shkurtit 2017 me Libin\u00eb n\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre ka funksionuar. Dhjet\u00ebra e dhjet\u00ebra mij\u00ebra emigrant\u00eb e refugjat\u00eb jan\u00eb kapur nga roja bregdetare libiane e financuar nga Italia dhe nga Bashkimi Europian. N\u00eb k\u00ebt\u00eb profil, nuk mund t\u00eb thuhet se marr\u00ebveshja me Libin\u00eb nuk ka funksionuar, n\u00eb shkelje t\u00eb shum\u00eb normave, edhe t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Kam shum\u00eb frik\u00eb se marr\u00ebveshja e Meloni me Shqip\u00ebrin\u00eb mund t\u00eb funksionoj\u00eb, p\u00ebrtej t\u00eb gjitha dyshimeve t\u00eb pik\u00ebpamjes njer\u00ebzore, humanitare dhe t\u00eb ligjshm\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>(nga <em>MicroMega<\/em>)<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrgatiti<\/strong><\/p>\n<p><strong>ARMIN TIRANA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Marr\u00ebveshja me Shqip\u00ebrin\u00eb \u201cnuk mund t\u00eb funksionoj\u00eb\u201d, por \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mas\u00eb n\u00eb linj\u00eb me tendencat politike e vendeve t\u00eb ndryshme europiane: \u201cK\u00ebrkohen vende jasht\u00eb Bashkimit Europian q\u00eb i pranojn\u00eb refugjat\u00ebt duke i paguar\u201d. Intervist\u00eb me Christopher Hein, profesor i s\u00eb Drejt\u00ebs dhe Politikave t\u00eb Emigracionit dhe Azilit n\u00eb Universitetin LUISS t\u00eb Rom\u00ebs. Profesor Hein, \u00e7far\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":63410,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63406"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=63406"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63406\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/63410"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=63406"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=63406"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=63406"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}