{"id":59524,"date":"2023-10-20T11:06:49","date_gmt":"2023-10-20T11:06:49","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=59524"},"modified":"2023-10-20T11:07:23","modified_gmt":"2023-10-20T11:07:23","slug":"raporti-i-bankes-boterore-shqiperia-rrezikohet-nga-termetet-dhe-qeveria","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2023\/10\/20\/raporti-i-bankes-boterore-shqiperia-rrezikohet-nga-termetet-dhe-qeveria\/","title":{"rendered":"Raporti i Bank\u00ebs Bot\u00ebrore: Shqip\u00ebria rrezikohet nga t\u00ebrmetet dhe qeveria"},"content":{"rendered":"<p>N\u00eb raportin e vet p\u00ebr zhvillimet m\u00eb t\u00eb fundit ekonomike, t\u00eb publikuar t\u00eb enjten, Banka Bot\u00ebrore konsideron nj\u00ebsoj t\u00eb rrezikshme p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb fatkeq\u00ebsit\u00eb natyrore, kontratat e partneritetit publik privat t\u00eb qeveris\u00eb si dhe nd\u00ebrmarrjet shtet\u00ebrore t\u00eb zhytura n\u00eb borxhe.<\/p>\n<p>Banka Bot\u00ebrore vler\u00ebson se Shqip\u00ebria rrezikohet nj\u00ebkoh\u00ebsisht nga fatkeq\u00ebsit\u00eb natyrore, t\u00eb tilla si t\u00ebrmetet apo p\u00ebrmbytjet si dhe nga kontratat tashm\u00eb fam\u00ebkeqe t\u00eb qeveris\u00eb Rama t\u00eb prezantuara si partneritet publik-privat, t\u00eb cilat akuzohen p\u00ebr korrupsion dhe klienteliz\u00ebm.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria, vler\u00ebson Banka Bot\u00ebrore, rrezikohet edhe nga nd\u00ebrmarrjet shtet\u00ebrore, kompanit\u00eb e keqmenaxhuara politikisht t\u00eb cilat krijojn\u00eb vazhdimisht borxhe, nd\u00ebrsa volumi i tyre i borxheve t\u00eb sh\u00ebnuara aktualisht arrin n\u00eb rekorde historike.<\/p>\n<p>\u201cRreziqet e brendshme burojn\u00eb nga fatkeq\u00ebsit\u00eb natyrore, partneritetet publike-private dhe nd\u00ebrmarrjet shtet\u00ebrore, si dhe rreziqet fiskale q\u00eb rrjedhin nga nj\u00eb sektor energjetik i bazuar n\u00eb hidrocentrale t\u00eb cilat varen kryesisht nga ndryshimet n\u00eb kushtet hidrologjike,\u201d shkruhet n\u00eb nj\u00eb raport t\u00eb Bank\u00ebs Bot\u00ebrore t\u00eb publikuar t\u00eb enjten.<\/p>\n<p>Togfjal\u00ebshi duket se v\u00eb me t\u00eb drejt\u00eb shenj\u00ebn e barazimit mes fatkeq\u00ebsive q\u00eb mund t\u00eb shkaktohen nga fenomene natyrore dhe atyre t\u00eb shkaktuara nga keqqeverisja. P\u00ebr shembull, t\u00ebrmeti q\u00eb goditi Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb vitin 2019 ka shkaktuar nj\u00eb mas\u00eb d\u00ebmesh t\u00eb vler\u00ebsuar n\u00eb rreth 1 miliard\u00eb euro nd\u00ebrsa kontratat e partneritetit publik-privat i kan\u00eb zhytur shqiptar\u00ebt n\u00eb nj\u00eb volum borxhesh faktike n\u00eb rendin e qindramilion\u00eb eurove.<\/p>\n<p>Serit\u00eb m\u00eb kontroverse t\u00eb k\u00ebtyre koncesioneve, ato t\u00eb nd\u00ebrtimit t\u00eb impianteve t\u00eb menaxhimit t\u00eb mbeturinave dhe ato t\u00eb sektorit t\u00eb sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb, jan\u00eb hetuar tani nga prokuroria n\u00eb disa procese hetimore p\u00ebr t\u00eb zbuluar klienteliz\u00ebm, fryerje kostosh dhe pagesa korruptive n\u00eb p\u00ebrmasa t\u00eb m\u00ebdha. Vet\u00ebm koncesionet e incinerator\u00ebve i kan\u00eb kushtuar deri m\u00eb tani shqiptar\u00ebve rreth 150 milion\u00eb euro, nd\u00ebrsa kostot vijojn\u00eb t\u00eb rriten p\u00ebr taksapaguesit e Tiran\u00ebs, Durr\u00ebsit, Elbasanit, Fierit e zonave t\u00eb tjera p\u00ebr shkak se t\u00eb nj\u00ebjtat kontrata vijojn\u00eb t\u00eb zbatohen pavar\u00ebsisht kostove t\u00eb fryra dhe munges\u00ebs s\u00eb objekteve industriale q\u00eb duhej t\u00eb ishin realizuar me k\u00ebto kontrata koncesionare. Nd\u00ebrsa hetimi i prokuroris\u00eb p\u00ebr kontrat\u00ebn e sterilizimit zbuloi kosto t\u00eb fryra shum\u00ebfish p\u00ebr taksapaguesit si dhe nj\u00eb rrjet kompanish false q\u00eb sh\u00ebrbenin p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrvet\u00ebsuar fitimet e nxjerra nga faturimet me \u00e7mime t\u00eb fryra.<\/p>\n<p>Por jan\u00eb borxhet e st\u00ebrm\u00ebdha t\u00eb akumuluara nga nd\u00ebrmarrjet e ndryshme shtet\u00ebrore, n\u00eb ve\u00e7anti uj\u00ebsjell\u00ebsat, ato q\u00eb kan\u00eb shtyr\u00eb ekspert\u00ebt e Bank\u00ebs Bot\u00ebrore t\u00eb vendosin shenj\u00eb barazimi mes fatkeq\u00ebsive natyrore dhe pasojave q\u00eb pritet t\u00eb ket\u00eb keqmenaxhimi i k\u00ebtyre nd\u00ebrmarrjeve p\u00ebr taksapaaguesit.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat e bilanceve t\u00eb kompanive t\u00eb uj\u00ebsjell\u00ebsave t\u00eb analizuara nga BIRN tregojn\u00eb se ato kan\u00eb akumuluar dhjet\u00ebramilion\u00eb euro humbje gjat\u00eb viteve t\u00eb fundit nd\u00ebrsa \u00ebsht\u00eb nj\u00eb sekret i ditur nga t\u00eb gjith\u00eb dhe i pranuar edhe nga kryeministri se k\u00ebto nd\u00ebrmarrje jan\u00eb p\u00ebrdorur nga administrator\u00ebt politik\u00eb p\u00ebr pun\u00ebsime n\u00eb shk\u00ebmbim t\u00eb votave.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, Banka Bot\u00ebrore sh\u00ebnjon nj\u00eb kategori tjet\u00ebr nd\u00ebrmarrjesh shtet\u00ebrore, t\u00eb cilat mbartin rreziqe t\u00eb ngjashme me fatkeq\u00ebsit\u00eb natyrore dhe k\u00ebto jan\u00eb nd\u00ebrmarrjet e sektorit energjetik. T\u00eb keqmenaxhuara prej vitesh me an\u00eb t\u00eb administrator\u00ebve t\u00eb em\u00ebruar politikisht, gjendja financiare e k\u00ebtyre nd\u00ebrmarrjeve vet\u00ebm sa mund t\u00eb merret me mend p\u00ebr shkak se ato n\u00eb mas\u00eb kan\u00eb shkelur ligjin p\u00ebr Shoq\u00ebrit\u00eb Tregtare duke mos depozituar bilancet e viteve t\u00eb fundit n\u00eb Qendr\u00ebn Komb\u00ebtare t\u00eb Biznesit.<\/p>\n<p>Banka Bot\u00ebrore parashikon q\u00eb rritja ekonomike e Shqip\u00ebris\u00eb t\u00eb jet\u00eb 3.6% k\u00ebt\u00eb vit, nd\u00ebrsa ritmi i rritjes t\u00eb ngadal\u00ebsohet m\u00eb tej n\u00eb 3.2% n\u00eb dy vitet e ardhshme. Fondi Monetar Nd\u00ebrkomb\u00ebtar vler\u00ebson potencialin e rritjes ekonomike t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb 4.5% n\u00eb vit.\/BIRN<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb raportin e vet p\u00ebr zhvillimet m\u00eb t\u00eb fundit ekonomike, t\u00eb publikuar t\u00eb enjten, Banka Bot\u00ebrore konsideron nj\u00ebsoj t\u00eb rrezikshme p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb fatkeq\u00ebsit\u00eb natyrore, kontratat e partneritetit publik privat t\u00eb qeveris\u00eb si dhe nd\u00ebrmarrjet shtet\u00ebrore t\u00eb zhytura n\u00eb borxhe. Banka Bot\u00ebrore vler\u00ebson se Shqip\u00ebria rrezikohet nj\u00ebkoh\u00ebsisht nga fatkeq\u00ebsit\u00eb natyrore, t\u00eb tilla si t\u00ebrmetet apo p\u00ebrmbytjet &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":59525,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59524"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=59524"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59524\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/59525"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=59524"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=59524"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=59524"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}