{"id":58286,"date":"2023-10-02T09:08:52","date_gmt":"2023-10-02T09:08:52","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=58286"},"modified":"2023-10-02T09:08:52","modified_gmt":"2023-10-02T09:08:52","slug":"andy-warhol-ne-syte-e-blake-gopnik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2023\/10\/02\/andy-warhol-ne-syte-e-blake-gopnik\/","title":{"rendered":"Andy Warhol n\u00eb syt\u00eb e Blake Gopnik"},"content":{"rendered":"<p><strong>900 faqe i dihen Blake Gopnik p\u00ebr t\u00eb rr\u00ebmuar t\u00eb v\u00ebrteta, g\u00ebnjeshtra dhe falsitete mbi jet\u00ebn e gjeniut t\u00eb popit.<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1967, interesi im i par\u00eb i vagullt p\u00ebr Andy Warhol shp\u00ebrtheu me daljen e albumit t\u00eb par\u00eb t\u00eb Velvet Underground. Warhol ishte prodhuesi i diskut. N\u00eb vite kam lexuar libra t\u00eb panum\u00ebrt lidhur me t\u00eb. Pjesa m\u00eb e madhe ishte konfuze dhe \u00e7orientuar. M\u00eb s\u00eb fundi, me botimin e biografis\u00eb s\u00eb shkruar nga Blake Gopnik, kemi nj\u00eb kryevep\u00ebr t\u00eb denj\u00eb p\u00ebr Warhol. Libri m\u00eb ka p\u00eblqyer aq shum\u00eb sa q\u00eb e kam kontaktuar Blake Gopnik p\u00ebr k\u00ebt\u00eb intervist\u00eb. Pyetja ime e par\u00eb q\u00eb i kam drejtuar ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me interesin e tij p\u00ebr Warhol dhe n\u00eb \u00e7far\u00eb m\u00ebnyre ky interes \u00ebsht\u00eb transformuar n\u00eb nj\u00eb projekt 8 vje\u00e7ar dhe n\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr me m\u00eb shum\u00eb se 900 faqe. \u00abP\u00ebrkushtimi im i parakohsh\u00ebm p\u00ebr Warhol \u2013 m\u00eb tha \u2013 fillon n\u00eb banj\u00ebn e sht\u00ebpis\u00eb time t\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb. Kishim nj\u00eb poster t\u00eb nj\u00eb\u00a0<em>Marilyn<\/em>\u00a0t\u00eb Warhol n\u00eb mur. K\u00ebshtu q\u00eb kam kaluar nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb konsiderueshme, nga mosha 6 vje\u00e7are, i ulur duke shikuar nj\u00eb Marilyn t\u00eb Warhol. N\u00eb vijim, i b\u00ebr\u00eb kritik arti, nuk ka qen\u00eb m\u00eb e mundur ta shmangia Warhol: e rigjen veten duke shkruar p\u00ebr t\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn dy her\u00eb n\u00eb vit. Isha i interesuar p\u00ebr t\u00eb dhe isha m\u00eb indulgjent ndaj pun\u00ebs time t\u00eb fundit dhe t\u00eb disa veprave t\u00eb tij joklasike nga sa nuk qen\u00eb kritik\u00eb t\u00eb tjer\u00eb. N\u00eb fillimin e 2012 m\u00eb \u00ebsht\u00eb shfaqur e qart\u00eb se ishte e nevojshme nj\u00eb biografi serioze, solide. Nuk kishte nj\u00eb biografi realisht t\u00eb plot\u00eb, pasi dokumentat nuk m\u00eb qen\u00eb b\u00ebr\u00eb kurr\u00eb t\u00eb disponueshme. N\u00eb 2010 kam kuptuar se dokumentat qen\u00eb t\u00eb konsultueshme \u2013 arkivat nuk qen\u00eb kataloguar, le m\u00eb t\u00eb inventarizuar. Ishte rasti p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb biografin\u00eb m\u00eb komplete t\u00eb Warhol\u00bb.<\/p>\n<p><strong>T\u00eb \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb akses i pakufizuar?<\/strong><\/p>\n<p>Tek Warhol Museum, q\u00eb ruan arkivat, qen\u00eb entuziast\u00eb p\u00ebr iden\u00eb time. K\u00ebshtu kam kaluar nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb pallogaritsh\u00ebm dit\u00ebsh, jav\u00ebsh, atje n\u00eb arkiv, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej vendeve m\u00eb t\u00eb pabesueshme t\u00eb planetit.<\/p>\n<p><strong>K\u00ebrkimi p\u00ebr librin ju ka ikur nga dora?<\/strong><\/p>\n<p>Nuk do t\u00eb kisha harxhuar 8 vite p\u00ebr ta shkruar, nga ideimi i par\u00eb tek botimi. Nuk mendoja se isha fanatik apo i apasionuar i Warhol. Kur kam filluar, mendoja thjesht se do t\u00eb kishte qen\u00eb interesante dhe se ai e meritonte. Masa reale e gjenis\u00eb s\u00eb tij m\u00eb \u00ebsht\u00eb shfaqur teksa punoja. Nj\u00eb rrezik q\u00eb kalojn\u00eb biograf\u00ebt \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb p\u00ebrfundojn\u00eb duke e kanonizuar personazhin q\u00eb po studiojn\u00eb, por mund t\u00eb ndodh\u00eb edhe e kund\u00ebrta, q\u00eb p\u00ebrfundon p\u00ebr ta urryer. Andy nuk ishte gjithmon\u00eb nj\u00eb qenie njer\u00ebzore e p\u00ebrkryer, por ishte gjithmon\u00eb nj\u00eb artist perfekt. Mendoj se ishte m\u00eb inteligjent nga sa e mendoja.<\/p>\n<p><strong>Un\u00eb jam nj\u00eb tifoz i madh i tij. Kam besuar gjithmon\u00eb se ishte shum\u00eb m\u00eb inteligjent nga sa besohej. Kishte n\u00eb aft\u00ebsi t\u00eb jasht\u00ebzakonshme p\u00ebr t\u00eb folur p\u00ebr enigma, me sfumatura t\u00eb tilla t\u00eb dometh\u00ebnies! Nuk ishte si nj\u00eb kopshtar i interpretuar nga Peter Sellers tek\u00a0<em>P\u00ebrtej kopshtit<\/em>.<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7do her\u00eb ka qen\u00eb e nevojshme t\u00eb merret arti i tij nga nj\u00eb drejtim interesant, e kam nuhatur se \u00e7far\u00eb t\u00eb b\u00ebja. Kan\u00eb qen\u00eb koh\u00ebt e vdekura n\u00eb karrier\u00ebn e tij, por ishte aq pabesueshm\u00ebrisht inteligjent p\u00ebr ta imagjinuar se \u00e7far\u00eb ishte interesante dhe \u00e7far\u00eb nuk ishte. \u00cbsht\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00eb b\u00ebhet fjal\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Fillon libri me p\u00ebrshkrimin trondit\u00ebs t\u00eb Andy t\u00eb cilin e kan\u00eb q\u00eblluar dhe q\u00eb rrezikon t\u00eb vdes\u00eb. Nuk i kisha lexuar kurr\u00eb detajet e operacionit. Tregom\u00eb p\u00ebr mjekun italian, Giuseppe Rossi, dhe sesi ja ka shp\u00ebtuar jet\u00ebn Andy.<\/strong><\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb nj\u00eb histori e pabesueshme. Kam pasur fatin t\u00eb jem i ftuar nga John Ryan, nj\u00eb historian i kirurgjis\u00eb, n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb me doktorin Rossi, mjekun q\u00eb i shp\u00ebtoi jet\u00ebn Warhol. Kur jemi futur n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e Rossi, n\u00ebp\u00ebr mure kishte 7 serigrafi t\u00eb Marilyn! Rossi kishte ardhur n\u00eb Shtetet e Bashkuara menj\u00ebher\u00eb pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore dhe kishte pasur nj\u00eb formim t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm n\u00eb fush\u00ebn e re t\u00eb kirurgjis\u00eb me zem\u00ebr t\u00eb hapur. Rossi kishte nj\u00eb akses t\u00eb fort\u00eb italian dhe praktikisht askush nuk do ta kishte pun\u00ebsuar. Ja, nj\u00eb emigrant italian q\u00eb nuk flet mir\u00eb anglisht\u2026 vitet e para t\u00eb \u201850. P\u00ebrfundon p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb mjekun me koh\u00eb t\u00eb p\u00ebrcaktuar n\u00eb Harlem, ku sheh shum\u00eb plag\u00eb nga arm\u00ebt e zjarrit. Rossi b\u00ebhet nj\u00eb specialist si n\u00eb kirurgjin\u00eb toraksike, ashtu edhe n\u00eb plag\u00ebt nga arm\u00ebt e zjarrit. Warhol d\u00ebrgohet n\u00eb spital pasi \u00ebsht\u00eb goditur, rreth or\u00ebs 4:30 t\u00eb pasdites s\u00eb 3 qershorit t\u00eb 1968. Ras\u00ebsisht Rossi gjendet aty q\u00eb viziton nj\u00eb pacient tjet\u00ebr, kur interfoni ndizet p\u00ebr nj\u00eb kod blu. Rossi vrapon tek ndihma e shpejt\u00eb p\u00ebr t\u00eb par\u00eb n\u00ebse mund t\u00eb jet\u00eb ndihm\u00eb. T\u00eb gjith\u00eb specialist\u00ebt aty mendojn\u00eb se Warhol ka vdekur. Rossi thot\u00eb: \u00abJo, ky tip \u00ebsht\u00eb ende gjall\u00eb, bebet po i reagojn\u00eb\u00bb.<\/p>\n<p><strong>Keni qen\u00eb i par\u00eb q\u00eb keni folur me Rossi p\u00ebr operacionin?<\/strong><\/p>\n<p>Gazetar\u00ebt kan\u00eb folur me t\u00eb menj\u00ebher\u00eb pas operacionit, por nuk e kishte treguar kurr\u00eb historin\u00eb n\u00eb detaje. E v\u00ebrteta \u00ebsht\u00eb se nuk ka qen\u00eb merita ime. Nuk dija \u00e7far\u00eb t\u00eb pyesja. Kam shkuar tek doktori Ryan q\u00eb ishte n\u00eb gjendje t\u00eb kuptonte \u00e7do prerje t\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb trupin e tij. Ryan ishte nj\u00eb kirurg i shk\u00eblqyer n\u00eb pension, nj\u00eb kirurg toraksik, q\u00eb m\u00eb pas \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb historian i kirurgjis\u00eb q\u00eb ka b\u00ebr\u00eb k\u00ebrkime mbi operacionet e m\u00ebdha, prandaj dinte se \u00e7far\u00eb ta pyeste Rossi dhe kjo ka qen\u00eb themelore. Ryan kishte fotot e \u00e7ikatri\u00e7eve dhe thoshte: \u00abPse e ke prer\u00eb k\u00ebtu? Kjo nuk ka kuptim\u00bb. Dhe Rossi p\u00ebrgjigjej: \u00abH\u00ebm, nuk kisha ide se ku fillonte hemorragjia. Vet\u00ebm duhej ta hapja at\u00eb tip. Mendoja se ishte n\u00eb an\u00ebn e majt\u00eb dhe e kam hapur aty, por ishte n\u00eb an\u00ebn e djatht\u00eb\u00bb.<\/p>\n<p><strong>Trupi dhe \u00e7ikatri\u00e7et e Warhol na jan\u00eb t\u00eb mir\u00ebnjohura fal\u00eb fotografive.<\/strong><\/p>\n<p>Trupi i Warhol \u00ebsht\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr t\u2019u kuptuar. Qysh nga f\u00ebmij\u00ebria, kur vuante nga disa simptoma t\u00eb kores\u00eb s\u00eb Sydenham, mbante brende vet\u00ebdijen e trupit t\u00eb vet. Mund t\u00eb shkruhet nj\u00eb lib\u00ebr i t\u00ebr\u00eb mbi efektet e k\u00ebsaj mbi pun\u00ebn e tij.<\/p>\n<p><strong>Lidhur me trupat, cili korpus i veprave t\u00eb Warhol mendon se ka qen\u00eb m\u00eb radikali?<\/strong><\/p>\n<p>Gjith\u00e7ka fillon me kano\u00e7et e\u00a0<em>Campbell\u2019s Soup<\/em>. N\u00eb korrikun e 1962 k\u00ebto kuadro qen\u00eb shum\u00eb m\u00eb radikal\u00eb nga sa nuk kan\u00eb qen\u00eb <em>Brillo Boxes<\/em>\u00a0n\u00eb pranver\u00ebn e 1964. Bota e artit l\u00ebvizte kaq me shpejt\u00ebsi n\u00eb ato dit\u00eb sa q\u00eb qysh n\u00eb pranver\u00ebn e 1964 njer\u00ebzit e kuptonin se cila ishte dometh\u00ebnia e k\u00ebtij aksioni. Por n\u00eb korrikun e 1962, t\u00eb ekspozoje 32 piktura t\u00eb <em>Campbell\u2019s Soup<\/em>, q\u00eb qen\u00eb imazhe krejt\u00ebsisht t\u00eb privuara nga komenti, qe nj\u00eb l\u00ebvizje v\u00ebrtet radikale dhe \u00ebsht\u00eb aty q\u00eb gjith\u00e7ka e ka pasur fillimin.<\/p>\n<p><strong>Mund t\u00eb thuhet se p\u00ebr Picasso ishte\u00a0<em>Guernica<\/em>\u00a0dhe p\u00ebr Warhol\u00a0<em>Campbell\u2019s Soup<\/em>? N\u00eb rast se Picasso kishte nj\u00eb tjet\u00ebr, t\u00eb themi <em>Les Demoiselles d\u2019Avignon<\/em>, cili do t\u00eb ishte vepra e dyt\u00eb m\u00eb radikale e Warhol?<\/strong><\/p>\n<p>Sikur t\u00eb kishte nj\u00eb t\u00eb dyt\u00eb, mund t\u00eb jen\u00eb t\u00eb ashtuquajturit <em>Race Riot<\/em>. Pun\u00ebt mbi vdekjen dhe katastrofat jan\u00eb v\u00ebrtet t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, pasi demonstrojn\u00eb se n\u00eb artin e Warhol ka di\u00e7ka n\u00eb loj\u00eb q\u00eb shkon shum\u00eb p\u00ebrtej arg\u00ebtimit.<\/p>\n<p><strong>Cilin korpus veprash t\u00eb thonit se \u00ebsht\u00eb m\u00eb i keqi? Mua praktikisht m\u00eb p\u00eblqen gjith\u00e7ka.<\/strong><\/p>\n<p>Nuk m\u00eb p\u00eblqen gjith\u00e7ka, por varet nga ajo q\u00eb ke nd\u00ebrmend t\u00eb thuash, pasi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gabim ta shikosh Warhol thelb\u00ebsisht si nj\u00eb artist estetik, nj\u00eb artist retinik. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb konceptualist dhe aq inteligjent sa ta b\u00ebj\u00eb t\u00eb perceptoj\u00eb artin e tij m\u00eb t\u00eb keq si art t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm duke luajtur me stratagjem\u00ebn e artit mbi komisionin dhe duke b\u00ebr\u00eb t\u00eb mendohet se puna e tij ishte gjithmon\u00eb <em>sold out<\/em>.<\/p>\n<p><strong>Dhe \u00e7far\u00eb m\u00eb thua p\u00ebr portretet e tij me komision? Si i gjykon?<\/strong><\/p>\n<p>Portretet me komision jan\u00eb mir\u00eb n\u00eb kuptimin tradicional pasi mendoj se jan\u00eb si ato t\u00eb Goya. Njer\u00ebzit mendojn\u00eb se jan\u00eb lajkatar\u00eb, por mendoj se nuk jan\u00eb aspak. V\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje sip\u00ebrfaq\u00ebsin\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet imazhesh sip\u00ebrfaq\u00ebsore.<\/p>\n<p><strong>Dometh\u00ebn\u00eb, n\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb pyetjes time: cila \u00ebsht\u00eb puna m\u00eb e keqe?<\/strong><\/p>\n<p>M\u00eb t\u00eb k\u00ebqijat mund t\u00eb jen\u00eb\u00a0<em>toys prints<\/em>\u00a0e periudh\u00ebs s\u00eb fundit.<\/p>\n<p><strong>T\u00eb tmerrshme. Ngjyrat jan\u00eb t\u00eb tmerrshme. Megjithat\u00eb m\u00eb p\u00eblqejn\u00eb!<\/strong><\/p>\n<p>H\u00ebm, po, Warhol nuk kishte frik\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorte ngjyra t\u00eb sh\u00ebmtuara, ama fakti \u00ebsht\u00eb se jan\u00eb objekte skene shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb performanc\u00ebn e tij prej artisti q\u00eb b\u00ebn <em>sold out<\/em>, q\u00eb ka gjithmon\u00eb vet\u00eb nj\u00eb performanc\u00eb dhe t\u00eb paraqitesh k\u00ebshtu fillon shpejt. Njer\u00ebzit mendojn\u00eb se puna e tij ka b\u00ebr\u00eb <em>sold out<\/em> n\u00eb \u201862, me <em>pop art<\/em>, por at\u00ebhere nuk fitonte asnj\u00eb qindark\u00eb: <em>pop art<\/em> ka qen\u00eb nj\u00eb biznes d\u00ebshtak. N\u00eb realitet pjesa m\u00eb e madhe e gj\u00ebrave q\u00eb ka b\u00ebr\u00eb, p\u00ebrfshi <em>Interview Magazine<\/em>, ishte n\u00eb pasiv thuajse t\u00eb gjitha vitet, por i ka mund\u00ebsuar t\u00eb shtiret se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb artist q\u00eb b\u00ebn <em>sold out<\/em>, gj\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gj\u00eb shum\u00eb m\u00eb e \u00e7udtishme nga sa d\u00ebshiron t\u00eb shtiret.<\/p>\n<p><strong>Jeni i bindur se ishte ky synimi i tij? Kishte ndonj\u00eb dizajn n\u00eb paraqitjen n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>H\u00ebm, \u00ebsht\u00eb e komplikuar. Synimet e artistit jan\u00eb gjithmon\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira p\u00ebr t\u2019u kuptuar apo zbuluar. Mendoj se kishte nj\u00eb lloj t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb inteligjence, inteligjenc\u00eb artistike. K\u00ebshtu q\u00eb mund ta pohoj se e dinte \u00e7far\u00eb po b\u00ebnte.<\/p>\n<p><strong>Libri juaj m\u00eb ka dh\u00ebn\u00eb ndjesin\u00eb se Warhol ishte shum\u00eb indulgjent. Disa njer\u00ebz si Gerard Malanga, Brigid Polk Berlin dhe t\u00eb tjer\u00eb, q\u00eb i qen\u00eb larguar, Warhol i linte t\u00eb ktheheshin, sikur t\u00eb mos kishte ndodhur asgj\u00eb.<\/strong><\/p>\n<p>Nganj\u00ebher\u00eb mund t\u00eb ishte xheloz dhe i komplikuar, por Warhol ishte jasht\u00ebzakonisht indulgjent ndaj eksentricitetit, pasi i donte eksentrik\u00ebt. E kuptonte se ishte ajo q\u00eb e b\u00ebnte jet\u00ebn interesante.<\/p>\n<p><strong>N\u00eb librin tuaj nuk e keni pranuar asnj\u00eb t\u2019ia kaloj\u00eb mir\u00eb prej atyre q\u00eb kan\u00eb th\u00ebn\u00eb di\u00e7ka p\u00ebr Andy vet\u00ebm pse mendonin se ishte e v\u00ebrtet\u00eb. Keni kontrolluar \u00e7do detaj. N\u00eb prodhimin e ri t\u00eb Netflix q\u00eb kam par\u00eb, thuhen shum\u00eb \u00e7menduri. Verifikimi i fakteve \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i dob\u00ebt.<\/strong><\/p>\n<p>Kujtesa njer\u00ebzore \u00ebsht\u00eb goxha e \u00e7uditshme. Ajo q\u00eb kam zbuluar duke intervistuar k\u00ebta njer\u00ebz \u00ebsht\u00eb se kishin krijuar nj\u00eb seri mitesh q\u00eb i kan\u00eb lidhur me ekzistenc\u00ebn e tyre. Mite q\u00eb i kan\u00eb absorbuar si fakte q\u00eb jan\u00eb p\u00ebrmbysur gjat\u00eb viteve dhe t\u00eb cil\u00ebve u kan\u00eb harruar disa pjes\u00eb. Gjith\u00eb ata q\u00eb kam intervistuar dhe q\u00eb kishin folur tashm\u00eb shum\u00eb her\u00eb p\u00ebr Warhol kishin treguar t\u00eb nj\u00ebjtat histori n\u00eb 20 m\u00ebnyra t\u00eb ndryshme, me fakte thelb\u00ebsisht t\u00eb ndryshme.<\/p>\n<p><strong>P\u00ebr sakt\u00ebsi, sapo kam p\u00ebrfunduar s\u00eb lexuari\u00a0<em>Watergate: A New History<\/em>\u00a0e Garrett Graff, nj\u00eb lib\u00ebr i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm. Graff ka qen\u00eb skrupuloz n\u00eb kontrollim dhe rikontrollim, duke konstatuar se shum\u00eb prej librave t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb p\u00ebrfunduar n\u00eb burg qen\u00eb plot me gabime.<\/strong><\/p>\n<p>Tek Warhol gjith\u00e7ka \u00ebsht mit. Nuk kishte aspak q\u00ebllim ta shkat\u00ebrronte mitin. Donte p\u00ebr at\u00eb q\u00eb ishin: mite me r\u00ebnd\u00ebsi jetike.<\/p>\n<p><strong>Ndalesh shum\u00eb mbi jet\u00ebn seksuale t\u00eb Andy dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb shum\u00eb eksplicite.<\/strong><\/p>\n<p>H\u00ebm, ta b\u00ebja ishte jasht\u00ebzakonisht e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr t\u00eb luftuar nj\u00eb lloj homofobie latente q\u00eb mendoj se rrethonte Warhol. Ideja se ishte askesual, sipas meje, \u00ebsht\u00eb krejt\u00ebsisht homofobe. Thjesht njer\u00ebzit e refuzojn\u00eb si t\u00eb shpifur iden\u00eb e dy burrave n\u00eb shtrat bashk\u00eb. Ka qen\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr mua t\u00eb sakt\u00ebsoja se kishte dashnor\u00eb dhe t\u00eb p\u00ebrcillja disa detaje. Duhet t\u2019ju them se do t\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrcillja shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr. T\u00eb qenit gei, t\u00eb q\u00ebnit <em>queer<\/em>, ushte themelore p\u00ebr artin dhe m\u00ebnyr\u00ebn e tij e t\u00eb q\u00ebnit n\u00eb bot\u00eb. K\u00ebshtu q\u00eb kisha v\u00ebrtet nevoj\u00eb ta p\u00ebrcillja k\u00ebt\u00eb aspekt me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn sakt\u00ebsi se \u00e7do gj\u00eb tjet\u00ebr.<\/p>\n<p><strong>Ka pasur libra t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb t\u00eb kan\u00eb inkurajuar t\u00eb ecnit n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim?<\/strong><\/p>\n<p>Ka pasur nj\u00eb sasi t\u00eb madhe let\u00ebrsie teorie\u00a0<em>queer<\/em>\u00a0p\u00ebr Warhol. P\u00ebr motive t\u00eb natyrshme \u00ebsht\u00eb nj\u00eb hero i kulturs\u00eb gei. Kam qen\u00eb me fat q\u00eb kam folur me njer\u00ebzit me t\u00eb cil\u00ebt ka shkuar n\u00eb shtrat n\u00eb vitet \u201850, njer\u00ebz fantastik\u00eb q\u00eb qen\u00eb ende gjall\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Keni pasur mund\u00ebsi t\u00eb flisni me Robert Pincus \u2013 Witten p\u00ebrpara se t\u00eb vdiste? Robert ishte nj\u00eb prej miqve t\u00eb mi m\u00eb t\u00eb dashur. Ishte tipike e Robert t\u00eb tregonte jet\u00ebn seksuale t\u00eb Andy.<\/strong><\/p>\n<p>Robert ishte nj\u00eb njeri inteligjent, v\u00ebrtet inteligjent, kurse Andy, qartazi, nuk ishte aseksual.<\/p>\n<p><strong>Kryevepra e Lou Reed,\u00a0<em>Songs for Drella<\/em>, arrin t\u00eb na tregoj\u00eb aq shum\u00eb p\u00ebr Andy me nj\u00eb dyzin\u00eb k\u00ebng\u00ebsh. E keni d\u00ebgjuar shum\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>Nuk do t\u00eb thoja se b\u00ebnte pjes\u00eb n\u00eb refleksionin tim. N\u00eb realitet \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr time shoqe. Jam kryesisht nj\u00eb tip p\u00ebr Bach dhe Mozart. Mendoj se <em>Songs for Drella<\/em>\u00a0shpesh \u00ebsht\u00eb keqkuptuar si portret negativ p\u00ebr Andy. N\u00eb t\u00ebr\u00ebsi, mendoj se nuk e kupton q\u00eb Lou kishte nj\u00eb vizion shum\u00eb pozitiv p\u00ebr Andy.<\/p>\n<p><strong>Lou ka qen\u00eb shum\u00eb i qart\u00eb me mua sesa e donte dhe e respektonte Andy.\u00a0<em>Songs for Drella<\/em>\u00a0\u00ebsht\u00eb nj\u00eb shembull i shk\u00eblqyer i aft\u00ebsis\u00eb s\u00eb Lou p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb ide t\u00eb m\u00ebdha dhe sintetizuar n\u00eb koncepte m\u00eb t\u00eb thjeshta. Small Town, Style it Takes, Work, Open House hyjn\u00eb n\u00eb zemr\u00ebn e Andy.<\/strong><\/p>\n<p>The Velvet Underground jan\u00eb pabesueshm\u00ebrisht t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, edhe m\u00eb shum\u00eb nga sa njer\u00ebzit kuptojn\u00eb. Aty shoh si nj\u00eb pjes\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e pararoj\u00ebs s\u00eb viteve \u201860. Andy kuptoi se nuk ishte vet\u00ebm nj\u00eb grup rroku amatoresk. E kuptoi se qen\u00eb interesant\u00eb nj\u00eblloj si ai.<\/p>\n<p><strong>\u00c7far\u00eb lloj koleksionisti ishte Andy?<\/strong><\/p>\n<p>Njer\u00ebzit mendojn\u00eb p\u00ebr biskotier\u00ebn, por Andy ishte nj\u00eb koleksionist serioz arti t\u00eb madh. Ka bler\u00eb disa prej Richard Serra, Chris Burden dhe Joseph Kosuth t\u00eb para. Koleksiononte pik\u00ebrisht artin pararoj\u00eb m\u00eb radikal t\u00eb viteve \u201960 n\u00eb momentin q\u00eb realizohej dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00ebsht\u00eb humbur gjurm\u00eb m\u00eb shum\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Jasper Johns nuk e ka bler\u00eb Andy n\u00eb fillimet?<\/strong><\/p>\n<p>Andy ka bler\u00eb Jasper dhe m\u00eb pas Jasper ka bler\u00eb Andy. Ka kuptuar sesa ishte i vlefsh\u00ebm arti i Andy.<\/p>\n<p><strong>Dikur kam shkuar ta takoj Jasper n\u00eb sh\u00ebtpin\u00eb e tij dhe m\u00eb p\u00eblqeu shum\u00eb ta shikoja <em>Brillo Boxes<\/em>\u00a0e Andy t\u00eb vendosura aty n\u00eb dysheme. Jasper i kishte bler\u00eb n\u00eb ekspozit\u00ebn e par\u00eb.<\/strong><\/p>\n<p>Po, ka qen\u00eb v\u00ebrtet nj\u00eb koleksionist i dor\u00ebs s\u00eb par\u00eb. E pabesueshme, Jasper qe i vetmi q\u00eb bleu nj\u00eb pej pikturave Rorschach kur Andy ishte n\u00eb jet\u00eb, nj\u00eb t\u00eb bardh\u00eb n\u00eb t\u00eb bardh\u00eb.<\/p>\n<p><strong>\u00c7far\u00eb mendoni p\u00ebr dokuserialin e Netflix\u00a0<em>The Andy Warhol Diaries<\/em>?<\/strong><\/p>\n<p>Kam mbetu\u00ebr p\u00eblqyeshm\u00ebrisht i surprizuar, duke pranuar se praktikisht \u00e7do fakt dhe intuit\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb q\u00eb p\u00ebrmban p\u00ebrcillet n\u00eb librin tim t\u00eb botuar 2 vite m\u00eb par\u00eb, por nuk \u00ebsht\u00eb ky problemi. Kam menduar se Andy ishte n\u00eb disa aspekte m\u00eb normal nga sa besojm\u00eb. Ishte nj\u00eb romantik. Donte dashuri, donte t\u00eb nj\u00ebjtat gj\u00ebra q\u00eb shum\u00eb prej nesh i duan. Dokuseriali \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i sakt\u00eb lidhur me t\u00eb si person n\u00eb at\u00eb epok\u00eb. Ajo q\u00eb l\u00eb menjan\u00eb t\u00eb d\u00ebshirohet, natyrisht, \u00ebsht\u00eb i gjalli Andy, arg\u00ebtuesi Andy, figura jo tragjike, q\u00eb \u00ebsht\u00eb po aq e r\u00ebnd\u00ebsishme. Le menjan\u00eb talenti i tij i madh artistik. Nuk besoj se jep v\u00ebrtet nj\u00eb ide p\u00ebr gjenin\u00eb e tij.<\/p>\n<p><strong>Si\u00e7 nuk jep kuptimin e artit t\u00eb tij. <\/strong><\/p>\n<p>Jo, nuk merret me art, por jam m\u00ebsuar. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb ekuilib\u00ebr i v\u00ebshtir\u00eb. Edhe libri im donte q\u00eb t\u00eb merrej shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr p\u00ebr artin, por b\u00ebhej fjal\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb biografi. Kur b\u00ebhet nj\u00eb serial dokumentar \u00ebsht\u00eb e komplikuar t\u00eb gjesh nj\u00eb ekuilib\u00ebr, por \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb k\u00ebt\u00eb histori mbi seksualitetin e tij t\u00eb tregohen.<\/p>\n<p><strong>Kam menduar se intervista me Bob Colacello ishte e jasht\u00ebzakonshme.<\/strong><\/p>\n<p>Po, duket si njeriu m\u00eb inteligjent aty. N\u00eb realitet \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb m\u00eb i urt\u00eb. Disa t\u00eb intervistuar jan\u00eb skandal, disa prej njer\u00ebzve q\u00eb shtireshin se e njihnin Andy, n\u00eb realitet mezi kishin pasur kontakte me t\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Jeff Deitch p\u00ebrs\u00ebrit historin\u00eb se Jasper dhe Bob Rauschenberg qen\u00eb shqet\u00ebsuar nga Andy, femra e vog\u00ebl. Nga ku nis ky \u00e7menduri?<\/strong><\/p>\n<p>I detyrohet gjith\u00e7ka Emile de Antonio. Pastaj \u00ebsht\u00eb futur tek\u00a0<em>Popism<\/em>, nj\u00eb lib\u00ebr q\u00eb nuk bazohet mbi mendimin e Andy. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrmbledhje intervistash t\u00eb b\u00ebra n\u00eb vet\u00eb t\u00eb par\u00eb. Pra dikush thot\u00eb: \u00abBob dhe Jasper kan\u00eb menduar gjithmon\u00eb se ishte shum\u00eb b&#8230;r\u00bb dhe kjo tek <em>Popism<\/em>\u00a0trasformohet dhe paraqitet si z\u00eb i Andy: \u00abKan\u00eb th\u00ebn\u00eb se ishte tejet b&#8230;r\u00bb, pas k\u00ebsaj, b\u00ebhet zyrtare. N\u00eb realitet Emile de Antonio ishte pak homofob. K\u00ebshtu q\u00eb ishte ai q\u00eb e gjente Andy tejet b&#8230;r.<\/p>\n<p><strong>Ishte gei?<\/strong><\/p>\n<p>Jo, aspak. M\u00eb shum\u00eb e kund\u00ebrta. \u00cbsht\u00eb martuar 6 her\u00eb apo di\u00e7ka e till\u00eb. Ekzistojn\u00eb sh\u00ebnime t\u00eb Emile de Antonio p\u00ebr Andy dhe at\u00eb bot\u00eb q\u00eb jan\u00eb duksh\u00ebm homofob\u00eb. Kam intervistuar Jasper p\u00ebr k\u00ebt\u00eb shprehje dhe m\u00eb ka th\u00ebn\u00eb se ishte absolutisht false.<\/p>\n<p><strong>Njer\u00ebzit i shikojn\u00eb dokumentar\u00ebt si ky q\u00eb b\u00ebhen pjes\u00eb e historis\u00eb s\u00eb Andy Warhol.<\/strong><\/p>\n<p>Gj\u00ebra t\u00eb k\u00ebsaj natyre k\u00ebrkoj q\u00eb t\u2019i heq me shpejt\u00ebsi nga mendja pasi p\u00ebrndryshe \u00e7mendem. Sikur ta vrisja mendjen p\u00ebr t\u00eb gjitha pasakt\u00ebsit\u00eb e th\u00ebna lidhur me Andy Warhol, thjesht do t\u00eb \u00e7mendesha.<\/p>\n<p><strong>Ok, ky \u00ebsht\u00eb citimi i p\u00ebrkryer!<\/strong><\/p>\n<p>Andy nuk e vriste mendjen! Pse duhet ta vras un\u00eb?<\/p>\n<p><strong>Puna e fundit e Warhol jan\u00eb pikturat <em>The Last Supper<\/em>\u00a0q\u00eb u ekspozuan n\u00eb Itali.<\/strong><\/p>\n<p><em>The Last Supper\u00a0<\/em>ishte nj\u00eb komision. Ka qen\u00eb nj\u00eb ide e Alexander Iolas. Qe <em>dealer<\/em>\u00a0i par\u00eb i Warhol dhe pastaj i fundit. Iolas po vdiste nga AIDS pik\u00ebrisht n\u00eb at\u00eb periudh\u00eb. Donte t\u00eb bind\u00ebte nj\u00eb grup artit\u00ebsh bashk\u00ebkohor\u00eb t\u00eb punonin p\u00ebr tem\u00ebn e <em>Dark\u00ebs s\u00eb fundit <\/em>t\u00eb Leonardos pasi kishte nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb t\u00eb disponueshme p\u00ebrball\u00eb origjinalit. Nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb t\u00eb madhe. Andy ka qen\u00eb artisti i vjet\u00ebr q\u00eb tregoi interes, k\u00ebshtu q\u00eb Andy e ka realizuar projektin i vet\u00ebm.<\/p>\n<p><strong>I kam par\u00eb disa n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn e Peter Brant af\u00ebr me Guggenheim Soho vite m\u00eb par\u00eb dhe qen\u00eb t\u00eb mrekullueshme.<\/strong><\/p>\n<p>Si n\u00eb gjith\u00e7ka q\u00eb Andy ka b\u00ebr\u00eb, n\u00eb to ka nj\u00eb element kritike. Nuk p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb Andy, katolikun e zjarrt\u00eb q\u00eb afrohet me Zotin nga fundi i jet\u00ebs s\u00eb tij. Ve\u00e7 t\u00eb tjerash, nuk e dinte se ishte ne fundin e jet\u00ebs s\u00eb tij. Po t\u00eb shikosh fotografit\u00eb e sall\u00ebs origjinale, sall\u00ebn ku i ekspozoi, \u00ebsht\u00eb hutuese pasi tregon vetm nj\u00eb pafund\u00ebsi Darkash t\u00eb Fundit. K\u00ebshtu q\u00eb ia zhvesh dometh\u00ebnien aq sa do t\u2019i shtoj\u00eb dometh\u00ebnien e tyre.<\/p>\n<p><strong>Si perceptohej Warhol n\u00eb Itali?<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb Europ\u00eb, p\u00ebrfshi Italin\u00eb, e kan\u00eb marr\u00eb Andy shum\u00eb m\u00eb seriozisht nga sa nuk e kan\u00eb marr\u00eb n\u00eb Shtetet e Bashkuara, pjes\u00ebrisht sepse mendoj se kishin akses m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl ndaj budallait Warhol t\u00eb mediave. K\u00ebtu tek ne njer\u00ebzit jan\u00eb zhytur nga Warhol me gishtin tek buz\u00ebt q\u00eb b\u00ebn t\u00eb fortin e shtriru. Mendoj se ka ndodhur m\u00eb pak n\u00eb Europ\u00eb. Ve\u00e7 k\u00ebsaj, kishin nj\u00eb lexim t\u00eb majt\u00eb dhe konsideroj nj\u00eb lexim t\u00eb korrigjuar t\u00eb majt\u00eb, pjes\u00ebrisht t\u00eb pjes\u00ebs m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb pun\u00ebs s\u00eb tij. N\u00ebl fund t\u00eb fundit, konsumizmi ishte n\u00eb diskutim n\u00eb Europ\u00eb dhe konsumizmi amerikan ishte n\u00eb diskutim n\u00eb Europ\u00eb n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb nuk ishte n\u00eb Shtetet e Bashkuara. Tek k\u00ebta t\u00eb fundit nj\u00eb elit\u00eb e vog\u00ebl e ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb diskutim mallifikimin. N\u00eb europ\u00eb qen\u00eb partit\u00eb e m\u00ebdha komuniste q\u00eb e vinin n\u00eb diskutim.<\/p>\n<p><strong>Ka pasur di\u00e7ka tjet\u00ebr t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme mbi ekspozitat n\u00eb Itali q\u00eb kujtoni ju?<\/strong><\/p>\n<p>Seriali\u00a0<em>Ladies and Gentlemen<\/em>\u00a0\u00ebsht\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr komision italian, k\u00ebsaj radhe i Luciano Anselmino.<\/p>\n<p><strong>\u00cbsht\u00eb seriali q\u00eb p\u00ebrfshin aktivisten trans Marsha P. Johnson?<\/strong><\/p>\n<p>Po. Ka qen\u00eb nj\u00eb projekt i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm q\u00eb tani po merr shum\u00eb v\u00ebmendje. Ka nj\u00eb \u00e7arje midis kujt konsideron se \u00ebsht\u00eb absolutisht e r\u00ebnd\u00ebsishme dhe kush mendon se tallet me subjektet. Un\u00eb mendoj se \u00ebsht\u00eb totalisht e r\u00ebnd\u00ebsishme.<\/p>\n<p><strong>Kur jam transferuar n\u00eb New York m\u00eb 1970, jam njohur me \u201csken\u00ebn\u201d prej superylli t\u00eb Warhol, Tally Brown, nj\u00eb mike e familjes. N\u00ebp\u00ebrmjet Tally jam takuar me Warhol, Candy Darling, Holly Woodlawn, Jackie Curtis, Taylor Mead dhe Jack Smith. Tally kishte recituar n\u00eb shum\u00eb prej filmave t\u00eb par\u00eb t\u00eb Warhol, bashk\u00eb me Jack Smith, dhe fliste gjithmon\u00eb sesa ishte e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr t\u00eb t\u00eb ishte pjes\u00eb e atij komuniteti artistik. Nuk b\u00ebhej kurr\u00eb fjal\u00eb p\u00ebr para. Ishte ai shpirti i at\u00ebhersh\u00ebm.<\/strong><\/p>\n<p>Ka nj\u00eb miti q\u00eb nuk prishet kurr\u00eb at\u00ebhere kur duhet: ideja se Warhol nuk i paguante mjaftuesh\u00ebm njer\u00ebzit. N\u00ebse flasim p\u00ebr aktor\u00ebt e filmave t\u00eb tij pararoj\u00eb t\u00eb viteve \u201960, iden\u00eb se dikush mund t\u00eb paguhej p\u00ebr 1 qindark\u00eb \u00ebsht\u00eb absurde. Ajo ishte nj\u00eb pun\u00eb q\u00eb nuk do t\u00eb ark\u00ebtonte kurr\u00eb asnj\u00eb qindark\u00eb dhe t\u00eb shfaqeshe n\u00eb nj\u00eb film <em>underground<\/em> n\u00eb bardhezi nuk ishte di\u00e7ka q\u00eb b\u00ebhej p\u00ebr para. Askujt nuk do t\u2019i kalonte kurr\u00eb n\u00ebp\u00ebr mend se do t\u00eb paguhej. Vite m\u00eb von\u00eb, tarifa p\u00ebr serialin\u00a0<em>Ladies and Gentlemen<\/em>\u00a0qe shum\u00eb m\u00eb \u00eb lart\u00eb se ajo q\u00eb u paguhej normalisht model\u00ebve. Kam kalkuluar se ishte 10 her\u00eb m\u00eb i lart\u00eb se tarifa mesatare q\u00eb merrej nga modelet n\u00eb bot\u00ebn e artit. \u00cbsht\u00eb thjesht qesharake t\u00eb ankoheshe p\u00ebr faktin se Warhol nuk ishte bujar me model\u00ebt e tij.<\/p>\n<p><strong>Cila rrug\u00eb e New York do t\u00eb marr\u00eb emrin e Andy Warhol?<\/strong><\/p>\n<p>Pyetje e shk\u00eblqyer. Duhet t\u00eb ket\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb targ\u00eb aty ku ishte Silver Factory n\u00eb Rrug\u00ebn e 47\u2026 q\u00eb sot \u00ebsht\u00eb nj\u00eb parkim prapa nj\u00eb godine gjigande. Sigurisht ai bllok i Rrug\u00ebs s\u00eb 47 midis Avenus\u00eb s\u00eb II dhe t\u00eb III duhet ta marr\u00eb emrin e Andy Warhol! Silver Factory \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht vendi ku Warhol u b\u00eb Warhol.<\/p>\n<p>(Timothy Greenfield \u2013 Sanders p\u00ebr <em>Domani<\/em>)<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrgatiti<\/strong><\/p>\n<p><strong>ARMIN TIRANA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>900 faqe i dihen Blake Gopnik p\u00ebr t\u00eb rr\u00ebmuar t\u00eb v\u00ebrteta, g\u00ebnjeshtra dhe falsitete mbi jet\u00ebn e gjeniut t\u00eb popit. N\u00eb vitin 1967, interesi im i par\u00eb i vagullt p\u00ebr Andy Warhol shp\u00ebrtheu me daljen e albumit t\u00eb par\u00eb t\u00eb Velvet Underground. Warhol ishte prodhuesi i diskut. N\u00eb vite kam lexuar libra t\u00eb panum\u00ebrt lidhur &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":58287,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58286"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=58286"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58286\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/58287"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=58286"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=58286"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=58286"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}