{"id":58077,"date":"2023-09-30T08:09:47","date_gmt":"2023-09-30T08:09:47","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=58077"},"modified":"2023-09-30T08:09:47","modified_gmt":"2023-09-30T08:09:47","slug":"ekonomia-shqiptare-nje-kantier-i-madh-kullash","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2023\/09\/30\/ekonomia-shqiptare-nje-kantier-i-madh-kullash\/","title":{"rendered":"Ekonomia shqiptare, nj\u00eb kantier i madh kullash"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga<\/strong>\u00a0<strong>Klodian TOMORRI<\/strong><\/p>\n<p>Kur Rusia nisi sulmin ndaj Ukrain\u00ebs dhe Per\u00ebndimi filloi t\u00eb shtr\u00ebngonte dar\u00ebn e sanksioneve mbi Mosk\u00ebn, nj\u00eb ekonomist i njohur amerikan tha \u201cekonomia ruse \u00ebsht\u00eb n\u00eb thelb nj\u00eb stacion i madh karburanti.\u201d Ky ishte Jason Furman, ish shefi i K\u00ebshillit Ekonomik t\u00eb Obam\u00ebs.<\/p>\n<p>P\u00ebr ta p\u00ebrshtur shprehjen e m\u00ebsip\u00ebrme p\u00ebr ekonomin\u00eb shqiptare mjafton t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsosh tog\u00ebfjal\u00ebshin \u201cstacion i madh karburanti\u201d me \u201ckompani e madhe nd\u00ebrtimi.\u201d Ajo q\u00eb merr \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pohim edhe m\u00eb i v\u00ebrtet\u00eb. Ekonomia shqiptare \u00ebsht\u00eb n\u00eb thelb nj\u00eb kantier i madh kullash.<\/p>\n<p>Shikoni numrat. N\u00eb tremujorin e dyt\u00eb t\u00eb vitit, Prodhimi i Brendsh\u00ebm Bruto u rrit me 3.2 p\u00ebr qind krahasuar me nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb. Por 70 p\u00ebr qind e k\u00ebsaj rritje erdhi vet\u00ebm nga nd\u00ebrtimi.<\/p>\n<p>Sipas INSTAT, aktiviteti i nd\u00ebrtimit kontriboi me 1.43 pik\u00eb p\u00ebrqindje n\u00eb shifr\u00ebn e rritjes s\u00eb PBB-s\u00eb p\u00ebr tremujorin e dyt\u00eb, nd\u00ebrsa 0.72 pik\u00eb t\u00eb tjera erdh\u00ebn nga aktivitetet e pasurive t\u00eb paluajshtme. Pra nga 3.2 p\u00ebr qind q\u00eb ishte rritja totale e ekonomis\u00eb, 2.15 p\u00ebr qind erdhi nga nd\u00ebrtimi dhe real estate.<\/p>\n<p>Me pak fjal\u00eb, n\u00ebse heq nd\u00ebrtimin nga ekuacioni ekonomia shqiptare \u00ebsht\u00eb n\u00eb stanjacion. Sektor\u00ebt e tjer\u00eb asgj\u00ebsojn\u00eb nj\u00ebri tjetrin. Ata q\u00eb regjistrojn\u00eb rritje t\u00eb leht\u00eb, mbyten nga t\u00eb tjer\u00ebt q\u00eb jan\u00eb me r\u00ebnie.<\/p>\n<p>Dhe k\u00ebtu ka disa probleme n\u00eb struktur\u00eb. S\u00eb pari, industria \u00ebsht\u00eb n\u00eb kolaps. Industria nxjerr\u00ebse, manifaktura dhe energjia u tkurr\u00ebn me 2.37 p\u00ebr qind n\u00eb terma vjetor\u00eb. Ky \u00ebsht\u00eb sektori kryesor q\u00eb gjeneron eksporte dhe pun\u00ebsim n\u00eb ekonomi.<\/p>\n<p>Kolapsi i deg\u00ebs s\u00eb industris\u00eb \u00ebsht\u00eb rezultat i nj\u00eb d\u00ebshtimi afatgjat\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr t\u00eb industrializuar ekonomin\u00eb e saj. P\u00ebrgjith\u00ebsisht kjo deg\u00eb ushqehet vet\u00ebm nga shfryt\u00ebzimi i pasurive natyrore t\u00eb vendit, si nafta, kromi bakri, dhe prodhimi i energjis\u00eb. Kur konjukturat nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb \u00e7mimeve t\u00eb l\u00ebnd\u00ebve t\u00eb para jan\u00eb t\u00eb favorshme dhe kushtet atmosferike t\u00eb mira, industria rritet. Kur kushtet p\u00ebrkeq\u00ebsohen ajo tkurret. Nd\u00ebrsa manifaktura, aktiviteti q\u00eb duhet t\u00eb ishte baza e k\u00ebsaj dege, zor se shkon p\u00ebrtej aktivitetit t\u00eb fason\u00ebve.<\/p>\n<p>Problemi i dyt\u00eb \u00ebsht\u00eb bujq\u00ebsia. Sektori bujq\u00ebsor n\u00eb Shqip\u00ebri po vuan nj\u00eb kriz\u00eb t\u00eb tejzgjatur. N\u00eb tremujorin e dyt\u00eb prodhimi bujq\u00ebsor ra sipas INSTAT me 0.04 p\u00ebr qind krahasuar me nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb. Bujq\u00ebsia ka dy specifika. Ka nj\u00eb pesh\u00eb jasht\u00ebzakonisht t\u00eb madhe n\u00eb ekonomi, rreth 20 p\u00ebr qind dhe ecuria e saj ndikon drejt\u00ebp\u00ebrdrejt\u00eb mbi 40 p\u00ebr qind t\u00eb familjeve shqiptare. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye kriza e tejzgjatur e k\u00ebtij sektori \u00ebsht\u00eb problem madhor si n\u00eb aspektin e zhvillimit ekonomik t\u00eb vendit ashtu dhe n\u00eb at\u00eb t\u00eb kohezionit social apo luft\u00ebs ndaj varf\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Dhe problemi i tret\u00eb lidhet me turizmin. N\u00eb rrafshin e zhvillimit ekonomik, bumi i pretenduar i turizmit q\u00eb po kalon Shqip\u00ebria, rezulton nj\u00eb mirazh. N\u00eb tremujorin e dyt\u00eb t\u00eb vitit kontributi i turizmit n\u00eb rritjen ekonomike ishte m\u00eb pak se 0.2 pik\u00eb p\u00ebrqindje.<\/p>\n<p>N\u00ebse kjo \u00ebsht\u00eb rezultat i informalitetit apo rezultat i faktit q\u00eb Shqip\u00ebria nuk t\u00ebrheq vler\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb shtuar, kjo pak r\u00ebnd\u00ebsi ka. Pik\u00ebrisht tani ekonomia ka k\u00ebt\u00eb pamje paradoksi. Nj\u00eb bum t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm n\u00eb numrat e turist\u00ebve q\u00eb num\u00ebron \u00e7do muaj Kumbaro, por nj\u00eb kontribut minimal t\u00eb turizmit n\u00eb rritjen ekonomike.<\/p>\n<p>Pra, nj\u00eb kantier i madh nd\u00ebrtimi. N\u00ebse Edi me Lalin nuk firmosin n\u00eb seri lejet e kullave Tiran\u00eb dhe resorteve n\u00eb bregdet, ekonomia shqiptare \u00ebsht\u00eb nj\u00eb makin\u00eb, q\u00eb ka djegur motorrin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga\u00a0Klodian TOMORRI Kur Rusia nisi sulmin ndaj Ukrain\u00ebs dhe Per\u00ebndimi filloi t\u00eb shtr\u00ebngonte dar\u00ebn e sanksioneve mbi Mosk\u00ebn, nj\u00eb ekonomist i njohur amerikan tha \u201cekonomia ruse \u00ebsht\u00eb n\u00eb thelb nj\u00eb stacion i madh karburanti.\u201d Ky ishte Jason Furman, ish shefi i K\u00ebshillit Ekonomik t\u00eb Obam\u00ebs. P\u00ebr ta p\u00ebrshtur shprehjen e m\u00ebsip\u00ebrme p\u00ebr ekonomin\u00eb shqiptare mjafton &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":56895,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58077"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=58077"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58077\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56895"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=58077"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=58077"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=58077"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}