{"id":57009,"date":"2023-09-20T09:34:46","date_gmt":"2023-09-20T09:34:46","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=57009"},"modified":"2023-09-20T09:34:46","modified_gmt":"2023-09-20T09:34:46","slug":"shqiperia-e-humbi-pjesen-e-pare-te-luftes-kunder-droges","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2023\/09\/20\/shqiperia-e-humbi-pjesen-e-pare-te-luftes-kunder-droges\/","title":{"rendered":"Shqip\u00ebria e humbi pjes\u00ebn e par\u00eb t\u00eb luft\u00ebs kund\u00ebr drog\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga<\/strong>\u00a0<strong>Erion DASHO<\/strong><\/p>\n<p>Mij\u00ebra p\u00ebrdorues pa trajtim &#8211; Shqip\u00ebria e humbi pjes\u00ebn e par\u00eb t\u00eb luft\u00ebs kund\u00ebr drog\u00ebs<\/p>\n<p>N\u00eb koh\u00ebn kur &#8220;djemt\u00eb e shkath\u00ebt&#8221; ngjit\u00ebn shkall\u00ebt e hierarkis\u00eb dhe nga spa\u00e7ator\u00eb droge n\u00eb rrugica dhe stacione, u b\u00ebn\u00eb toger\u00eb e kapiten\u00eb, p\u00ebr t\u00eb kaluar m\u00eb pas n\u00eb gjeneral\u00eb t\u00eb trafiqeve, shoq\u00ebria shqiptare n\u00eb vend t\u00eb alarmit u pushtua nj\u00eb ndjenj\u00eb euforie.<\/p>\n<p>Parat\u00eb e trafiqeve ku droga nuk matej me kilogram\u00eb, por me ton\u00eb v\u00ebrshuan n\u00eb ekonomin\u00eb shqiptare, e cila hyri n\u00eb lul\u00ebzim.<\/p>\n<p>Duke u bazuar tek shembujt e vendeve t\u00eb tjera q\u00eb kishin kaluar n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb nj\u00ebjtit stad &#8220;zhvillimi&#8221;, n\u00eb at\u00eb koh\u00eb b\u00ebra dy parashikime t\u00eb trishta:<\/p>\n<p>S\u00eb pari, n\u00eb nj\u00eb afat t\u00eb shkurt\u00ebr, do t\u00eb kishte nj\u00eb rritje eksponenciale t\u00eb numrit t\u00eb p\u00ebrdoruesve t\u00eb drog\u00ebs.<\/p>\n<p>Mekanizmi \u00ebsht\u00eb i thjesht\u00eb. Jo e gjith\u00eb droga e destinuar p\u00ebr trafik, arrin t\u00eb kaloj\u00eb n\u00eb destinacion. Nj\u00eb pjes\u00eb mbetet n\u00eb Shqip\u00ebri dhe trafikant\u00ebve u duhet t&#8217;i gjejn\u00eb vendin. Nj\u00eb sasi disa qindra kilogram\u00ebsh q\u00eb kalon n\u00eb tregun lokal ose at\u00eb rajonal, p\u00ebrkthehet n\u00eb mij\u00ebra p\u00ebrdorues t\u00eb rinj.<\/p>\n<p>S\u00eb dyti, n\u00eb nj\u00eb afat t\u00eb mes\u00ebm apo t\u00eb gjat\u00eb, bandat e trafikut akumulojn\u00eb para dhe pushtet t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm. Teknologji po se po. N\u00eb kushtet e nj\u00eb shteti q\u00eb nuk ka m\u00eb as ushtri, as sh\u00ebrbime t\u00eb fshehta dhe as polici, fuqia e mafies e kalon fuqin\u00eb e shtetit dhe b\u00ebhet forca dominuese.<\/p>\n<p>N\u00eb fillim bashk\u00ebjetesa duket e mundur. Shembulli m\u00eb i af\u00ebrt me ne gjeografikisht \u00ebsht\u00eb krimi i organizuar italian, mafia, ndrangheta, etj. N\u00eb faz\u00ebn pasardh\u00ebse krimi detyrimisht p\u00ebrplaset me shtetin dhe k\u00ebtu pasojat jan\u00eb t\u00eb paparashikueshme.<\/p>\n<p>Italia ishte fuqia e pest\u00eb bot\u00ebrore kur nisi luft\u00ebn me mafien. Askush nuk mund t\u00eb thot\u00eb sot se lufta me mafien u fitua, por t\u00eb pakt\u00ebn shteti italian nuk u rr\u00ebnua nga kjo luft\u00eb.<\/p>\n<p>Vende m\u00eb t\u00eb ngjashme me Shqip\u00ebrin\u00eb p\u00ebr nga forca e shtetit do t\u00eb ishin Taxhikistani, Salvadori, etj., t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb plot\u00ebsisht n\u00ebn kontrollin dhe m\u00ebshir\u00ebn e trafikant\u00ebve t\u00eb drog\u00ebs.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Pjesa e par\u00eb e parashikimit sot \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb realitet. Dje nj\u00eb lajm portalesh tregonte se n\u00eb Shqip\u00ebri jan\u00eb disa dhjet\u00ebra mij\u00ebra p\u00ebrdorues droge. Nevojat e tyre p\u00ebr sh\u00ebrbime sh\u00ebndet\u00ebsore dhe sociale jan\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonshme, por asnj\u00eb prej tyre nuk arrin t\u00eb p\u00ebrballohet nga strukturat publike ose private.<\/p>\n<p>Para 22 vjet\u00ebsh, kur koordinoja grupin e pun\u00ebs q\u00eb hartoi strategjin\u00eb e kontrollit t\u00eb HIV\/AIDS-it, vizituam qendra t\u00eb trajtimit t\u00eb p\u00ebrdoruesve t\u00eb drog\u00ebs n\u00eb Poloni, Lituani dhe Gjermani. K\u00ebto vende kishin dhjet\u00ebra vjet q\u00eb punonin dhe kishin krijuar n\u00eb at\u00eb koh\u00eb nj\u00eb tradit\u00eb t\u00eb konsoliduar, me programe, struktura dhe qindra ekspert\u00eb.<br \/>\nNatyrisht, k\u00ebto struktura nuk mjaftonin p\u00ebr t\u00eb trajtuar t\u00eb gjith\u00eb p\u00ebrdoruesit e drog\u00ebs, por t\u00eb pakt\u00ebn kur nj\u00eb p\u00ebrdorues kishte probleme t\u00eb r\u00ebnda sh\u00ebndet\u00ebsore, ose vendoste t\u00eb shk\u00ebputej nga droga, kishte se ku trokiste dhe problemi i tij\/saj trajtohej me profesionaliz\u00ebm.<\/p>\n<p>Para 10 vjet\u00ebsh, rasti e solli s\u00ebrish t\u00eb punoja n\u00eb nj\u00eb nga vendet e Gjirit Persik, vend i cili ishte z\u00ebn\u00eb i pap\u00ebrgatitur p\u00ebrball\u00eb epidemis\u00eb s\u00eb var\u00ebsis\u00eb nga droga. P\u00ebr nj\u00eb spital t\u00eb vet\u00ebm, t\u00eb nd\u00ebrtuar sipas modelit t\u00eb spitaleve n\u00eb Europ\u00eb dhe Amerik\u00ebn e Veriut, u shpenzuan disa qindra milion\u00eb dollar\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr nd\u00ebrtimin. Sot kosto e p\u00ebrgjithshme q\u00eb p\u00ebrfshin edhe shpenzimet operacionale mund t\u00eb ket\u00eb kaluar miliardin.<\/p>\n<p>Para 10 vjet\u00ebsh, trajtimi multidisiplinar i nj\u00eb personi t\u00eb prekur nga var\u00ebsia ndaj drog\u00ebs n\u00eb klinikat private luhatej nga 100,000 dollar\u00eb n\u00eb muaj (p.sh. n\u00eb disa klinika arabe) deri n\u00eb 200,000 dollar\u00eb e m\u00eb tep\u00ebr n\u00eb disa klinika t\u00eb njohura n\u00eb SHBA. Sot, sigurisht, k\u00ebto shifra jan\u00eb tejkaluar.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria mund t\u00eb them me bindje t\u00eb plot\u00eb se e ka humbur betej\u00ebn me drog\u00ebn n\u00eb aspektin e kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor dhe social p\u00ebr p\u00ebrdoruesit. Sot nuk ka jo struktura, por as edhe nj\u00eb model t\u00eb vet\u00ebm suksesi q\u00eb t\u00eb ofroj\u00eb kujdesin e integruar q\u00eb \u00ebsht\u00eb i domosdosh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb trajtuar p\u00ebrdoruesit e drog\u00ebs.<\/p>\n<p>Nuk mund t\u00eb flas me kompetenc\u00eb p\u00ebr parashikimin tjet\u00ebr t\u00eb zymt\u00eb, at\u00eb t\u00eb dor\u00ebzimit t\u00eb shtetit p\u00ebrball\u00eb trafikant\u00ebve. Uroj q\u00eb ndonj\u00eb prej njoh\u00ebsve t\u00eb k\u00ebsaj fushe t\u00eb shprehet me analiza ose komente edhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb aspekt.<br \/>\n***<br \/>\nSi\u00e7 deklarova m\u00eb lart, shteti shqiptar e ka humbur pjes\u00ebn e par\u00eb t\u00eb luft\u00ebs kund\u00ebr drog\u00ebs. 50 apo 60 mij\u00eb shqiptar\u00ebt p\u00ebrdorues t\u00eb drog\u00ebs, nuk kan\u00eb asnj\u00eb shans t\u00eb p\u00ebrfitojn\u00eb nga metodat bashk\u00ebkohore t\u00eb trajtimit t\u00eb s\u00ebmundjes nga e cila vuajn\u00eb (prej vitesh, OBSH e klasifikon var\u00ebsin\u00eb nga droga si s\u00ebmundje t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb kronike).<\/p>\n<p>N\u00ebse nuk investohen disa qindra milion\u00eb dollar\u00eb menj\u00ebher\u00eb, situata nuk ka gjas\u00eb t\u00eb vihet n\u00eb rrug\u00ebn e zgjidhjes edhe n\u00eb 10 vitet e ardhshme.<\/p>\n<p>Me shum\u00eb mund\u00ebsi, edhe pjesa e dyt\u00eb e parashikimit, ajo e konfliktit t\u00eb hapur midis bandave t\u00eb trafikant\u00ebve dhe shtetit, do t\u00eb nis\u00eb shum\u00eb shpejt. At\u00ebher\u00eb, me plot goj\u00ebn mund t\u00eb thuhet: &#8220;Mjer\u00eb shqiptar\u00ebt&#8221;&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga\u00a0Erion DASHO Mij\u00ebra p\u00ebrdorues pa trajtim &#8211; Shqip\u00ebria e humbi pjes\u00ebn e par\u00eb t\u00eb luft\u00ebs kund\u00ebr drog\u00ebs N\u00eb koh\u00ebn kur &#8220;djemt\u00eb e shkath\u00ebt&#8221; ngjit\u00ebn shkall\u00ebt e hierarkis\u00eb dhe nga spa\u00e7ator\u00eb droge n\u00eb rrugica dhe stacione, u b\u00ebn\u00eb toger\u00eb e kapiten\u00eb, p\u00ebr t\u00eb kaluar m\u00eb pas n\u00eb gjeneral\u00eb t\u00eb trafiqeve, shoq\u00ebria shqiptare n\u00eb vend t\u00eb alarmit &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":11353,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57009"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=57009"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57009\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11353"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=57009"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=57009"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=57009"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}