{"id":51598,"date":"2023-07-19T09:38:12","date_gmt":"2023-07-19T09:38:12","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=51598"},"modified":"2023-07-19T09:38:12","modified_gmt":"2023-07-19T09:38:12","slug":"obm-temperaturat-ekstreme-jane-realiteti-i-ri-per-boten","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2023\/07\/19\/obm-temperaturat-ekstreme-jane-realiteti-i-ri-per-boten\/","title":{"rendered":"OBM: Temperaturat ekstreme jan\u00eb realiteti i ri p\u00ebr Bot\u00ebn"},"content":{"rendered":"<p>Temperaturat ekstreme q\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb globin k\u00ebt\u00eb jav\u00eb jan\u00eb realiteti i ri n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb t\u00eb ngrohur nga ndryshimet klimatike, ka paralajm\u00ebruar Organizata Bot\u00ebrore Meteorologjike e OKB-s\u00eb, duke shtuar se val\u00ebt e t\u00eb nxehtit n\u00eb Evrop\u00eb mund t\u00eb vazhdojn\u00eb deri n\u00eb gusht.<\/p>\n<p>N\u00eb 24 or\u00ebt e fundit, merkuri kaloi 50 grad\u00eb Celsius n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb ndryshme t\u00eb SHBA dhe Kin\u00ebs, nd\u00ebrsa n\u00eb Evrop\u00eb \u2013 si n\u00eb Greqi dhe Spanj\u00eb \u2013 zjarret vazhdojn\u00eb t\u00eb djegin zona pyjore dhe fshatra me qytetar\u00ebt q\u00eb p\u00ebrpiqen t\u00eb marrin frym\u00eb thell\u00eb nga vap\u00eb e padurueshme. Autoritetet sh\u00ebndet\u00ebsore po i bien alarmit p\u00ebr miliona njer\u00ebz n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrgatitur p\u00ebr val\u00ebn e zgjatur t\u00eb t\u00eb nxehtit q\u00eb k\u00ebrc\u00ebnon jet\u00ebn e tyre, komenton BBC.<\/p>\n<p>Edhe gjat\u00eb nat\u00ebs, temperaturat n\u00eb shum\u00eb zona n\u00eb Evrop\u00eb, si n\u00eb Spanj\u00ebn jugore dhe n\u00eb SHBA, si Arizona, mbeten mbi 30 grad\u00eb Celsius. Kina theu p\u00ebrkoh\u00ebsisht rekordin e saj p\u00ebr temperatur\u00ebn m\u00eb t\u00eb lart\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb t\u00eb diel\u00ebn kur regjistroi 52.2 grad\u00eb Celsius n\u00eb rajonin per\u00ebndimor t\u00eb Xinjiang, sipas Zyr\u00ebs Britanike Met.<\/p>\n<p>Temperatura n\u00eb Spanj\u00ebn jugore t\u00eb h\u00ebn\u00ebn arriti n\u00eb 46 grad\u00eb Celsius. Vapa pritet t\u00eb intensifikohet n\u00eb Itali, ku termometri n\u00eb Sardenj\u00eb arriti n\u00eb 46 grad\u00eb Celsius. Si\u00e7 thekson Organizata Bot\u00ebrore Meteorologjike, edhe Evropa Lindore parashikohet t\u00eb b\u00ebhet m\u00eb e ngroht\u00eb. Shkenc\u00ebtar\u00ebt vler\u00ebsojn\u00eb se ndryshimi i klim\u00ebs do t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb val\u00eb t\u00eb nxehta m\u00eb t\u00eb gjata, m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda dhe m\u00eb t\u00eb shpeshta n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn.<\/p>\n<p>\u201cNgjarjet ekstreme t\u00eb motit kan\u00eb ndikime t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb sh\u00ebndetin e njer\u00ebzve, ekosistemet, ekonomit\u00eb, bujq\u00ebsin\u00eb, energjin\u00eb dhe furnizimin me uj\u00eb\u201d, tha sot Sekretari i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i Organizat\u00ebs Bot\u00ebrore Meteorologjike Profesor Petri Taala.<\/p>\n<p>\u201cNe duhet t\u00eb shtojm\u00eb p\u00ebrpjekjet tona p\u00ebr t\u00eb ndihmuar shoq\u00ebrin\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatet me at\u00eb q\u00eb fatkeq\u00ebsisht po b\u00ebhet normalja e re. Ky fakt do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb emetimet e gazeve serr\u00eb duhet t\u00eb reduktohen sa m\u00eb shpejt t\u00eb jet\u00eb e mundur\u201d.<\/p>\n<p>\u201cNuk kemi m\u00eb nj\u00eb klim\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme\u201d<\/p>\n<p>Shkenc\u00ebtari kryesor britanik, Profesor Frederick Otto i Kolegjit Imperial n\u00eb Lond\u00ebr, i tha BBC-s\u00eb se, \u201cajo q\u00eb po shohim tani \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht ajo q\u00eb presim n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb ku ne jemi ende duke djegur l\u00ebnd\u00eb djeg\u00ebse fosile. \u201cNjeriu \u00ebsht\u00eb \u2018100% prapa\u2019 tendenc\u00ebs rrit\u00ebse t\u00eb temperatur\u00ebs mesatare globale,\u201d shpjegon ai.<\/p>\n<p>Temperatura mesatare globale \u00ebsht\u00eb rritur tashm\u00eb me nj\u00eb grad\u00eb e gjysm\u00eb Celsius q\u00eb nga Revolucioni Industrial, kur njer\u00ebzit filluan t\u00eb djegin l\u00ebnd\u00eb djeg\u00ebse fosile si qymyri, nafta dhe gazi natyror, t\u00eb cilat l\u00ebshojn\u00eb dioksid karboni n\u00eb atmosfer\u00eb. Dr. Oto gjithashtu argumenton se ne nuk e kemi iden\u00eb se si do t\u00eb jet\u00eb realiteti i ri sepse \u201cnuk kemi nj\u00eb klim\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme\u201d.. \u201cNe do ta dim\u00eb se si do t\u00eb jet\u00eb realiteti i ri klimatik vet\u00ebm kur bota t\u00eb ndaloj\u00eb djegiet e l\u00ebnd\u00ebve djeg\u00ebse fosile dhe t\u00eb kthehet n\u00eb energjin\u00eb e gjelb\u00ebr\u201d, n\u00ebnvizon ai.<\/p>\n<p>Itali: Shum\u00eb spitale jan\u00eb t\u00eb tejmbushura me raste urgjente \u2013 shumica e pacient\u00ebve jan\u00eb t\u00eb dehidratuar<\/p>\n<p>Sot, qendra e koordinimit t\u00eb emergjencave t\u00eb BE-s\u00eb l\u00ebshoi \u200b\u200bnj\u00eb \u201calarm t\u00eb kuq\u201d p\u00ebr temperatura t\u00eb larta n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb Italis\u00eb, Spanj\u00ebs verilindore, Kroacis\u00eb, Serbis\u00eb, Bosnj\u00ebs dhe Hercegovin\u00ebs jugore dhe Malit t\u00eb Zi, raportoi gazeta Guardian. Spitalet n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Italin\u00eb kan\u00eb par\u00eb nj\u00eb rritje t\u00eb mpreht\u00eb t\u00eb numrit t\u00eb njer\u00ebzve q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb trajtim urgjent p\u00ebr s\u00ebmundjet e lidhura me nxeht\u00ebsin\u00eb, nd\u00ebrsa vala e t\u00eb nxehtit vazhdon t\u00eb godas\u00eb vendin, me temperaturat n\u00eb Rom\u00eb duke sh\u00ebnuar nj\u00eb rekord t\u00eb ri.<\/p>\n<p>Temperatura n\u00eb kryeqytetin italian ka arritur dje n\u00eb 41.8 grad\u00eb Celsius duke thyer rekordin e m\u00ebparsh\u00ebm prej 40.7 grad\u00eb Celsius t\u00eb vendosur n\u00eb qershor 2022. Si\u00e7ilia preku 41 grad\u00eb Celsius. Disa spitale kan\u00eb raportuar nj\u00eb rritje prej 20-25% t\u00eb numrit t\u00eb njer\u00ebzve q\u00eb vijn\u00eb n\u00eb dhomat e urgjenc\u00ebs q\u00eb vuajn\u00eb nga dehidrimi ose s\u00ebmundje t\u00eb tjera t\u00eb shkaktuara nga ekspozimi i tep\u00ebrt i nxeht\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n<p>Ministria e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb e Italis\u00eb ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb alarm t\u00eb kuq 23 qytete , duke p\u00ebrfshir\u00eb Rom\u00ebn, Firencen, Bolonj\u00ebn, Barin, Catania, Cagliari, Palermo dhe Torino. Kjo l\u00ebvizje tregon se vapa \u00ebsht\u00eb aq e fort\u00eb sa q\u00eb konsiderohet nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr sh\u00ebndetin e njer\u00ebzve n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb popullsin\u00eb, jo vet\u00ebm t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve dhe t\u00eb moshuarve.<\/p>\n<p>Si\u00e7 shkruan gazeta \u201cGuardian\u201d, ministria italiane u b\u00ebri thirrje qytetar\u00ebve q\u00eb t\u00eb vishen me lino, t\u00eb shmangin daljet n\u00eb or\u00ebt m\u00eb t\u00eb nxehta dhe t\u00eb mos konsumojn\u00eb alkool, kafe dhe pije t\u00eb gazuara. Ministria nxori nj\u00eb qarkore q\u00eb k\u00ebshillonte administratat rajonale t\u00eb vendosnin \u201cprotokollet e urgjenc\u00ebs\u201d duke ofruar ndihm\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr m\u00eb t\u00eb rrezikuarit, dhe duke forcuar sh\u00ebrbimet e mjek\u00ebve jasht\u00eb orarit.<\/p>\n<p>Gianfranco Gianassi, drejtor i kujdesit urgjent n\u00eb spitalet publike n\u00eb Toskan\u00eb, pohoi se kishte pasur nj\u00eb rritje prej rreth 10% t\u00eb njer\u00ebzve q\u00eb shkonin n\u00eb spitale n\u00eb rajon me simptoma t\u00eb goditjes nga nxeht\u00ebsia dhe dehidratimit. Pranimet ishin ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb larta n\u00eb spitalin Santa Maria Nuova n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb Firences, ku shum\u00eb turist\u00eb k\u00ebrkuan trajtim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Temperaturat ekstreme q\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb globin k\u00ebt\u00eb jav\u00eb jan\u00eb realiteti i ri n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb t\u00eb ngrohur nga ndryshimet klimatike, ka paralajm\u00ebruar Organizata Bot\u00ebrore Meteorologjike e OKB-s\u00eb, duke shtuar se val\u00ebt e t\u00eb nxehtit n\u00eb Evrop\u00eb mund t\u00eb vazhdojn\u00eb deri n\u00eb gusht. N\u00eb 24 or\u00ebt e fundit, merkuri kaloi 50 grad\u00eb Celsius n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb ndryshme &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":51599,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51598"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51598"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51598\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/51599"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51598"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51598"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51598"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}