{"id":51447,"date":"2023-07-18T08:59:59","date_gmt":"2023-07-18T08:59:59","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=51447"},"modified":"2023-07-18T08:59:59","modified_gmt":"2023-07-18T08:59:59","slug":"nga-tymi-i-zotos-nuk-do-te-na-shpetoje-dot-as-zoti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2023\/07\/18\/nga-tymi-i-zotos-nuk-do-te-na-shpetoje-dot-as-zoti\/","title":{"rendered":"Nga tymi i Zotos nuk do t\u00eb na shp\u00ebtoj\u00eb dot as Zoti!"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga Irena BEQIRAJ<\/strong><\/p>\n<p>Kushdo q\u00eb ka udh\u00ebtuar nj\u00eb her\u00eb n\u00eb Vjen\u00eb ka par\u00eb se n\u00eb hyrje t\u00eb saj ka nj\u00eb djeg\u00ebs. Krenaria e drejtuesit t\u00eb saj \u00ebsht\u00eb se n\u00eb oxhakun e djeg\u00ebsit lejlek\u00ebt ngren\u00eb folen\u00eb, \u00e7ka do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb gazrat q\u00eb l\u00ebshohen n\u00eb aj\u00ebr jan\u00eb t\u00eb pad\u00ebmsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Sipas t\u00eb gjitha raporteve q\u00eb un\u00eb kam lexuar, djegia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga proceset m\u00eb t\u00eb shtrenjta t\u00eb trajtimit t\u00eb mbetjeve. Sipas studimeve mesatarisht kosto totale p\u00ebr djegien e nj\u00eb ton mbetje pasi t\u00eb ndodhte procesi i ndarjes n\u00eb burim n\u00eb 2001 ishte 71 euro. Sot kostoja \u00ebsht\u00eb rreth 134 euro p\u00ebr ton.<\/p>\n<p>Dy Z\u00ebrat kryesor\u00eb t\u00eb kostos n\u00eb incenerim jan\u00eb:<\/p>\n<p>i)kostot p\u00ebr realizimin e djegies, pasi temperatura e furr\u00ebs duhet mbajtur mbi 800 \u00b0C dhe ii) kosto e filtrave, e cila \u00ebsht\u00eb rreth 40-45% e kostos s\u00eb p\u00ebrgjithshme. Jan\u00eb filtrat q\u00eb reduktojn\u00eb emetimit t\u00eb gazrave t\u00eb d\u00ebmshme n\u00eb aj\u00ebr, edhe b\u00ebjn\u00eb t\u00eb mundur q\u00eb edhe ajri rreth oxhakut t\u00eb jet\u00eb i past\u00ebr.<\/p>\n<p>N\u00eb studimin e fisibilitetit, p\u00ebr djegesin e Tiran\u00ebs (tabela m\u00eb posht\u00eb) \u00e7mimi i djegies s\u00eb nj\u00eb toni mbetje t\u00eb pandar\u00eb n\u00eb burim (kosto p\u00ebr koncesionarin + fitimin e tij) paraqitet 51 euro ku 29 euro do t\u00eb mbuloheshin nga buxheti i shtetit edhe 22 euro nga shitja e energjis\u00eb edhe e skrapit.<\/p>\n<p>Me nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb thjesht\u00eb t\u00eb kostove kuptohet p\u00ebrse modeli financiar i Zotos duhet braktisur, edhe llogaritjet duhen b\u00ebr\u00eb nga e para.<\/p>\n<p>Mosndarja e mbetjeve n\u00eb burim para depozitimit t\u00eb tyre tek djeg\u00ebsat si\u00e7 \u00ebsht\u00eb rasti i Shqip\u00ebrise sjell problematik\u00ebn e djegies s\u00eb mbetjeve me lag\u00ebshti t\u00eb lart\u00eb dhe fuqi kalorifike t\u00eb ul\u00ebt, e p\u00ebr pasoj\u00eb uljen drastike t\u00eb temperatur\u00ebs s\u00eb furr\u00ebs, e cila n\u00eb rast se nuk rritet duke injektuar l\u00ebnd\u00eb djeg\u00ebse, shpie n\u00eb djegie jo t\u00eb plot\u00eb, ku p\u00ebrtej mbetjeve t\u00eb padjegura plot\u00ebsisht, p\u00ebrftohen edhe dioksina dhe furane, tep\u00ebr t\u00eb rrezikshme p\u00ebr sh\u00ebndetin. K\u00ebto produkte, n\u00eb rast se emetohen p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb bllokojn\u00eb filtrat, t\u00eb cilat duhen rikuperuar ose nd\u00ebrruar.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb raportet e bank\u00ebs bot\u00ebrore sqarojn\u00eb se p\u00ebr t\u00eb menaxhuar procesin e ndarjes s\u00eb mbetjeve n\u00eb burim nevojiten 56 USD p\u00ebr ton, p\u00ebrtej kostove t\u00eb djegies s\u00eb tyre.<\/p>\n<p>At\u00ebher\u00eb si ka mund\u00ebsi q\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri edhe ndarja q\u00eb presupozohet t\u00eb b\u00ebhet nga koncensionari edhe djegia e tyre t\u00eb kushtoj\u00eb 51,49 Euro? N\u00eb deklaratat e tij n\u00eb komision parlamentar Kryeministri e ka renditur \u00e7mimin e ul\u00ebt tek arritjet e qeveris\u00eb n\u00eb hartimin e partneritetit publik privat. N\u00eb fakt kjo \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb shaka tragjike.<\/p>\n<p>Gjerman\u00ebt e GIZ e paralajm\u00ebronin qeverin\u00eb q\u00eb e vetmja m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb inceneruar me kosto kaq t\u00eb ul\u00ebt mbetje t\u00eb pandara n\u00eb burim ishte vet\u00ebm djegia pa respektuar kushtet teknike, pra pa arritur temperatur\u00ebn e furr\u00ebs, dhe duke \u00e7aktivizuar filtrat. Pra procesi n\u00eb vend t\u00eb t\u00eb ndodhte n\u00eb qiell t\u00eb hapur, do t\u00eb ndodhte n\u00eb nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb n\u00eb dukje industriale, duke rritur kostot sh\u00ebndet\u00ebsore t\u00eb popullat\u00ebs.<\/p>\n<p>Elementi tjet\u00ebr q\u00eb duhet vler\u00ebsuar me kujdes jan\u00eb kostot p\u00ebr investimet n\u00eb vazhdim\u00ebsi q\u00eb k\u00ebrkon procesi i djegies. P\u00ebrvoja e vendeve t\u00eb zhvilluara ka treguar se p\u00ebr shkak t\u00eb nevoj\u00ebs p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsime t\u00eb kushtueshme, disa nga k\u00ebto sip\u00ebrmarrje kan\u00eb falimentuar. T\u00eb pakt\u00ebn 31 incenerator\u00eb t\u00eb mbetjeve t\u00eb ngurta u mbyll\u00ebn n\u00eb periudh\u00ebn midis viteve 2000 dhe 2020, kryesisht p\u00ebr shkak t\u00eb barr\u00ebs financiare t\u00eb shkaktuar nga k\u00ebrkesat e nevojshme p\u00ebr kontrollin e ndotjes.<\/p>\n<p>P\u00ebr shembull &#8221; p\u00ebr tre dekada, qyteti i Detroitit n\u00eb SHBA ka paguar mbi 1 miliard dollar\u00eb p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar dhe operuar nj\u00eb incinerator. 478 milion\u00eb dollar\u00eb kushtoi nd\u00ebrtimi i inceneratorit, dhe nj\u00eb shtes\u00eb prej 179 milion\u00eb dollar\u00ebsh k\u00ebrkohej p\u00ebr pajisjet e kontrollit t\u00eb ndotjes. N\u00eb vijim t\u00eb rezistenc\u00ebs s\u00eb fort\u00eb t\u00eb komunitetit dhe veprimeve ligjore kund\u00ebr 600 shkeljeve t\u00eb emetimeve t\u00eb gazrave nga kompania, n\u00eb periudh\u00ebn 2014-2019, kompania e mbylli papritur objektin n\u00eb vitin 2019 pasi u identifikuan nevoja p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsime t\u00eb kushtueshme edhe t\u00eb pa p\u00ebrballueshme. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb funksiononte impianti i djegies s\u00eb mbetjeve, qyteti humbi 2.6 milion USD shpenzime sh\u00ebndet\u00ebsore \u00e7do vit\u201d.<\/p>\n<p>Th\u00ebn\u00eb k\u00ebto, qeveria duhet t\u00eb kuptoj\u00eb q\u00eb modeli financiar i djegies me kosto t\u00eb ulta q\u00eb ofron Zoto, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb marr\u00ebzi q\u00eb duhet t\u00eb braktiset nj\u00eb or\u00eb e m\u00eb par\u00eb. Llogarit\u00eb duhen b\u00ebr\u00eb nga e para. Por jo nga \u201cBllakot, Aldat, Albat, apo Ahmetajt\u201d, t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebr t\u00eb keqen ton\u00eb qeveria e tanishme i ka edhe m\u00eb me shumic\u00eb, por nga ekspert\u00ebt.<\/p>\n<p>Para se ti vendosim n\u00eb pun\u00eb duhet t\u00eb jemi t\u00eb sigurt q\u00eb i kemi kapacitetet financiare q\u00eb n\u00eb oxhakun e Fierit apo Elbasanit zogjt\u00eb t\u00eb ngren\u00eb folen\u00eb ne t\u00eb kund\u00ebrt duhet ti braktisim, sado t\u00eb jen\u00eb humbjet e shkaktuara deri tani.<\/p>\n<p>P\u00ebrndryshe nga tymi t\u00eb Zotos nuk do t\u00eb na shp\u00ebtoj\u00eb dot as Zoti!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Irena BEQIRAJ Kushdo q\u00eb ka udh\u00ebtuar nj\u00eb her\u00eb n\u00eb Vjen\u00eb ka par\u00eb se n\u00eb hyrje t\u00eb saj ka nj\u00eb djeg\u00ebs. Krenaria e drejtuesit t\u00eb saj \u00ebsht\u00eb se n\u00eb oxhakun e djeg\u00ebsit lejlek\u00ebt ngren\u00eb folen\u00eb, \u00e7ka do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb gazrat q\u00eb l\u00ebshohen n\u00eb aj\u00ebr jan\u00eb t\u00eb pad\u00ebmsh\u00ebm. Sipas t\u00eb gjitha raporteve q\u00eb un\u00eb kam &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":50779,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51447"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51447"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51447\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/50779"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51447"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51447"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51447"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}