{"id":50052,"date":"2023-07-01T08:46:14","date_gmt":"2023-07-01T08:46:14","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=50052"},"modified":"2023-07-01T08:46:53","modified_gmt":"2023-07-01T08:46:53","slug":"mes-kanabisit-dhe-bujqesise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2023\/07\/01\/mes-kanabisit-dhe-bujqesise\/","title":{"rendered":"Mes kanabisit dhe bujq\u00ebsis\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb vendi m\u00eb bujq\u00ebsor i Europ\u00ebs. Ky sektor kontribuon n\u00eb gati 20% t\u00eb ekonomis\u00eb, q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e larta n\u00eb Europ\u00eb. E dyta \u00ebsht\u00eb Kosova, me rreth 11%, nd\u00ebrsa mesatarja e Bashkimit Europian \u00ebsht\u00eb 2-3%.<\/p>\n<p>Por, t\u00eb jesh i madh, shpesh nuk do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb jesh i sh\u00ebndetsh\u00ebm. Vendi nuk ka arritur q\u00eb ta shfryt\u00ebzoj\u00eb k\u00ebt\u00eb avantazh. Shqip\u00ebria varet nga importet, p\u00ebr nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb produkteve t\u00eb saj, teksa bujq\u00ebsia e cop\u00ebzuar dhe e pamekanizuar nuk e mund\u00ebson arritjen e ekonomis\u00eb s\u00eb shkall\u00ebs.<\/p>\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb zhvilluar as industria p\u00ebrpunuese dhe as ajo bio, q\u00eb do t\u2019i jepnin vler\u00eb t\u00eb shtuar sektorit.<\/p>\n<p>P\u00ebrkundrazi, t\u00eb dh\u00ebnat e fundit t\u00eb Eurostat treguan se Shqip\u00ebria ishte e fundit n\u00eb Europ\u00eb p\u00ebr sip\u00ebrfaqen organike n\u00eb raport me at\u00eb totale, me vet\u00ebm 0.09%, nga 9.9% q\u00eb \u00ebsht\u00eb mesatarja europiane.<\/p>\n<p>Politikat \u00e7orientuese t\u00eb viteve t\u00eb fundit, pavar\u00ebsisht shtimit t\u00eb subvencionimeve, nuk kan\u00eb arritur q\u00eb t\u00eb rrisin konkurrueshm\u00ebrin\u00eb e sektorit, sidomos agrop\u00ebrpunimit. P.sh., industria e qum\u00ebshtit \u00ebsht\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht e dor\u00ebzuar, duke prodhuar produkte q\u00eb jan\u00eb m\u00eb t\u00eb shtrenjta se n\u00eb shum\u00eb shtete t\u00eb Europ\u00ebs, duke u hapur rrug\u00ebn importeve.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa ka \u00e7aluar n\u00eb bujq\u00ebsin\u00eb formale, shum\u00eb zona kan\u00eb \u201cshk\u00eblqyer\u201d n\u00eb at\u00eb informale. Prej vitesh, Shqip\u00ebria ka qen\u00eb nj\u00eb prej pikave t\u00eb nxehta q\u00eb p\u00ebrmendej n\u00eb raportet e institucioneve nd\u00ebrkomb\u00ebtare, si nj\u00eb kultivues i madh i kanabisit.<\/p>\n<p>Ndon\u00ebse ky \u201cbiznes\u201d solli shum\u00eb para n\u00eb ekonomi, sidomos pas vitit 2016, efektet e tij nuk ishin pozitive n\u00eb zhvillimin e q\u00ebndruesh\u00ebm t\u00eb ekonomis\u00eb.<\/p>\n<p>Euro u zhvler\u00ebsua n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pashpjegueshme nga fondamentet reale, duke d\u00ebmtuar eksportuesit, tregu i pasurive t\u00eb paluajtshme sh\u00ebnoi bum, duke zhvler\u00ebsuar t\u00eb ardhurat e individ\u00ebve e familjeve normale dhe duke ngjallur shqet\u00ebsime te Fondi Monetar Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr nj\u00eb ndikim t\u00eb r\u00ebnies s\u00eb tregut n\u00eb stabilitetin financiar t\u00eb vendit.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria vijoi, edhe n\u00eb vitin 2022, t\u00eb ishte shteti me t\u00eb ardhurat p\u00ebr frym\u00eb m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta n\u00eb Europ\u00eb, vet\u00ebm 34% e mesatares s\u00eb Bashkimit Europian, pagat mesatare 30-40% m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta se Serbia, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi e Bosnja, por me \u00e7mimet nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb lartat t\u00eb rajon.<\/p>\n<p>Emigracioni \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb fenomen shqet\u00ebsues, duke ndikuar ndjesh\u00ebm tregun e pun\u00ebs, por dhe duke rrezikuar \u00e7ekuilibrin e parametrave makroekonomik\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen.<\/p>\n<p>Tashm\u00eb qeveria, pas shum\u00eb p\u00ebrpjekjesh, ka vendosur q\u00eb t\u00eb legalizoj\u00eb kanabisin p\u00ebr p\u00ebrdorim mjek\u00ebsor. (Lazarati ishte dekada p\u00ebrpara n\u00eb zbatimin e strategjis\u00eb s\u00eb qeveris\u00eb p\u00ebr kanabizim. A do t\u2019i k\u00ebrkojn\u00eb falje?) N\u00eb nj\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrim t\u00eb gjer\u00eb, kushtet nuk jan\u00eb m\u00eb aq t\u00eb pafavorshme sa disa vite m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>\u00c7do dit\u00eb, m\u00eb shum\u00eb shtete kudo n\u00eb bot\u00eb po legalizojn\u00eb kultivimin e kanabisit p\u00ebr q\u00ebllime mjek\u00ebsore, n\u00eb mjaft qytete t\u00eb Europ\u00ebs po shtohen dyqanet e tregtimit t\u00eb tij. S\u00ebrish, legalizimi pritet t\u00eb ket\u00eb m\u00eb shum\u00eb humbje sesa p\u00ebrfitime.<\/p>\n<p>Bujq\u00ebsia tradicionale aktualisht po vuan nga mungesa e punonj\u00ebsve dhe hapja e serrave me kanabis do t\u00eb tkurr\u00eb edhe m\u00eb tej forc\u00ebn pun\u00ebtore n\u00eb fshat dhe sip\u00ebrfaqen e tok\u00ebs n\u00eb zonat m\u00eb prodhuese t\u00eb vendit, duke rrezikuar r\u00ebnien e prodhimeve t\u00eb tjera bujq\u00ebsore (n\u00eb 2016-n, p.sh., tregu kishte munges\u00eb domatesh, p\u00ebr shkak t\u00eb orientimit t\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtore drejt fushave me kanabis).<\/p>\n<p>Qeveria shqiptare ka struktura t\u00eb dob\u00ebta t\u00eb rendit dhe t\u00eb siguris\u00eb p\u00ebr t\u00eb siguruar kontroll, si\u00e7 parashikon projektligji p\u00ebr kultivimin e kanabisit p\u00ebr q\u00ebllime mjek\u00ebsore, q\u00eb nga importi i far\u00ebs, licencimi i kultivuesve, rrethimi dhe kontrolli i sip\u00ebrfaqeve t\u00eb mbjellja, laborator\u00ebve etj.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa rasti i Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, q\u00eb e legalizoi hashashin p\u00ebr q\u00ebllime mjek\u00ebsore disa vite m\u00eb par\u00eb, tregon se ky mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb eksperiment i d\u00ebshtuar.<\/p>\n<p>N\u00eb shtetin fqinj\u00eb, kompanit\u00eb q\u00eb mboll\u00ebn i kan\u00eb depot t\u00eb mbushura me lulet e kanabisit, pasi ata me ligj duhen t\u00eb eksportojn\u00eb vet\u00ebm vaj. Investimet p\u00ebr laboratorin e vajit k\u00ebrkojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 5 milion\u00eb euro, duke rrezikuar q\u00eb t\u00eb mbetet nj\u00eb biznes i p\u00ebrqendruar n\u00eb disa duar.<\/p>\n<p>M\u00eb i r\u00ebnd\u00eb \u00ebsht\u00eb d\u00ebmi moral i mesazhit q\u00eb jep qeveria, q\u00eb ka l\u00ebn\u00eb jasht\u00eb v\u00ebmendjes nj\u00eb sektor q\u00eb sjell rreth 40% t\u00eb pun\u00ebsimit n\u00eb vend dhe i p\u00ebrqendron forcat n\u00eb promovimin e nj\u00eb biznesi, i cili jo vet\u00ebm nuk zgjidh problemet e thella strukturore t\u00eb bujq\u00ebsis\u00eb, por p\u00ebrkundrazi, rrezikon t\u2019i p\u00ebrkeq\u00ebsoj\u00eb m\u00eb tej ato.\/Monitor<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb vendi m\u00eb bujq\u00ebsor i Europ\u00ebs. Ky sektor kontribuon n\u00eb gati 20% t\u00eb ekonomis\u00eb, q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e larta n\u00eb Europ\u00eb. E dyta \u00ebsht\u00eb Kosova, me rreth 11%, nd\u00ebrsa mesatarja e Bashkimit Europian \u00ebsht\u00eb 2-3%. Por, t\u00eb jesh i madh, shpesh nuk do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb jesh i sh\u00ebndetsh\u00ebm. Vendi nuk ka arritur q\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":50053,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[40],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50052"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50052"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50052\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/50053"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50052"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50052"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50052"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}