{"id":49547,"date":"2023-06-24T09:09:15","date_gmt":"2023-06-24T09:09:15","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=49547"},"modified":"2023-06-24T09:09:15","modified_gmt":"2023-06-24T09:09:15","slug":"te-percillet-ne-institucionet-kosovare-pakica-serbishtfolese","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2023\/06\/24\/te-percillet-ne-institucionet-kosovare-pakica-serbishtfolese\/","title":{"rendered":"T\u00eb p\u00ebrcillet n\u00eb institucionet kosovare pakica serbishtfol\u00ebse"},"content":{"rendered":"<p>\u201cBorrell thot\u00eb se zgjedhjet jan\u00eb zemra e k\u00ebsaj krize, por n\u00eb realitet thelbi i k\u00ebsaj krize \u00ebsht\u00eb tjet\u00ebrkund: dometh\u00ebn\u00eb q\u00eb serb\u00ebt t\u2019i shtyjn\u00eb kosovar\u00ebt serbishtfol\u00ebs t\u00eb kthehen n\u00eb institucionet kosovare. Kjo \u00ebsht\u00eb nyja e problemit q\u00eb nuk ka kurr\u00eb nj\u00eb mes t\u00eb vet\u00ebm. Ka zbritur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb drastike v\u00ebmendja politike, pavar\u00ebsisht krizave aktuale\u201d. Intervist\u00eb me Alessandro Politi, drejtor i Nato Defense College Foundation. Ai shpjegon se p\u00ebr<em> Formiche.net<\/em> se n\u00ebse nuk drejtohet p\u00ebr nga Prishtina, pakica serbishtfol\u00ebse do t\u00eb mbes\u00eb n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb ng\u00ebr\u00e7i: \u201cNuk \u00ebsht\u00eb e th\u00ebn\u00eb se pakica do t\u00eb vendos\u00eb leht\u00eb, ama \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kart\u00eb q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb tentuar dhe q\u00eb n\u00eb fakt duhet t\u00eb tentohet\u201d.<\/p>\n<p><strong>Zgjedhjet n\u00eb veriun e Kosov\u00ebs zemra e zgjidhjes, propozon Borrell: \u00ebsht\u00eb nj\u00eb propozim i pranuesh\u00ebm, p\u00ebrtej rezultatit q\u00eb do t\u00eb ket\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>Propozimi i Borrell ishte l\u00ebn\u00eb t\u00eb kuptohej edhe nga burime t\u00eb tjera kur ishte k\u00ebrkuar t\u00eb reduktohej tensioni p\u00ebr rib\u00ebrjen e zgjedhjeve, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb merrnin pjes\u00eb m\u00eb shum\u00eb. Borrell thot\u00eb se zgjedhjet jan\u00eb zemra e k\u00ebsaj krize, por n\u00eb realitet thelbi i k\u00ebsaj krize \u00ebsht\u00eb tjet\u00ebrkund: dometh\u00ebn\u00eb se serb\u00ebt i shtyjn\u00eb kosovar\u00ebt serbishtfol\u00ebs t\u00eb kthehen n\u00eb institucionet kosovare. Kjo \u00ebsht\u00eb zemra e problemit q\u00eb nuk e ka kurr\u00eb nj\u00eb mes t\u00eb vet\u00ebm.<\/p>\n<p><strong>Dometh\u00ebn\u00eb? <\/strong><\/p>\n<p>Nga ana tjet\u00ebr k\u00ebrkohet t\u00eb kuptohet se nj\u00eb politik\u00eb konsolidimi komb\u00ebtar nuk mund t\u00eb b\u00ebhet pa serbishtfol\u00ebsit: sigurisht q\u00eb mund t\u00eb diskutohet n\u00ebse kushtetuta e Kosov\u00ebs \u00ebsht\u00eb e ekuilibruar apo jo, nga momenti q\u00eb 10 ul\u00ebse jan\u00eb automatikisht t\u00eb caktuara pakic\u00ebs dhe kjo p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb pakic\u00eb bllokuese, ama \u00ebsht\u00eb po aq e v\u00ebrtet\u00eb se problemi nuk jan\u00eb 10 ul\u00ebset n\u00eb vet\u00ebvete, por problemi \u00ebsht\u00eb n\u00ebse brenda k\u00ebtyre komunave mund t\u00eb ket\u00eb parti t\u00eb tjera.<\/p>\n<p><strong>Cil\u00ebt element\u00eb duhet t\u00eb kuptoj\u00eb lidershipi aktual kosovar?<\/strong><\/p>\n<p>N\u00ebqoft\u00ebse nuk shtyhet drejt Prishtin\u00ebs, pakica serbishtfol\u00ebse do t\u00eb mbes\u00eb n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb ng\u00ebr\u00e7i. Kurti ka mosbesime t\u00eb forta lidhur me \u00e7\u00ebshtjen e shoqat\u00ebs s\u00eb komunave serbe: nuk \u00ebsht\u00eb e besueshme q\u00eb kjo shoqat\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrdoret p\u00ebr ta destabilizuar Kosov\u00ebn, derisa t\u00eb jet\u00eb KFOR kjo \u00ebsht\u00eb tejet e pamundur, por kriza politike n\u00eb zhvillim \u00ebsht\u00eb patjet\u00ebr nd\u00ebr m\u00eb seriozet q\u00eb jan\u00eb par\u00eb nga 2004 kur ka qen\u00eb ajo q\u00eb serbishtfol\u00ebsit e quajn\u00eb pogrom. Ka ndodhur p\u00ebrz\u00ebnia e shum\u00eb serb\u00ebve nga sht\u00ebpit\u00eb dhe nga trojet e tyre, pra nj\u00eb operacion q\u00eb qartazi nuk kishte vet\u00ebm konture politike, por shpron\u00ebsimi kriminal.<\/p>\n<p><strong>\u00c7far\u00eb (nuk) ka ndryshuar qysh at\u00ebhere?<\/strong><\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb ulur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb drastike v\u00ebmendja politike, pavar\u00ebsisht kriz\u00ebs aktuale. N\u00eb rast se duhet t\u00eb p\u00ebrdorim sasin\u00eb e trupave t\u00eb KFOR si termomet\u00ebr t\u00eb k\u00ebsaj krize, kjo \u00ebsht\u00eb hera e par\u00eb q\u00eb ka nj\u00eb ngritje t\u00eb ethshme pasi m\u00eb shum\u00eb se 500 njer\u00ebz si p\u00ebrforcim jan\u00eb thuajse nj\u00eb batalion. Nj\u00eb frik\u00eb tjet\u00ebr, deri m\u00eb tani jo e konsideruar, \u00ebsht\u00eb se krijohet nj\u00eb lloj shteti paralel, si dy republikat e bardha t\u00eb Afrik\u00ebs s\u00eb Jugut, q\u00eb vet\u00ebmbyllen si iriq dhe ku pushteti qendror nuk do t\u00eb kishte shum\u00eb z\u00eb n\u00eb kapitull.<\/p>\n<p><strong>Nj\u00eb rrezik konkret?<\/strong><\/p>\n<p>Kjo mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb rrezik, por \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rrezik q\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi verifikohet kur nuk \u00ebsht\u00eb i mjaftuesh\u00ebm integrimi. Afrika e Jugut nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb ylber, pasi p\u00ebrgjegj\u00ebsia \u00ebsht\u00eb edhe e shunmic\u00ebs s\u00eb bardh\u00eb, megjith\u00ebse duke shmangur teprimet e Zimbaves, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn, pa nj\u00eb tentativ\u00eb serioze t\u00eb Prishtin\u00ebs, kjo situat\u00eb ng\u00ebr\u00e7i do t\u00eb vazhdoj\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Me \u00e7far\u00eb pasojash?<\/strong><\/p>\n<p>I frik\u00ebsohem nj\u00eb loj\u00eb me shumatore zero, pasi n\u00ebse nuk do ta zgjidh\u00eb problemin e kosovar\u00ebve serbishtfol\u00ebs Kosova as nuk do t\u2019i nis\u00eb negociatat dhe, n\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt, n\u00eb rast se Serbia nuk do ta zgjidh\u00eb problemin e Kosov\u00ebs, nuk do t\u2019i mbyll\u00eb kurr\u00eb kapitujt m\u00eb impenjues me Bashkimin Europian, gj\u00eb q\u00eb n\u00eb fund \u00ebsht\u00eb nj\u00eb problem i tyre, ama b\u00ebhet nj\u00eb problem europian.<\/p>\n<p><strong>Po p\u00ebr politik\u00ebn e zgjerimit n\u00eb lindje?<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb kuptimin q\u00eb Europa duhet t\u2019i jap\u00eb nj\u00eb korsi preferenciale t\u00eb shpejt\u00eb shteteve t\u00eb jugut t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor, megjith\u00ebse me diferenca. \u00cbsht\u00eb e qart\u00eb se Mali i Zi nuk \u00ebsht\u00eb Bosnja, ama Europa nuk duhet ta kap\u00eb pretekstin e luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb p\u00ebr t\u00eb zgjatur edhe nj\u00eb her\u00eb akoma pritjen, pasi n\u00eb fund \u00ebsht\u00eb Europa ajo q\u00eb paguan. Pra \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb se nuk ka nj\u00eb integrim t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor pa Serbin\u00eb, por \u00ebsht\u00eb po aq e qart\u00eb edhe sikur nd\u00ebrkoh\u00eb avancohen shtete t\u00eb tjera, Serbia ashtu si Kosoba do ta ndjejn\u00eb dar\u00ebn e nj\u00eb integrimi t\u00eb pak\u00ebt ekonomik. Zona e hirt\u00eb e Ballkanit duhet mbyllur sa m\u00eb par\u00eb me kritere edhe gjeopolitike, pasi situata t\u00eb tjera ose jan\u00eb m\u00eb shum\u00eb t\u00eb garantuara, ose patjet\u00ebr m\u00eb pak t\u00eb integrueshme.<\/p>\n<p>(nga <em>Formiche<\/em>)<\/p>\n<p><strong>P\u00ebgatiti<\/strong><\/p>\n<p><strong>ARMIN TIRANA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cBorrell thot\u00eb se zgjedhjet jan\u00eb zemra e k\u00ebsaj krize, por n\u00eb realitet thelbi i k\u00ebsaj krize \u00ebsht\u00eb tjet\u00ebrkund: dometh\u00ebn\u00eb q\u00eb serb\u00ebt t\u2019i shtyjn\u00eb kosovar\u00ebt serbishtfol\u00ebs t\u00eb kthehen n\u00eb institucionet kosovare. Kjo \u00ebsht\u00eb nyja e problemit q\u00eb nuk ka kurr\u00eb nj\u00eb mes t\u00eb vet\u00ebm. Ka zbritur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb drastike v\u00ebmendja politike, pavar\u00ebsisht krizave aktuale\u201d. Intervist\u00eb me &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":49548,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49547"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49547"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49547\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/49548"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49547"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=49547"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=49547"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}