{"id":49339,"date":"2023-06-22T10:21:53","date_gmt":"2023-06-22T10:21:53","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=49339"},"modified":"2023-06-22T10:21:53","modified_gmt":"2023-06-22T10:21:53","slug":"washington-post-si-non-grata-i-indise-po-shkruan-historine-ne-shba","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2023\/06\/22\/washington-post-si-non-grata-i-indise-po-shkruan-historine-ne-shba\/","title":{"rendered":"\u201cWashington Post\u201d: Si \u201cnon grata\u201d i Indis\u00eb po shkruan historin\u00eb n\u00eb SHBA"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga Adam Taylor, Uashington Post<\/strong><\/p>\n<p>Narendra Modi do t\u00eb shkruaj\u00eb histori t\u00eb enjten. Edhe lider\u00eb t\u00eb tjer\u00eb indian\u00eb kan\u00eb folur n\u00eb Kongres, por askush dy her\u00eb. Madje as tre kryeministrat indian\u00eb q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb n\u00eb detyr\u00eb m\u00eb gjat\u00eb se Modi: as paraardh\u00ebsi i tij direkt, Manmohan Singh; as femra e vetme kryeministre e vendit, Indira Gandhi; as lideri i pavar\u00ebsis\u00eb dhe kryeministri i par\u00eb i vendit, Jawaharlal Nehru.<\/p>\n<p>Fjalimi i Modit \u00ebsht\u00eb brenda kuadrit t\u00eb nj\u00eb vizite t\u00eb profilit t\u00eb lart\u00eb n\u00eb Uashington q\u00eb p\u00ebrfshin edhe dark\u00ebn e tij t\u00eb par\u00eb shtet\u00ebrore n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb, n\u00eb mbr\u00ebmjen e s\u00eb enjtes. Pritja q\u00eb i rezervohet \u00ebsht\u00eb e jasht\u00ebzakonshme po t\u00eb marr\u00eb n\u00eb konsiderat\u00eb distanc\u00ebn q\u00eb lider\u00ebt amerikan\u00eb mbanin dikur me t\u00eb. Modit, dikur kryeminist\u00ebr i shtetit Gujarat n\u00eb Indin\u00eb per\u00ebndimore, iu ndalua hyrja n\u00eb Shtetet e Bashkuara m\u00eb 2005 me akuzat t\u00eb lidhura me dhun\u00eb t\u00eb ushtruar nga turma besimtare.<\/p>\n<p>N\u00eb at\u00eb koh\u00eb, kryeministri i ardhsh\u00ebm i Indis\u00eb u p\u00ebrball me sanksione sipas nj\u00eb ligji q\u00eb ndalonte marrjen e vizave p\u00ebr zyrtar\u00eb t\u00eb huaj q\u00eb shiheshin p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr \u201cdhunime t\u00eb ashpra t\u00eb liris\u00eb fetare\u201d, pasi revoltat n\u00eb Gujarat m\u00eb 2002 \u00e7uan n\u00eb vdekjen e rreth 1000 njer\u00ebzve, shumica mysliman\u00eb. N\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb t\u00eb asaj kohe, Ambassdor David C. Mulford tha se vendimi i Departamentit t\u00eb Shtetit ishte bazuar mbi nj\u00eb raport t\u00eb Komisionit Komb\u00ebtar Indian p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut q\u00eb thoshte se kishte pasur \u201cd\u00ebshtim total nga ana e qeveris\u00eb s\u00eb shtetit p\u00ebr kontrollimin e shkeljes s\u00eb vazhdueshme t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb jet\u00ebs, liris\u00eb, barazis\u00eb dhe dinjitetit t\u00eb popullat\u00ebs s\u00eb shtetit\u201d.<\/p>\n<p>Por gj\u00ebrat ndryshuan me shpejt\u00ebsi kur Modi u b\u00eb kryeminist\u00ebr i Indis\u00eb m\u00eb 2014. At\u00eb vit ai mbajti nj\u00eb fjalim n\u00eb Madison Square Garden pas marrjes s\u00eb viz\u00ebs q\u00eb dikur i ishte mohuar. Ai foli p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb Kongres m\u00eb 2016 dhe, tre vjet m\u00eb von\u00eb, pas rizgjedhjes me nj\u00eb fitoreje t\u00eb qart\u00eb, u takua me Presidentin Donald Trump n\u00eb Houston. Darka shtet\u00ebrore e s\u00eb enjtes dhe fjalimi n\u00eb Kongres konfirmojn\u00eb se Modi jo vet\u00ebm \u00ebsht\u00eb rehabilituar, por edhe jasht\u00ebzakonisht i mir\u00ebpritur.<\/p>\n<p>\u201cKa nj\u00eb besim t\u00eb paprecedent\u201d midis lider\u00ebve t\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara dhe Indis\u00eb, tha kryeministri p\u00ebr Wall Street Journal n\u00eb nj\u00eb artikull t\u00eb publikuar t\u00eb mart\u00ebn.<\/p>\n<p>Ndon\u00ebse revoltat n\u00eb Guajarat kan\u00eb ndodhur m\u00eb shum\u00eb se dy dekada m\u00eb par\u00eb, debati p\u00ebr to vazhdon. P\u00ebrkrah\u00ebsit e Modit argumentojn\u00eb se ai ishte i pafuqish\u00ebm para masakrave n\u00eb Gujarat dhe nj\u00eb ekip special hetimi i d\u00ebrguar nga Gjykata e Lart\u00eb e Indis\u00eb tha se nuk kishte asnj\u00eb fakt p\u00ebr veprime t\u00eb gabuara nga ana e kryeministrit t\u00eb ardhsh\u00ebm. Modi, nj\u00eb nacionalist i fort\u00eb Hindu dhe lider parlamentar i partis\u00eb s\u00eb krahut t\u00eb djatht\u00eb n\u00eb pushtet, Bharatiya Janata, ka deklaruar se India \u00ebsht\u00eb vend p\u00ebr njer\u00ebzit e t\u00eb gjitha feve e besimeve.<\/p>\n<p>Studiuesit thon\u00eb se ka pasur rritje n\u00eb persekutimin e pakic\u00ebs myslimane t\u00eb Indis\u00eb q\u00eb kur Modi mori pushtetin, p\u00ebrve\u00e7 hapave t\u00eb tjer\u00eb prapa n\u00eb demokraci. Sivjet, autoritetet financiare indiane m\u00ebsyn\u00eb n\u00eb zyrat e BBC dhe sekuestruan telefonat e gazetar\u00ebve. Incidenti ndodhi teksa qeveria mori masa t\u00eb jasht\u00ebzakonshme p\u00ebr t\u00eb censuruar dokumentarin \u201cIndia: Pik\u00ebpyetja Modi Question\u201d, i cili p\u00ebrmban komunikime diplomatike britanike t\u00eb papublikuara m\u00eb par\u00eb q\u00eb thoshin se dhuna e turm\u00ebs n\u00eb Gujarat ishte e parap\u00ebrgatitur \u201cn\u00ebn mbrojtjen e qeveris\u00eb s\u00eb shtetit\u201d.<\/p>\n<p>Rehabilitimi i Modit nga Shtetet e Bashkuara ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb m\u00eb tep\u00ebr me Indin\u00eb se sa me t\u00eb personalisht. Vitin e kaluar, India ia kaloi Kin\u00ebs duke u b\u00ebr\u00eb vendi me popullsin\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb bot\u00eb. Ndryshe nga Kina, shumica e 1.4 miliard banor\u00ebve t\u00eb Indis\u00eb jan\u00eb t\u00eb rinj, k\u00ebshtu q\u00eb vendi pritet t\u00eb vazhdoj\u00eb rritjen p\u00ebr dekada. Tregtia me SHBA ka lul\u00ebzuar n\u00ebn drejtimin e Modit, me Indin\u00eb q\u00eb tani shihet shpesh n\u00eb Uashington si nj\u00eb fortes\u00eb e mundshme tregtis\u00eb globale, teksa ajo i largohet Kin\u00ebs me prirje brenda vendit dhe Rusis\u00eb s\u00eb izoluar.<\/p>\n<p>Prezenca globale e liderit indian merr shtys\u00eb nga diaspore gjigante e vendit, q\u00eb p\u00ebrfshin shum\u00eb edhe n\u00eb Uashington. Kur Modi t\u00eb flas\u00eb para an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb Kongresit, ai do t\u00eb shoq\u00ebrohet nga kongresmeni indiano-amerikan Shri Thanedar (PD-Michigan). Z\u00ebvend\u00ebspresidentja Harris do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb nga duzina e zyrtar\u00ebve indiano-amerikan\u00eb t\u00eb pranish\u00ebm. Pritet t\u00eb jen\u00eb edhe dy kandidat\u00eb presidencial\u00eb nga Partia Republikane, Nikki Haley e Vivek Ramaswamy.<\/p>\n<p>Por nuk \u00ebsht\u00eb gjithmon\u00eb e mundur t\u00eb ndash liderin nga vendi. Vet\u00eb Modi e bashkon shpesh historin\u00eb e tij vetjake me at\u00eb t\u00eb Indis\u00eb. Ndryshe nga shum\u00eb lider\u00eb t\u00eb tjer\u00eb indian\u00eb, ai ka nj\u00eb background t\u00eb profilit t\u00eb ul\u00ebt dhe \u00ebsht\u00eb kryeministri i par\u00eb indian q\u00eb \u00ebsht\u00eb lindur pasi vendi u b\u00eb i pavarur. \u201cUn\u00eb ia prezantoj vendim tim bot\u00ebs ashtu si\u00e7 \u00ebsht\u00eb dhe veten ashtu si\u00e7 jam\u201d, tha Modi p\u00ebr WSJ.<\/p>\n<p>Si\u00e7 ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje media indiane, me vizit\u00ebn e tij Modi b\u00ebhet nj\u00eb nga pak lider\u00ebt bot\u00ebror\u00eb q\u00eb flasin m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb her\u00eb n\u00eb nj\u00eb seanc\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb Kongresit, me pjes\u00ebmarrjen e Dhom\u00ebs s\u00eb Ul\u00ebt dhe Senatit. Winston Churchill, kryeministri britanik i koh\u00ebs s\u00eb luft\u00ebs, ka folur tri her\u00eb. Nelson Mandela foli nj\u00eb her\u00eb para fundit t\u00eb aparteidit, si lider i opozit\u00ebs i liruar nga burgu pas 27 vjet\u00ebsh, dhe nj\u00eb her\u00eb m\u00eb pas, kur ishte president i Afrik\u00ebs s\u00eb Jugut. Benjamin Netanyahu ka folur tri her\u00eb, ndon\u00ebse hera e fundit e kryeministrit t\u00eb Izraelit ishte m\u00eb 2015. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka folur dy her\u00eb, nj\u00ebra prej tyre virtualisht.<\/p>\n<p>Duke folur p\u00ebr vizit\u00ebn, administrata Biden fokusohet m\u00eb tep\u00ebr te e ardhmja e Indis\u00eb se sa te e kaluara e Modit. Jake Sullivan, k\u00ebshilltari i presidentit Biden p\u00ebr sigurin\u00eb komb\u00ebtare, iu tha gazetar\u00ebve k\u00ebt\u00eb jav\u00eb se ishte nj\u00eb moment ky\u00e7 p\u00ebr Shtetet e Bashkuara dhe Indin\u00eb, duke shtuar se lidhja mes tyre \u201cdo t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb nga marr\u00ebdh\u00ebniet p\u00ebrcaktuese t\u00eb shekullit t\u00eb 21-t\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Modi, i cili me gjasa do t\u00eb rizgjidhet vitin tjer\u00eb, ka ende shum\u00eb ambicie. Ai k\u00ebrkon nj\u00eb rol shum\u00eb m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr Indin\u00eb n\u00eb sken\u00ebn globale, q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb potencialisht edhe nj\u00eb vend t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm n\u00eb K\u00ebshillin e Siguris\u00eb t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara. Por nj\u00eb Indi me influenc\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe globalisht mund t\u00eb mos jet\u00eb ajo q\u00eb Shtetet e Bashkuara d\u00ebshirojn\u00eb.<\/p>\n<p>New Delhi ka refuzuar t\u00eb d\u00ebnoj\u00eb Mosk\u00ebn p\u00ebr agresionin n\u00eb Ukrain\u00eb, kryesisht p\u00ebr shkak t\u00eb mb\u00ebshtetjes historikisht te Rusia p\u00ebr pajisjet ushtarake, t\u00eb cilat p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb rreth 85% t\u00eb arsenalit t\u00eb Indis\u00eb, sipas k\u00ebrkimeve nga Instituti i Paqes i SHBA. Dhe nd\u00ebrsa India mund t\u00eb ket\u00eb mosmarr\u00ebveshjet e veta kufitare me Kin\u00ebn, pak ekspert\u00eb mendojn\u00eb se ajo do t\u00eb marr\u00eb pa u shqet\u00ebsuar an\u00ebn e Uashingtonit dhe aleat\u00ebve t\u00eb tij kund\u00ebr Pekinit, sidomos kur b\u00ebhej fjal\u00eb p\u00ebr luft\u00ebn p\u00ebr Tajvanin.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb artikull n\u00eb Foreign Affairs k\u00ebt\u00eb jav\u00eb, Daniel Markey i Institutit t\u00eb Paqes argumentonte se Shtetet e Bashkuara \u201cduhet t\u00eb bashk\u00ebpunojn\u00eb me Indin\u00eb p\u00ebr realitetin e interesave t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, jo p\u00ebr shpres\u00ebn e vlerave t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta\u201d. Duke mir\u00ebpritur simbolikisht Modin n\u00eb selin\u00eb e demokracis\u00eb n\u00eb Uashington, edhe administrata Biden por shkruan histori. Por, mund t\u00eb mos i p\u00eblqejn\u00eb pasojat.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Adam Taylor, Uashington Post Narendra Modi do t\u00eb shkruaj\u00eb histori t\u00eb enjten. Edhe lider\u00eb t\u00eb tjer\u00eb indian\u00eb kan\u00eb folur n\u00eb Kongres, por askush dy her\u00eb. Madje as tre kryeministrat indian\u00eb q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb n\u00eb detyr\u00eb m\u00eb gjat\u00eb se Modi: as paraardh\u00ebsi i tij direkt, Manmohan Singh; as femra e vetme kryeministre e vendit, Indira &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":49340,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49339"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49339"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49339\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/49340"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49339"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=49339"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=49339"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}