{"id":49314,"date":"2023-06-22T08:25:38","date_gmt":"2023-06-22T08:25:38","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=49314"},"modified":"2023-06-22T08:25:38","modified_gmt":"2023-06-22T08:25:38","slug":"eksperti-i-ballkanit-analizon-tensionet-ne-veri-beogradi-po-ben-lufte-hibride-ndaj-kosoves","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2023\/06\/22\/eksperti-i-ballkanit-analizon-tensionet-ne-veri-beogradi-po-ben-lufte-hibride-ndaj-kosoves\/","title":{"rendered":"Eksperti i Ballkanit analizon tensionet n\u00eb veri: Beogradi po b\u00ebn luft\u00eb hibride ndaj Kosov\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p>\u200b\u200b\u200b\u200b\u200b\u200b\u200bN\u00eb intervist\u00eb ekskluzive me Deutsche Wellen, eksperti p\u00ebr Kosov\u00ebn shpjegon se p\u00ebrse \u00ebsht\u00eb shqet\u00ebsuese situata aktuale n\u00eb kufirin Kosov\u00eb-Serbi dhe \u00e7far\u00eb mund t\u00eb b\u00ebhet p\u00ebr shtensionimin e saj.<\/p>\n<p>Situata n\u00eb veri te Kosov\u00ebs nuk po shtensionohet. Serbia mban n\u00eb arrest tre polic\u00eb kosovar\u00eb, q\u00eb sipas Kosov\u00ebs jan\u00eb rr\u00ebmbyer nga territori i saj, ndaj policis\u00eb kosovare ka sulme, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb njer\u00ebzit prej disa dit\u00ebsh nuk mund t\u00eb qarkullojn\u00eb t\u00eb lir\u00eb n\u00eb kufirin Serbi-Kosov\u00eb. Sa shqet\u00ebsuese jan\u00eb tensionet aktuale?<\/p>\n<p>Konrad Clewing:\u00a0Jan\u00eb shqet\u00ebsuese, pasi shikon se si Vu\u00e7i\u00e7 tani po e rip\u00ebrdor Kosov\u00ebn p\u00ebr t\u00eb zbutur ose p\u00ebr t\u00eb anashkaluar\u00a0protestat e brendshme kund\u00ebr tij. Mbetet p\u00ebr t\u2019u par\u00eb n\u00ebse do t\u2019ia dal\u00eb.<\/p>\n<p>Shqet\u00ebsues \u00ebsht\u00eb edhe fakti q\u00eb Per\u00ebndimi koh\u00ebt e fundit ka mbajtur q\u00ebndrim t\u00eb nj\u00ebansh\u00ebm, n\u00eb an\u00ebn e Serbis\u00eb, edhe pse\u00a0forcat e NATO-s n\u00eb veri t\u00eb Kosov\u00ebs (konkretisht n\u00eb Zve\u00e7an) nuk u sulmuan vet\u00ebm nga p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e popullsis\u00eb lokale, por \u2013 edhe nga agjent\u00ebt e sh\u00ebrbimit sekret serb dhe policia.\u00a0Per\u00ebndimi heshti p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb p\u00ebr arrestimin e tre polic\u00ebve kosovar\u00eb dhe deri tani nuk e ka d\u00ebnuar ashp\u00ebr k\u00ebt\u00eb veprim.<\/p>\n<p><strong>Sekretari i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i NATO-s,\u00a0Jens Stoltenberg, tha n\u00eb fillim t\u00eb jav\u00ebs se NATO-ja mund t\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb hapa t\u00eb tjer\u00eb, n\u00ebse \u00ebsht\u00eb e nevojshme. A mund t\u00eb ndodh\u00eb q\u00eb n\u00eb veri t\u00eb vendit t\u00eb krijohet e ashtuquajtura \u201cRepublika e KFOR-it\u201d, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrdorur nj\u00eb term t\u00eb kryeministrit shqiptar\u00a0Edi Rama?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Konrad Clewing:\u00a0<\/strong>\u00a0Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrzgjedhje fjal\u00ebsh q\u00eb vjen nga imagjinata e fryr\u00eb e zotit Rama. Sigurisht, nuk do t\u00eb ket\u00eb \u201cRepublik\u00eb t\u00eb KFOR-it\u201d n\u00eb veri. Nuk mendoj se\u00a0KFOR-i do t\u00eb d\u00ebshironte t\u00eb merrte p\u00ebrsip\u00ebr nj\u00eb mision q\u00eb \u00ebsht\u00eb i d\u00ebnuar t\u00eb d\u00ebshtoj\u00eb. KFOR-i nuk d\u00ebshiron t\u00eb d\u00ebrgoj\u00eb aty mij\u00ebra ushtar\u00eb e t\u00eb bllokohet duke u marr\u00eb me \u00e7\u00ebshtje t\u00eb p\u00ebrditshme policore.<\/p>\n<p>Por do t\u00eb ishte shum\u00eb e arsyeshme n\u00ebse prania nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb veri t\u00eb Kosov\u00ebs do t\u00eb rritej, n\u00ebse EULEX-i dhe KFOR-i \u2013 ngjash\u00ebm me at\u00eb q\u00eb ndodhi n\u00eb\u00a0Sllavonin\u00eb Lindore\u00a0nga viti 1995 deri n\u00eb 1998 \u2013 \u00a0t\u00eb marr\u00eb n\u00eb dor\u00eb p\u00ebr nj\u00eb far\u00eb kohe administrimin e veriut t\u00eb Kosov\u00ebs. Kjo do t\u00eb t\u2019i jepte fund vakumit t\u00eb pushtetit n\u00eb veri t\u00eb Kosov\u00ebs dhe nuk do t\u00eb lejonte q\u00eb Serbia ta mbushte at\u00eb.<\/p>\n<p>Kjo e fundit do t\u00eb ishte e d\u00ebmshme jo vet\u00ebm p\u00ebr veriun e Kosov\u00ebs, por mbi t\u00eb gjitha p\u00ebr Kosov\u00ebn n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi, sepse p\u00ebr momentin nuk mund t\u00eb parashikohet se deri ku d\u00ebshiron t\u00eb shkoj\u00eb Serbia.\u00a0P\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb mendohej se ajo\u00a0synonte vet\u00ebm veriun e Kosov\u00ebs. Tani kam dyshime serioze p\u00ebr k\u00ebt\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Cilat jan\u00eb shkaqet q\u00eb ju b\u00ebjn\u00eb dyshues?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Konrad Clewing:\u00a0<\/strong>Ka shum\u00eb tregues q\u00eb m\u00eb b\u00ebjn\u00eb t\u00eb dyshoj: Refuzimi q\u00eb i b\u00ebri Vu\u00e7iqi n\u00ebnshkrimit t\u00eb Marr\u00ebveshjes s\u00eb Ohrit dhe synimi i Serbis\u00eb p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb form\u00eb autonomie Asociacionit t\u00eb Komunave me shumic\u00eb serbe. Ve\u00e7 k\u00ebsaj, prej m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb viti qeveria serbe dhe mediat serbe q\u00eb ajo kontrollon e kan\u00eb ashp\u00ebrsuar thelb\u00ebsisht retorik\u00ebn e tyre. Nuk flitet m\u00eb p\u00ebr t\u00eb drejtat e serb\u00ebve, por p\u00ebr gjoja \u201cterror\u201d sistematik q\u00eb po ushtrohet ndaj serb\u00ebve nga ana e autoriteteve t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Edhe Kosova vet\u00eb po delegjitimohet sistematikisht: Qeveria e Beogradit dhe mediat e saj tani p\u00ebrdorin vazhdimisht termin \u201ct\u00eb ashtuquajturat\u201d autoritete t\u00eb Kosov\u00ebs dhe Kosova rishkruhet n\u00eb citime si \u201cKosova dhe Metohija\u201d ose\u00a0\u201cKiM\u201d. \u00a0K\u00ebto jan\u00eb terma t\u00ebr\u00ebsisht revizioniste dhe luft\u00ebnxit\u00ebse. Dhe nga shkurti e k\u00ebtej, pra, q\u00eb kur u n\u00ebnshkrua marr\u00ebveshja, kjo gjuh\u00eb sa ka ardhur e duke u p\u00ebrkeq\u00ebsuar. Serbia p\u00ebrpiqet t\u2019i anatemizoj\u00eb n\u00eb media\u00a0p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e Kosov\u00ebs n\u00eb dialog, k\u00ebshtu q\u00eb nj\u00eb konsumatori t\u00eb mediave serbe mund t\u2019i lind\u00eb pyetja se si mund t\u00eb pretendosh t\u00eb biesh dakord e t\u00eb ulesh n\u00eb biseda me kosovar\u00ebt. Ekziston vet\u00ebm nj\u00eb arsye pse ky revizioniz\u00ebm nuk ka shans t\u00eb kthehet n\u00eb luft\u00eb: Kjo \u00ebsht\u00eb prania e KFOR-it. Por fakt \u00ebsht\u00eb q\u00eb Beogradi aktualisht po b\u00ebn nj\u00eb luft\u00eb hibride.<\/p>\n<p><strong>N\u00ebse \u00ebsht\u00eb k\u00ebshtu, pse SHBA dhe BE\u00a0po i b\u00ebjn\u00eb presion Kosov\u00ebs?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Konrad Clewing:\u00a0<\/strong>Mund ta shpjegoj me tre pika. S\u00eb pari, aleat\u00ebt e m\u00ebdhenj t\u00eb Kosov\u00ebs \u2013 SHBA dhe BE \u2013 jan\u00eb seriozisht t\u00eb pak\u00ebnaqur q\u00eb nuk po gjejn\u00eb tek udh\u00ebheqja aktuale e Kosov\u00ebs at\u00eb bindshm\u00ebri q\u00eb e kan\u00eb gjetur n\u00eb qeverit\u00eb e m\u00ebparshme. Dashur pa dashur, kjo \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e tradit\u00ebs diplomatike mes fuqive t\u00eb m\u00ebdha dhe shteteve m\u00eb t\u00eb vogla dhe ka logjik\u00ebn dhe pesh\u00ebn e vet. Pika tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb se shum\u00eb aktor\u00eb per\u00ebndimor\u00eb ende besojn\u00eb se Serbia \u00ebsht\u00eb lojtari kryesor n\u00eb Ballkan, ve\u00e7an\u00ebrisht duke pasur parasysh k\u00ebrc\u00ebnimet q\u00eb vijn\u00eb nga Rusia n\u00eb drejtim t\u00eb Evrop\u00ebs Lindore.<\/p>\n<p>Por se si mund t\u00eb besohet seriozisht se pik\u00ebrisht nj\u00eb vend, i cili l\u00ebkundet prej koh\u00ebsh midis Lindjes dhe Per\u00ebndimit, mund t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb v\u00ebrtet si stabilizues, n\u00ebse nuk e kritikon, ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mister i madh p\u00ebr mua. Per\u00ebndimi k\u00ebtu po i b\u00ebn llogarit\u00eb gabim. Pika e tret\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me sjelljen e qeveris\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs, e cila, jo vet\u00ebm q\u00eb nuk e koordinoi me aleat\u00ebt operacionin policor rreth bashkive n\u00eb veri t\u00eb Kosov\u00ebs, por p\u00ebrkundrazi e informoi KFOR-in vet\u00ebm pak koh\u00eb m\u00eb par\u00eb p\u00ebr operacionin. KFOR-i u detyrua k\u00ebsisoj t\u00eb p\u00ebrfshihej n\u00eb nj\u00eb operacion pa d\u00ebshir\u00ebn e tij. Nuk \u00ebsht\u00eb \u00e7udi q\u00eb per\u00ebndimor\u00ebt dhe aleat\u00ebt e Kosov\u00ebs ta shohin k\u00ebt\u00eb si provokim.<\/p>\n<p><strong>\u00c7far\u00eb duhet t\u00eb ndodh\u00eb tani q\u00eb t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb shtensionim?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Konrad Clewing:<\/strong>\u00a0Per\u00ebndimi duhet t\u00eb d\u00ebrgoj\u00eb sinjale t\u00eb qarta politike n\u00eb rajon. Ndryshe nga sa thon\u00eb amerikan\u00ebt jav\u00ebt e fundit, Kosova nuk duhet t\u00eb dob\u00ebsohet n\u00eb perspektiv\u00ebn e saj euroatlantike, por t\u00eb forcohet. P\u00ebrve\u00e7 Serbis\u00eb, nuk ka dyshim se edhe Kosova duhet t\u00eb tregohet m\u00eb pragmatike. Sidomos duke prezantuar nj\u00eb koncept realist p\u00ebr Asociacionin e Komunave me Shumic\u00eb Serbe.<\/p>\n<p>Ky koncept \u00ebsht\u00eb urgjent jo vet\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb shtensionim\u00a0akut, por edhe si nj\u00eb gjest afatgjat ndaj minoritetit serb, do t\u00eb stabilizionte statusin e Kosov\u00ebs si shtet, por do t\u00eb ishte edhe nj\u00eb investim n\u00eb opinionin publik serb t\u00eb s\u00eb ardhmes, i cili p\u00ebrfaq\u00ebsohet sot n\u00eb protestat kund\u00ebr qeveris\u00eb n\u00eb Beograd.\u00a0\/DW\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u200b\u200b\u200b\u200b\u200b\u200b\u200bN\u00eb intervist\u00eb ekskluzive me Deutsche Wellen, eksperti p\u00ebr Kosov\u00ebn shpjegon se p\u00ebrse \u00ebsht\u00eb shqet\u00ebsuese situata aktuale n\u00eb kufirin Kosov\u00eb-Serbi dhe \u00e7far\u00eb mund t\u00eb b\u00ebhet p\u00ebr shtensionimin e saj. Situata n\u00eb veri te Kosov\u00ebs nuk po shtensionohet. Serbia mban n\u00eb arrest tre polic\u00eb kosovar\u00eb, q\u00eb sipas Kosov\u00ebs jan\u00eb rr\u00ebmbyer nga territori i saj, ndaj policis\u00eb kosovare &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":49315,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49314"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49314"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49314\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/49315"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49314"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=49314"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=49314"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}