{"id":46608,"date":"2023-05-23T12:46:23","date_gmt":"2023-05-23T12:46:23","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=46608"},"modified":"2023-05-23T12:46:49","modified_gmt":"2023-05-23T12:46:49","slug":"kontrabanda-ne-tregun-farmaceutik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2023\/05\/23\/kontrabanda-ne-tregun-farmaceutik\/","title":{"rendered":"Kontrabanda n\u00eb tregun farmaceutik"},"content":{"rendered":"<p>Elisabeta nuk di t\u00eb thot\u00eb me siguri se sa her\u00eb i \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb blej\u00eb citostatik\u00eb jasht\u00eb QSUT-s\u00eb p\u00ebr djalin e diagnostikuar me nj\u00eb s\u00ebmundje t\u00eb r\u00ebnd\u00eb t\u00eb gjakut, por ajo e mban mend mir\u00eb ankthin p\u00ebr t\u2019i siguruar me \u00e7do kusht ato.<\/p>\n<p>Gruaja tregon se medikamentet ia rekomandonte mjeku n\u00eb copa letrash, pa firm\u00eb dhe vul\u00eb, nd\u00ebrsa ajo nxitonte drejt farmacive private rreth e qark spitalit p\u00ebr t\u2019i bler\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cE dinim q\u00eb vinin kontraband\u00eb, por p\u00ebr ne ishin shp\u00ebtim i madh. Nuk i mendonim rrisqet, mbase mjek\u00ebt i dinin por nuk thelloheshin me ne p\u00ebr k\u00ebto biseda,\u201d kujton ajo pa pranuar t\u00eb thot\u00eb emrin e plot\u00eb.<\/p>\n<p>Buxheti i kufizuar apo procedurat e d\u00ebshtuara t\u00eb tenderimit kan\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb shum\u00eb raste q\u00eb institucionet sh\u00ebndet\u00ebsore t\u00eb mos p\u00ebrmbushin detyrimin p\u00ebr sigurimin e medikamenteve t\u00eb domosdoshme p\u00ebr pacient\u00ebt \u2013 ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb rastin e diagnozave t\u00eb r\u00ebnda si tumoret.<\/p>\n<p>Por spitalet nuk jan\u00eb t\u00eb vetmit q\u00eb p\u00ebrballen me munges\u00eb medikamentesh.<\/p>\n<p>Nj\u00eb v\u00ebzhgim i kryer n\u00eb rrjetin e hapur t\u00eb farmacive n\u00eb Tiran\u00eb tregon se nj\u00eb num\u00ebr i konsideruesh\u00ebm i barnave p\u00ebr kurimin e s\u00ebmundjeve kryesore mungojn\u00eb prej muajsh, nd\u00ebrsa mjek\u00ebt vazhdojn\u00eb t\u2019i p\u00ebrshkruajn\u00eb ato n\u00eb recetat e tyre dhe pacient\u00ebt p\u00ebrpiqen t\u2019i sigurojn\u00eb ku t\u00eb munden.<\/p>\n<p>Furnizimi i parregullt me barna i faturohen largimit nga tregu shqiptar t\u00eb disa kompanive nd\u00ebrkomb\u00ebtare si pasoj\u00eb e reform\u00ebs s\u00eb vitit 2014, q\u00eb synonte uljen e kostove spitalore dhe rritjen e numrit t\u00eb p\u00ebrfituesve p\u00ebrmes z\u00ebvend\u00ebsimit t\u00eb emrave tregtar\u00eb me barna xhenerik\u00eb.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, mungesa e barnave cil\u00ebsore duket se ka sjell\u00eb nj\u00eb lul\u00ebzim t\u00eb kontraband\u00ebs s\u00eb ila\u00e7eve n\u00eb vend.<\/p>\n<p>Diana Toma, presidente e Urdhrit t\u00eb Farmacist\u00ebve thot\u00eb se tregut shqiptar i mungojn\u00eb medikamentet cil\u00ebsore dhe n\u00eb k\u00ebto kushte, mjek\u00ebt farmacist\u00ebt dhe pacient\u00ebt po e gjejn\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb zgjidhjen te kontrabanda.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebrball\u00eb k\u00ebsaj mungese barnash, qytetar\u00ebt i besojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb kontraband\u00ebs se sa medikamenteve t\u00eb tjera alternative,\u201d tha Toma.<\/p>\n<p><strong>Turqia dominon tregun<\/strong><\/p>\n<p>Tregu farmaceutik n\u00eb Shqip\u00ebri ka p\u00ebsuar rritje progresive p\u00ebrgjat\u00eb viteve t\u00eb fundit, duke arritur t\u00eb qarkulloj\u00eb medikamente t\u00eb importuara n\u00eb vler\u00ebn e 242 milion\u00eb eurove n\u00eb vitin 2022, pa llogaritur ila\u00e7et e prodhuara nga kompania vendase Profarma.<\/p>\n<p>Vlera m\u00eb e lart\u00eb e ila\u00e7eve t\u00eb importuara arriti gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb pandemis\u00eb n\u00eb vitin 2021 me rreth 273 milion\u00eb euro.<\/p>\n<p>Barnat importohen nga rreth 55 vende t\u00eb bot\u00ebs, por t\u00eb dh\u00ebnat e siguruara nga Drejtoria e P\u00ebrgjithshme e Doganave tregojn\u00eb se Turqia \u00ebsht\u00eb kthyer tashm\u00eb n\u00eb aktorin kryesor t\u00eb tregut t\u00eb importeve.<\/p>\n<p>N\u00eb vitet 2014-2015, barnat e prodhuara n\u00eb Turqi kapnin vler\u00ebn e 9.6 milion\u00eb eurove dhe zinin diku te 6-7% t\u00eb tregut t\u00eb importeve farmaceutike n\u00eb Shqip\u00ebri, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb volumi i tyre u dyfishua n\u00eb harkun kohor t\u00eb gjasht\u00eb viteve.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2021, Turqia ishte eksportuesi m\u00eb i madh i medikamenteve n\u00eb Shqip\u00ebri me nj\u00eb vler\u00eb prej 43.5 milion\u00eb eurosh ose gati 16% t\u00eb tregut.<\/p>\n<p>Pas Turqis\u00eb, vendet me eksportet m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb medikamenteve n\u00eb Shqip\u00ebri jan\u00eb Zvicra, Italia, Sllovenia dhe Hungaria \u2013 ku t\u00eb pesta vendet s\u00eb bashku mbulojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 55 p\u00ebr qind t\u00eb tregut.<\/p>\n<p>Nj\u00eb rritje progresive n\u00eb tregun shqiptar kan\u00eb p\u00ebsuar edhe importet e medikamenteve nga Serbia, t\u00eb cilat nga 5.3 milion\u00eb euro n\u00eb vitin 2020 jan\u00eb rritur n\u00eb 9 milion\u00eb euro n\u00eb vitin 2022. Vendet e tjera t\u00eb Ballkanit, t\u00eb tilla si Maqedonia e Veriut apo Bosnja kan\u00eb mbetur thuajse n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat kuota p\u00ebrgjat\u00eb tre viteve t\u00eb fundit.<\/p>\n<p>Cil\u00ebsia e barnave q\u00eb qarkullojn\u00eb n\u00eb tregun e hapur farmaceutik \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shqet\u00ebsim i vazhduesh\u00ebm i qytetar\u00ebve shqiptar\u00eb, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb mungojn\u00eb analizat e besueshme t\u00eb institucioneve p\u00ebrgjegj\u00ebse.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebto kushte, shum\u00eb besojn\u00eb se barnat q\u00eb qarkullojn\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri nuk jan\u00eb cil\u00ebsore.<\/p>\n<p>\u201cBarnat q\u00eb qarkullojn\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri flasin turqisht ose sllavisht,\u201d tha Ilir Pecnikaj, pedagog i Farmacis\u00eb n\u00eb universitetin \u201cZonja e K\u00ebshillit t\u00eb Mir\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>\u201c\u00c7mimet vendosen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb klienteliste, pa publikimin e tyre si dhe t\u00eb lejes s\u00eb importit, k\u00ebto t\u00eb detyruara nga ligji n\u00eb fuqi,\u201d shtoi ai, duke ngritur pik\u00ebpyetje p\u00ebr efektet e ndryshimeve ligjore n\u00eb vend.<\/p>\n<p><strong>Kontrabanda e ila\u00e7eve<\/strong><\/p>\n<p>Cil\u00ebsia e medikamenteve ka qen\u00eb gjithmon\u00eb nj\u00eb tem\u00eb debati n\u00eb Shqip\u00ebri, por gjat\u00eb viteve t\u00eb fundit duket se besimi ka ardhur n\u00eb r\u00ebnie. Mjeku Ilir Allkja thot\u00eb se gjat\u00eb pun\u00ebs s\u00eb tij has shum\u00eb pacient\u00eb q\u00eb nuk kan\u00eb besim t\u00eb barnat q\u00eb qarkullojn\u00eb n\u00eb vend.<\/p>\n<p>\u201cT\u00eb till\u00eb pacient\u00eb sjellin shembujt e miqve t\u00eb tyre  q\u00eb kan\u00eb mund\u00ebsi  t\u00eb blejn\u00eb barna jasht\u00eb dhe q\u00eb e kontrollojn\u00eb  shum\u00eb m\u00eb mir\u00eb s\u00ebmundjen  e tyre. Megjith\u00eb shpjegimet e mjek\u00ebve, ka pacient\u00eb q\u00eb nuk  kan\u00eb besim  tek barnat q\u00eb tregtohen k\u00ebtu,\u201d thot\u00eb Allkja.<\/p>\n<p>N\u00eb kushtet e munges\u00ebs s\u00eb besimit, ndodh q\u00eb disa pacient\u00eb t\u00eb nd\u00ebrmarrin veprime n\u00eb d\u00ebm t\u00eb sh\u00ebndetit dhe t\u00eb shtyjn\u00eb kurimin e tyre, n\u00eb pritje t\u00eb barnave q\u00eb ndonj\u00eb i af\u00ebrm mund t\u2019ua sjell\u00eb nga jasht\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cUn\u00eb personalisht  i nxis pacient\u00ebt  t\u00eb trajtojn\u00eb s\u00ebmundjen  e tyre me mund\u00ebsit\u00eb  reale.  N\u00eb qoft\u00eb se dikush  ka mund\u00ebsi t\u2019i marr\u00eb jasht\u00eb  dhe n\u00eb qoft\u00eb se koha p\u00ebr trajtim pret, i udh\u00ebzoj ndonj\u00ebher\u00eb q\u00eb t\u2019i marrin jasht\u00eb, por p\u00ebrgjith\u00ebsisht  i k\u00ebshilloj p\u00ebr patenta barnash t\u00eb vendeve  evropiane,\u201d shtoi m\u00eb tej Allkja.<\/p>\n<p>Tregtimi i barnave pa pull\u00ebn e siguris\u00eb \u00ebsht\u00eb kundravajte administrative n\u00eb Shqip\u00ebri  dhe d\u00ebnohet me gjob\u00eb dhe konfiskimin e barnave. N\u00eb rastin e tregtimit me shumic\u00eb gjoba \u00ebsht\u00eb 500 mij\u00eb lek\u00eb, nd\u00ebrsa p\u00ebr tregtimin me pakic\u00eb 200 mij\u00eb lek\u00eb. Por ndon\u00ebse qarkullimi i barnave pa pull\u00eb pranohet haptazi n\u00eb farmacit\u00eb e kryeqytetit, nd\u00ebshkimet n\u00eb tre vitet e fundit kan\u00eb qen\u00eb minimale.<\/p>\n<p>Agjencia Komb\u00ebtare e Barnave dhe Pajisjeve Mjek\u00ebsore, AKBPM, tha p\u00ebrmes nj\u00eb p\u00ebrgjigje me shkrim se n\u00eb tre vitet e fundit kishte 1734 inspektime dhe kishte nd\u00ebrmarr\u00eb 224 masa administrative.<\/p>\n<p>Nga k\u00ebto, vet\u00ebm 44 masa ose 19 p\u00ebr qind e totalit lidhen me tregtimin e barnave pa pull\u00ebn e kontrollit t\u00eb l\u00ebshuar nga AKBPM, nd\u00ebrsa numri m\u00eb i madh i shkeljeve ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me tregtimin e barnave pa recet\u00ebn e mjekut.<\/p>\n<p>Sipas farmacist\u00ebve q\u00eb fol\u00ebn me BIRN n\u00eb kushtet e anonimatit, medikamentet kontraband\u00eb sigurohen m\u00eb s\u00eb shumti n\u00eb Greqi dhe Itali \u2013 ku p\u00ebrdoren kartat e sh\u00ebndetit t\u00eb qytetar\u00ebve shqiptar\u00eb. Nuk mungojn\u00eb edhe rastet kur ila\u00e7et vidhen nga qendrat sh\u00ebndet\u00ebsore t\u00eb vendeve fqinje.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, t\u00eb dh\u00ebnat p\u00ebr qarkullimin e k\u00ebtyre medikamenteve n\u00eb tregun vendas mungojn\u00eb.<\/p>\n<p>Drejtoria e P\u00ebrgjithshme e Doganave tha se n\u00eb tre vitet e fundit, drejtoria e saj e Antikontraband\u00ebs kishte konstatuar vet\u00ebm 1 rast p\u00ebr vepr\u00ebn \u201ckontraband\u00eb e medikamenteve dhe materialeve mjek\u00ebsore\u201d, por nuk p\u00ebrjashtoi raste t\u00eb tjera t\u00eb identifikuara n\u00eb doganat lokale.N\u00eb dhjetor 2021, nj\u00eb sasi prej 740 kilogram\u00eb barna me vler\u00eb rreth 119 mij\u00eb euro u sekuestruan n\u00eb Durr\u00ebs si rezultat i k\u00ebtij operacioni.<\/p>\n<p>Toma nga Urdhri i Farmacist\u00ebve thot\u00eb se mungesa e medikamenteve cil\u00ebsore \u00ebsht\u00eb nj\u00eb katalizator i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i kontraband\u00ebs. Ajo b\u00ebri apel q\u00eb para se t\u00eb nd\u00ebshkoj\u00eb farmacist\u00ebt, shteti t\u00eb nd\u00ebrhyj\u00eb p\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar k\u00ebrkesat e qytetar\u00ebve p\u00ebr barna cil\u00ebsore.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb pamund\u00ebsi t\u00eb barnave efikase, rriten edhe rastet e medikamentave kontraband\u00eb. \u00c7do pacient do t\u00eb l\u00ebviz\u00eb t\u00eb t\u00ebr\u00eb gur\u00ebt, p\u00ebrfshi k\u00ebtu edhe kontraband\u00ebn p\u00ebr t\u2019u mjekuar,\u201d tha Toma.<\/p>\n<p>\u201cNe nuk garantojm\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e medikamenteve dhe pacienti provon \u00e7do rrug\u00eb q\u00eb favorizon fenomenin e d\u00ebnuesh\u00ebm t\u00eb kontraband\u00ebs,\u201d p\u00ebrfundoi ajo.BIRN<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Elisabeta nuk di t\u00eb thot\u00eb me siguri se sa her\u00eb i \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb blej\u00eb citostatik\u00eb jasht\u00eb QSUT-s\u00eb p\u00ebr djalin e diagnostikuar me nj\u00eb s\u00ebmundje t\u00eb r\u00ebnd\u00eb t\u00eb gjakut, por ajo e mban mend mir\u00eb ankthin p\u00ebr t\u2019i siguruar me \u00e7do kusht ato. Gruaja tregon se medikamentet ia rekomandonte mjeku n\u00eb copa letrash, pa firm\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":46609,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[37,1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46608"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46608"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46608\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/46609"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46608"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46608"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46608"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}