{"id":45270,"date":"2023-05-08T09:17:20","date_gmt":"2023-05-08T09:17:20","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=45270"},"modified":"2023-05-08T09:17:20","modified_gmt":"2023-05-08T09:17:20","slug":"shifra-te-frikshme-braktisja-e-arsimit-ne-shqiperi-sa-3-fishi-i-mesatares-europiane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2023\/05\/08\/shifra-te-frikshme-braktisja-e-arsimit-ne-shqiperi-sa-3-fishi-i-mesatares-europiane\/","title":{"rendered":"Shifra t\u00eb frikshme, braktisja e arsimit n\u00eb Shqip\u00ebri sa 3-fishi i mesatares europiane"},"content":{"rendered":"<p>N\u00eb k\u00ebto 30 vite t\u00eb tranzicionit, investimet e vendit n\u00eb kapitalin human tregojn\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsim, teksa Shqip\u00ebria ka flukset m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb braktisjes s\u00eb vendit nga t\u00eb rinjt\u00eb.<\/p>\n<p>Emigracioni, i cili \u00ebsht\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb \u201cprofesionin\u201d e s\u00eb ardhmes p\u00ebr shumic\u00ebn e t\u00eb rinjve shqiptare po p\u00ebrkeq\u00ebson m\u00eb tej kapitalin human.<\/p>\n<p>Arsimi, i cili \u00ebsht\u00eb sektor m\u00eb i madh ku investohet n\u00eb kapitalin njer\u00ebzor, po p\u00ebrkeq\u00ebsohet n\u00eb disa tregues n\u00eb vend t\u00eb ec\u00ebt p\u00ebrpara.<\/p>\n<p>Nj\u00eb studim i fundit i K\u00ebshillit t\u00eb Bashk\u00ebpunimit Rajonal v\u00eb n\u00eb dukje se Shqip\u00ebria ka p\u00ebrqindjen m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb braktisjes s\u00eb hershme t\u00eb arsimit n\u00eb Rajon.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat krahasuese tregojn\u00eb se n\u00eb vitin 2021 gati 17 p\u00ebr qind e popullsis\u00eb s\u00eb mosh\u00ebs 18-24 vje\u00e7 nuk ishin as n\u00eb arsim dhe as n\u00eb trajnim. Kjo p\u00ebrqindje e lart\u00eb e 20 vje\u00e7ar\u00ebve pa asnj\u00eb angazhim n\u00eb arsim ishte gati tre her\u00eb m\u00eb e lart\u00eb se mesatarja europiane. N\u00eb Bosnje vet\u00ebm 4.7% e t\u00eb rinjve 18-24 vje\u00e7 nuk ishin as n\u00eb arsim as n\u00eb trajnim, n\u00eb Malin e Zi, 6.7% n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut 4.6% dhe n\u00eb Serbi 6.2%.<\/p>\n<p>Numri i atyre q\u00eb largohen her\u00ebt nga arsimi ka r\u00ebn\u00eb n\u00eb shumic\u00ebn ekonomive t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor n\u00eb 2021 dhe kryesisht mbetet n\u00ebn mesataren e BE-s\u00eb (9.7% n\u00eb 2021), p\u00ebrve\u00e7se n\u00eb Shqip\u00ebri ku fenomeni mbetet i lart\u00eb dhe me rritje n\u00eb krahasim me vitin 2020.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-45271\" src=\"https:\/\/foltore.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/t-1-300x193.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"193\" srcset=\"https:\/\/foltore.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/t-1-300x193.jpg 300w, https:\/\/foltore.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/t-1-768x494.jpg 768w, https:\/\/foltore.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/t-1.jpg 900w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>Megjith\u00ebse t\u00eb gjith\u00eb vendet e Ballkanit vazhdojn\u00eb p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar programet e arsimit n\u00eb nivelin e mes\u00ebm t\u00eb lart\u00eb dhe t\u00eb lart\u00eb, pjes\u00ebmarrja e t\u00eb rriturve n\u00eb arsim dhe trajnim mbetet e ul\u00ebt n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb rajonin.<\/p>\n<p>N\u00eb Serbi, 4.8% e popullsis\u00eb se mosh\u00ebs 24-65 vje\u00e7 mori pjes\u00eb n\u00eb trajnim n\u00eb vitin 2021, q\u00eb \u00ebsht\u00eb shkalla m\u00eb e lart\u00eb e pjes\u00ebmarrjes n\u00eb rajon, pavar\u00ebsisht se ende mbetet prapa BE- s\u00eb (10.8%), nd\u00ebrsa n\u00eb vendet e tjera \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e ul\u00ebt.<\/p>\n<p>Mungesa e mund\u00ebsive p\u00ebr arsimim e t\u00eb rriturve dhe t\u00eb m\u00ebsuarit gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs ndikon n\u00eb pun\u00ebsim dhe p\u00ebr rrjedhoj\u00eb n\u00eb mund\u00ebsi m\u00eb t\u00eb mira p\u00ebr pun\u00ebsim n\u00eb popullat\u00ebn e rritur.<\/p>\n<p>Mungesa e t\u00eb m\u00ebsuarit n\u00eb vazhdim\u00ebsi pengon rritjen e q\u00ebndrueshme ekonomike dhe adoptimin e modeleve t\u00eb reja t\u00eb zhvillimit, p\u00ebrhapjen e teknologjis\u00eb dhe zhvillimin ekonomik duke u kujdesur p\u00ebr mjedisin.<\/p>\n<p>Pjesa e t\u00eb rinjve as pun\u00ebsim, trajnimi ose arsimi (NEET) u ul pak n\u00eb vitin 2021 n\u00eb pothuajse t\u00eb gjitha ekonomit\u00eb e Ballkanit Per\u00ebndimor, por n\u00eb Kosov\u00eb kjo kategori p\u00ebrfshin 40.4% t\u00eb te rinjve, 26.5% n\u00eb Mal t\u00eb Zi, 26.1% n\u00eb Shqip\u00ebri, 25.1% n\u00eb Bosnje dhe Hercegovin\u00eb, 24.2% n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut dhe 18.8% n\u00eb Serbi.<\/p>\n<p>N\u00eb BE vet\u00ebm 13% e t\u00eb rinjve 15-29 vje\u00e7 nuk jan\u00eb as n\u00eb pun\u00eb as n\u00eb shkoll\u00eb dhe as n\u00eb ndonj\u00eb trajnim.<strong>\/B.Hoxha<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb k\u00ebto 30 vite t\u00eb tranzicionit, investimet e vendit n\u00eb kapitalin human tregojn\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsim, teksa Shqip\u00ebria ka flukset m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb braktisjes s\u00eb vendit nga t\u00eb rinjt\u00eb. Emigracioni, i cili \u00ebsht\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb \u201cprofesionin\u201d e s\u00eb ardhmes p\u00ebr shumic\u00ebn e t\u00eb rinjve shqiptare po p\u00ebrkeq\u00ebson m\u00eb tej kapitalin human. Arsimi, i cili \u00ebsht\u00eb sektor &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":45272,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45270"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45270"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45270\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/45272"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45270"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45270"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45270"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}