{"id":42939,"date":"2023-04-07T18:04:20","date_gmt":"2023-04-07T18:04:20","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=42939"},"modified":"2023-04-07T18:04:20","modified_gmt":"2023-04-07T18:04:20","slug":"vetem-bolivia-venezuela-dhe-ekuadori-kane-dale-nga-arbitrazhi-pasojat-ishin-katastrofike","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2023\/04\/07\/vetem-bolivia-venezuela-dhe-ekuadori-kane-dale-nga-arbitrazhi-pasojat-ishin-katastrofike\/","title":{"rendered":"Vet\u00ebm Bolivia, Venezuela dhe Ekuadori kan\u00eb dal\u00eb nga arbitrazhi, pasojat ishin katastrofike!"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga Klodian TOMORRI<\/strong><\/p>\n<p>Paralajm\u00ebrimi i kryeministrit se Shqip\u00ebria mund t\u00eb dal\u00eb nga juridiksioni i Gjykat\u00ebs s\u00eb Arbitrazhit ICSID, e b\u00ebn Shqip\u00ebrin\u00eb vendin e kat\u00ebrt n\u00eb bot\u00eb, q\u00eb t\u00ebrhiqet nga traktati nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr zgjidhjen e mosmarr\u00ebveshjeve t\u00eb investimeve. Tre vendet e m\u00ebparshme jan\u00eb Bolivia, Venezuela dhe Ekuadori. Ky i fundit ka nj\u00eb histori mjaft interesante, q\u00eb do e shohim m\u00eb posht\u00eb. Paralelisht jan\u00eb dhe disa vende t\u00eb tjera, t\u00eb cilat nuk e kan\u00eb n\u00ebnshkruar fare traktatin si Rusia apo Brazili.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb an\u00ebtare e konvent\u00ebs ICSID prej 32 vitesh. Marr\u00ebveshja \u00ebsht\u00eb n\u00ebnshkruar n\u00eb tetor 1991 dhe ka hyr\u00eb n\u00eb fuqi nj\u00eb muaj m\u00eb pas.<\/p>\n<p>Tani t\u00eb kthehemi te konflikti me Beketin.<\/p>\n<p>Nga ana ligjore, p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen Beketi, Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb d\u00ebnuar p\u00ebr shkelje t\u00eb Traktatit Dypal\u00ebsh t\u00eb Investimeve me Italin\u00eb, nj\u00eb marr\u00ebveshje q\u00eb ka hyr\u00eb n\u00eb fuqi zyrtarisht n\u00eb vitin 1996.<\/p>\n<p>N\u00eb traktat, dy vendet angazhohen t\u00eb mbrojn\u00eb investimet e nd\u00ebrsjella, dhe n\u00eb rast mosmarr\u00ebveshjesh, njohin juridiksionin e Gjykatave Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Arbitrazhit, p\u00ebrfshir\u00eb at\u00eb t\u00eb ICSID. Aktualisht Shqip\u00ebria ka Traktate Dypal\u00ebshe Investimesh me 45 vende. I fundit q\u00eb ka hyre n\u00eb fuqi \u00ebsht\u00eb ai me Emiratet e Bashkuara Arabe n\u00eb vitin 2017.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb ndodh n\u00ebse qeveria e t\u00ebrheq Shqip\u00ebrin\u00eb nga traktati i Qendr\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr Zgjidhjen e Mosmarr\u00ebveshjeve t\u00eb Investimeve? Nj\u00eb p\u00ebrgjigje mund t\u00eb vij\u00eb nga Ekuadori.<\/p>\n<p>Q\u00eb pas daljes nga traktati i ICSID n\u00eb vitin 2018, Ekuadori ka qen\u00eb gjithmon\u00eb vendi me investimet e huaja m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta ndaj GDP-s\u00eb nd\u00ebr t\u00eb gjitha vendet e Amerik\u00ebs Latine. N\u00eb 10 vitet q\u00eb pasuan, investimet e huaja direkte nuk e arrit\u00ebn asnj\u00ebher\u00eb nivelin e para daljes nga ICSID.<\/p>\n<p>S\u00eb dyti, dalja nga traktati nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr mbrojtjen e investimeve rrit riskun e nj\u00eb vendi n\u00eb syt\u00eb e investitor\u00ebve t\u00eb huaj. M\u00eb pak investime t\u00eb huaja, kosto m\u00eb t\u00eb larta borxhi dhe nj\u00eb tjet\u00ebr shqet\u00ebsim jan\u00eb kufizimet q\u00eb mund t\u00eb vijn\u00eb n\u00eb p\u00ebrdorimin e sistemeve globale t\u00eb pagesave.<\/p>\n<p>Dhe nj\u00eb gj\u00eb n\u00eb fund. Dalja nga ICSID ka fuqi vet\u00ebm p\u00ebr padit\u00eb q\u00eb b\u00ebhen pas dat\u00ebs s\u00eb daljes. Ato q\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb m\u00eb par\u00eb, vazhdojn\u00eb shqyrtohen. Ligji nuk fuqi prapavepruese. K\u00ebshtu q\u00eb me Becketin tani beteja zhvendoset n\u00eb Belgjik\u00eb. Aty ku milionat e Albcontrol, q\u00ebndrojn\u00eb t\u00eb bllokuara prej 2 vite e gjysm\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Klodian TOMORRI Paralajm\u00ebrimi i kryeministrit se Shqip\u00ebria mund t\u00eb dal\u00eb nga juridiksioni i Gjykat\u00ebs s\u00eb Arbitrazhit ICSID, e b\u00ebn Shqip\u00ebrin\u00eb vendin e kat\u00ebrt n\u00eb bot\u00eb, q\u00eb t\u00ebrhiqet nga traktati nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr zgjidhjen e mosmarr\u00ebveshjeve t\u00eb investimeve. Tre vendet e m\u00ebparshme jan\u00eb Bolivia, Venezuela dhe Ekuadori. Ky i fundit ka nj\u00eb histori mjaft interesante, q\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":42940,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42939"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42939"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42939\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42940"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42939"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42939"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42939"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}