{"id":42865,"date":"2023-04-07T10:36:34","date_gmt":"2023-04-07T10:36:34","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=42865"},"modified":"2023-04-07T10:36:34","modified_gmt":"2023-04-07T10:36:34","slug":"amerika-e-yuri-kim-eshte-nje-amerike-e-keqperdorur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2023\/04\/07\/amerika-e-yuri-kim-eshte-nje-amerike-e-keqperdorur\/","title":{"rendered":"Amerika e Yuri Kim \u00ebsht\u00eb nj\u00eb Amerik\u00eb e keqp\u00ebrdorur"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga\u00a0Ndri\u00e7im KULLA<\/strong><\/p>\n<p>Ajo q\u00eb un\u00eb n\u00eb librin tim \u201cMarr\u00ebdh\u00ebniet shqiptaro-amerikane\u201d e kam quajtur \u201cgjeopolitik\u00eb etike\u201d amerikane ndaj Shqip\u00ebris\u00eb, ka dhe nj\u00eb protagonist t\u00eb par\u00eb t\u00eb madh, ambasadorin George Fred Williams. Kur u krijua shteti shqiptar dhe fuqit\u00eb e m\u00ebdha evropiane soll\u00ebn n\u00eb krye t\u00eb tij Princ Vidin, n\u00eb kryeqytetin e asaj kohe t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, nuk kishte nj\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsi diplomatike amerikane, ashtu si\u00e7 kishte t\u00eb fuqive t\u00eb m\u00ebdha evropiane. Kjo nuk kishte t\u00eb b\u00ebnte me ndonj\u00eb n\u00ebnvler\u00ebsim amerikan p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, por me faktin se at\u00ebher\u00eb SHBA ishte shum\u00eb pak e angazhuar n\u00eb pun\u00ebt e Evrop\u00ebs. N\u00eb vitin 1914, qeveria amerikane i k\u00ebrkoi ministrit fuqiplot\u00eb t\u00eb SHBA n\u00eb Greqi, t\u00eb akredituar dhe n\u00eb Malin e Zi, George F. Williams, q\u00eb t\u00eb nd\u00ebrmerrte nj\u00eb udh\u00ebtim n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebr t\u2019u njohur me gjendjen n\u00eb vend. Kjo ishte m\u00ebnyra q\u00eb p\u00ebrdorte SHBA dhe n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi shtetet e m\u00ebdha kur p\u00ebrgatiteshin p\u00ebr t\u00eb lidhur marr\u00ebdh\u00ebnie diplomatike me nj\u00eb shtet t\u00eb porsakrijuar.<\/p>\n<p>Williams i kritikon rrept\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e fuqive e m\u00ebdha evropiane p\u00ebr politik\u00ebn q\u00eb ndiqnin n\u00eb Shqip\u00ebri, si p\u00ebr at\u00eb q\u00eb nuk i dhan\u00eb mb\u00ebshtetje reale qeveris\u00eb s\u00eb Vidit, ashtu edhe q\u00eb duke u treguar t\u00eb p\u00ebrmbajtura lejuan q\u00eb n\u00eb vend t\u00eb b\u00ebheshin masakra t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb popullsis\u00eb civile nga grek\u00ebt:<\/p>\n<p>\u201cAta e dinin mir\u00eb q\u00eb qeveria e tyre i kishte dit\u00ebt e num\u00ebruara, e dinin prap\u00eb q\u00eb p\u00ebrmbajtja e veprave t\u00eb tyre do t\u00eb shkaktonte akoma gjakderdhje v\u00ebllaz\u00ebrore. Prej asaj kohe e mbrapa fuqit\u00eb epirote dhe kryengrit\u00ebsit e Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Mesme p\u00ebrparuan; m\u00ebse 100.000 barinj dhe bujq, gra, burra, f\u00ebmij\u00eb dhe foshnja lan\u00eb sht\u00ebpit\u00eb e tyre t\u00eb cilat ua dogj\u00ebn dhe ua shkat\u00ebrruan dhe k\u00ebta vet\u00eb emigruan n\u00eb Vlor\u00eb. Kur un\u00eb u largova nga Greqia s\u00ebmundja e lis\u00eb po p\u00ebrhapej n\u00ebp\u00ebr k\u00ebta emigrant\u00eb q\u00eb pa ndihma dhe pa shpres\u00eb vdisnin n\u00eb qarkun e Vlor\u00ebs. Pak mbas largimit tim u raportua se nga k\u00ebta 100.000 emigrant\u00eb, 30.000 kishin vdekur dhe s\u2019kishin as shtres\u00eb, as mbules\u00eb dhe as kasolle ku t\u00eb fusnin kok\u00ebn. Jam informuar q\u00eb n\u00ebp\u00ebr gjith\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb ka zi. N\u00eb pranver\u00eb nuk do t\u00eb ket\u00eb as mis\u00ebr p\u00ebr far\u00eb p\u00ebr ata q\u00eb do t\u00eb shp\u00ebtojn\u00eb\u201d, shkruan George F. Williams n\u00eb librin \u201cShqiptar\u00ebt\u201d.<\/p>\n<p>Ambasadori Williams po k\u00ebrkonte m\u00eb kot gjeopolitik\u00eb etike nga fuqit\u00eb e m\u00ebdha evropiane. Sidoqoft\u00eb, k\u00ebto raportime t\u00eb k\u00ebtij diplomati amerikan n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, n\u00eb mos p\u00ebr ndonj\u00eb gj\u00eb tjet\u00ebr sh\u00ebrbyen p\u00ebr sensibilizimin e opinionit publik amerikan dhe p\u00ebr mbledhjen e ndihmave n\u00eb Amerik\u00eb p\u00ebr nj\u00eb fushat\u00eb ndihme humanitare n\u00eb Shqip\u00ebri, e cila rezultoi shp\u00ebtimtare p\u00ebr nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb vendit. Williams, p\u00ebr t\u00eb sensibilizuar qeverin\u00eb amerikane dhe opinionin publik amerikan, b\u00ebri nj\u00eb akt q\u00eb rrall\u00eb q\u00eb ndeshet n\u00eb analet diplomatike, ai dha dor\u00ebheqjen n\u00eb shenj\u00eb proteste ndaj k\u00ebtyre ngjarjeve, por dhe q\u00eb t\u00eb ishte i lir\u00eb t\u00eb mbronte kauz\u00ebn e k\u00ebtij populli t\u00eb vog\u00ebl e t\u00eb martirizuar:<\/p>\n<p>Ky diplomat i ndersh\u00ebm sakrifikoi karrier\u00ebn e tij si nj\u00eb gjest p\u00ebr t\u2019i th\u00ebn\u00eb Amerik\u00ebs dhe Evrop\u00ebs se kishte ardhur koha p\u00ebr nj\u00eb diplomaci humane, q\u00eb duhet t\u00eb merrte n\u00eb mbrojtje n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb popujt e vegj\u00ebl dhe t\u00eb pambrojtur, si shqiptar\u00ebt. Dor\u00ebheqja e Williams dhe motivi i saj nuk kaloi pa u v\u00ebn\u00eb re nga shqiptar\u00ebt, jo vet\u00ebm ata t\u00eb Amerik\u00ebs. Ky akt i k\u00ebtij ambasadori, i panjohur n\u00eb Evrop\u00eb, s\u00eb bashku me fushat\u00ebn e ndihm\u00ebs humanitare t\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb nga amerikan\u00ebt n\u00eb Shqip\u00ebri, krijoi te shqiptar\u00ebt shpres\u00ebn se shp\u00ebtimi i tyre do t\u00eb vinte nga Amerika, q\u00eb kishte parime t\u00eb ndryshme nga fuqit\u00eb e m\u00ebdha evropiane. Madje Ambasadori Williams arriti deri atje sa t\u00eb k\u00ebrkonte q\u00eb SHBA t\u00eb nd\u00ebrhynte ushtarakisht q\u00eb n\u00eb 1914 p\u00ebr t\u00eb mbrojtur shqiptar\u00ebt, gj\u00eb q\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb kur Amerika nuk nd\u00ebrhynte n\u00eb Europ\u00eb, ishte nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb shum\u00eb e guximshme:<\/p>\n<p>Ambasadori Williams dha dor\u00ebheqjen nga diplomacia p\u00ebr indiferentizmin e fuqive t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr t\u00eb ndihmuar Shqip\u00ebrin\u00eb e vog\u00ebl q\u00eb sapo ishte shk\u00ebputur e rr\u00ebnuar nga Perandoria Otomane. Por ai vazhdoi t\u00eb punoj\u00eb n\u00eb dobi t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. N\u00eb 1 janar 1919 shoqata \u201cVatra\u201d organizoi nj\u00eb miting t\u00eb madh t\u00eb shqiptar\u00ebve t\u00eb Amerik\u00ebs n\u00eb Boston, p\u00ebr t\u00eb protestuar kund\u00ebr planeve p\u00ebr cop\u00ebtimin e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb konferenc\u00ebn e paqes q\u00eb do t\u00eb mbahej pas Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore, dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, kund\u00ebr planeve p\u00ebr cop\u00ebtimin e Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Jugut. Oratori kryesor n\u00eb miting ishte pik\u00ebrisht ambasadori George Fred Williams. Bashk\u00eb me t\u00eb fol\u00ebn Fan Noli, Faik Konica, Kost\u00eb \u00c7ekrezi etj.<\/p>\n<p>Ambasadori Williams \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga ata njer\u00ebz q\u00eb kan\u00eb vendosur gur\u00eb themeli n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet shqiptaro-amerikane. N\u00eb tradit\u00ebn e tij do t\u00eb ecnin nj\u00eb varg diplomat\u00ebsh amerikan\u00eb t\u00eb cil\u00ebve Shqip\u00ebria iu detyrohet aq shum\u00eb, q\u00eb nga ata t\u00eb viteve 1919-20, q\u00eb punuan p\u00ebr presidentin Willson p\u00ebr shp\u00ebtimin e Shqip\u00ebris\u00eb e deri te ata t\u00eb m\u00ebvonshmit si Chris Hill, William Walker, Richard Holbrooke, q\u00eb shp\u00ebtuan Kosov\u00ebn.<\/p>\n<p>Por sot n\u00eb Shqip\u00ebri kush \u00ebsht\u00eb ambasador? A ka ndopak ngjashm\u00ebri me ambasadorin George Fred Williams? Nj\u00eb situat\u00eb tragjike me politika t\u00eb kund\u00ebrta. Sot po kryen aktivitetin diplomatik n\u00eb Shqip\u00ebri e akredituara Yuri Kim, e cila p\u00ebr fat t\u00eb keq \u00ebsht\u00eb krejt e ndryshme e diplomat\u00ebve amerikan shqiptardash\u00ebs, e cila m\u00eb shum\u00eb me sjelljen e saj i ngjan nj\u00eb politikaneje se nj\u00eb diplomateje.<\/p>\n<p>Si shum\u00eb e shum\u00eb qytetar\u00eb, jam i shqet\u00ebsuar p\u00ebr rolin destruktiv t\u00eb ambasadores amerikane Yuri Kim sot n\u00eb Shqip\u00ebri, e cila jo vet\u00ebm q\u00eb ka shkelur Konvent\u00ebn e Vjen\u00ebs mbi statusin e ambasadorit, por ajo \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb pale qart\u00ebsisht politike duke mbrojtur regjimin q\u00eb \u00ebsht\u00eb instaluar n\u00eb Tiran\u00eb.<\/p>\n<p>Sot Yuri Kim p\u00ebr mua personalisht nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb ambasadore, por nj\u00eb politikane radikale e ekstremit t\u00eb majt\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>Ajo jo vet\u00ebm q\u00eb \u00e7do her\u00eb q\u00eb del nga ambasada, del si politikane dhe jo si diplomate, por duke shfryt\u00ebzuar fuqin\u00eb e gjithanshme t\u00eb Amerik\u00ebs, gjithashtu dhe mitin q\u00eb \u00ebsht\u00eb krijuar nga shqiptar\u00ebt p\u00ebr k\u00ebt\u00eb vend t\u00eb madh, po imponon nj\u00eb agjend\u00eb personale dhe jo agjend\u00ebn e let\u00ebr kredencialeve p\u00ebr t\u00eb cilat \u00ebsht\u00eb pranuar.<\/p>\n<p>Po qe se b\u00ebn nj\u00eb retrospektiv\u00eb t\u00eb gjith\u00eb sjelljes s\u00eb saj n\u00eb Tiran\u00eb, e kupton qart\u00eb se \u00e7far\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson tek ajo kopertina e diplomates. \u00cbsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb gjesh gjurm\u00eb t\u00eb etik\u00ebs diplomatike, t\u00eb cil\u00ebn amerikan\u00ebt e kan\u00eb respektuar gjithmon\u00eb n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet me shqiptar\u00ebt. E akuzuar drejtp\u00ebrdrejt edhe nga shtypi m\u00eb prestigjioz amerikan, ajo duket qart\u00ebsisht se ka nj\u00eb agjend\u00eb tjet\u00ebr, personale, n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb dikujt, t\u00eb nj\u00eb lobisti q\u00eb ka shum\u00eb para dhe shum\u00eb inate ideologjike me dik\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend t\u00eb pavarur.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa njer\u00ebzit po ikin, dhe po ikin n\u00eb pamund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar varf\u00ebrin\u00eb q\u00eb shtohet nga dita n\u00eb dit\u00eb, padrejt\u00ebsin\u00eb dhe luft\u00ebn e klasave q\u00eb po b\u00ebn kryeministri Rama dhe sistemi q\u00eb ai ka krijuar, Yuri Kim hesht dhe mb\u00ebshtet sistemin e padrejt\u00ebsis\u00eb duke u b\u00ebr\u00eb bashk\u00ebpun\u00ebtore me sistemin.<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb padrejt\u00ebsi e thell\u00eb q\u00eb po i b\u00ebhet nj\u00eb vendi t\u00eb vog\u00ebl evropian nga nj\u00eb diplomate e nj\u00eb vendi t\u00eb madh mik. Kjo nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb sjellje amerikane por nj\u00eb sjellje tipike e devijuar edhe p\u00ebr interesat e vet Amerik\u00ebs. Nuk \u00ebsht\u00eb kjo Amerika e Et\u00ebrve t\u00eb m\u00ebdhenj themelues, Amerika e Woodrow Willson-it, Amerika e Ronald Reagan-it, Bill Clinton-it, e familjes Bush, Amerika e Barack Obama-s, e Edgar Allan Po-s\u00eb, Emily Dickinson, e Max Weber-it, e Henry Kissinger-it etj, etj. Amerika e sjelljes s\u00eb Yuri Kim \u00ebsht\u00eb nj\u00eb Amerik\u00eb e keqp\u00ebrdorur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga\u00a0Ndri\u00e7im KULLA Ajo q\u00eb un\u00eb n\u00eb librin tim \u201cMarr\u00ebdh\u00ebniet shqiptaro-amerikane\u201d e kam quajtur \u201cgjeopolitik\u00eb etike\u201d amerikane ndaj Shqip\u00ebris\u00eb, ka dhe nj\u00eb protagonist t\u00eb par\u00eb t\u00eb madh, ambasadorin George Fred Williams. Kur u krijua shteti shqiptar dhe fuqit\u00eb e m\u00ebdha evropiane soll\u00ebn n\u00eb krye t\u00eb tij Princ Vidin, n\u00eb kryeqytetin e asaj kohe t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, nuk &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":19882,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42865"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42865"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42865\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19882"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42865"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42865"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42865"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}