Carrier, Turreau, Westermann, Tallien, d\u2019Herbois, Fr\u00e9ron. Jan\u00eb emrat e disa prej \u201cterorist\u00ebve t\u00eb m\u00ebdhenj\u201d t\u00eb Revolucionit Francez q\u00eb u njollos\u00ebn me mizori ndaj popullat\u00ebs civile. N\u00eb em\u00ebr t\u00eb liris\u00eb, barazis\u00eb dhe v\u00ebllaz\u00ebris\u00eb.<\/p>\n
T\u00eb vras\u00ebsh p\u00ebr Revolucionin dhe p\u00ebr Republik\u00ebn<\/strong><\/p>\n Revolucioni Francez, e kemi th\u00ebn\u00eb tashm\u00eb, ka qen\u00eb nj\u00eb eveniment plot me kontradikta masakruese aq sa historian\u00ebt jan\u00eb dakord kur e konsiderojn\u00eb si n\u00ebn\u00ebn e demokracive m\u00eb t\u00eb mira, po ashtu edhe t\u00eb diktaturave m\u00eb gjakatare t\u00eb \u2018900. Faqja e saj m\u00eb e err\u00ebt natyrisht q\u00eb ka qen\u00eb ajo e Terrorit q\u00eb n\u00eb dijen e pbrashk\u00ebt dhe n\u00eb t\u00eb ashtuquajtur\u00ebn imagjinat\u00eb kolektive p\u00ebrkon me figur\u00ebn e Maximilien Robespierre dhe me t\u00eb majt\u00ebn silhouette <\/em>t\u00eb gijotin\u00ebs. Megjithat\u00eb \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme dhe bile e detyrueshme t\u00eb kujtohet se gijotina b\u00ebri shum\u00eb viktima, por n\u00eb nj\u00eb hark kohor gjith\u00ebsesi t\u00eb gjat\u00eb, n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb ashtuajturave ekzekutime zyrtare q\u00eb ndodhnin n\u00eb sheshet e qyteteve dhe t\u00eb fshatrave pasi proceset dhe vendimet e Tribunalit Revolucionar; nj\u00eb num\u00ebr pafund\u00ebsisht m\u00eb i lart\u00eb i viktimave b\u00ebn\u00eb n\u00eb fakt dhe shpesh me sisteme shum\u00eb mizore disa ushtarak\u00eb t\u00eb nivelit t\u00eb lart\u00eb dhe p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e ndrysh\u00ebm n\u00eb misione t\u00eb ngarkuara nga autoritetet revolucionare t\u00eb shtypnin revoltat e shp\u00ebrthyera kund\u00ebr Republik\u00ebs n\u00eb vende t\u00eb ndryshme t\u00eb Franc\u00ebs: njer\u00ebz p\u00ebrgjegj\u00ebs t\u00eb ekzekutimeve masive aq sa u quajt\u00ebn \u201cterorist\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj\u201d, autor\u00eb krimesh q\u00eb i paraprin\u00eb asaj q\u00eb m\u00eb pas do t\u00eb ndodhte, n\u00eb shkall\u00eb shum\u00eb m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb dhe pafund\u00ebsisht m\u00eb t\u00eb keqe, n\u00eb Europ\u00eb n\u00eb shekullin e XX ni hijen e simboleve t\u00eb mir\u00ebnjohura p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb, nga gjysm\u00ebh\u00ebna tek drap\u00ebr e \u00e7ekani dhe tek svastika.<\/p>\n Konteksti historik<\/strong><\/p>\n Vepra e \u201cterrorist\u00ebve t\u00eb m\u00ebdhenj\u201d inkuadrohet n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb revoltave t\u00eb shp\u00ebrthyera gjat\u00eb Revolucionit Francez kund\u00ebr vet\u00eb Revolucionit ose m\u00eb mir\u00eb kund\u00ebr Republik\u00ebs Franceze e p\u00ebrfaq\u00ebsuar institucionalisht nga Konventa Komb\u00ebtare (organ parlamentar), nga Komiteti i Shp\u00ebtimit Publik dhe nga Komiteti i Siguris\u00eb s\u00eb P\u00ebrgjithshme (organe qeveris\u00ebse) dhe Tribunali Revolucionar (organ gjyq\u00ebsor) q\u00eb duke filluar nga 1793 n\u00eb thelb u monopolizuan nga jakobin\u00ebt, fraksioni radikal i rreshtimit politik revolucionar.<\/p>\n I pari i k\u00ebtyre rebelimeve qe ai i Vandeas, nj\u00eb rajon n\u00eb veriper\u00ebndim t\u00eb Franc\u00ebs popullsia fshatare e t\u00eb cilit, shum\u00eb e lidhur me Kish\u00ebn Katolike, me monarkin\u00eb dhe me fisnik\u00ebrin\u00eb, ishte e trazuar thell\u00eb nga d\u00ebnimi me vdekje i mbretit Luigjit t\u00eb XVI, nga masat e miratuara nga revolucionar\u00ebt kund\u00ebr klerit, i cili i ishte n\u00ebnshtruar autoritetit shtet\u00ebror n\u00eb vend t\u00eb atij papnor, dhe nga rekrutimi i detyruar ushtarak, q\u00eb i imponuar nga Konventa Komb\u00ebtare p\u00ebr t\u00eb krijuar ushtri t\u00eb reja me t\u00eb cilat t\u00eb luftohej Europa monarkike, i hiqte krah\u00eb t\u00eb vlefsh\u00ebm fmailjeve bujq\u00ebsore. N\u00eb marsin e 1793 popullsia e Vandes\u00eb u ngrit kund\u00ebr autoriteteve dhe trupave t\u00eb Republik\u00ebs Franceze, q\u00eb u flak\u00ebn tej. N\u00eb muajin e ardhsh\u00ebm t\u00eb prillit t\u00eb gjitha bandat e armatosura fshatare u organizuan n\u00eb nj\u00eb ushtri n\u00eb kuptimin e plot\u00eb t\u00eb fjal\u00ebs, q\u00eb pavar\u00ebsisht disa sukseseve midis qershorit dhe dhjetorit u mposht\u00ebn nga trupat e d\u00ebrguara nga Konventa Komb\u00ebtare p\u00ebr ta mbytur revolt\u00ebn. Paralelisht me nd\u00ebrhyrjen komb\u00ebtare Konventa Komb\u00ebtare, q\u00eb po p\u00ebrgatitej t\u00eb fillonte periudh\u00ebn e Terrorit, i dha jet\u00eb nj\u00eb represioni t\u00eb pam\u00ebshirsh\u00ebm. E d\u00ebshmuan qartazi dy ligje: ai i 1 gushtit 1793, q\u00eb parashikonte t\u00eb gjitha pyjet e Vandes\u00eb ku fshiheshin rebel\u00ebt dhe konfiskimin e pasurive t\u00eb tyre; ai i tetorit 1793, q\u00eb p\u00ebrcaktonte shfarosjen e t\u00eb gjith\u00eb bnaor\u00ebve t\u00eb territoreve t\u00eb rebeluar ndaj qeveris\u00eb s\u00eb Parisit, kryesisht gra e f\u00ebmij\u00eb pasi t\u00eb konsideruar \u201criprodhuesit e zakonsh\u00ebm\u201d, \u201cbrigant\u00ebt e ardhsh\u00ebm\u201d. N\u00eb n\u00ebntor Konventa Komb\u00ebtare dekretoi ndryshimin e emrit t\u00eb Vandes\u00eb me termin Veng\u00e9<\/em>, me t\u00eb cil\u00ebn d\u00ebshirohej t\u00eb tregohej ripushtimi i rajonit nga Revolucioni dhe nga republika. K\u00ebshtu q\u00eb nuk duhet harruar se edhe vandean\u00ebt u b\u00ebn\u00eb t\u00eb urryer kundrejt revolucionar\u00ebve, nga momenti q\u00eb masakruan shum\u00eb ushtar\u00eb t\u00eb ushtris\u00eb republikanet\u00eb r\u00ebn\u00eb rob\u00ebr t\u00eb tyre.<\/p>\n Nd\u00ebrsa eg\u00ebrsohej revolta n\u00ebp\u00ebr fshatrat dhe n\u00ebp\u00ebr qendrat e Vandes\u00eb edhe qytete t\u00eb tjera t\u00eb Franc\u00ebs u rebeluan ndaj autoriteteve revolucionar\u00ebve: midis tyre Bordoja, Lioni dhe Tuloni. Bordoja dhe Lioni u rebeluan pas daljes nga skena politike e ndodhur midis majit dhe qershorit 1793 e zhirondin\u00ebve, q\u00eb p\u00ebrb\u00ebnin fraksionin e moderuar e rreshtimit politik revolucinar dhe ruanin interesat e borgjezis\u00eb biznesore: t\u00eb dy qytetet, seli t\u00eb lul\u00ebzuara aktivitetesh ekonomike dhe treg\u00ebtare, sidomos Bordoja kishte qen\u00eb e privuar nga revolucioni prej treg\u00ebtive t\u00eb saj me Atlantikun, u ndjen\u00eb t\u00eb izoluara dhe t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnuara p\u00ebrpara radikalizimit t\u00eb ngjarjeve dhe centralizimit t\u00eb pushtetit aq sa reaguan dhunsh\u00ebm duke i p\u00ebrz\u00ebn\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e Republik\u00ebs dhe repartet e Gard\u00ebs Komb\u00ebtare q\u00eb i rrethonin. Reagimi i Konvent\u00ebs Komb\u00ebtare qe shum\u00eb i ashp\u00ebr: trupa t\u00eb ushtris\u00eb republikane, bashk\u00eb me shum\u00eb qytetar\u00eb besnik\u00eb t\u00eb\u00a0\u00a0 Revolucionit, u d\u00ebrguan p\u00ebr t\u00eb rivendosur rendin n\u00eb t\u00eb dy qytetet. Bordoja u pushtua mjaft shpejt, nd\u00ebrsa Lioni u rrethua dhe u bombardua p\u00ebr dy muaj, nga 9 gushti deri m\u00eb 8 tetor, pas k\u00ebsaj u dor\u00ebzua. Kapitullimin n\u00eb t\u00eb dyja qytetet e pasori nj\u00eb represion i pam\u00ebshirsh\u00ebm ndaj rebel\u00ebve t\u00eb mbijetuar, edhe ajo e futur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrkryer n\u00eb klim\u00ebn e Terrorit. N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb Konventa Komb\u00ebtare miratoi nj\u00eb dekret n\u00eb baz\u00eb t\u00eb t\u00eb cilit n\u00eb Lion t\u00eb gjitha banesat e shtresave t\u00eb kamura do t\u00eb shkat\u00ebrroheshin, emri origjinal i qytetit dp t\u00eb fshihej dhe z\u00ebvend\u00ebsohej nga shprehja Ville-Affranchie<\/em> (Qytet i \u00c7liruar), nd\u00ebrsa n\u00eb g\u00ebrmadhat e nd\u00ebrtesave t\u00eb shembura do t\u00eb vendosej nga nj\u00eb lapidar me nj\u00eb pllak\u00eb t\u00eb shkruar p\u00ebr dijeni t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb armiq\u00ebve t\u00eb Revolucionit dhe t\u00eb Republik\u00ebs: \u201cLioni b\u00ebri luft\u00ebn kund\u00ebr kiris\u00eb. Lioni nuk ekziston m\u00eb<\/em>\u201d.<\/p>\n Edhe Tuloni u rebelua pas daljes s\u00eb zhirondin\u00ebve nga skena politike, duke ju shtuar motivaione t\u00eb natyr\u00ebs past\u00ebrtisht sociale dhe ekonomike faktor\u00eb me karakter fetar, nga momenti q\u00eb popullsia e tij ishte n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe katolike dhe i ndjente thell\u00ebsisht masat e adoptuara nga revolucionar\u00ebt kund\u00ebr klerit. N\u00eb ndryshim nga Bordoja dhe Lioni, n\u00eb Tulon, qend\u00ebr portuale dhe seli e nj\u00eb flote luftarake, revolta nuk u drejtua nga borgjezia kund\u00ebrrevolucionare, por nga monarkist\u00ebt e shumt\u00eb ende t\u00eb pranish\u00ebm n\u00eb rangjet e marin\u00ebs ushtarake. K\u00ebta t\u00eb fundit, pasi kishin m\u00ebsuar se Konventa Komb\u00ebtare kishte d\u00ebrguar trupat p\u00ebr shtypjen e revolt\u00ebs, k\u00ebrkuan ndihm\u00eb anijeve angleze dhe spanjolle t\u00eb vendosura af\u00ebr qyteteve dhe nga t\u00eb cilat zbarkoi nj\u00eb ushtri e vog\u00ebl. Me shpejt\u00ebsi trupat republikane e rrethuan Tulonin, q\u00eb kapitulloi pas nj\u00eb rrethimi t\u00eb zgjatur tre muaj, nga 18 shtatori deri m\u00eb 18 dhjetor 1793. Nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb kapitullim u luajt nga artileria republikane e komanduar nga nj\u00eb oficer i ri korsikan me emrin Napoleon Bonapart. Reagimi i Konvent\u00ebs Komb\u00ebtare edhe k\u00ebsaj radhe qe i pam\u00ebshirsh\u00ebm dhe n\u00eb linj\u00eb me politik\u00ebn e Terrorit: rebel\u00ebt e mbijetuar kaluan n\u00eb arm\u00eb, emri i qytetit u ndryshua n\u00eb Port-de-la-Montagne<\/em> (Porti i Malit, n\u00eb homazh\u00eb t\u00eb jakobin\u00ebve, t\u00eb quajtur edhe montanjard\u00eb, pasi uleshin n\u00eb katet m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb Konvent\u00ebs Komb\u00ebtare), kurse t\u00eb gjitha monumentet dhe nd\u00ebrtesat publike u shkat\u00ebrruan.<\/p>\n \u201cProtagonist\u00ebt\u201d<\/strong><\/p>\n Kush qen\u00eb njer\u00ebzit q\u00eb derdh\u00ebn kaq shum\u00eb gjak? Ja profilet e tyre biografike dhe sidomos vepra e tyre makabre, e frik\u00ebshme.<\/p>\n Jean-Baptiste Carrier<\/em><\/strong> (Yolet 1756 \u2013 Paris 1794)<\/strong> qe m\u00eb \u201cfantaziozi\u201d i \u201cterorist\u00ebve t\u00eb m\u00ebdhenj\u201d. I nisur nga familja e tij n\u00eb karrier\u00ebn ekleziaste, frekuentoi nj\u00eb institut fetar, por duke demonstruar se nuk kishte asnj\u00eb vokacion ndaj jet\u00ebs prift\u00ebrore. M\u00eb pas studioi jurisprudenc\u00eb dhe u b\u00eb prokuror, duke u interesuar nj\u00ebherazi p\u00ebr politik\u00eb. An\u00ebtar i klubit t\u00eb jakobin\u00ebve, u b\u00eb i njohur p\u00ebr dhun\u00ebn e oratoris\u00eb s\u00eb tij. N\u00eb 1792 u zgjodh deputet n\u00eb Konvent\u00ebn Komb\u00ebtare, nd\u00ebrsa m\u00eb 1793 votoi p\u00ebr d\u00ebnimin me vdekje t\u00eb mbretit Luigji i XVI dhe luajti nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb krijimin e Tribunalit Revolucionar dhe n\u00eb r\u00ebnien e zhirondin\u00ebve. N\u00eb gushtin e po atij viti Konventa Komb\u00ebtare e d\u00ebrgoi si p\u00ebrfaq\u00ebsues me mision n\u00eb Nantes p\u00ebr t\u00eb organizuar represionin e revolt\u00ebs vandeane. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim fillimisht Carrier nd\u00ebrtoi nj\u00eb tribunal revolucionar lokal p\u00ebr t\u00eb gjykuar t\u00eb revoltuarit dhe menj\u00ebher\u00eb m\u00eb pas krijoi Kompanin\u00eb e Maratit, nj\u00eb grup i vog\u00ebl revolucionar\u00ebsh n\u00eb t\u00eb cilin b\u00ebnin pjes\u00eb jo vet\u00ebm sankulot\u00ebt, por edhe delinkuent\u00eb t\u00eb r\u00ebndomt\u00eb, p\u00ebr t\u00eb proceduar me ekzekutimet. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb vendosi taksa t\u00eb r\u00ebnda dhe siguroi konfiskimin e pronave q\u00eb u p\u00ebrkisnin shtresave t\u00eb kamura dhe me shkat\u00ebrrimin e pjessh\u00ebm t\u00eb qytetit. N\u00eb vjesht\u00eb burgjet e Nantes u rimbush\u00ebn me t\u00eb burgosur vandean\u00eb t\u00eb kapur nga trupat republikane: tejmbushja e vendeve t\u00eb mbajtjes bashk\u00eb me kushtet e k\u00ebqija higjenike b\u00ebn\u00eb t\u00eb shp\u00ebrthej\u00eb nj\u00eb epidemi e r\u00ebnd\u00eb tifoje q\u00eb vrau shum\u00eb t\u00eb burgosur dhe vuri n\u00eb rrezik t\u00eb gjith\u00eb qytetin. Carrier filloi at\u00ebhere ekzekutimet me gijotin\u00eb dhe pushkatimet, por kjo nuk sh\u00ebrbeu p\u00ebr t\u00eb zbrazur burgjet dhe p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb fund epidemis\u00eb. Qe at\u00ebhere q\u00eb ideoi nj\u00eb metod\u00eb t\u00eb re p\u00ebr t\u2019i eliminuar masivisht t\u00eb burgosurit: noyades<\/em> (mbytjet). T\u00eb d\u00ebnuarit, me duar dhe k\u00ebmb\u00eb t\u00eb lidhura, ngjiteshin nga njer\u00ebzit e Kompanis\u00eb Marat mbi disa varka, t\u00eb cilat pasi qen\u00eb pozicionuar n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb Luar\u00ebs, ku ishte edhe thell\u00ebsia m\u00eb e madhe, mbyteshin. Ata q\u00eb nuk mbyteshin briteshin me shpat\u00eb, usht\u00eb dhe me sopat\u00eb. N\u00eb fillim t\u00eb d\u00ebnuarve u mbyteshin rrobat, pastaj krejt\u00ebsisht lakuriq, duke u dh\u00ebn\u00eb k\u00ebshtu fillim t\u00eb ashtuquajturave \u201cmartesa republikane\u201d<\/em>. Komplesivisht, Carrier organizoi 7 noyades<\/em>: at\u00eb t\u00eb nat\u00ebs midis 16 dhe 17 n\u00ebntorit 1793 (90 viktima, t\u00eb gjith\u00eb klerik\u00eb q\u00eb nuk kishin aderuar n\u00eb Revolucion dhe i kishin q\u00ebndruar besnik Kish\u00ebs s\u00eb Rom\u00ebs); at\u00eb t\u00eb nat\u00ebs midis 9 dhe 10 dhjetorit (58 viktima, gjithmon\u00eb klerik\u00eb); at\u00eb t\u00eb nat\u00ebs midis 14 dhe 15 dhjetorit (129 viktima); at\u00eb t\u00eb nat\u00ebs s\u00eb 23 dhjetorit (rreth 800 viktima); ato t\u00eb zhvilluara, gjithmon\u00eb nat\u00ebn, midis 29 dhjetorit dhe 18 janarit 1794 (nga 600 n\u00eb 900 viktima); at\u00eb t\u00eb nat\u00ebs midis 29 dhe 30 janarit 1794 (400 viktima). Ekzekutimet e urdh\u00ebruara nga Carrier \u2013 kok\u00ebprerje, pushkatime dhe sifomos mbytje \u2013 godit\u00ebn jo vet\u00ebm burrat, por edhe gra, pleq e f\u00ebmij\u00eb, p\u00ebr nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm prej 4800 viktimash. Carrier e p\u00ebrfundon raporti fina\u00eb q\u00eb i d\u00ebrgoi Konvent\u00ebs Komb\u00ebtare me nj\u00eb shprehje sa ironike, aq edhe mizore: \u00ab\u00c7far\u00eb lumi revolucionar \u00ebsht\u00eb Luara!\u00bb. Dhe n\u00eb nj\u00eb rast tjet\u00ebr gjeti m\u00ebnyr\u00ebn t\u00eb thoshte: \u00abK\u00ebta mjeran\u00eb n\u00ebn monarkin\u00eb ankoheshin sepse vuanin nga uria, por n\u00ebn republik\u00ebn nuk do t\u00eb mund t\u00eb thon\u00eb kurr\u00eb se kan\u00eb vuajtur nga etja\u00bb. N\u00eb 1794 Carrier u thirr n\u00eb Paris nga Konventa Komb\u00ebtare. Pas r\u00ebnies s\u00eb Robespierre dhe fundit t\u00eb Terrorit, i arrestua pas denoncimit t\u00eb disa t\u00eb burgosurve t\u00eb Nantes q\u00eb u pat\u00ebn mbijetuar masakrave. U procesua, u d\u00ebnua me vdekje dhe u gijotinua nga fundi i vitit.<\/p>\n Louis Marie Turreau <\/em><\/strong>(\u00c8vreux 1756 \u2013 Conches 1816)<\/strong> qe nj\u00eb gjeneral n\u00eb ushtrin\u00eb republikane. Emri i tij u lidh me colonnes infernales<\/em> (kolona infernale),<\/em> reparte t\u00eb ushtris\u00eb republikane q\u00eb vun\u00eb n\u00ebn zjarr dhe hekur Vanden\u00eb p\u00ebr t\u00eb eliminuar t\u00eb revoltuarit ende n\u00ebn arm\u00eb dhe shkat\u00ebrronin t\u00eb gjitha vendet ku ata fshiheshin. Bir i nj\u00eb prokurori t\u00eb b\u00ebr\u00eb m\u00eb pas kryebashkiak, Turreau aderoi me entuziaz\u00ebm n\u00eb Revolucion duke u b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e Gard\u00ebs Komb\u00ebtare, i t\u00eb cil\u00ebs m\u00eb pas ju b\u00eb komandant. N\u00eb 1792 hyri n\u00eb ushtri, ku b\u00ebri nj\u00eb karrier\u00eb shum\u00eb t\u00eb shpejt\u00eb deri sa u promovua gjeneral. Duke konstatuar se trupat republikane nuk kishin arritur t\u00eb asgj\u00ebsonin t\u00eb gjitha t\u00eb revoltuarit vandean\u00eb, shum\u00eb prej t\u00eb cil\u00ebve qen\u00eb strehuar n\u00ebp\u00ebr fshatrat dhe n\u00ebp\u00ebr pyjet e rajonit, n\u00eb fundin e 1793 Turreau krijoi reparte speciale me t\u00eb cilat t\u00eb kalonte n\u00eb sit\u00eb \u00e7do qend\u00ebr t\u00eb banuar dhe \u00e7do pyll me objektivin e sakt\u00eb e shkat\u00ebrrimit dhe eliminimit t\u00eb kujtdo q\u00eb do t\u00eb gjendej. Konventa Komb\u00ebtare miratoi planin e gjeneralit q\u00eb n\u00eb janarin e 1794 urdh\u00ebroi trupat e tij, t\u00eb organizuar n\u00eb kolona, q\u00eb t\u00eb procedonin: \u00abT\u00eb gjith\u00eb brigant\u00ebt q\u00eb do t\u00eb jen\u00eb me arm\u00eb n\u00eb dor\u00eb apo fajtor\u00eb q\u00eb i kan\u00eb humbur do t\u00eb kalojn\u00eb n\u00ebn bajonet\u00eb. Do t\u00eb veproj\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn m\u00ebnyr\u00eb me grat\u00eb, vajzat dhe f\u00ebmij\u00ebt […]. As njer\u00ebzit thjesht t\u00eb dyshuar nuk do t\u00eb kursehen. T\u00eb gjitha fshatrat, zonat, njollat dhe gjith\u00e7ka q\u00eb mund t\u00eb digjet do t\u00eb vihet n\u00eb flak\u00eb\u00bb.<\/p>\n Nga janari n\u00eb majin e 1794 kolonat infernale do t\u00eb kryejn\u00eb masakra n\u00eb kuptimin e v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb fjal\u00ebs, duke shfarosur burra, pleq, gra dhe f\u00ebmij\u00eb. Midis viktimave \u2013 t\u00eb pakt\u00ebn 50000 \u2013 pati edhe shum\u00eb revolucionar\u00eb apo njer\u00ebz q\u00eb nuk pat\u00ebn marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb revolt\u00eb, por kjo nuk p\u00ebrb\u00ebnte aspak problem p\u00ebr komandant\u00ebt e kolonave, si\u00e7 duket qart\u00eb edhe nga fjal\u00ebt e nj\u00ebrit prej tyre, gjeneralit Louis Grignon: \u00abShok\u00eb, po futemi n\u00eb vendin e rebeluar. Po ju jap urdh\u00ebr t\u2019u vinin flak\u00ebn q\u00eb t\u00eb digjni gjith\u00e7ka q\u00eb mund t\u00eb digjet dhe t\u00eb kaloni n\u00ebn bajonet\u00eb \u00e7do patriot n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend. \u00cbsht\u00eb e nj\u00ebjta gj\u00eb. Duhet t\u00eb sakrifikojm\u00eb gjith\u00e7ka\u00bb. P\u00ebprpara se t\u00eb vrisnin t\u00eb revoltuarit, kolonat infernale shpesh u zhyt\u00ebn n\u00eb p\u00ebrdhunime dhe gjymtime; n\u00eb shum\u00eb raste i mblidhnin rob\u00ebrit n\u00eb nd\u00ebrtesa t\u00eb cilave m\u00eb pas u vinin zjarrin dhe nganj\u00ebher\u00eb dogj\u00ebn spitale t\u00eb t\u00ebra me t\u00eb s\u00ebmur\u00ebt brenda tyre. arrit\u00ebn edhe t\u00eb rripinin l\u00ebkur\u00eb nj\u00eber\u00ebzore nga kufomat p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb rroba dhe kremuar t\u00eb vdekurit p\u00ebr t\u2019ju marr\u00eb dhjamin. N\u00eb prill u krijua nj\u00eb kolon\u00eb infernale tjet\u00ebr q\u00eb patrullonte Loira p\u00ebr t\u00eb kapur ata vandean\u00eb q\u00eb do t\u00eb k\u00ebrkonin t\u00eb kalonin lumin. Pas r\u00ebnies s\u00eb Robespierre dhe fundit t\u00eb Terrorit, Turreau u arrestua me urdh\u00ebr t\u00eb Konvent\u00ebs Komb\u00ebtare, q\u00eb kishte ndryshuar linj\u00eb politike p\u00ebr ta zgjidhur \u00e7\u00ebshtjen vandeane, por nuk u nd\u00ebshkua kurr\u00eb p\u00ebr krimet e kryera.<\/p>\n Fran\u00e7ois Joseph Westermann<\/em><\/strong> (Molsheim 1751 \u2013 Paris 1794)<\/strong> qe edhe ai nj\u00eb gjeneral i ushtris\u00eb revolucionare. I mbiquajt \u201ckasapi i Vandeas\u201d<\/em> prej mizorive t\u00eb kryera gjat\u00eb revolt\u00ebs vandeane. Oficer kavalerie, m\u00eb pas hyri n\u00eb polici. Aderoi totalisht n\u00eb Revolucion duke marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb 1792 n\u00eb sulmin ndaj pallatit t\u00eb Tuileries, ngjarje q\u00eb sh\u00ebnoi fundin e monarkis\u00eb. I em\u00ebruar gjeneral, n\u00eb qershorin e 1793 u d\u00ebrgua nga Konventa Komb\u00ebtare n\u00eb Vande p\u00ebr t\u00eb luftuar t\u00eb revoltuarit dhe, pas disa humbjeve, i asgjesoi n\u00eb dhjetor n\u00eb Le Mans dhe n\u00eb Savenay, duke urdh\u00ebruar m\u00eb pas pushkatimet masive jo vet\u00ebm njer\u00ebzit e kapur me arm\u00eb n\u00eb dor\u00eb, por edhe pleq, plaka dhe f\u00ebmij\u00eb. Nj\u00ebkoh\u00ebsisht p\u00ebrfaq\u00ebsues me mision n\u00eb Carrier procedonte me noyades<\/em>. N\u00eb raportin e d\u00ebrguar Konvent\u00ebs Komb\u00ebtare, Westermann shkruan: \u00abQytetar\u00eb republikan\u00eb, nuk ka m\u00eb asnj\u00eb Vande! Ka vdekur shpata jon\u00eb e lir\u00eb, me grat\u00eb dhe f\u00ebmij\u00ebt e saj. Sapo e kemi varrosur n\u00eb mo\u00e7alet dhe n\u00eb pyjet e Savenay. Sipas urdh\u00ebrave q\u00eb m\u00eb keni dh\u00ebn\u00eb, kam shtypur f\u00ebmij\u00ebt n\u00eb thundrat e kuajve dhe masakruar grat\u00eb, k\u00ebshtu q\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn edhe atp nuk do t\u00eb lindin m\u00eb brigant\u00eb. Nuk kam asnj\u00eb rob lufte p\u00ebr t\u2019u ankuar, i kam masakruar t\u00eb gjith\u00eb […]. Rrug\u00ebt jan\u00eb plot me kufoma. Pushkatimet vazhdojn\u00eb papushim n\u00eb Savenay, pasi q\u00eb vijn\u00eb gjithmon\u00eb brigant\u00eb q\u00eb pretendojn\u00eb t\u00eb \u00e7lirojn\u00eb rob\u00ebrit e luft\u00ebs\u00bb. Duket se Westermann propozoi t\u2019i vriste rob\u00ebrit e luft\u00ebs me sisteme t\u00eb tjera, si ai i helmimit n\u00eb burgje me doza arseniku t\u00eb derdhura n\u00eb rrjetet e ujit apo t\u00eb hedhura n\u00eb aj\u00ebr n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb krijonin nj\u00eb lloj gazi helmues; sisteme t\u00eb tilla megjithat\u00eb nuk u zbatuan p\u00ebr motive prakticiteti dhe sigurie. Viktimat e saj n\u00eb kompleks qen\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn 5000, p\u00ebrve\u00e7 disa mij\u00ebra vandean\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb r\u00ebn\u00eb n\u00eb luftime. I thirrur n\u00eb Paris nga Konventa Komb\u00ebtare n\u00eb 1794, Westermann u procesua bashk\u00eb me kordilier\u00ebt indulgjent\u00eb e udh\u00ebhequr nga Georges Jacques Danton dhe u gijotinua n\u00eb prill.<\/p>\n Jean-Lambert Tallien<\/em><\/strong> (Paris 1767 \u2013 po k\u00ebtu m\u00eb 1820)<\/strong> qe terroristi i madh q\u00eb veproi n\u00eb Bordeaux. Mb\u00ebshtet\u00ebs qysh nga fillimi i Revolucionit, zhvilloi aktivitet gazetaresk duke themeluar edhe gazet\u00ebn murale L\u2019Ami des citoyens, journal fraternel<\/em>. M\u00eb pas mori pjes\u00eb n\u00eb sulmin ndaj pallatit t\u00eb Tuileries dhe miratoi trishtueshm\u00ebrisht masakrat e njohura t\u00eb shtatorit 1792. I zgjedhur deputet n\u00eb Konvent\u00ebn Komb\u00ebtare u ul n\u00eb radh\u00ebt e jakobin\u00ebve dhe qe thell\u00ebsisht kund\u00ebrshtar me zhirondin\u00ebt. N\u00eb 1793 votoi d\u00ebnimin me vdekje t\u00eb mbretit Luigji i XVI, u b\u00eb an\u00ebtar i Komitetit \u00eb Shp\u00ebtimit Publik dhe n\u00eb shtator u d\u00ebrgua nga Konventa Komb\u00ebtare si p\u00ebrfaq\u00ebsues me mision n\u00eb Bordeaux p\u00ebr t\u00eb shtypur revolt\u00ebn q\u00eb kishte shp\u00ebtuar aty. K\u00ebtu Tallien ngriti nj\u00eb komision, q\u00eb procedoi me arrestimin e disa mij\u00ebra njer\u00ebzve, prej t\u00eb cil\u00ebve t\u00eb pakt\u00ebn 300 u procesuan nga nj\u00eb tribunal revolucionar lokal dhe u d\u00ebnuan pjes\u00ebrisht me gijotin\u00eb dhe pjes\u00ebrisht me pushkatim. Paralelisht me represionin vendosi taksa t\u00eb r\u00ebnda dhe vazhdoi me konfiskimin e pronave q\u00eb u p\u00ebrkisnin shtresave t\u00eb kamura dhe shkat\u00ebrrimin e pjessh\u00ebm t\u00eb qytetit. Q\u00ebndimi i dhunsh\u00ebm i tyre ndryshoi papritmas n\u00eb vijim me marr\u00ebdh\u00ebnien q\u00eb vendosi me Teresa Cabarrus, e cila u b\u00eb e njohur si Madame Tallien (protagoniste e jet\u00ebs mondane t\u00eb epok\u00ebs), marr\u00ebdh\u00ebnie q\u00eb e shtyu t\u00eb jetonte n\u00eb luks dhe t\u00eb shp\u00ebtonte nga vdekja e sigurt\u00eb edhe disa rebel\u00eb m\u00eb par\u00eb t\u00eb d\u00ebnuar. I rikthyer n\u00eb Paris, m\u00eb 1794 u b\u00eb president i Konvent\u00ebs Komb\u00ebtare dhe qe nd\u00ebr idhtar\u00ebt kryesor\u00eb t\u00eb r\u00ebnies s\u00eb Robespierre. N\u00eb vitet n\u00eb vazhdim influenca politike e tij u braktis ndjesh\u00ebm dhe p\u00ebrfundoi p\u00ebr t\u2019u braktisur nga shok\u00ebt e tij t\u00eb vjet\u00ebr revolucionar\u00eb dhe nga Cabarrus.<\/p>\n Jean-Marie Collot d\u2019Herbois <\/strong>dhe Joseph Fouch\u00e9 <\/strong>qen\u00eb dy masakruesit e Lionit. Jean-Marie Collot d\u2019Herbois<\/strong> (Paris 1749 \u2013 Caienna 1796)<\/strong> p\u00ebprara Revolucionit ishte nj\u00eb aktor q\u00eb recitoi me sukses t\u00eb mir\u00eb n\u00eb qytete t\u00eb shumta t\u00eb Franc\u00ebs dhe nga jasht\u00eb vendit. U duk n\u00eb fakt se n\u00eb Lion fishk\u00ebllehej rregullisht dhe zhurmsh\u00ebm nga publiku, gj\u00eb q\u00eb shpjegonte, t\u00eb pakt\u00ebn pjes\u00ebrisht, m\u00ebrin\u00eb e tij ndaj k\u00ebtij qyteti. Qe patjet\u00ebr autor i disa veprave teatrale. Me shp\u00ebrthimin e Revolucionit hyri n\u00eb klubin e jakobin\u00ebve, duke maturuar ide politike fuqimisht radikale. N\u00eb 1792 mori pjes\u00eb ndaj pallatit t\u00eb Tuileries dhe pak m\u00eb von\u00eb u zgjodh deputet n\u00eb Konvent\u00ebn Komb\u00ebtare, nd\u00ebrsa m\u00eb 1793 votoi p\u00ebr d\u00ebnimin me vdekje t\u00eb mbretit Luigji i XVI, duke u demonstruar ve\u00e7 t\u00eb tjerash armik i eg\u00ebr me zhirondin\u00ebt. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin vit u b\u00eb an\u00ebtar i Komitetit t\u00eb Shp\u00ebtimit Publik dhe bashk\u00eb me Joseph Fouch\u00e9 u d\u00ebrgua n\u00eb Konvent\u00ebn Komb\u00ebtare si p\u00ebrfaq\u00ebsues me mision n\u00eb Lion ku pasi kishte ngritur nj\u00eb tribunal revolucionar t\u00eb ngutshme lokale, u b\u00ebn\u00eb t\u00eb dy p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb masakrave n\u00eb kuptimin e v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb fjal\u00ebs p\u00ebrve\u00e7 imponimit t\u00eb taksave t\u00eb r\u00ebnda, t\u00eb konfiskonin pronat e shtresave t\u00eb kamura dhe t\u00eb shkat\u00ebrronin n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb qytetit. U b\u00eb presidenti i Konvent\u00ebs Komb\u00ebtare n\u00eb 1794 q\u00eb edhe nj\u00eb prej idhtar\u00ebve t\u00eb r\u00ebnies s\u00eb Robespierre, por pak koh\u00eb m\u00eb pas u d\u00ebnua me deportim n\u00eb Guyana ku vdiq nga ethet.<\/p>\n Joseph Fouch\u00e9<\/strong> (Nantes 1759 \u2013 Trieste 1820)<\/strong> qe nj\u00eb prej personazheve m\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm dhe m\u00eb diabolik\u00eb jo vet\u00ebm t\u00eb Revolucionit Francez, por edhe t\u00eb epok\u00ebs s\u00eb m\u00ebtejshme napoleoniane dhe t\u00eb restaurimit: revolucionar ekstremist, armik i monarkis\u00eb dhe i kish\u00ebs katolike, autor i masakrave t\u00eb Lionit, idhtar i r\u00ebnies s\u00eb Robespierre, shef policie p\u00ebrpara Direktoratit dhe m\u00eb pas i Napoleonit dhe s\u00eb fundi i mbretit Luigji i XVIII, agjent sekret, idhtar i loj\u00ebs dyfishe. Duhet t\u00eb kujtojm\u00eb se Fouch\u00e9, u d\u00ebrgua nga Konventa Komb\u00ebtare n\u00eb Lion si p\u00ebrfaq\u00ebsues n\u00eb mision, qe bashk\u00eb me Collot d\u2019Herbois organizatori i ekzekutimeve masive q\u00eb ndodh\u00ebn n\u00eb qytet midis 4 dhjetorit 1793 dhe 4 shkurtit 1794 dhe q\u00eb shkaktoi 2000 viktima, t\u00eb ekzekutuara jo me gijotin\u00eb, e konsideruar si tep\u00ebr e ngadalt\u00eb, por me topa t\u00eb ngarkuar me predha p\u00ebrdorimi i s\u00eb cil\u00ebs u justifikua k\u00ebshtu nga vet\u00eb Fouch\u00e9, qysh at\u00ebhere i mbiquajtur \u201cmitralozxhiu i Lionit\u201d<\/em>: \u00abMbret\u00ebrit nd\u00ebshkonin me ngadal\u00eb, pasi qen\u00eb t\u00eb dob\u00ebt dhe mizor\u00eb; drejt\u00ebsia e popullit duhet t\u00eb jet\u00eb e shpejt\u00eb ashtu si shprehja e vullnetit t\u00eb tij\u00bb. Publikish m\u00eb pas Fouch\u00e9 tha: \u00abD\u00ebnimet e k\u00ebtij tribunali ulin mbret\u00ebrit, por ngush\u00ebllojn\u00eb popullin\u00bb. Ja nj\u00eb d\u00ebshmi e ekzekutimit t\u00eb par\u00eb masiv t\u00eb ndodhur n\u00eb Lion m\u00eb 4 dhjetor 1793: \u00abN\u00eb m\u00ebngjez 60 t\u00eb rinj u nxorr\u00ebn nga burgjet dhe t\u00eb lidhur dyshe. Por nuk i \u00e7uan n\u00eb gijotin\u00eb, por n\u00eb sheshin e Brotteaux, p\u00ebrtej Rodano. Dy varre paralele, t\u00eb g\u00ebrmuara me ngut, u lan\u00eb viktimave t\u00eb kuptonin fatin q\u00eb i priste dhe topat e drejtuara \u00e7do 10 hapa zbuluan metod\u00ebn e masakr\u00ebs. Fatkeq\u00ebt u lidh\u00ebn bashk\u00eb n\u00eb nj\u00eb grup ul\u00ebrit\u00ebs, qaraman, duke debatuar m\u00eb kot me furi: u d\u00ebgjua n\u00eb komand\u00eb dhe grykat e zjarrit q\u00eblluan mbi at\u00eb mas\u00eb t\u00eb d\u00ebshp\u00ebruar mitralimin vdekjeprur\u00ebs. [\u2026]. Por nd\u00ebrsa gjaku g\u00eblon furish\u00ebn posht\u00eb n\u00eb varr, pas nj\u00eb komande t\u00eb dyt\u00eb nj\u00eb skuad\u00ebr kavalrie l\u00ebshohet me shpata dhe me pistoleta mbi t\u00eb mbijetuarit dhe nis e godet dhe gjuan mbi mas\u00ebn e krijesave ul\u00ebrit\u00ebse, n\u00eb pamund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u2019u larguar, dhe vazhdojn\u00eb deri kur nuk pushon edhe r\u00ebnkimi i fundit\u00bb.<\/p>\n Paul Barras <\/strong>dhe Louis-Marie Stanislas Fr\u00e9ron <\/strong>qen\u00eb dy shfaros\u00ebsit e Tulonit. Paul Barras<\/strong> (Fox-Amphoux 1759 \u2013 Paris 1820) <\/strong>ish ushtarak, asistoi rast\u00ebsisht n\u00eb marrjen e Bastij\u00ebes, ngjarjes q\u00eb i filloi Revolucionin. Mason, i b\u00eb m\u00eb pas an\u00ebtar i klubit t\u00eb jakobin\u00ebve dhe m\u00eb 1792 u zgjodh deputet n\u00eb Konvent\u00ebn Komb\u00ebtare. N\u00eb 1793 votoi p\u00ebr d\u00ebnimin me vdekje t\u00eb Luigjit t\u00eb XVI dhe pak m\u00eb pas u d\u00ebrgua nga Konventa Komb\u00ebtare si p\u00ebrfaq\u00ebsues n\u00eb mision n\u00eb jug t\u00eb Franc\u00ebs p\u00ebr t\u00eb rekrutuar trupa me t\u00eb cilat t\u00eb luftoheshin ushtrit\u00eb e Europ\u00ebs monarkiste. Paralelisht ju desh t\u00eb prballoj\u00eb revolt\u00ebn e shp\u00ebrthyer n\u00eb Tulon, ku pas kapitullimit t\u00eb qytetit, bashk\u00eb me p\u00ebrfaq\u00ebsuesin tjet\u00ebr n\u00eb mision Louis-Marie Stanislas Fr\u00e9ron krijoi nj\u00eb tribunal revolucionar lokal dhe organizoi nj\u00eb represion t\u00eb pam\u00ebshirsh\u00ebm, duke imponuar nj\u00ebherazi taksa t\u00eb r\u00ebnda, duke konfiskuar pronat e shtresave t\u00eb kamura dhe duke shkat\u00ebrruar nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb qytetit. Gjeti m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pasurohet personalist n\u00ebp\u00ebrmjet keqp\u00ebrdorimit. U kthye n\u00eb Paris m\u00eb 1794, ku hyri n\u00eb konflikt me Komitetin e Shp\u00ebtimit Publik dhe m\u00eb pas qe nj\u00eb prej idhtar\u00ebve t\u00eb r\u00ebnies s\u00eb Robespierre. N\u00eb 1795 u zgjodh president i kushtetut\u00ebs s\u00eb re komb\u00ebtare, reprimoi me gjak tentativat rebeluese monarkiste dhe nga 1795 deri m\u00eb 1799 qe president i Direktoratit, organit ekzekutiv q\u00eb qeverisi Franc\u00ebn deri me ardhjen e Konsullat\u00ebs Napoleoniane. I m\u00ebrguar, pas r\u00ebnies s\u00eb Napoleonit u rikthye n\u00eb Parism ku vdiq i harruar nga t\u00eb gjith\u00eb.<\/p>\n Louis-Marie Stanislas Fr\u00e9ron<\/strong> (Paris 1754 \u2013 Santo Domingo 1802)<\/strong>, m\u00ebsues n\u00eb Kolegjin Luigji i Madh i Parisit, shkrimtar, dashnor i Petrarca t\u00eb cilit i p\u00ebrktheu n\u00eb fr\u00ebngjisht disa sonete, gjat\u00eb Revolucionit zhvilloi aktivitet gazetaresk duke themeluar gazet\u00ebn L\u2019Orateur du Peuple<\/em>, i rreshtuar n\u00eb pozicione shum\u00eb radikale. N\u00eb 1792 mori pjes\u00eb n\u00eb sulmin ndaj pallatit t\u00eb Tuileries dhe u zgjodh deputet n\u00eb Konvent\u00ebn Komb\u00ebtare. N\u00eb 1793 votoi p\u00ebr d\u00ebnimin me vdekje t\u00eb mbretit Luigji i XVI dhe n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin vit u d\u00ebrgua n\u00eb Konvent\u00ebn komb\u00ebtare si p\u00ebrfaq\u00ebsues n\u00eb mision n\u00eb Tulon, ku bashk\u00eb me p\u00ebrfaq\u00ebsuesin tjet\u00ebr n\u00eb mision Paul Barras, organizoi nj\u00eb represion t\u00eb pam\u00ebshirsh\u00ebm q\u00eb shkaktoi 800 viktima, t\u00eb pushkatuara apo t\u00eb vrar\u00eb me goditje bajonete nga trupat republikane. I kthyer n\u00eb Paris m\u00eb 1794, qe edhe nj\u00eb prej idhtar\u00ebve t\u00eb r\u00ebnies s\u00eb Robespierre, duke marr\u00eb pozicione politike shum\u00eb konservatore. I b\u00ebr\u00eb an\u00ebtar i K\u00ebshillit t\u00eb 500, organit legjislativ t\u00eb Direktoratit, m\u00eb pas u d\u00ebrgua nga Napoleoni si Konsull i Par\u00eb n\u00eb Santo Domingo ku vdiq nga ethet.<\/p>\n (nga Storica<\/em>)<\/p>\n P\u00ebrgatiti<\/strong><\/p>\n ARMIN TIRANA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Carrier, Turreau, Westermann, Tallien, d\u2019Herbois, Fr\u00e9ron. Jan\u00eb emrat e disa prej \u201cterorist\u00ebve t\u00eb m\u00ebdhenj\u201d t\u00eb Revolucionit Francez q\u00eb u njollos\u00ebn me mizori ndaj popullat\u00ebs civile. N\u00eb em\u00ebr t\u00eb liris\u00eb, barazis\u00eb dhe v\u00ebllaz\u00ebris\u00eb. T\u00eb vras\u00ebsh p\u00ebr Revolucionin dhe p\u00ebr Republik\u00ebn Revolucioni Francez, e kemi th\u00ebn\u00eb tashm\u00eb, ka qen\u00eb nj\u00eb eveniment plot me kontradikta masakruese aq sa …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":38667,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38666"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38666"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38666\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38667"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38666"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38666"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38666"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}