{"id":36524,"date":"2023-02-07T17:39:15","date_gmt":"2023-02-07T17:39:15","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=36524"},"modified":"2023-02-07T18:52:36","modified_gmt":"2023-02-07T18:52:36","slug":"birn-dora-e-bute-e-drejtesise-me-krimet-zgjedhore-minon-demokracine-shqiptare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2023\/02\/07\/birn-dora-e-bute-e-drejtesise-me-krimet-zgjedhore-minon-demokracine-shqiptare\/","title":{"rendered":"BIRN: \u201cDora e but\u00eb\u201d e drejt\u00ebsis\u00eb me krimet zgjedhore minon demokracin\u00eb shqiptare"},"content":{"rendered":"

Nd\u00ebshkimet minimale t\u00eb sistemit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb p\u00ebr krimet zgjedhore jan\u00eb sipas ekspert\u00ebve tregues i inkurajimit t\u00eb k\u00ebtyre veprave penale nga politika n\u00eb d\u00ebm t\u00eb demokracis\u00eb dhe t\u00eb ardhmes s\u00eb vendit.<\/em><\/strong><\/p>\n

Nga Vladimir Karaj-BIRN<\/strong><\/p>\n

Gjasht\u00eb vjet pasi u p\u00ebrgjuan nga Prokuroria n\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb deformuar rezultatin e zgjedhjeve t\u00eb pjesshme lokale n\u00eb 11 shtator 2016 p\u00ebr Bashkin\u00eb e Dibr\u00ebs, \u00e7\u00ebshtja ndaj kat\u00ebr zyrtar\u00ebve lokal\u00eb po zvarritet drejt fundit.<\/p>\n

M\u00eb 13 dhjetor t\u00eb vitit t\u00eb shkuar, Gjykata e Dibr\u00ebs d\u00ebnoi me 120 or\u00eb pun\u00eb publike ish-drejtorin lokal t\u00eb Arsimit, Drini Gjeci, dhe me 16 muaj d\u00ebnim me kusht p\u00ebr Nuri Med\u00ebn, ish-administrator i nj\u00ebsis\u00eb Tomin.<\/p>\n

Saga gjyq\u00ebsore paralele me t\u00eb pandehur ish-shefin e komisariatit, Robert Aga dhe ish-administratorin Hasan Hoti po mbyllet gjithashtu me sh\u00ebrbim prove.<\/p>\n

Dosja e njohur publikisht me nr. 184 ishte nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb lakuarat e drejt\u00ebsis\u00eb mbi krimet zgjedhore. Bashk\u00eb me simotr\u00ebn \u2018Dosjen 339\u2019 me p\u00ebrgjime mbi nd\u00ebrhyrjet e krimit t\u00eb organizuar n\u00eb zgjedhjet e vitit 2017 n\u00eb Durr\u00ebs, ato u b\u00ebn\u00eb shkak q\u00eb opozita t\u00eb braktiste parlamentin dhe m\u00eb pas edhe zgjedhjet lokale t\u00eb vitit 2019, duke sjell\u00eb nj\u00eb kriz\u00eb t\u00eb re politike.<\/p>\n

\u2018Dora e but\u00eb\u2019 e drejt\u00ebsis\u00eb n\u00eb Dib\u00ebr nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rast i izoluar, por vijim i s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs politik\u00eb penale ndaj krimit zgjedhor n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n

Nd\u00ebrsa kreu 10 i Kodit Penal mbi \u2018Vepra q\u00eb prekin zgjedhjet e lira\u2019 parashikon d\u00ebnime q\u00eb variojn\u00eb nga 6 muaj deri n\u00eb 8 vjet burg, vendimet e dh\u00ebna gjat\u00eb dekad\u00ebs s\u00eb fundit anojn\u00eb n\u00eb shumic\u00eb nga minimumi ligjor.<\/p>\n

Sipas statistikave t\u00eb publikuara nga Ministria e Drejt\u00ebsis\u00eb, prej vitit 2013 jan\u00eb dh\u00ebn\u00eb 79 vendime faj\u00ebsie p\u00ebr krime zgjedhore nga gjykatat e vendit, por vet\u00ebm nj\u00ebri prej tyre \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb se dy vjet burgim.<\/p>\n

P\u00ebr 47 vendime d\u00ebnimet kan\u00eb qen\u00eb n\u00ebn 2 vjet burg, 8 vendime kan\u00eb qen\u00eb me gjob\u00eb, 15 me kufizim t\u00eb liris\u00eb dhe n\u00eb 4 raste citohet neni 63 i pezullimit t\u00eb d\u00ebnimit. P\u00ebr 4 vendime t\u00eb tjera nuk cil\u00ebsohet d\u00ebnimi.<\/p>\n

Rreth 54% e totalit t\u00eb d\u00ebnimeve p\u00ebr krime zgjedhore i p\u00ebrkasin vitit 2021; mes t\u00eb cilave edhe 21 t\u00eb pandehurit e s\u00eb ashtuquajtur\u00ebs \u2018Dosja 339\u2019 n\u00eb Durr\u00ebs.<\/p>\n

Situat\u00eb t\u00eb ngjashme paraqesin hetimet dhe d\u00ebnimet p\u00ebr veprat penale t\u00eb \u2018Korrupsionit aktiv dhe pasiv n\u00eb zgjedhje\u2019, t\u00eb cilat prej vitit 2020 hetohen nga Struktura e Posa\u00e7me, SPAK.<\/p>\n

Nj\u00eb prej hetime t\u00eb SPAK, q\u00eb provoi pas nj\u00eb denoncimi publik me video se kandidati p\u00ebr deputet i ish-L\u00ebvizjes Socialiste p\u00ebr Integrim Etion Joka pa blinte vota, u mbyll me d\u00ebnimin minimal p\u00ebr t\u00eb akuzuarin, nd\u00ebrsa d\u00ebnim i nj\u00ebjt\u00eb iu dha edhe denoncuesit.<\/p>\n

I pyetur nga BIRN se si k\u00ebto vendime ndikonin n\u00eb procesin zgjedhor, Ilirjan Celibashi, komisioneri Shtet\u00ebror i Zgjedhjeve tha se nuk mund t\u00eb komentonin institucionet e tjera.<\/p>\n

\u2018Nuk jemi n\u00eb pozit\u00ebn institucionale p\u00ebr t\u00eb komentuar veprimtarin\u00eb e institucionit t\u00eb prokuroris\u00eb, apo dhe t\u00eb institucioneve t\u00eb tjera t\u00eb sistemit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb. P\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu edhe vendimarrjet e tyre respektive,\u2019 tha Celibashi n\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjigje me email.<\/p>\n

Ekspert\u00eb t\u00eb zgjedhjeve dhe t\u00eb politik\u00ebs e shohim megjithat\u00eb si nj\u00eb problem t\u00eb r\u00ebnd\u00eb, leht\u00ebsin\u00eb me t\u00eb cil\u00ebn trajtohen vepra penale, q\u00eb sipas tyre c\u00ebnojn\u00eb direkt demokracin\u00eb dhe rendin kushtetues t\u00eb vendit.<\/p>\n

Drejtori i Institutit t\u00eb Studimeve Politike, Afrim Krasniqi i tha BIRN se kjo sjellje ishte pjes\u00eb e nj\u00eb normaliteti t\u00eb imponuar nga politika, q\u00eb i promovonte shkel\u00ebsit e ligjit zgjedhor.<\/p>\n

\u2018Skandalet e votave n\u00eb Dib\u00ebr apo Durr\u00ebs, n\u00eb Lezh\u00eb apo Peqin e Elbasan, Shkod\u00ebr apo Durr\u00ebs, p\u00ebrfshijn\u00eb figura t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme politike dhe zyrtare, t\u00eb cil\u00ebt, p\u00ebr shkak t\u00eb imunitetit dhe ndikimit t\u00eb vendimmarrje, ia kan\u00eb dal\u00eb t\u00eb mos hetohen dhe madje t\u00eb promovohen,\u2019 tha Krasniqi p\u00ebr BIRN.<\/p>\n

\u2018Edhe organet ligjzbatuese, p\u00ebrfshir\u00eb SPAK, KQZ, Policia e Shtetit, ndjehen komode me heshtjen apo zhvendosjen e v\u00ebmendjes ndaj krimeve zgjedhore, jo vet\u00ebm p\u00ebr shkak se ato vet\u00eb jan\u00eb produkt i politik\u00ebs, por edhe sepse rastet e denoncuara shihen si pjes\u00eb t\u00eb tranzicionit dhe normalitetit\u2026\u2019, shtoi ai.<\/p>\n

Edhe Rigels Xhemollari, drejtor ekzekutiv i \u2018Qendresa Qytetare\u2019, nj\u00eb organizat\u00eb q\u00eb monitoron procesin zgjedhor, e cil\u00ebson reagimin e drejt\u00ebsis\u00eb ndaj krimit zgjedhor si pjes\u00eb e vullnetit politik p\u00ebr ta toleruar k\u00ebt\u00eb krim.<\/p>\n

\u2018Citimi i fjal\u00ebve \u2018t\u00ebrmet\u2019 apo \u2018patronazhist\u2019 nga kryeminsitri me konotacion pozitiv shpreh vullnetin e qeveris\u00eb p\u00ebr t\u00eb toleruar t\u00eb tilla vepra,\u2019 tha Xhemollari.<\/p>\n

Sipas tij, d\u00ebnimet simbolike q\u00eb merrnin shkel\u00ebsit e k\u00ebsaj natyre nga ana e organeve t\u00eb hetimit dekurajonte kall\u00ebzimet nga qytetar\u00ebt dhe shoq\u00ebria civile dhe ishin p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr \u2018k\u00ebt\u00eb kultur\u00eb, e cila prek jo vet\u00ebm procesin n\u00eb nj\u00eb zon\u00eb t\u00eb caktuar, por minon totalisht procesin zgjedhor dhe rendin kushtetues\u2019.<\/p>\n

Ekspert\u00ebt theksojn\u00eb gjithashtu se ndryshimet n\u00eb Kodin Penal dhe ashp\u00ebrsimi i nd\u00ebshkimeve nuk kan\u00eb sjell\u00eb asnj\u00eb ndryshim t\u00eb situat\u00ebs.<\/p>\n

\u2018Pand\u00ebshkueshm\u00ebria e krimeve zgjedhore mbetet e lart\u00eb dhe zyrtar\u00ebt t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb t\u00eb tilla raste nuk jan\u00eb d\u00ebmtuar realisht nga hetimet penale, madje disa prej tyre jan\u00eb promovuar dhe rritur n\u00eb karrier\u00ebn e tyre politike,\u2019 tha Xhemollari.<\/p>\n

P\u00ebr Afrim Krasniqin, pand\u00ebshkueshm\u00ebria i sh\u00ebrben ruajtjes s\u00eb status quo-s\u00eb dhe d\u00ebmton t\u00eb ardhmen e vendit.<\/p>\n

\u2018Tregtimi i votave dhe amnistia periodike p\u00ebr shkel\u00ebsit e ligjit jan\u00eb akte t\u00eb r\u00ebnda korrupsioni politik, jan\u00eb investim p\u00ebr ruajtjen e status quos dhe penges\u00eb serioze p\u00ebr kultur\u00ebn politike dhe progresin e vendit drejt nj\u00eb shoq\u00ebrie m\u00eb t\u00eb hapur, m\u00eb qytetare dhe m\u00eb t\u00eb integruar,\u2019p\u00ebrfundoi ai.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nd\u00ebshkimet minimale t\u00eb sistemit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb p\u00ebr krimet zgjedhore jan\u00eb sipas ekspert\u00ebve tregues i inkurajimit t\u00eb k\u00ebtyre veprave penale nga politika n\u00eb d\u00ebm t\u00eb demokracis\u00eb dhe t\u00eb ardhmes s\u00eb vendit. Nga Vladimir Karaj-BIRN Gjasht\u00eb vjet pasi u p\u00ebrgjuan nga Prokuroria n\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb deformuar rezultatin e zgjedhjeve t\u00eb pjesshme lokale n\u00eb 11 shtator 2016 …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":36525,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[40],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36524"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36524"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36524\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36525"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36524"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36524"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36524"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}