{"id":35197,"date":"2023-01-25T11:13:44","date_gmt":"2023-01-25T11:13:44","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=35197"},"modified":"2023-01-25T11:13:44","modified_gmt":"2023-01-25T11:13:44","slug":"kujtimet-e-mia-per-sherif-bej-delvinen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2023\/01\/25\/kujtimet-e-mia-per-sherif-bej-delvinen\/","title":{"rendered":"Kujtimet e mia p\u00ebr Sherif bej Delvin\u00ebn"},"content":{"rendered":"<p><strong>Edion Petriti<\/strong><\/p>\n<p>E kam njohur q\u00eb nga vitet 2011-2012, kur vinte e studionte n\u00eb nj\u00eb sall\u00eb leximi t\u00eb Bibliotek\u00ebs Komb\u00ebtare, ku punoja. E shihje gjithmon\u00eb me libra n\u00eb duar.<br \/>\n&#8211; Sherif bej, &#8211; mbaj mend e pyeta nj\u00ebher\u00eb, &#8211; p\u00ebrse e studiojm\u00eb historin\u00eb?<br \/>\n&#8211; Edion, &#8211; m\u00eb thoshte Sherif beu me at\u00eb z\u00ebrin e tij t\u00eb matur e t\u00eb shtruar, &#8211; historin\u00eb e studiojm\u00eb p\u00ebr ta p\u00ebrdorur. M\u00ebsojm\u00eb nga historia se nuk m\u00ebsojm\u00eb nga historia!<br \/>\nKa qen\u00eb nj\u00eb mik i mir\u00eb n\u00eb dit\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira dhe k\u00ebshillat e tij t\u00eb vlefshme, t\u00eb men\u00e7ura e t\u00eb matura i mbaj mend ende dhe sot. Nd\u00ebr t\u00eb tjera, ishte edhe njeri shum\u00eb i mir\u00eb dhe i ndersh\u00ebm, i dh\u00ebn\u00eb pas familjes, veti t\u00eb rralla q\u00eb nuk hasen fort nd\u00ebr qarqet e sotme intelektuale. Me at\u00eb hapin e vet t\u00eb matur, ecte dhe nd\u00ebrkoh\u00eb bisedonim p\u00ebr t\u00eb af\u00ebrmit e tij, p\u00ebr Ibrahim bej Bi\u00e7akun, figur\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e politik\u00ebs shqiptare, kryeminist\u00ebr gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore n\u00eb Shqip\u00ebri, mik personal i feldmarshallit gjerman Wilhelm Keitel (kishin studiuar bashk\u00eb n\u00eb nj\u00eb klas\u00eb). Nd\u00ebr t\u00eb tjera, bisedonim edhe p\u00ebr lidhjet e tij familjare, mund t\u00eb p\u00ebrmend ato me Faik bej Konitz\u00ebn, &#8211; Sherif beu ishte pinjoll i familjes s\u00eb bejler\u00ebve t\u00eb Delvin\u00ebs &#8211; gjyshet e tyre binin kush\u00ebrira, n\u00eb mos gaboj. Kur t\u00eb fliste, t\u00eb shihte me ata syt\u00eb e tij ngjyr\u00eb blu, sikur donte t\u00eb peshonte me at\u00eb v\u00ebshtrim t\u00eb paqt\u00eb se ajo \u00e7ka po thoshe ishte me vend apo jo. <\/p>\n<p>Mbresa t\u00eb ve\u00e7anta m\u00eb kan\u00eb l\u00ebn\u00eb bisedat e tij mbi Sirin\u00eb, Sherifi kishte kush\u00ebrinj t\u00eb larg\u00ebt e lidhje familjare edhe atje, nga koha e Perandoris\u00eb Osmane; m\u00eb kujtohet q\u00eb fliste p\u00ebr nj\u00eb zonj\u00eb me kultur\u00eb franceze, me emrin Benedie (lexo: Bened\u00ed), ose p\u00ebr xhamin\u00eb umajade n\u00eb Damask t\u00eb Siris\u00eb, ku ruhet koka e Sh\u00ebn Gjon Pag\u00ebzorit, nj\u00eb kish\u00ebz brenda nj\u00eb xhamie &#8211; di\u00e7ka q\u00eb tregon p\u00ebr frym\u00ebn e toleranc\u00ebs q\u00eb mbizot\u00ebronte n\u00eb ato vise, e q\u00eb vizitohet nga turist\u00eb e besimtar\u00eb edhe sot. Mbaj mend q\u00eb linte me goj\u00eb hapur guidat turistike siriane n\u00eb lidhje me informacionin politik dhe ekonomik q\u00eb kishte p\u00ebr Sirin\u00eb, pasi shkonte atje i p\u00ebrgatitur e i lexuar q\u00eb m\u00eb par\u00eb. <\/p>\n<p>Sherif Delvina ishte nj\u00eb specialist i historis\u00eb s\u00eb vjet\u00ebr dhe mesjetare t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Jugut; mbaj mend se m\u00eb ka dhuruar bujarisht kopje t\u00eb p\u00ebrkthimit t\u00eb Defterit t\u00eb Sanxhakut t\u00eb Delvin\u00ebs, fotografi t\u00eb dokumenteve venedikase q\u00eb kishin t\u00eb b\u00ebnin me sh\u00ebn Kozmain e Etolis\u00eb, &#8211; predikime, njoftime p\u00ebr k\u00ebt\u00eb personazh tep\u00ebr kompleks q\u00eb kishte lidhje me Stambollin, malin Atos por edhe me Rusin\u00eb cariste &#8211; Krisanthi, i v\u00ebllai, ishte peshkop n\u00eb Krim\u00e9. Kishte shum\u00eb miq\u00ebsi me Lucia Nad\u00edn-in. \u00cbsht\u00eb pik\u00ebrisht ashtu si\u00e7 e p\u00ebrshkruan miku i tij, Luan Malltezi, n\u00eb shkrimet e veta. Nuk mund t\u00eb le k\u00ebtu pa p\u00ebrmendur polemikat e tij me klerik\u00eb t\u00eb Kish\u00ebs Ortodokse Autoqefale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe me Fortlumturin\u00eb e tij, kryepeshkopin Anastas Yannoulatos. <\/p>\n<p>G\u00ebzonte respektin e punonj\u00ebseve t\u00eb Bibliotek\u00ebs Komb\u00ebtare. Madje, rr\u00ebfehet si anekdot\u00eb n\u00eb ato ambiente kur nj\u00ebher\u00eb ishte harruar aq shum\u00eb n\u00eb lexime, sa punonj\u00ebset e sh\u00ebrbimit t\u00eb Sall\u00ebs Shkencore n\u00eb katin e dyt\u00eb, kishin fikur dritat &#8211; duhet t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb ver\u00eb &#8211; dhe e kishin mbyllur beun erudit brenda. Sherif Delvin\u00ebs iu desh ta kalonte nat\u00ebn e t\u00eb flinte aty n\u00eb sall\u00eb, duke u zgjuar n\u00eb m\u00ebngjes, gati p\u00ebr t\u00eb vazhduar studimet. <\/p>\n<p>Nuk i p\u00eblqente ta quanin \u201ebej\u201c. Gjithmon\u00eb m\u00eb thoshte: \u201cEdion, bejll\u00ebqet u hoq\u00ebn me dekret n\u00eb vitet \u201920 t\u00eb shekullit t\u00eb kaluar\u201d. Por un\u00eb b\u00ebja gjithmon\u00eb sikur e harroja k\u00ebt\u00eb fakt.<br \/>\nKishte qen\u00eb n\u00eb B\u00ebn\u00e7\u00eb, m\u00ebsues, gjysm\u00eb i internuar. Nd\u00ebr gj\u00ebrat q\u00eb humba nga prishja m\u00eb 19 dhjetor 2022 e sht\u00ebpis\u00eb ku banoja, n\u00eb pallatin 4, rruga \u201eMyslym Keta\u201c, prej Bashkis\u00eb s\u00eb Tiran\u00ebs, ishin edhe shum\u00eb faqe kujtimesh t\u00eb shkruara me makin\u00eb shkrimi, k\u00ebng\u00ebt e tij popullore p\u00ebr B\u00ebn\u00e7\u00ebn dhe b\u00ebn\u00e7or\u00ebt, ose debatet me profesor\u00ebt grek\u00eb n\u00eb lidhje me Epirin dhe \u00c7am\u00ebrin\u00eb.  <\/p>\n<p>Mbaj mend se bisedonim edhe p\u00ebr Enver Hoxh\u00ebn, me t\u00eb cil\u00ebn Sherifi kishte lidhje q\u00eb i vog\u00ebl, kur ngiste bi\u00e7iklet\u00ebn, &#8211; t\u00eb varf\u00ebrve t\u00eb koh\u00ebs u dhuronte bujarisht paketa me cigare &#8211; pasi shkonte shpesh n\u00eb dyqanin \u201eFlora\u201c ku Enver Hoxha shiste cigare dhe pije t\u00eb ndryshme, ama koh\u00ebn kur ka ndodhur kjo nuk e kam shum\u00eb t\u00eb qart\u00eb. <\/p>\n<p>N\u00eb vitet e para t\u00eb pun\u00ebs sime n\u00eb Bibliotek\u00eb, kam d\u00ebgjuar edhe nj\u00eb anekdot\u00eb p\u00ebr nj\u00eb kush\u00ebrir\u00ebn e Sherif Delvin\u00ebs, nga Dishnicat, s\u00eb cil\u00ebs nuk ja mbaj mend emrin. N\u00eb koh\u00eb t\u00eb komunizmit, ishte nj\u00eb dit\u00eb te kryq\u00ebzimi i Komitetit Qendror \u2013 kryeministria e sotme \u2013 kur befas kalon Enver Hoxha me makin\u00eb.<br \/>\n&#8211; Ooo&#8230; si ke qen\u00eb, &#8211; i thot\u00eb Enveri, &#8211; eja p\u00ebr drek\u00eb, se Nexhos do t\u2019i b\u00ebhet shum\u00eb qejfi. &#8211; E mir\u00eb, shkojn\u00eb p\u00ebr drek\u00eb. P\u00ebr drek\u00eb Enveri \u201ckishte fasule\u201d. &#8211; O Enver, po mish nuk kemi t\u2019i nxjerrim? &#8211; thot\u00eb Nexhmija.<br \/>\n&#8211; Edhe mish, nj\u00ebher\u00eb n\u00eb jav\u00eb v\u00ebm\u00eb ne, &#8211; ia qan hallin Enveri t\u00eb ftuar\u00ebs&#8230;<br \/>\nKthehet zonja n\u00eb sht\u00ebpi dhe u thot\u00eb k\u00ebshtu e k\u00ebshtu njer\u00ebzve t\u00eb vet. &#8211; Moj, je n\u00eb vete? Si qenka tallur k\u00ebshtu Enveri me ty! &#8211; i thon\u00eb t\u00eb v\u00ebllez\u00ebrit! Se Enveri donte q\u00eb kjo t\u00eb mbushte me fjal\u00eb gjith\u00eb Tiran\u00ebn q\u00eb \u201eja, edhe shoku Enver b\u00ebn nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb thjesht\u00eb\u201c, etj. etj. etj.<\/p>\n<p>E shihje gjithmon\u00eb n\u00ebn shoq\u00ebrin\u00eb e s\u00eb motr\u00ebs, Nedos. Nj\u00eb tjet\u00ebr detaj q\u00eb m\u00eb kujtohet, ishte se fliste p\u00ebr Sigurimin e Shtetit, q\u00eb e mbante n\u00ebn v\u00ebzhgim &#8211; akuzohej se d\u00ebgjonte \u201eradiot e huaja\u201c, nj\u00eb m\u00ebkat i pafalsh\u00ebm n\u00eb ato koh\u00eb t\u00eb turbullta. Nga vet\u00eb goja e Sherif Delvin\u00ebs kam d\u00ebgjuar historin\u00eb e m\u00ebposhtme: Fqinja e tyre donte t\u2019i merrte dhom\u00ebn familjes s\u00eb Sherifit dhe i spiunonte atje ku i spiunonte. Sherifi, me humor, m\u00eb tregoi sesi fqinja e tij nd\u00ebr t\u00eb tjera, e akuzonte se \u201ed\u00ebgjon radiot e huaja\u201c. \u201eJa, shihni\u201c, thoshte Sherifi, \u201ek\u00ebto jan\u00eb shpifje\u201c. Radioja kishte nja pes\u00eb vjet q\u00eb i qe prishur dhe ai e linte q\u00ebllimisht pa rregulluar, p\u00ebr ta demaskuar e p\u00ebr t\u00eb mbyllur goj\u00ebt e liga, sa her\u00eb ta lypte nevoja. <\/p>\n<p>M\u00eb kujtohet nj\u00eb bised\u00eb me humor, shum\u00eb vite m\u00eb par\u00eb, kur Sherif Delvina bisedonte me nj\u00eb mikun e vet pran\u00eb banakut t\u00eb Sall\u00ebs Shkencore, n\u00eb katin e dyt\u00eb t\u00eb Bibliotek\u00ebs Komb\u00ebtare; kuptohet, isha i pranish\u00ebm edhe un\u00eb:<\/p>\n<p><strong>Sherifi: E njeh filanin?<\/strong><br \/>\n<strong>Miku i Sherifit:<\/strong> E njof m*tin, m\u00eb ka fut\u00eb n\u00eb burg!<br \/>\n<strong>Sherifi<\/strong>: E kam mik, \u00ebsht\u00eb burr\u00eb shum\u00eb i mir\u00eb!<br \/>\n<strong>Miku i Sherifit:<\/strong> M\u00cb KA FUT\u00cb N\u00cb BURG!<br \/>\n<strong>Sh:<\/strong> Po filanin, e njeh? E kam shok t\u00eb ngusht\u00eb. Burr\u00eb i mir\u00eb shum\u00eb, edhe ai.<br \/>\nMiku i Sherifit: O Sherif, ka qen\u00eb n\u00eb gjyqin tim&#8230; etj. etj. etj.<br \/>\nPrap\u00eb nga bisedat me Sherifin: \u201eEdion, nuk mund ta kuptosh dot historin\u00eb, pa kuptuar sh\u00ebrbimet sekrete\u201c, fjal\u00eb t\u00eb men\u00e7ura. Flisnim p\u00ebr Paolo Preton dhe Vladimir Lamanskin. M\u00eb tregonte edhe p\u00ebr Sh\u00ebn Kozman\u00eb, fermanet e sulltanit dhe lidhjet e tij me Orlovin, me an\u00eb t\u00eb ish-pedagogut t\u00eb tij Eugjen V\u00falgari, i cili ishte i krahut prorus dhe peshkop n\u00eb Rusi. Sh\u00ebn Kozmai, thoshte Sherifi, ishte njeriu i besuar i turqve, i rus\u00ebve, i grek\u00ebve dhe i austriak\u00ebve, n\u00eb tokat e t\u00eb cil\u00ebve donte t\u00eb nxiste emigrimin e popullsive t\u00eb Ballkanit. Me venedikasit e kishte pun\u00ebn keq. Ve\u00e7 t\u00eb tjerash, k\u00ebta pask\u00ebshin hequr qafe n\u00eb Himar\u00eb t\u00eb atin e Andrea Varfit, p\u00ebr pun\u00eb rekrutimesh n\u00eb ushtri. Diku nga viti 1770 a di\u00e7ka&#8230;<br \/>\nM\u00eb 7 prill 2022, erdhi mesazhi t\u00eb cilit i trembesha; koh\u00ebt e fundit sh\u00ebndeti i tij ishte p\u00ebrkeq\u00ebsuar: \u201cSherif Delvina ka nd\u00ebrruar jet\u00eb\u201d. N\u00eb varrim merrnin pjes\u00eb t\u00eb af\u00ebrm e miq t\u00eb shumt\u00eb.<br \/>\nKy ishte miku im Sherif bej Delvina, \u201enj\u00eb thjesht\u00ebsi e nd\u00ebrlikuar\u201c dhe mendje e rrall\u00eb, nd\u00ebr njer\u00ebzit m\u00eb erudit\u00eb q\u00eb kam njohur, e p\u00ebr t\u00eb cilin do t\u00eb flas gjithmon\u00eb me nderim e respekt. Nuk u martua kurr\u00eb. Nusja e tij ishte Shqip\u00ebria.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Edion Petriti E kam njohur q\u00eb nga vitet 2011-2012, kur vinte e studionte n\u00eb nj\u00eb sall\u00eb leximi t\u00eb Bibliotek\u00ebs Komb\u00ebtare, ku punoja. E shihje gjithmon\u00eb me libra n\u00eb duar. &#8211; Sherif bej, &#8211; mbaj mend e pyeta nj\u00ebher\u00eb, &#8211; p\u00ebrse e studiojm\u00eb historin\u00eb? &#8211; Edion, &#8211; m\u00eb thoshte Sherif beu me at\u00eb z\u00ebrin e tij &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":35200,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35197"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35197"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35197\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35200"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}