{"id":28701,"date":"2022-11-09T12:31:09","date_gmt":"2022-11-09T12:31:09","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=28701"},"modified":"2022-11-09T12:31:09","modified_gmt":"2022-11-09T12:31:09","slug":"kush-jane-vellezerit-karic-kuleta-e-miloshevicit-pas-aferes-rama-vucic-me-portin-e-durresit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2022\/11\/09\/kush-jane-vellezerit-karic-kuleta-e-miloshevicit-pas-aferes-rama-vucic-me-portin-e-durresit\/","title":{"rendered":"Kush jan\u00eb v\u00ebllez\u00ebrit Kari\u00e7, &#8220;kuleta e Miloshevi\u00e7it&#8221; pas afer\u00ebs Rama-Vu\u00e7i\u00e7 me Portin e Durr\u00ebsit"},"content":{"rendered":"<p>Kompania Dana Holding, e cila merret me zbatimin e k\u00ebtij projekti, e p\u00ebrshkruan at\u00eb si nj\u00eb &#8220;qytet brenda nj\u00eb qyteti&#8221;. Kompania e vler\u00ebson si nj\u00eb nga projektet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb pasurive t\u00eb patundshme n\u00eb Evrop\u00eb. Ky \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb nga projektet q\u00eb Bjellorusia ia ka dh\u00ebn\u00eb kompanis\u00eb Dana Honlding.<\/p>\n<p>Qendra e kompanis\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb Qipro dhe ajo \u00ebsht\u00eb themeluar nga familja Kariq, nj\u00eb familje q\u00eb ishte nj\u00ebra nga m\u00eb t\u00eb pasurat dhe m\u00eb me ndikim n\u00eb vitet 1990 n\u00eb Serbi, kur ky vend udh\u00ebhiqej nga Sllobodan Millosheviq.<\/p>\n<p>Fuqia e k\u00ebsaj familjeje, pas r\u00ebnies s\u00eb Millosheviqit, \u00ebsht\u00eb zbehur.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb dekad\u00ebs s\u00eb fundit biznesmen\u00ebt Kariq jan\u00eb ngritur n\u00eb maje t\u00eb industris\u00eb bjelloruse t\u00eb pronave, duke siguruar p\u00ebrfitime t\u00eb m\u00ebdha. Por, kritik\u00ebt thon\u00eb se k\u00ebt\u00eb e kan\u00eb arritur fal\u00eb lidhjeve t\u00eb af\u00ebrta me Alyaksandr Lukashenkan, i cili q\u00eb 27 vjet e qeveris\u00eb Bjellorusin\u00eb me grusht t\u00eb hekurt.<\/p>\n<p>Lukashenka po i shtyp me forc\u00eb protestat kund\u00ebr tij q\u00eb nga mbajtja e zgjedhjeve presidenciale n\u00eb gusht t\u00eb vitit 2020, p\u00ebr t\u00eb cilat opozita e akuzon p\u00ebr mashtrime.<\/p>\n<p>Familja Kariq mohon lidhjet me Lukashenkan.<\/p>\n<p>Viktar Lukashenka \u00ebsht\u00eb djali i madh i Alyaksandr Lukashenkas. Gruaja e tij, Liliya Lukashenka, renditen n\u00eb mesin e 13 z\u00ebv\u00ebnd\u00ebsdrejtor\u00ebve t\u00eb kompanis\u00eb Dana Astra, dega kryesore n\u00eb Bjellorusi e kompanis\u00eb Dana Holding. Megjithat\u00eb, ajo nuk punon m\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb kompani. Ajo aktualisht drejton nj\u00eb galeri arti n\u00eb nj\u00eb qend\u00ebr tregtare, q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb pron\u00ebsi t\u00eb Dana Holdings.<\/p>\n<p>Dragomir Kariq, nj\u00ebri nga an\u00ebtar\u00ebt e familjes, \u00ebsht\u00eb p\u00ebrzgjedhur nga Lukashenka q\u00eb t\u00eb jet\u00eb konsull nderi i Bjellorusis\u00eb n\u00eb Beograd.<\/p>\n<p>K\u00ebto lidhje tani po k\u00ebrc\u00ebnojn\u00eb t\u00eb d\u00ebmtojn\u00eb perandorin\u00eb e pasurive t\u00eb patundshme t\u00eb familjes Kariq, e cila n\u00eb fillim t\u00eb vitit 2020 kishte m\u00eb shum\u00eb se 7 milion\u00eb metra katror\u00eb t\u00eb projekteve n\u00eb zhvillim n\u00eb Bjellorusi dhe Kazakistan, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe projektin Minsk World.<\/p>\n<p>Llogaritet se vlera n\u00eb treg e k\u00ebtyre projekteve mund t\u00eb arrij\u00eb n\u00eb 13 miliard\u00eb dollar\u00eb, sipas faqes s\u00eb internetit s\u00eb Dana Holdings.<\/p>\n<p>Situata e fundit n\u00eb Bjellorusi ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb pasurit\u00eb e familjes Kariq t\u00eb vihen n\u00eb rrezik. Lukashenka po godet protestuesit paq\u00ebsor\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt kund\u00ebrshtojn\u00eb rezultatin e zgjedhjeve, n\u00eb t\u00eb cilat ai pretendon se ka fituar nj\u00eb mandat t\u00eb gjasht\u00eb p\u00ebr t\u00eb udh\u00ebhequr me vendin. Kund\u00ebrshtar\u00ebt e tij dhe vendet per\u00ebndimore thon\u00eb se zgjedhjet ishin t\u00eb manipuluara.<\/p>\n<p>N\u00eb dhjetor t\u00eb vitit 2020, Bashkimi Evropian vendosi sanksione ndaj kompanis\u00eb Dana Holdings dhe nj\u00eb prej deg\u00ebve t\u00eb saj n\u00eb Bjellorusi.<\/p>\n<p>Bjellorusi &#8211; Polic\u00ebt rrethojn\u00eb demonstruesit gjat\u00eb nj\u00eb proteste n\u00eb kund\u00ebrshtim t\u00eb rezultateve t\u00eb zgjedhjeve presidenciale n\u00eb Minsk, 15 n\u00ebntor 2020<br \/>\nBE-ja e nd\u00ebrlidhi k\u00ebt\u00eb kompani me p\u00ebrfitime dhe mb\u00ebshtetje t\u00eb regjimit t\u00eb Lukashenkas.<\/p>\n<p><strong>\u201cT\u00eb ndjesh pasojat e sanksioneve\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Edhe Shtetet e Bashkuara mund t\u00eb vendosin sanksione ndaj familjes Kariq, duke e b\u00ebr\u00eb t\u00eb pamundur q\u00eb ata t\u2019i shmangen kufizimeve, duke regjistruar kompani t\u00eb reja.<\/p>\n<p>M\u00eb 24 mars n\u00eb nj\u00eb seanc\u00eb d\u00ebgjimore, kongresisti amerikan, Chris Smith, i b\u00ebri thirrje Departamentit t\u00eb Thesarit dhe Departamentit t\u00eb Shtetit t\u00eb marrin n\u00eb konsiderat\u00eb vendosjen e sanksioneve ndaj disa biznesmen\u00ebve, p\u00ebrfshir\u00eb Dragomir Kariq, 71 vje\u00e7 dhe v\u00ebllan\u00eb e tij m\u00eb t\u00eb ri, Bogoljub Kariq, 67 vje\u00e7.<\/p>\n<p>Smith s\u00ebrish b\u00ebri thirrje p\u00ebr sanksione amerikane ndaj p\u00ebrkrah\u00ebsve t\u00eb Lukashenkas pasi autoritetet bjelloruse devijuan nj\u00eb avion pasagjer\u00ebsh t\u00eb nj\u00eb fluturimi Athin\u00eb-Vilnius dhe e detyruan at\u00eb t\u00eb ulet n\u00eb aeroportin e Minskut vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb arrestuar nj\u00eb gazetar dhe aktivist t\u00eb opozit\u00ebs dhe t\u00eb dashur\u00ebn e tij.<\/p>\n<p>&#8220;Pas k\u00ebtij incidenti t\u00eb sh\u00ebmtuar, ne duhet t\u00eb rrisim qart\u00eb numrin e njer\u00ebzve n\u00eb at\u00eb list\u00eb (t\u00eb sanksioneve)&#8221;, tha n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb, ligjv\u00ebn\u00ebsi Smith.<\/p>\n<p>&#8220;Shum\u00eb njer\u00ebz duhet t\u00eb ndiejn\u00eb pasojat e sanksioneve ekonomike&#8221;, tha ai.<\/p>\n<p>M\u00eb 24 maj, presidenti i SHBA-s\u00eb, Joe Biden tha se i k\u00ebrkoi administrat\u00ebs s\u00eb tij q\u00eb n\u00eb bashk\u00ebpunim me BE-n\u00eb dhe organizatat tjera, t\u00eb p\u00ebrgatisnin masat e duhura p\u00ebr ata q\u00eb jan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr incidentin.<\/p>\n<p>Para se t\u00eb ndodhte incidenti me aeroplanin, Shtetet e Bashkuara kishin filluar me sanksione ndaj Lukashenkas dhe mb\u00ebshtet\u00ebsve t\u00eb tij p\u00ebr shkak t\u00eb shtypjes s\u00eb protestuesve dhe opozit\u00ebs. Dhuna ka rezultuar me burgosjen e m\u00eb shum\u00eb se 400 personave dhe shkelje tjera t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut.<\/p>\n<p>Senator\u00ebt amerikan\u00eb paraqesin rezolut\u00eb p\u00ebr sanksionimin e zyrtar\u00ebve bjellorus\u00eb<br \/>\nShtetet e Bashkuara shpall\u00ebn dy raunde sanksionesh n\u00eb fund t\u00eb vitit 2020 kund\u00ebr gati 50 zyrtar\u00ebve dhe disa entiteteve qeveritare.<\/p>\n<p>N\u00eb muajin prill, Departamenti i Thesarit vendosi p\u00ebrs\u00ebri sanksione ndaj n\u00ebnt\u00eb kompanive shtet\u00ebrore bjelloruse, p\u00ebr t\u00eb cilat tha se &#8220;financojn\u00eb dhe mb\u00ebshtesin&#8221; qeverin\u00eb e Lukashenkas.<\/p>\n<p>Dragomir Kariq, n\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb, m\u00eb 7 maj, mohoi q\u00eb biznesi i tij familjar g\u00ebzon ndonj\u00eb trajtim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb Bjellorusi.<\/p>\n<p>Sipas tij, ky vend ka nj\u00eb ekonomi t\u00eb tregut dhe nj\u00eb konkurrenc\u00eb n\u00eb industrin\u00eb e nd\u00ebrtimit, pavar\u00ebsisht nj\u00eb bindjeje t\u00eb gjer\u00eb se Bjellorusia ruan elementet e nj\u00eb ekonomie t\u00eb kontrolluar t\u00eb stilit sovjetik.<\/p>\n<p>Lidhur me akuzat p\u00ebr lidhjet e tij me Lukashenkan, ai tha se ato mbase vijn\u00eb nga konkurrent\u00ebt e biznesit, me q\u00ebllimin q\u00eb t\u00eb d\u00ebmtojn\u00eb biznesin e tij.<\/p>\n<p>Ai thekson p\u00ebrvoj\u00ebn e gjat\u00eb t\u00eb familjes n\u00eb biznes dhe mohon se ka fituar kontrata t\u00eb reja n\u00eb Bjellorusi.<\/p>\n<p>Dragomir dhe Bogoljub Kariq jan\u00eb takuar me Lukashenkan. Ai i ka quajtur projektet e tyre &#8220;vepra t\u00eb mrekullueshme&#8221;.<\/p>\n<p>Vendosja e sanksioneve t\u00eb SHBA-s\u00eb kund\u00ebr v\u00ebllez\u00ebrve Kariq mund t&#8217;iu ngjall\u00eb atyre kujtime nga e kaluara.<\/p>\n<p><strong>\u201cKuleta\u201d t\u00eb Millosheviqit<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb vitet 1990 dhe n\u00eb fillim t\u00eb viteve 2000, Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian kishin vendosur sanksione ndaj Kariq\u00ebve p\u00ebr shkak t\u00eb supozimeve p\u00ebr lidhjet e tyre me Millosheviqin. Ish-presidenti jugosllav ishte gjykuar n\u00ebn akuzat p\u00ebr krime t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Gjykat\u00ebn e Hag\u00ebs, por vdiq n\u00eb qelin\u00eb e tij m\u00eb 2006.<\/p>\n<p>Pas r\u00ebnies s\u00eb komunizmit, familja Kariq doli n\u00eb pah si nj\u00eb nga familjet m\u00eb t\u00eb pasura n\u00eb Serbi.<\/p>\n<p>Kjo familje kishte n\u00eb pron\u00ebsi kompani nga industri t\u00eb ndryshme, p\u00ebrfshir\u00eb banka, kompani t\u00eb sigurimeve, pastaj n\u00eb sektor\u00ebt e prodhimtaris\u00eb, telekomunikacionit, media dhe pasuri t\u00eb paluajtshme. Pasuria e k\u00ebsaj familjeje vler\u00ebsohej n\u00eb miliarda dollar\u00eb.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, pasuria e tyre u reduktua si pasoj\u00eb e sanksioneve per\u00ebndimore dhe p\u00ebrmbysjes s\u00eb Millosheviqit n\u00eb vitin 2000.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2006, Bogoljub Kariq p\u00ebrfundimisht u arratis n\u00eb Rusi p\u00ebr t\u2019iu ikur akuzave t\u00eb korrupsionit, p\u00ebr t\u00eb cilat ai thoshte se jan\u00eb t\u00eb motivuara politikisht.<\/p>\n<p>Me vite t\u00eb t\u00ebra, v\u00ebllez\u00ebrit Kariq jan\u00eb munduar q\u00eb t\u00eb \u201cpastrojn\u00eb\u201d emrat e tyre n\u00eb Per\u00ebndim dhe t\u00eb marrin viza apo pasaporta.<\/p>\n<p>Ata kan\u00eb paguar avokat\u00eb, kompani dhe individ\u00eb me qindra mij\u00ebra dollar\u00eb p\u00ebr t\u00eb realizuar k\u00ebrkesat e tyre n\u00eb Uashington dhe Otava, kryeqytetin e Kanadas\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga p\u00ebrpjekjet e fundit t\u00eb familjes Kariq p\u00ebr t\u00eb rregulluar imazhin e tyre n\u00eb Uashington, ishte n\u00eb vitet 2009-2010 kur lobist\u00ebt e paguar i paraqisnin ata n\u00eb Uashington si persona \u201cpro-per\u00ebndimor\u201d q\u00eb mb\u00ebshtesin kapitalizmin dhe zhvillimin ekonomik dhe q\u00eb ishin kund\u00ebr t\u00eb asaj q\u00eb ata e quanin &#8220;shkelje kund\u00ebr demkracis\u00eb n\u00eb Beograd\u201d.<\/p>\n<p>Derisa lobist\u00ebt e tyre po shkonin v\u00ebrdall\u00eb Uashingtonit, v\u00ebllez\u00ebrit Kariq po afroheshin me Lukashenkan, nj\u00eb udh\u00ebheq\u00ebs autoritar p\u00ebr t\u00eb cilin, disa zyrtar\u00eb per\u00ebndimor\u00eb thon\u00eb se \u00ebsht\u00eb \u201cdiktatori i fundit n\u00eb Evrop\u00eb\u201d.<\/p>\n<p><strong>Pasurit\u00eb bjelloruse<\/strong><br \/>\nP\u00ebr shkak se biznesi i tyre ishte v\u00ebn\u00eb n\u00ebn trysni n\u00eb vitet 2000, v\u00ebller\u00ebzit Kariq filluan angazhimin p\u00ebr zgjerimin e biznesit t\u00eb tyre n\u00eb vendet e ish-Bashkimit Sovjetik.<\/p>\n<p>N\u00eb fakt ata ishin aktiv\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb rajon q\u00eb nga vitet 1980.<\/p>\n<p>Dragomir Kariq, i cili drejtoi bizneset e familjes n\u00eb Rusi, thuhet se ftoi Lukashenkan q\u00eb t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb nj\u00eb forum ekonomik n\u00eb Serbi n\u00eb mars t\u00eb vitit 2009 dhe e shoq\u00ebroi liderin bjellorus p\u00ebrgjat\u00eb dy mbr\u00ebmjeve.<\/p>\n<p>Q\u00eb nga ajo koh\u00eb, biznesi i pasurive t\u00eb patundshme t\u00eb v\u00ebllez\u00ebrve Kariq n\u00eb Bjellorusi ka sh\u00ebnuar rritje t\u00eb madhe, duke u b\u00ebr\u00eb qendra kryesore e perandoris\u00eb s\u00eb tyre t\u00eb biznesit.<\/p>\n<p>Lukashenka i ka shitur arm\u00eb Millosheviqit pavar\u00ebsisht nj\u00eb emborgoje t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara. Ai ishte i vetmi lider i huaj q\u00eb vizitoi Beogradin gjat\u00eb fushat\u00ebs 78-ditore t\u00eb bombardimeve t\u00eb NATO-s m\u00eb 1999.<\/p>\n<p>P\u00ebrmes nj\u00eb dekreti presidencial, ai u ka dh\u00ebn\u00eb v\u00ebllez\u00ebrve Kariq t\u00eb drejtat e projekteve kryesore t\u00eb pasurive t\u00eb patundshme.<\/p>\n<p>Valer Tsapkal \u00ebsht\u00eb biznesmen bjellorus dhe politikan i opozit\u00ebs, por q\u00eb tani jeton n\u00eb m\u00ebrgim. Ai m\u00eb par\u00eb ka sh\u00ebrbyer si ambasador n\u00eb Shtetet e Bashkuara.<\/p>\n<p>Sipas tij, v\u00ebller\u00ebzit Kariq, kan\u00eb trajtim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebrmes dh\u00ebnies s\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb projekteve. Dy deg\u00ebt e kompanis\u00eb Dana Holdings &#8211; Dana Astra dhe Emirates Blue Sky &#8211; fituan t\u00eb pakt\u00ebn 175 milion\u00eb dollar\u00eb p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb kat\u00ebrvje\u00e7are nga 2017 dhe 2020, sipas deklaratave t\u00eb tyre financiare bjelloruse.<\/p>\n<p>Presidenti i kompanis\u00eb Dana Holding, Vibor Muliq, i tha Radios Evropa e Lir\u00eb p\u00ebrmes nj\u00eb deklarate se kompania po kund\u00ebrshton sanksionet dhe se ka ngritur nj\u00eb ankes\u00eb n\u00eb K\u00ebshillin Evropian t\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n<p>&#8220;Nuk ka ndodhur asnj\u00ebher\u00eb n\u00eb historin\u00eb e sanksioneve q\u00eb nj\u00eb kompani t\u00eb p\u00ebrfshihej n\u00eb list\u00eb vet\u00ebm n\u00eb baz\u00eb t\u00eb disa artikujve plot\u00ebsisht t\u00eb par\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb mediave t\u00eb caktuara t\u00eb opozit\u00ebs\u201d, tha ai.<\/p>\n<p><strong>Pse BE-ja po e zgjedh nj\u00eb qasje t\u00eb kujdesshme ndaj Bjellorusis\u00eb?<\/strong><br \/>\nSipas tij, kompania Dana Holdings do t\u00eb vazhdoj\u00eb pun\u00ebn e saj n\u00eb projektin Minsk World dhe pret q\u00eb ta p\u00ebrfundoj\u00eb at\u00eb deri n\u00eb vitin 2024. Megjithat\u00eb, disa projekte n\u00eb BE jan\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb pritje derisa t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb vendim p\u00ebr ankes\u00ebn e kompanis\u00eb. Nd\u00ebrkoh\u00eb, t\u00eb pakt\u00ebn sipas dokumenteve, Kariq\u00ebt kan\u00eb dal\u00eb nga Bjellorusia.<\/p>\n<p>Pak para se t\u00eb shpalleshin sanksionet evropiane, pron\u00ebsia e kompanis\u00eb Dana Holdings, u transferua nga Kariq\u00ebt te nj\u00eb shtetas i Qipros, Marinos Stylianides. K\u00ebshtu b\u00ebhet e ditur nga ana e Projektit p\u00ebr Raportimin e Krimit t\u00eb Organizuar dhe Korrupsionit me baz\u00eb n\u00eb Bosnj\u00eb (OCCRP) dhe Belsat, nje medium me baz\u00eb n\u00eb Poloni, por q\u00eb p\u00ebrqendrohet ne raportime p\u00ebr Bjellorusin\u00eb.<\/p>\n<p>Deg\u00ebt e kompanis\u00eb Dana Holdings n\u00eb Bjellorusi gjithashtu kan\u00eb ndryshuar pron\u00ebsin\u00eb, raportuan OCCRP dhe Belsat. Por, Tsapkala nuk mendon se v\u00ebllez\u00ebrit Kariq do t\u00eb ndalojn\u00eb veprimtarin\u00eb n\u00eb Bjellorusi p\u00ebr shkak t\u00eb sanksioneve evropiane.<\/p>\n<p>&#8220;\u00cbsht\u00eb shum\u00eb e leht\u00eb t\u00eb largohesh nga Dana Holding dhe t\u00eb themelosh nj\u00eb kompani t\u00eb re, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00ebse Lukashenka e di se kush q\u00ebndron pas saj&#8221;, tha opozitari bjellorus, duke shtuar se n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb sanksionet t\u00eb vendosen ndaj vet\u00eb familjes Kariq.<\/p>\n<p><strong>Ngritja p\u00ebrrallore nga hiri komunist?<\/strong><br \/>\nKariq\u00ebt jan\u00eb nj\u00eb shembull pothuajse p\u00ebrrallor p\u00ebr pasurimin e madh n\u00eb fund t\u00eb shekullit t\u00eb 20-t\u00eb. Bogoljub dhe Dragomir Kariq, s\u00eb bashku me v\u00ebllez\u00ebrit e tyre t\u00eb tjer\u00eb Zoran dhe Sretan dhe motr\u00ebn Olivera, u rrit\u00ebn n\u00eb Kosov\u00eb, nj\u00eb nga rajonet m\u00eb t\u00eb varfra t\u00eb Jugosllavis\u00eb komuniste.<\/p>\n<p>Q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb ishin pjes\u00eb e nj\u00eb ansambli t\u00eb muzik\u00ebs popullore, q\u00eb performonin n\u00eb dasma dhe organizime tjera para se t\u00eb themelonin nj\u00eb kompani private n\u00eb fund t\u00eb viteve 1970, q\u00eb aktivitetin e saj e zhvillonte n\u00eb prodhimin e pajisjeve p\u00ebr ferma.<\/p>\n<p>M\u00eb 1988, Bogoljub Kariq i tha gazet\u00ebs New York Times se ka qen\u00eb vet\u00eb diktatori jugosllav, Josef Broz Tito, q\u00eb nd\u00ebrhyri politikisht p\u00ebr t\u00eb ndihmuar nism\u00ebn e tyre. Nj\u00eb dekad\u00eb m\u00eb von\u00eb, ai tha se ata kishin 20 milion\u00eb dollar\u00eb t\u00eb ardhura vjetore, p\u00ebr at\u00eb koh\u00eb, nj\u00eb shum\u00eb e jasht\u00ebzakonshme p\u00ebr nj\u00eb kompani private n\u00eb Evrop\u00ebn Lindore.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb kat\u00ebr dekadave t\u00eb ardhshme, rritja e biznesit t\u00eb tyre do t\u00eb shkonte krahas lidhjeve t\u00eb tyre politike.<\/p>\n<p>&#8220;Nuk ka asnj\u00eb m\u00ebdyshje se shkatht\u00ebsia e Kariq\u00ebve p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb nga element\u00ebt kryesor\u00eb t\u00eb suksesit n\u00eb biznes&#8221;, tha p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb, Biljana Joviq, nj\u00eb analiste p\u00ebr Ballkanin, me baz\u00eb n\u00eb Uashington.<\/p>\n<p>\u201cQ\u00eb nga fillimi, baza kryesore e k\u00ebtij suksesi ka qen\u00eb ofrimi i favoreve p\u00ebr politikan\u00eb, administrator\u00ebt lokal\u00eb dhe aparat\u00e7ik\u00ebt n\u00eb Kosov\u00eb, ku filloi biznesi i tyre, p\u00ebrmes Sllobodan Millosheviqit dhe, m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishmja, gruas s\u00eb tij. Pastaj deri te Partia P\u00ebrparimtare Serbe (kreu i s\u00eb cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb Aleksandar Vu\u00e7iq) dhe udh\u00ebheq\u00ebsit politik\u00eb t\u00eb vendeve t\u00eb-ish Bashkimit Sovjetik, ku ata zgjeruan veprimtarin\u00eb e tyre t\u00eb biznesit&#8221;, tha Joviq.<\/p>\n<p>\u201cKjo m\u00ebnyr\u00eb e funksionimit ka dh\u00ebn\u00eb fryte p\u00ebr kat\u00ebr dekada dhe nuk ka gjasa q\u00eb ajo t\u00eb braktiset\u201d, tha ajo.<\/p>\n<p>M\u00eb i riu nga v\u00ebller\u00ebzit, Bogoljub Kariq, drejtoi biznesin &#8211; i njohur si V\u00ebllez\u00ebrit Kariq &#8211; dhe pasi zhvilloi kontakte me zyrtar\u00eb qeveritar\u00eb, shum\u00eb shpejt e zgjeroi veprimtarin\u00eb n\u00eb Bashkimin Sovjetik para shembjes s\u00eb tij m\u00eb 1991. Ardhja n\u00eb pushtet e Millosheviqit dh\u00eb r\u00ebnia e komunizmit n\u00eb fund t\u00eb viteve 1980 si dhe shembja e ardhshme e komunizmit, hap\u00ebn mund\u00ebsin\u00eb q\u00eb kjo familje t\u00eb rris\u00eb pasurin\u00eb e saj.<\/p>\n<p>Sllavoljub Gjukiq m\u00eb 2001 kishte b\u00ebr\u00eb nj\u00eb biografi p\u00ebr \u00e7iftin Millosheviq-Markoviq, ku thuhej se Bogoljub Kariq, n\u00eb fillim kishte fituar besimin e Mira Markoviqit, gruas s\u00eb Sllobodan Millosheviqit, e cila konsiderohet se kishte shum\u00eb ndikim.<\/p>\n<p>Sipas Gjukiq, t\u00eb dy i lidhte pjes\u00ebrisht respekti q\u00eb kishin p\u00ebr Titon.<\/p>\n<p>Nd\u00ebr t\u00eb par\u00ebt q\u00eb siguruan lejen p\u00ebr hapjen e nj\u00eb banke private n\u00eb Jugosllavi m\u00eb 1994, ishin v\u00ebllez\u00ebrit Kariq.<\/p>\n<p>Gjukiq shkroi se Kariq\u00ebt nuk e kishin asnj\u00eb problem p\u00ebr t\u00eb siguruar vet kontrata t\u00eb vogla biznesi n\u00eb Serbi, por kontratat kryesore ata i p\u00ebrfituan p\u00ebrmes nd\u00ebrhyrjes s\u00eb qeveris\u00eb dhe Millosheviqit.<\/p>\n<p><strong>Sht\u00ebpi af\u00ebr Kongresit<\/strong><br \/>\nV\u00ebllez\u00ebrit Kariq, nga pasuria e tyre krijuan Fondacionin Kariq, p\u00ebrmes s\u00eb cilit themeluan nj\u00eb universitet privat n\u00eb Beograd dhe nj\u00eb ceremoni \u00e7mimesh vjetore.<\/p>\n<p>Kritik\u00ebt thon\u00eb se v\u00ebllez\u00ebrit Kariq e kan\u00eb p\u00ebrdorur bamir\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u2019u afruar me zyrtar\u00ebt dhe p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb favore.<\/p>\n<p>Ndarja e shp\u00ebrblimeve nga ata, sipas Joviq, ishte pjes\u00eb e nj\u00eb agjende m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb biznesit.<\/p>\n<p>Sikurse shum\u00eb familje tjera t\u00eb Evrop\u00ebs Lindore q\u00eb krijuan pasuri pas r\u00ebnies s\u00eb komunizmit, edhe Kariq\u00ebt b\u00ebn p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb q\u00ebndruar dhe krijuar legjitimitet n\u00eb vendet per\u00ebndimore p\u00ebrmes blerjes s\u00eb sht\u00ebpive t\u00eb shtrenjta n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar dhe Kanada. Pastaj, me k\u00ebrkesa p\u00ebr shtet\u00ebsi, si dhe duke u shoq\u00ebruar m\u00eb shtresa t\u00eb larta dhe duke regjistruar kompani, p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00eb n\u00eb Florida t\u00eb SHBA-s\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb fillim t\u00eb viteve 1990 ndaj Kariq\u00ebve u vendos\u00ebn p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb sanksione p\u00ebr shkak t\u00eb lidhjeve t\u00eb tyre me Millosheviqin. Pasurit\u00eb e tyre n\u00eb Per\u00ebndim u ngrin dhe n\u00eb at\u00eb koh\u00eb Shtetet e Bashkuara p\u00ebrmes k\u00ebtyre sanksioneve, u munduan t\u00eb b\u00ebnin presion mbi qeverin\u00eb jugosllave q\u00eb t&#8217;i jepte fund luft\u00ebs n\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb.<\/p>\n<p>M\u00eb 1995 dhe 1996, Kariq\u00ebt paguan lobist\u00eb n\u00eb Uashington p\u00ebr t\u00eb organizuar takime me zyrtar\u00eb nga administrata e ish- presidentit amerikan, Bill Clinton dhe n\u00eb Kongres p\u00ebr t\u00eb diskutuar paqen, heqjen e sanksioneve, zhbllokimin e fondeve t\u00eb tyre dhe promovimin e demokracis\u00eb.<\/p>\n<p>Bogoljub Kariq madje kishte dalur me iden\u00eb q\u00eb t\u00eb vizitoj\u00eb Shtetet e Bashkuara s\u00eb bashku me Mira Markoviqin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kompania Dana Holding, e cila merret me zbatimin e k\u00ebtij projekti, e p\u00ebrshkruan at\u00eb si nj\u00eb &#8220;qytet brenda nj\u00eb qyteti&#8221;. Kompania e vler\u00ebson si nj\u00eb nga projektet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb pasurive t\u00eb patundshme n\u00eb Evrop\u00eb. Ky \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb nga projektet q\u00eb Bjellorusia ia ka dh\u00ebn\u00eb kompanis\u00eb Dana Honlding. Qendra e kompanis\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":28704,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28701"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28701"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28701\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28704"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28701"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28701"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28701"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}