{"id":28145,"date":"2022-11-04T09:27:33","date_gmt":"2022-11-04T09:27:33","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=28145"},"modified":"2022-11-04T09:27:33","modified_gmt":"2022-11-04T09:27:33","slug":"pse-po-arratisen-shqiptaret","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2022\/11\/04\/pse-po-arratisen-shqiptaret\/","title":{"rendered":"Pse po arratisen shqiptar\u00ebt?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga\u00a0Gjergj EREBARA<\/strong><\/p>\n<p><strong>Nj\u00eb vend i vog\u00ebl si Shqip\u00ebria, pas tre dekadash emigrimi t\u00eb vazhduesh\u00ebm, vijon t\u00eb p\u00ebrb\u00ebj\u00eb lajm p\u00ebr nga numri i t\u00eb rinjve t\u00eb gatsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb rrezikuar jet\u00ebn, k\u00ebsaj here jo n\u00eb Adriatik, por n\u00eb La Mansh, p\u00ebr t\u00eb arritur n\u00eb Britani. Kryeministri nuk ka pse t\u00eb shkoj\u00eb pas n\u00eb histori p\u00ebr t\u00eb kuptuar se kultura e drog\u00ebs dhe e krimit si \u00e7el\u00ebsi i suksesit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fenomen i koh\u00ebs son\u00eb, ku ai vet\u00eb ka nj\u00eb kontribut aspak t\u00eb vog\u00ebl.<\/strong><\/p>\n<p>Kryeministri Edi Rama tentoi t\u2019ia hedh\u00eb fajin \u201cperandorive\u201d t\u00eb s\u00eb shkuar\u00ebs p\u00ebr dallg\u00ebn e re t\u00eb emigrimit t\u00eb shqiptar\u00ebve drejt Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar, duke e cil\u00ebsuar Shqip\u00ebrin\u00eb si nj\u00eb \u201cviktim\u00eb prej nj\u00eb kohe t\u00eb gjat\u00eb t\u00eb perandorive\u201d, pa harruar t\u00eb thot\u00eb se shqiptar\u00ebt vet\u00eb nuk e kan\u00eb pasur kurr\u00eb nj\u00eb t\u00eb till\u00eb.<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrqasje fyese ndaj problemit aktual. Nj\u00eb i ri i lindur, fjala vjen, n\u00eb vitin 2000, tenton t\u00eb arratiset nga Shqip\u00ebria n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn m\u00eb t\u00eb d\u00ebshp\u00ebruar t\u00eb mundshme n\u00eb vitin 2022. Kjo v\u00ebshtir\u00eb se ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me faktin se Perandoria Romake ekzistoi mbi dy mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb dhe as se Perandoria Osmane ekzistoi deri m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb shekull m\u00eb par\u00eb. Dhe shqiptar\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt hyjn\u00eb n\u00eb kategorin\u00eb e 95% t\u00eb popujve t\u00eb bot\u00ebs q\u00eb nuk kan\u00eb pasur ndonj\u00ebher\u00eb ndonj\u00eb perandori, v\u00ebshtir\u00eb se mund t\u00eb justifikojn\u00eb gomonet e La Manshit me ndonj\u00eb tragjedi t\u00eb ndodhur shekuj m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Bota n\u00eb fakt ka krijuar shum\u00eb teori p\u00ebr t\u00eb shpjeguar migracionin. Disa mb\u00ebshteten n\u00eb t\u00eb dh\u00ebna moderne statistikore, disa t\u00eb tjera n\u00eb vrojtime t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta. P\u00ebr shembull, n\u00eb vitin 1992, pas r\u00ebnies s\u00eb komunizmit n\u00eb Evrop\u00ebn Lindore, nj\u00eb zyr\u00eb e Organizat\u00ebs s\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara b\u00ebri nj\u00eb p\u00ebrmbledhje t\u00eb teorive kryesore q\u00eb p\u00ebrpiqen t\u00eb shpjegojn\u00eb migrimin, ku natyrsh\u00ebm, teoria q\u00eb nj\u00eb vend ka qen\u00eb dikur \u201cviktim\u00eb\u201d e nj\u00eb perandorie, nuk b\u00ebn pjes\u00eb. Gjithsesi, po jap nj\u00eb p\u00ebrmbledhje p\u00ebr t\u00eb kuptuar se n\u00eb \u00e7far\u00eb kategorie mund t\u00eb futet emigrimi shqiptar:<\/p>\n<p>Pabarazia n\u00eb t\u00eb ardhura. Teoria thot\u00eb se n\u00ebse n\u00eb nj\u00eb vend paga \u00ebsht\u00eb 1 lek dhe n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr, 10 lek\u00eb, at\u00ebher\u00eb nj\u00eb num\u00ebr njer\u00ebzisht do t\u00eb zhvendosen nga vendi i varf\u00ebr te vendi i pasur, sepse diferenca n\u00eb t\u00eb ardhura mbulon kostot, t\u00eb tilla si kostoja e udh\u00ebtimit dhe kostoja e banimit n\u00eb vendin ku emigron. Kjo \u00ebsht\u00eb pjes\u00ebrisht e v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb rastin e Shqip\u00ebris\u00eb. Diferenca n\u00eb t\u00eb ardhura reale mes Shqip\u00ebris\u00eb dhe Bashkimit Evropian ka qen\u00eb nj\u00eb me dhjet\u00eb nj\u00ebzet vjet m\u00eb par\u00eb, nd\u00ebrsa tani \u00ebsht\u00eb nj\u00eb me tre.<\/p>\n<p>Siguria shoq\u00ebrore.\u00a0Teoria thot\u00eb se nj\u00eb familje q\u00eb jeton n\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb varf\u00ebr, e ka t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb p\u00ebrballoj\u00eb nj\u00eb kriz\u00eb, fjala vjen nj\u00eb s\u00ebmundje t\u00eb papritur, me t\u00eb ardhurat e pak\u00ebta q\u00eb ka n\u00eb dispozicion dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye vendos q\u00eb nj\u00eb prej an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb familjes, p.sh., nj\u00eb prej djemve, ta d\u00ebrgoj\u00eb n\u00eb emigrim. Psh., edhe sot n\u00eb Kosov\u00eb mund t\u00eb d\u00ebgjosh her\u00eb pas here shprehjen e koh\u00ebs s\u00eb ish-Jugosllavis\u00eb, e cila thot\u00eb se familja ka nevoj\u00eb p\u00ebr tre djem, ku nj\u00ebri duhet t\u00eb d\u00ebrgohet p\u00ebr pun\u00eb n\u00eb Zvic\u00ebr apo n\u00eb Gjermani apo n\u00eb ndonj\u00eb vend tjet\u00ebr t\u00eb pasur, tjetri duhet t\u00eb punoj\u00eb tok\u00ebn n\u00eb sht\u00ebpi, nd\u00ebrsa i treti i p\u00ebrket Flamurit, pra atdheut.<\/p>\n<p>Emigrim kulturor.\u00a0N\u00ebse jeton n\u00eb nj\u00eb zon\u00eb rurale, ka gjasa q\u00eb kushtet e jetes\u00ebs, sado t\u00eb mjaftueshme q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb jen\u00eb, nuk t\u00eb ngopin nga pik\u00ebpamja sociale. Nj\u00eb i ri nuk jeton dot vet\u00ebm me buk\u00eb, zakonisht k\u00ebrkon t\u00eb shijoj\u00eb jet\u00ebn dhe jeta shijohet n\u00eb nj\u00eb metropol t\u00eb madh. Rrjedhimisht, ai emigron. Nuk \u00ebsht\u00eb e tep\u00ebrt t\u00eb thuhet se nj\u00eb pjes\u00eb e emigrimit shkaktohet nga kultura televizive e transmetuar nga vendet e zhvilluara dhe jo nga problemet ekonomike.<\/p>\n<p>Emigrim politik.\u00a0Teoria nd\u00ebrkomb\u00ebtare thot\u00eb se t\u00eb ikurit nga Shqip\u00ebria nuk p\u00ebrb\u00ebn argument p\u00ebr strehim politik, p\u00ebr shkak se Shqip\u00ebria nuk t\u00eb persekuton drejtp\u00ebrs\u00ebdrejti, si n\u00eb koh\u00ebn e komunizmit. Por p\u00ebrtej asaj q\u00eb ligji nd\u00ebrkomb\u00ebtar cil\u00ebson si emigrim politik, n\u00ebse qyteti yt kontrollohet nga krimi i organizuar, \u00ebsht\u00eb normale q\u00eb t\u00eb ik\u00ebsh prej tij dhe kjo nuk t\u00eb b\u00ebn m\u00eb pak emigrant politik se sa emigranti politik q\u00eb cil\u00ebsohet si i till\u00eb nga ligji nd\u00ebrkomb\u00ebtar.<\/p>\n<p>Pirateria.\u00a0Sulmi i shqiptar\u00ebve ndaj Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar ngjan shum\u00eb me piraterin\u00eb. Kudo n\u00eb Shqip\u00ebri d\u00ebgjon p\u00ebr njer\u00ebz q\u00eb ikin n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar me q\u00ebllim t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb p\u00ebr t\u00eb punuar n\u00eb \u201csht\u00ebpit\u00eb e barit\u201d, pra n\u00eb industrin\u00eb e drog\u00ebs. Atje mund t\u00eb b\u00ebhen parat\u00eb q\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri jan\u00eb t\u00eb paarritshme. Kryeministri nuk ka pse t\u00eb shkoj\u00eb pas n\u00eb histori p\u00ebr t\u00eb kuptuar se kultura e drog\u00ebs dhe e krimit si \u00e7el\u00ebsi i suksesit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fenomen i koh\u00ebs son\u00eb, ku ai vet\u00eb ka nj\u00eb kontribut aspak t\u00eb vog\u00ebl. Ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me kanabizimin e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb vitet 2014-2015 e 2016 si dhe me pushtimin e vendit nga krimi. Rama mund ta ket\u00eb t\u00eb leht\u00eb ta mohoj\u00eb me autoparlantin e vet t\u00eb madh at\u00eb q\u00eb shqiptar\u00ebt n\u00eb fakt e shohin me syt\u00eb e tyre. Pallate q\u00eb mbijn\u00eb nga asgj\u00ebja, biznesmen\u00eb q\u00eb shfaqen nga asgj\u00ebja, apartamente q\u00eb kushtojn\u00eb aq para sa asnj\u00eb qytetar normal nuk arrin t\u2019i konceptoj\u00eb si t\u00eb mundura p\u00ebr t\u2019i bler\u00eb me t\u00eb ardhurat nga rroga. E n\u00ebse vendi vijon t\u00eb sundohet n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, normalisht q\u00eb njer\u00ebzit do t\u00eb shohin sht\u00ebpit\u00eb e barit si zgjidhja e vetme praktike dhe fare kollaj brenda moralit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb, si \u00e7el\u00ebsi i suksesit.<\/p>\n<p>Niccolo Machiavelli jetoi n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur hipotezat nxirreshin nga v\u00ebzhgime t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta mbi historin\u00eb. Teoria e tij se pse njer\u00ebzit migrojn\u00eb, lidhet me faktin q\u00eb nj\u00eb vend mund t\u00eb ket\u00eb mang\u00ebsi burimesh dhe pjellori t\u00eb lart\u00eb. Por, thot\u00eb ai, emigrimi shkaktohet edhe nga princi i keq. \u201cAi\u201d, thot\u00eb Machiavelli, \u201cdo ta shoh\u00eb detin p\u00ebrplot me m\u00ebrgimtar\u00eb, bregdetin, p\u00ebrplot me gjak\u201d.\/BIRN\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga\u00a0Gjergj EREBARA Nj\u00eb vend i vog\u00ebl si Shqip\u00ebria, pas tre dekadash emigrimi t\u00eb vazhduesh\u00ebm, vijon t\u00eb p\u00ebrb\u00ebj\u00eb lajm p\u00ebr nga numri i t\u00eb rinjve t\u00eb gatsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb rrezikuar jet\u00ebn, k\u00ebsaj here jo n\u00eb Adriatik, por n\u00eb La Mansh, p\u00ebr t\u00eb arritur n\u00eb Britani. Kryeministri nuk ka pse t\u00eb shkoj\u00eb pas n\u00eb histori p\u00ebr t\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":28098,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28145"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28145"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28145\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28098"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28145"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28145"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28145"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}