{"id":25268,"date":"2022-10-05T17:56:12","date_gmt":"2022-10-05T17:56:12","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=25268"},"modified":"2022-10-05T18:04:22","modified_gmt":"2022-10-05T18:04:22","slug":"mjekja-mirela-tabaku-varferia-ekonomike-i-frenon-grate-te-shkojne-te-mjeku-te-diagnostikohen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2022\/10\/05\/mjekja-mirela-tabaku-varferia-ekonomike-i-frenon-grate-te-shkojne-te-mjeku-te-diagnostikohen\/","title":{"rendered":"Mjekja Mirela Tabaku: Varf\u00ebria ekonomike i frenon grat\u00eb t\u00eb shkojn\u00eb te mjeku t\u00eb diagnostikohen"},"content":{"rendered":"<p>TAKIMI ME GRAT\u00cb E LDG N\u00cb ELBASAN, FJALA E MJEKES MIRELA TABAKU<\/p>\n<p>Kanceri gjirit \u00ebsht\u00eb lloji m\u00eb i shpesht\u00eb i kancerit q\u00eb prek femrat n\u00eb shkalle globale. Sipas OBSH gjat\u00eb 2020 jan\u00eb diagnostikuar me kancer gjiri 2.26 milion\u00eb raste t\u00eb reja dhe jan\u00eb referuar 685.000 vdekje prej tij.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2021, u diagnostikuan 714 femra me kancer t\u00eb gjirit (ose -51 raste p\u00ebr 100,000 femra) n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin me nj\u00eb rritje prej 3% krahasuar me vitin 2015. Fatkeq\u00ebsisht vdekjet gjate periudh\u00ebs n\u00eb fjal\u00eb kan\u00eb qen\u00eb 225 (-16 raste p\u00ebr 100,000 femra) N\u00eb vendin ton\u00eb jan\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 5,000 gra q\u00eb jetojn\u00eb me kancer gjiri. Mosha mediane e rasteve t\u00eb reja n\u00eb momentin e diagnostikimit \u00ebsht\u00eb rritur me 3.5% n\u00eb 7 vitet e fundit.<\/p>\n<p>P\u00ebrtej k\u00ebtyre shifrave serioze kanceri i gjirit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb s\u00ebmundje q\u00eb vret m\u00eb shum\u00eb shpirtin e gruas q\u00eb e ka k\u00ebt\u00eb s\u00ebmundje, vret shpirtin dhe zemr\u00ebn e t\u00eb af\u00ebrmve t\u00eb saj, dhe n\u00eb kushtet e Shqip\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb shkat\u00ebrrimtare p\u00ebr ekonomin\u00eb e familjare. \u00c7do rast i kancerit t\u00eb gjirit nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb diagnoz\u00eb, por \u00ebsht\u00eb nj\u00eb histori guximi dhe heroizmi dhe e dhimbshme nj\u00ebkoh\u00ebsisht.<\/p>\n<p>\u00c7do grua vuan shqet\u00ebsimet e s\u00ebmundjes, por mbi t\u00eb gjitha lufton q\u00eb ti fsheh\u00eb ato, t\u00eb d\u00ebshp\u00ebroj\u00eb sa me pak f\u00ebmij\u00ebt q\u00eb e shohin n\u00eb drit\u00eb t\u00eb syve, bashk\u00ebshortin, prind\u00ebrit, dhe t\u00eb af\u00ebrmit e saj.<\/p>\n<p>Fatmir\u00ebsisht \u00ebsht\u00eb par\u00eb se vdekshm\u00ebria nga kanceri zvog\u00eblohet kur rastet zbulohen dhe trajtohen her\u00ebt. Ekzistojn\u00eb dy komponent\u00eb t\u00eb zbulimit t\u00eb hersh\u00ebm:) diagnostikimi i hersh\u00ebm dhe depistimi rregullt. Nga ana tjet\u00ebr pacient\u00ebt me kancer t\u00eb gjirit kan\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb m\u00ebdha q\u00eb t\u00eb kurohen, kur zbulohen her\u00ebt dhe trajtohen sipas praktikave m\u00eb t\u00eb mira. Nj\u00eb element i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb strategjin\u00eb p\u00ebr kancerin e gjirit \u00ebsht\u00eb dhe kujdesi paliativ pik\u00ebrisht: p\u00ebr t\u00eb leht\u00ebsuar, simptomat dhe vuajtjet e shkaktuara nga kanceri dhe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar cil\u00ebsin\u00eb e jet\u00ebs s\u00eb pacient\u00ebve ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb stadet e avancuara dhe familjeve t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>M\u00eb shum\u00eb se kushdo nj\u00eb paciente me kancer gjiri ka nevoj\u00eb p\u00ebr vepra dhe jo fjal\u00eb. Ka nevoj\u00eb q\u00eb t\u00eb shkoj\u00eb te mjeku dhe t\u00eb mos pres\u00eb me or\u00eb t\u00eb dera (kjo jo p\u00ebr faj t\u00eb mjekut po p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn si \u00ebsht\u00eb organizuar).<\/p>\n<p>Ka nevoj\u00eb q\u00eb t\u00eb b\u00ebj\u00eb analizat e p\u00ebrgjithshme dhe ato specifike p\u00ebr s\u00ebmundjen sipas protokollit. Ka nevoj\u00eb q\u00eb p\u00ebrgjigjet e analizave dhe interpretimin e mamografis\u00eb ta marr\u00eb sa m\u00eb shpejt.<\/p>\n<p>\u00c7do grua, paciente ka nevoj\u00eb ta marr\u00eb mjekimin t\u00eb plote dhe jo t\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00ebrisht dhe natyrisht sipas afateve te caktuara. Ta marr\u00eb k\u00ebt\u00eb mjekim n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb njer\u00ebzore dhe n\u00eb mjedise t\u00eb denja. Ka nevoj\u00eb q\u00eb kudo t\u00eb shkoje brenda sistemit sh\u00ebndet\u00ebsor publik t\u00eb mos ndjehet e depersonalizuar dhe ka nevoje q\u00eb k\u00ebt\u00eb asistenc\u00eb ta ket\u00eb n\u00eb \u00e7do spital e jo vet\u00ebm n\u00eb at\u00eb qendror e rajonal t\u00eb qyteteve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>50 % vuajn\u00eb nga ankthi pas mjekimit afro 30% vuajn\u00eb nga depresioni. Statistika bot\u00ebrore, po te ne a ka sh\u00ebrbime q\u00eb mund ti gjenden grave? Ka nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb ndjekje multidisiplinare afatgjat\u00eb.<\/p>\n<p>Sot mendoj se: grat\u00eb jan\u00eb gjithmon\u00eb e m\u00eb t\u00eb sensibilizuara p\u00ebr kancerin e gjirit, por \u00e7do grua duhet t\u00eb b\u00ebj\u00eb kujdes p\u00ebr veten p\u00ebr vajz\u00ebn, motr\u00ebn e shoqen. Duhet t\u00eb b\u00ebj\u00eb kujdes kur ka nj\u00eb histori familjare p\u00ebr kancerin e gjirit. Duhet t\u00eb luftoje frik\u00ebn p\u00ebr t\u00eb shkuar te mjeku, t\u00eb konsultohet ekzaminohet.<\/p>\n<p>Sot mendoj se: mjek\u00ebt tan\u00eb jan\u00eb specialist\u00eb shum\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb fush\u00ebs, por sistemi i kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor \u00ebsht\u00eb i cop\u00ebtuar. Ka m\u00eb shum\u00eb burokracira ka munges\u00eb t\u00eb koordinimit n\u00eb nivel rajonal e qendror, ka mungesa t\u00eb specialist\u00ebve n\u00eb numrin e duhur, kjo nga nj\u00eb planifikim jo korrekt, ka mungesat n\u00eb laborator\u00eb dhe ekzaminime shum\u00eb specifike mbi t\u00eb cilat mjek\u00ebt mb\u00ebshtet\u00ebn p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb protokollet e trajtimit dhe ndjekjes sipas rastit dhe trajtime bashk\u00ebkohore n\u00eb sistemin publik (imunohistokimia dhe corbiopsia n\u00eb QSUT).<\/p>\n<p>Mungon ende Qendra Komb\u00ebtare e Referenc\u00ebs, ajo \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm n\u00eb let\u00ebr \u00e7mimet shum\u00eb t\u00eb shtrenjta te privati dhe sistemi i sigurimeve duhet t\u00eb zgjeroj\u00eb gam\u00ebn e mbrojtjes t\u00eb pacienteve dhe nevojave t\u00eb tyre q\u00eb i l\u00eb t\u00eb pambrojtura (nuk rimbursohen paruket apo protezat).<\/p>\n<p>Duhet t\u00eb ket\u00eb mbules\u00eb sa m\u00eb t\u00eb plot\u00eb n\u00eb gjith\u00eb vendin t\u00eb depistimit, mund\u00ebsive diagnostike, dhe trajtimit. Duhet t\u00eb ket\u00eb mb\u00ebshtetje e vazhdueshme dhe konkrete p\u00ebr kualifikime t\u00eb reja dhe t\u00eb vijueshme p\u00ebr personelin mjek\u00ebsor (mjek\u00eb, radiolog\u00eb, teknicien\u00eb, informatik etj), n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb nivelet e sh\u00ebrbimit sh\u00ebndet\u00ebsor.<\/p>\n<p>Duhet q\u00eb paketa e Programit Komb\u00ebtar t\u00eb Depistimit t\u00eb kancerit t\u00eb gjirit t\u00eb aplikohet jo vet\u00ebm nj\u00eb her\u00eb, por n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb sistematike dhe n\u00eb skajet me fundore t\u00eb vendit. por kujdesi nuk mbetet veten n\u00eb nivel t\u00eb sistemit sh\u00ebndet\u00ebsor. Varf\u00ebria ekonomike i frenon grat\u00eb t\u00eb shkojn\u00eb te mjeku t\u00eb diagnostikohen dhe varf\u00ebria ekonomike pamund\u00ebson mjekimin n\u00eb shum\u00eb raste.<br \/>\nKy muaj m\u00eb shum\u00eb se sensibilizim e grave duhet t\u00eb beje sensibilizimin e qeveritar\u00ebve jo vet\u00ebm p\u00ebr shfaqjen e radh\u00ebs jo vet\u00ebm p\u00ebr kancerin e gjirit, por p\u00ebr gjith\u00eb s\u00ebmundjet tumorale n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi.<\/p>\n<p>Ky muaj \u00ebsht\u00eb nj\u00eb thirrje p\u00ebr grat\u00eb q\u00eb duke shkundur k\u00ebt\u00eb qeveri kan\u00eb b\u00ebr\u00eb kan\u00eb b\u00ebr\u00eb di\u00e7ka p\u00ebr veten dhe f\u00ebmij\u00ebt e t\u00eb ardhmen e tyre.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-25269\" src=\"https:\/\/foltore.al\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/elba-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/foltore.al\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/elba-300x200.jpg 300w, https:\/\/foltore.al\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/elba-768x512.jpg 768w, https:\/\/foltore.al\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/elba.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>TAKIMI ME GRAT\u00cb E LDG N\u00cb ELBASAN, FJALA E MJEKES MIRELA TABAKU Kanceri gjirit \u00ebsht\u00eb lloji m\u00eb i shpesht\u00eb i kancerit q\u00eb prek femrat n\u00eb shkalle globale. Sipas OBSH gjat\u00eb 2020 jan\u00eb diagnostikuar me kancer gjiri 2.26 milion\u00eb raste t\u00eb reja dhe jan\u00eb referuar 685.000 vdekje prej tij. N\u00eb vitin 2021, u diagnostikuan 714 femra &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":25272,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[40],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25268"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25268"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25268\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25272"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25268"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25268"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25268"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}