{"id":23132,"date":"2022-09-12T09:22:28","date_gmt":"2022-09-12T09:22:28","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=23132"},"modified":"2022-09-12T09:22:28","modified_gmt":"2022-09-12T09:22:28","slug":"thellesi-e-gjelber","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2022\/09\/12\/thellesi-e-gjelber\/","title":{"rendered":"Thell\u00ebsi e gjelb\u00ebr"},"content":{"rendered":"<p class=\"yiv9600646509MsoNormal\"><strong>\u201cQysh kur ministria p\u00ebr Promovimin e Virtuteve Ekologjike dhe Represionin e Veseve?\u201d. Intervist\u00eb me filozofin Yves Roucaute.<\/strong><\/p>\n<p class=\"yiv9600646509MsoNormal\">\u201cTranzicioni ekologjik\u201d n\u00eb Gjermani rrezikon q\u00eb t\u00eb mos i mbijetoj\u00eb dimrit t\u00eb ardhsh\u00ebm. N\u00eb Gjermani jan\u00eb n\u00eb kriz\u00eb edhe furrat kremator\u00eb, p\u00ebrdoret druri, radiator\u00ebt me benzin\u00eb dhe lahet m\u00eb pak, monumentet e qyteteve jan\u00eb n\u00eb err\u00ebsir\u00eb, pishinat m\u00eb t\u00eb ftohta dhe industrit\u00eb af\u00ebr kolapsit&#8230; Svend-J\u00f6rk Sobolewski, presidenti konsorciumit t\u00eb kremimit, ka pohuar se n\u00eb rast racionimi, sektori duhet t\u00eb ket\u00eb prioritetin, pasi pa gaz pjesa m\u00eb e madhe e kremator\u00ebve nuk mund t\u00eb funksionoj\u00eb. \u201cNuk mund ta ndal\u00ebsh vdekjen\u201d, ka th\u00ebn\u00eb Sobolewski. Nga 1 milion njer\u00ebzit q\u00eb vdesin \u00e7do vit n\u00eb Gjermani, \u00be e tyre kremohen. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat or\u00eb qyteti i Lajpsigut fikte dritat n\u00eb 240 nd\u00ebrtesa, sheshe, ura dhe pasqyra uji. N\u00eb Berlin, monumente si Kolona e Fitores, katedralja dhe k\u00ebshtjella e Charlottenburg nuk ndri\u00e7ohen m\u00eb. Termoventilator\u00ebt dhe radiator\u00ebt me motor jan\u00eb n\u00eb kulmin e bumit t\u00eb shitjeve n\u00eb Gjermani. T\u00eb z\u00ebvend\u00ebsuara nga gazi natyror, do t\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar dimrin. \u201cBild am Sonntag\u201d p\u00ebrcjell se ekonomisti i Deutsche Bank, Eric Heymann, ka th\u00ebn\u00eb se familjet do t\u00eb presin shum\u00eb dru k\u00ebt\u00eb dim\u00ebr. 16% e kompanive gjermane e ka reduktuar prodhimin apo nd\u00ebrprer\u00eb pjes\u00ebrisht aktivitetin p\u00ebr shkak t\u00eb rritjes s\u00eb \u00e7mimeve t\u00eb energjis\u00eb. Kjo ndihmon t\u00eb shpjegohet se pse muajin e kaluar Gjermania \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb vendi i par\u00eb q\u00eb ka ngritur alarmin mbi furnizimet me gazin n\u00eb \u201cnivel alarmi\u201d.<\/p>\n<p class=\"yiv9600646509MsoNormal\">Si kemi arritur? \u201cZjarrv\u00ebn\u00ebsit e gjelb\u00ebr kan\u00eb arritur ta nxjerrin Gjermanin\u00eb nga b\u00ebrthamorja n\u00eb em\u00ebr t\u00eb Gaias, gj\u00eb q\u00eb e ka shtr\u00ebnguar nga 2021 t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb gaz n\u00eb Rusi, nj\u00eb situat\u00eb e b\u00ebr\u00eb e pamb\u00ebshtetshme dhe t\u00eb rilan\u00e7oj\u00eb industrit\u00eb e saj t\u00eb qymyrit\u201d, thot\u00eb p\u00ebr \u201cIl Foglio\u201d Yves Roucaute. \u201cE kan\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb varur p\u00ebr 65% nga Rusia. Kudo ku p\u00ebrhapet vala obskurantiste e gjelb\u00ebr, demokracit\u00eb jan\u00eb t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnuara. \u00cbsht\u00eb kolona e pest\u00eb q\u00eb minon vlerat e saj humaniste dhe shtytjen e saj ndaj rritjes. Ja pse sot \u00ebsht\u00eb armiku kryesor n\u00eb fush\u00ebn e liris\u00eb\u201d.<\/p>\n<p class=\"yiv9600646509MsoNormal\">Megjithat\u00eb, \u201cEuropa do t\u00eb duhet t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb dit\u00eb p\u00ebrkujtuese p\u00ebr viktimat e ndryshimit klimaterik\u201d, ka pohuar kreu i Green Deal t\u00eb Bashkimit Europian, Frans Timmermans. Nj\u00eb propozim q\u00eb duket i dal\u00eb nga \u201cObskurantizmi i gjelb\u00ebr\u201d, libri i ri i Roucaute. N\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr ikonoklast filozofi \u00e7monton nj\u00eb e nga nj\u00eb idet\u00eb false t\u00eb ekologjis\u00eb nd\u00ebshkuese. Epistemiologu i Universitetit t\u00eb Parisit Nanterre, Roucaute tregon se perandori i gjelb\u00ebr \u00ebsht\u00eb lakuriq.<\/p>\n<p class=\"yiv9600646509MsoNormal\">\u201cObkurantizmit t\u00eb gjelb\u00ebr, procesit hetues kund\u00ebr njer\u00ebzimit dhe kultit t\u00eb tij animistik t\u00eb planetit, kund\u00ebrvihen n\u00eb fakt me shkencat, historin\u00eb e planetit dhe t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn e gjendjes njer\u00ebzore\u201d, thot\u00eb Roucaute p\u00ebr \u201cIl Foglio\u201d. \u201cIshte e nevojshme t\u00eb mbrohej nj\u00eb ekologji humaniste, shkencore dhe e g\u00ebzuar, q\u00eb v\u00eb n\u00eb qend\u00ebr humanizmin. Gjith\u00e7ka ka pasur fillim me humbjen e mendimit. P\u00ebrball\u00eb val\u00ebs ideologjike q\u00eb e ka \u00e7uar n\u00eb kultin obskurantist t\u00eb planetit, fusha e liris\u00eb dhe e Iluminizmit ka humbur betej\u00ebn e ideve. I ka l\u00ebn\u00eb nj\u00eb armat\u00eb demagog\u00ebsh ta shfryt\u00ebzojn\u00eb boshll\u00ebkun shpirt\u00ebror e l\u00ebn\u00eb pas r\u00ebnies s\u00eb Murit t\u00eb Berlinit p\u00ebr ta vendosur dominimin e tij mbi mendjet m\u00eb t\u00eb brishta. Ka imponuar mitin e nj\u00eb N\u00ebne Tok\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb cil\u00ebs do t\u2019i b\u00ebheshin prift\u00ebrinjt\u00eb dhe se do t\u00eb kishte qen\u00eb e nevojshme t\u00eb shp\u00ebtohej nga nj\u00eb humaniz\u00ebm i katandisur t\u00eb ishte nj\u00eb n\u00ebnsistem i planetit, fajtor q\u00eb e kishte shkat\u00ebrruar pse kishte pranuar nj\u00eb \u201cmodel per\u00ebndimor\u201d zhvillimi, dometh\u00ebn\u00eb kapitalist, t\u00eb bazuar mbi gar\u00ebn e rritjes dhe me shoq\u00ebrin\u00eb e konsumit, mbi k\u00eblrkimin e fitimit dhe t\u00eb liberalizmit, antropocentrizmit dhe individualizmit. Kemi mundur t\u00eb shikojm\u00eb k\u00ebshtu konvergjimin e kohortave t\u00eb armiqve t\u00eb demokracive liberale, nga t\u00eb Gjelb\u00ebrit e s\u00eb ashtuquajtur\u00ebs ekologji e \u201cthell\u00eb\u201d tek ish marksist\u00ebt e ricikluar n\u00eb ekologji, t\u00eb rrethuar nga pak t\u00eb ashtuquajtur studiues t\u00eb ideologjizuar, si\u00e7 dinin t\u00eb b\u00ebnin marksist\u00ebt dje, t\u00eb shisnin urrejtjen e t\u00eb Lasht\u00ebve dhe urrejtjen p\u00ebr shoq\u00ebrit\u00eb e bazuara mbi lirin\u00eb. Kan\u00eb sajuar nj\u00eb planet q\u00eb digjet pse nuk ka eksperimentuar kurr\u00eb nj\u00eb ngrohje t\u00eb till\u00eb, nj\u00eb koeficent t\u00eb till\u00eb dioksidi karboni, kaq p\u00ebrmbytje apo ciklone, s\u00ebmundje e k\u00ebshtu me radh\u00eb t\u00eb k\u00ebtyre t\u00eb k\u00ebqijave p\u00ebr t\u00eb cilat njer\u00ebzimi do t\u00eb ishte p\u00ebrgjegj\u00ebs, n\u00eb pik\u00ebn q\u00eb t\u2019ua atribuonte skllav\u00ebrin\u00eb e djeshme dhe rritjen e presupozuar t\u00eb mjerimit social sot. N\u00eb fund, rreth altar\u00ebve sakrifikuese ku q\u00ebndrojn\u00eb grumbujt e armiqve e t\u00eb Ndritshm\u00ebve, kemi humbjen e mendimit, debaklit politik dhe depresionit moral\u201d.<\/p>\n<p class=\"yiv9600646509MsoNormal\">Nj\u00eb depresion q\u00eb godet t\u00eb rinjt\u00eb, q\u00eb besojn\u00eb tek apokalipsi n\u00eb ardhje dhe q\u00eb denoncojn\u00eb gjeneratat e m\u00ebparshme. \u201cKy religjiozitet i ri jo vet\u00ebm krijon nj\u00eb situat\u00eb urrejtjeje t\u00eb p\u00ebrgjithshme midis qenieve njer\u00ebzore q\u00eb do t\u00eb jetonin sipas virtuteve ekologjike dhe t\u00eb tjer\u00ebve dhe q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb thelb totalitare. Pasnjer\u00ebzimi \u00ebsht\u00eb transformuar n\u00eb nj\u00eb n\u00ebnsistem t\u00eb planetit, faktikisht nuk ka nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb jet\u00ebs ton\u00eb q\u00eb nuk mund t\u00eb kontrollohet nga shteti ekologjik shp\u00ebtimtar dhe nga komitetet e shp\u00ebtimit t\u00eb gkelb\u00ebr q\u00eb afirmojn\u00eb se flasin n\u00eb em\u00ebr t\u00eb planetit me t\u00eb cilin do t\u00eb kishin nj\u00eb lidhje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, ndoshta wifi, si e ndritshmja Greta Thunberg. N\u00eb vend q\u00eb vendos\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb qyteteve tona lirin\u00eb dhe dashurin\u00eb p\u00ebr njer\u00ebzimin, ky religjiozitet na urdh\u00ebron q\u00eb t\u00eb vendosim planetin\u201d.<\/p>\n<p class=\"yiv9600646509MsoNormal\">N\u00eb Europ\u00eb monitorohen sjellje ekologjikisht jokorrekte. \u201cNga hidrokarburet tek Pema e Krishtlindjes, nga\u00a0<i>foie gras<\/i>\u00a0tek makina, tek ndalimi i kryebashkiaku i Lionit i gjysm\u00ebfinales s\u00eb Bot\u00ebrorit t\u00eb rregbis\u00eb, inkuizicioni godet kudo me ligje, dekrete, rregullime represive. Nj\u00eb demokraci mediokre b\u00ebn t\u00eb ec\u00eb p\u00ebrpara me hap t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb qeverisja me injoranc\u00ebn n\u00eb pik\u00ebn q\u00eb t\u00eb shpall\u00eb se shkaku i molekul\u00ebs diabolike t\u00eb dioksidit t\u00eb karbonit t\u00eb prodhuar nga njeriu, q\u00eb do t\u00eb ishte shkaku kryesor i gazit ser\u00eb, shkaku i ngrohjes globale, do t\u00eb duhet t\u00eb ndalojm\u00eb makinat termike, pas \u00e7do konsiderat\u00eb t\u00eb v\u00ebrtete shkencore, t\u00eb nevojave sociale dhe t\u00eb pushtetit t\u00eb vendeve. K\u00ebsht\u00eb po nd\u00ebrtojn\u00eb gradualisht altaret ku g\u00eblojn\u00eb ministrit\u00eb p\u00ebr Promovimin e Virtyteve Ekologjike dhe Represionit t\u00eb Vesit t\u00eb Gjelb\u00ebr, nd\u00ebrsa tranzicioni ekologjik z\u00ebvend\u00ebsohet me tranzicionin socialist t\u00eb dikursh\u00ebm dhe q\u00eb gijotinat e nd\u00ebshkimet e mediave jan\u00eb ngritur p\u00ebr ata q\u00eb guxojn\u00eb t\u00eb qeshin me k\u00ebt\u00eb gallat\u00ebn \u201cShp\u00ebto planetin\u201d\u201d.<\/p>\n<p class=\"yiv9600646509MsoNormal\">Por kush i kund\u00ebrvihet k\u00ebtij ambientalizmi dhe religjionit t\u00eb tij animist akuzohet se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mohues i klim\u00ebs. \u201cEkologjia buron nga greqishtja \u201co\u00efkos\u201d q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb \u201csht\u00ebpi\u201d dhe jo planet. Sht\u00ebpia \u00ebsht\u00eb gjithmon\u00eb e nd\u00ebrtuar artificialisht duke shkat\u00ebrruar natyr\u00ebn, lulet e saj, pem\u00ebt e saj, metalet e saj, p\u00ebr ta mbrojtur nga paudh\u00ebsit\u00eb e natyr\u00ebs, shirave, er\u00ebrave, diellit, sulmeve t\u00eb kafsh\u00ebve, p\u00ebr ta humanizuar mjedisin. K\u00ebshtu q\u00eb po, jam p\u00ebr ekologjin\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb, p\u00ebr humanizimin e mjedisit n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb njer\u00ebzimit. Kund\u00ebr kultit animistik t\u00eb planetit, dua t\u00eb kujtoj se planeti nuk \u00ebsht\u00eb as nj\u00eb q\u00ebnie, as nj\u00eb ekosistem, por nj\u00eb grumbullim molekulash i formuar 4.55 miliard vite m\u00eb par\u00eb, pjes\u00eb e ekosistemit diellor dhe duhet t\u00eb kesh nj\u00eb krenari t\u00eb till\u00eb p\u00ebr t\u2019u imagjinuar si Hulk, gjiganti i gjelb\u00ebr i reklamave, i aft\u00eb t\u00eb influencoj\u00eb variacionet klimaterike dhe proceset natyrale. Sepse mjedisi yn\u00eb \u00ebsht\u00eb Dielli dhe H\u00ebna, l\u00ebvizjet e aksit t\u00eb rrotullimit tok\u00ebsor dhe k\u00ebndi i orbit\u00ebs s\u00eb saj, meteorit\u00ebve dhe supernovave t\u00eb larg\u00ebta si\u00e7 demonstrohet nga ngrohja e p\u00ebrbindshme e 359 milion viteve m\u00eb par\u00eb q\u00eb shkat\u00ebrroi 70% t\u00eb jet\u00ebs, \u00ebsht\u00eb b\u00ebrthama dhe manteli tok\u00ebsor, me pasojat, shp\u00ebrthimet vullkanike, t\u00ebrmetet, tsunamet, ciklonet e saj e k\u00ebshtu me radh\u00eb, k\u00ebto \u201cp\u00ebrk\u00ebdhelje\u201d q\u00eb jan\u00eb buka jon\u00eb e p\u00ebrditshme n\u00eb Tok\u00eb dhe pasojat e k\u00ebtij mjedisi jan\u00eb t\u00eb parevokueshme.<\/p>\n<p class=\"yiv9600646509MsoNormal\">N\u00eb vend t\u00eb fatnazmagoris\u00eb s\u00eb nj\u00eb harmonie t\u00eb humbur me natyr\u00ebm p\u00ebr shkak t\u00eb njer\u00ebzimit, ishte urgjente t\u00eb kujtohej se 99.99% e qenieve t\u00eb gjalla t\u00eb planetit ishte shkat\u00ebrruar edhe p\u00ebrpara ardhjes s\u00eb hominid\u00ebve, 7 milion vite m\u00eb par\u00eb. Po, ishte urgjente t\u00eb kujtohej se shkaku i par\u00eb i varreve t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta jan\u00eb variacionet klimaterike t\u00eb planetit, q\u00eb vazhdon t\u00eb lundroj\u00eb midis ngrohjes dhe akullnajave dhe, pa fyerje p\u00ebr inkuizitor\u00ebt, at\u00ebhere ka qen\u00eb gjithmon\u00eb m\u00eb ngroht\u00eb se sot, p\u00ebrjashto akullnajat p\u00ebr 4.5 miliard vite. Nganj\u00ebher\u00eb kaq e konsiderueshme sa q\u00eb masa e madhe e gjallesave u masakrua, si 359 milion vite m\u00eb par\u00eb, 259 milion vite m\u00eb par\u00eb, 252 milion vite m\u00eb par\u00eb, gjat\u00eb k\u00ebtij episodi t\u00eb quajtur \u201cVdekja e Madhe\u201d q\u00eb pa asgj\u00ebsimin, n\u00eb k\u00ebt\u00eb episod unik, t\u00eb 96% t\u00eb organizmave. Po, ishte sistematikisht m\u00eb ngroht\u00eb, edhe t\u00eb par\u00ebt tan\u00eb i kan\u00eb p\u00ebrjetuar k\u00ebto dhuna shkat\u00ebrrimtare natyrale midis t\u00eb ngrohtit dhe t\u00eb ftohtit. K\u00ebshtu, p\u00ebr 2.8 milion vite, paraardh\u00ebsit tan\u00eb kan\u00eb p\u00ebsuar 17 akullnaja dhe nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb caktuar ngrohjesh. Hipopotam\u00ebt laheshin n\u00eb Tamiz 130000 vite m\u00eb par\u00eb dhe, p\u00ebr 12000 vite dhe vendbanimet e para, ka vazhduar. Qytet\u00ebrimi i Akkad, Dinastia e VI egjiptiane, ajo e Indit, e Liangzhu, u shkat\u00ebrruan nga that\u00ebsirat e tmerrshme t\u00eb 4200 viteve m\u00eb par\u00eb dhe at\u00ebhere nuk ishte akoma nxjerrja e hidrokarbureve.<\/p>\n<p class=\"yiv9600646509MsoNormal\">Ndoshta tep\u00ebr larg nga data e lindjes s\u00eb injorant\u00ebve homin\u00eb t\u00eb gjelb\u00ebr? Por viking\u00ebt nd\u00ebrtuan dy koloni n\u00eb Groenland\u00eb n\u00eb vitin 950, nd\u00ebrsa ne kultivonim rrushin n\u00eb Europ\u00ebn Veriore dhe m\u00eb pas u desh t\u2019i shp\u00ebtonin rikthimit t\u00eb nj\u00eb ere t\u00eb vock\u00ebl akullnajore n\u00eb Rilindje, \u00ebsht\u00eb ende shum\u00eb larg? Po mij\u00ebra shp\u00ebrthimet vullkanike si ai q\u00eb varrosi Pompein, ai i Krakatoa, m\u00eb 1883, baraz me 13000 bomba t\u00eb Hiroshima, ciklone q\u00eb kan\u00eb vrar\u00eb qindramij\u00ebra q\u00ebnie njer\u00ebzore si n\u00eb Bangladeshin e paraindustrializuar n\u00eb 1970.\u00a0 Po, ciklon\u00eb jo gjithmon\u00eb m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, as m\u00eb t\u00eb shumt\u00eb sot sesa dje pavar\u00ebsisht asaj q\u00eb thon\u00eb treg\u00ebtar\u00ebt e fantazive. Kund\u00ebr Bouvard dhe P\u00e9cuchet e Europ\u00ebs s\u00eb gjelb\u00ebr, ishte urgjente t\u00eb kujtohej se dioksidi i karbonit nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb molekul\u00eb e keqe, q\u00eb prodhohet shum\u00eb pak nga njer\u00ebzimi, q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb efekti kryesor i gazit ser\u00eb, pasi \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 60% e ujit avull, se p\u00ebrqindja e tij nuk \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00eb p\u00ebr sh\u00ebndetin dhe, s\u00eb fundi, se p\u00ebr 541 milion vite ka qen\u00eb 817 her\u00eb m\u00eb i lart\u00eb se ai aktual, p\u00ebrjashto akullnajat, dhe nganj\u00ebher\u00eb edhe gjat\u00eb akullnajave. N\u00eb \u00e7do rast, ka ardhur momenti t\u00eb thuhet se injoranca nuk \u00ebsht\u00eb argument dhe se njer\u00ebzimi duhet t\u00eb rivihet n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb qyteteve, duke refuzuar forcat e err\u00ebta n\u00eb asgj\u00ebn\u00eb e mendimit nga ku vinin\u201d.<\/p>\n<p class=\"yiv9600646509MsoNormal\">Opozita ndaj k\u00ebtij jomendimi \u00ebsht\u00eb themelore. \u201cNjer\u00ebzimi nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb q\u00ebnie e gjall\u00eb midis t\u00eb tjer\u00ebve, por nj\u00eb specie e jasht\u00ebzakonshme e mrekullueshme, e p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga q\u00ebnie t\u00eb lira dhe kreative. I vetmi q\u00eb transformon mjedisin e tij duke e humanizuar dhe duke ua p\u00ebrshtatur sfidave planetare. I vetmi q\u00eb sh\u00ebron dhe transformon trupin e tij. Q\u00eb dikush t\u00eb m\u00eb tregoj\u00eb nj\u00eb bim\u00eb apo nj\u00eb kafsh\u00eb q\u00eb do t\u00eb demonstronte n\u00eb \u00e7do moment nj\u00eb kreativitet t\u00eb trefisht\u00eb: kundrejt mjedisit, t\u00eb vetes dhe t\u00eb miqve t\u00eb tij. Njer\u00ebzimi nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb specie midis t\u00eb tjerave, por nj\u00eb krijues q\u00eb krijon territoret e tij jo vet\u00ebm tok\u00ebsore, por qiellore. Sigurisht, ndodh t\u00eb gaboj\u00eb, t\u00eb ndos\u00eb, gj\u00eb q\u00eb avantazhon demagog\u00ebt, por \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht sepse njer\u00ebzimi k\u00ebrkon m\u00eb t\u00eb mir\u00ebn, si\u00e7 thoshte Aristoteli, gjen gjithmon\u00eb dhe vet\u00eb maksimumin e mundsh\u00ebm dhe kur gabon, k\u00ebrkon t\u00eb shfryt\u00ebzoj\u00eb gabimet e tij p\u00ebr t\u00eb shkuar gjithmon\u00eb m\u00eb tej. Makina termike, q\u00eb ka \u00e7liruar shum\u00eb energji, ndot paksa, po k\u00ebshtu edhe makina elektrike. Bateria me plumb nuk k\u00ebnaq m\u00eb, ja bateria me jone litiumi dhe, n\u00ebse as kjo nuk funksionon m\u00eb, ja bateria n\u00eb gjendje t\u00eb ngurt\u00eb. Liria ndjek gjurm\u00ebt e progresit t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb kur vihet n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb njer\u00ebzimit. Taksia fluturuese e parashikuar p\u00ebr 2030 apo moto\u00e7ikleta fluturuese e parashikuar p\u00ebr vitin e ardhsh\u00ebm tregojn\u00eb sesi procesi i \u00e7lirimit individual t\u00eb Tok\u00ebs, n\u00ebp\u00ebrmjet gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb rritjeje, gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb shkence, gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb dominimi t\u00eb planetit dhe t\u00eb asaj q\u00eb ndodhet n\u00eb t\u00eb. Iluminizmi bashkon urt\u00ebsin\u00eb biblike dhe at\u00eb t\u00eb Konfucit q\u00eb thoshte se \u00ebsht\u00eb e bukur t\u00eb jetosh n\u00eb tok\u00ebn e njer\u00ebzimit\u201d.<\/p>\n<p class=\"yiv9600646509MsoNormal\">Nj\u00eb obskurantiz\u00ebm q\u00eb e shkat\u00ebrron Per\u00ebndimin nga brenda. \u201cNj\u00eb komb q\u00eb nuk beson m\u00eb tek e ardhmja e tij \u00ebsht\u00eb nj\u00eb komb i vdekur. Nj\u00eb shenj\u00eb e dekadenc\u00ebs s\u00eb tij. Ve\u00e7 t\u00eb tjerash, t\u00eb n\u00ebnvizohet sesi kjo val\u00eb obskurantiste e gjelb\u00ebr ekziston vet\u00ebm n\u00eb Per\u00ebndim dhe q\u00eb e minon fuqin\u00eb e vendeve europiane. Qysh dje, kur sovjetik\u00ebt k\u00ebrc\u00ebnonin Per\u00ebndimin, pacifist\u00ebt qen\u00eb Per\u00ebndimi, raketat qen\u00eb Lindja, si\u00e7 n\u00ebnvizoi n\u00eb nj\u00eb moment kthjellt\u00ebsie Fran\u00e7ois Mitterrand. Sot obskurantizmi dhe demagogjia jan\u00eb n\u00eb Per\u00ebndim, ar\u00ebsyeja dhe pragmatizmi n\u00eb Lindje\u201d.<\/p>\n<p class=\"yiv9600646509MsoNormal\">P\u00ebrve\u00e7se kur n\u00eb Lindje oksidental\u00ebt imonojn\u00eb ungjillin e gjelb\u00ebr. Bjorn Lomborg, autor i \u201cFalse Alarm\u201d, n\u00eb \u201cWall Street Journal\u201d tregon p\u00ebr Dharnai, fshatin indian q\u00eb Greenpeace ka k\u00ebrkuar ta transformoj\u00eb n\u00eb \u201ckomunitetin e par\u00eb diellor t\u00eb Indis\u00eb\u201d. Dharnai nuk kishte elektricitet nga 1981. \u201cPor dit\u00ebn n\u00eb t\u00eb cilin \u00ebsht\u00eb aktivizuar elektriciteti diellor, baterit\u00eb jan\u00eb shkarkuar brenda pak or\u00ebve. Nj\u00eb djal\u00eb kujton se nuk ka qen\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb b\u00ebj\u00eb detyrat pasi nuk kishte mjaftuesh\u00ebm energji p\u00ebr drit\u00ebn e vetme t\u00eb familjes s\u00eb tij. Nuk mund t\u00eb p\u00ebrdornin furrnelat dhe duhej t\u00eb vazhdonin t\u00eb vazhdonin t\u00eb digjnin dru. N\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn n\u00eb rrug\u00ebn e zhvillimit, miliona njer\u00ebz vdesin parakohe \u00e7do vit p\u00ebr shkak t\u00eb k\u00ebsaj ndotjeje\u00a0<i>indoor<\/i>\u201d.<\/p>\n<p class=\"yiv9600646509MsoNormal\">Nd\u00ebrkoh\u00eb turma shpaloste parrulla q\u00eb k\u00ebrkonin \u201celektricitet t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb\u201d dhe jo k\u00ebt\u00eb \u201celektricitet fals\u201d. \u201cM\u00eb pas Dharnai \u00ebsht\u00eb lidhur me rrjetin elektrik kryesor dhe sot sistemi me energji diellore jo n\u00eb p\u00ebrdorim \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur si nj\u00eb vendstrehim p\u00ebr bag\u00ebtin\u00eb\u201d.<\/p>\n<p class=\"yiv9600646509MsoNormal\">Si\u00e7 kur indiani Barun Mitra, president i Liberty Institute t\u00eb Delhi, i ka dhuruar nj\u00eb \u201cmir\u00ebnjohje\u201d speciale ojq-ve ekologjiste p\u00ebr vepr\u00ebn e tyre \u201ct\u00eb mb\u00ebshtetjes s\u00eb varf\u00ebris\u00eb\u201d: nj\u00eb lapidar i mb\u00ebshtetur mbi dy lloje bajgash kafsh\u00ebsh.<\/p>\n<p class=\"yiv9600646509MsoNormal\">(nga\u00a0<i>Il Foglio<\/i>)<\/p>\n<p class=\"yiv9600646509MsoNormal\"><b>P\u00ebrgatiti<\/b><\/p>\n<p class=\"yiv9600646509MsoNormal\"><b>ARMIN TIRANA<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cQysh kur ministria p\u00ebr Promovimin e Virtuteve Ekologjike dhe Represionin e Veseve?\u201d. Intervist\u00eb me filozofin Yves Roucaute. \u201cTranzicioni ekologjik\u201d n\u00eb Gjermani rrezikon q\u00eb t\u00eb mos i mbijetoj\u00eb dimrit t\u00eb ardhsh\u00ebm. N\u00eb Gjermani jan\u00eb n\u00eb kriz\u00eb edhe furrat kremator\u00eb, p\u00ebrdoret druri, radiator\u00ebt me benzin\u00eb dhe lahet m\u00eb pak, monumentet e qyteteve jan\u00eb n\u00eb err\u00ebsir\u00eb, pishinat m\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":23133,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23132"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23132"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23132\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23133"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23132"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23132"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23132"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}