{"id":22437,"date":"2022-09-03T16:06:27","date_gmt":"2022-09-03T16:06:27","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=22437"},"modified":"2022-09-03T16:07:19","modified_gmt":"2022-09-03T16:07:19","slug":"rama-kercenon-kosoven-nga-beogradi-ose-ne-ballkanin-e-hapur-ose-do-te-kete-lufte","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2022\/09\/03\/rama-kercenon-kosoven-nga-beogradi-ose-ne-ballkanin-e-hapur-ose-do-te-kete-lufte\/","title":{"rendered":"Rama k\u00ebrc\u00ebnon Kosov\u00ebn nga Beogradi: Ose n\u00eb \u201cBallkanin e Hapur\u201d ose do t\u00eb ket\u00eb luft\u00eb!"},"content":{"rendered":"<p>\u201cKosova do t\u00eb jet\u00eb pjes\u00eb e \u2018Ballkanit t\u00eb Hapur&#8217;. Nuk ka dyshim p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, sepse \u00ebsht\u00eb e ardhmja. Ose do t\u00eb jemi k\u00ebtu, s\u00eb bashku, ose do t\u00eb nxisim konfliktet, gjakun dhe gjith\u00e7ka tjet\u00ebr\u201d, &#8211; k\u00ebshtu ka deklaruar kryeministri Edi Rama n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr\u00a0\u2018Euronews Serbia\u2019.<\/p>\n<p>Kreu i qeveris\u00eb i cili shfqet gjithnj\u00eb e m\u00eb i qeshur krah Presidentit Aleksand\u00ebr Vu\u00e7i\u00e7, po iu premton serb\u00ebve se do ta b\u00ebj\u00eb Kosov\u00ebn pjes\u00eb t\u00eb nism\u00ebs anti-per\u00ebndimore.<\/p>\n<p>M\u00eb tej Edi Rama ka folur p\u00ebr marr\u00ebdh\u00ebniet mes Shqip\u00ebris\u00eb dhe Serbis\u00eb, \u00e7\u00ebshtjen e Kosov\u00ebs, por edhe t\u00eb ardhmen e Ballkanit t\u00eb Hapur dhe q\u00ebndrimet e Bashkimit Evropian dhe vendeve t\u00eb tjera t\u00eb rajonit p\u00ebr k\u00ebt\u00eb iniciativ\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Intervista e Ram\u00ebs p\u00ebr Euronews Serbia<\/strong><\/p>\n<p><em>\u201cTet\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb erdha p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb Beograd dhe Serbi. Nuk ishte hera e par\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr mua, por 68 vjet pas vizit\u00ebs s\u00eb fundit t\u00eb nj\u00eb zyrtari t\u00eb lart\u00eb shqiptar n\u00eb Serbi, pra n\u00eb Jugosllavi.<\/em><\/p>\n<p><em>Ndryshimet q\u00eb kan\u00eb ndodhur jan\u00eb t\u00eb m\u00ebdha dhe pozitive dhe kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gj\u00eb e mir\u00eb. Natyrisht q\u00eb ka dallime, nuk pajtohemi p\u00ebr t\u00eb gjitha \u00e7\u00ebshtjet, ka mosmarr\u00ebveshje t\u00eb m\u00ebdha, sigurisht q\u00eb po flasim p\u00ebr Kosov\u00ebn.<\/em><\/p>\n<p><em>Megjithat\u00eb, e kuptoj se mospajtimi p\u00ebr disa \u00e7\u00ebshtje dhe dakord\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb bashk\u00ebpunuar p\u00ebr t\u00eb tjerat \u00ebsht\u00eb m\u00ebnyra m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb ecur p\u00ebrpara.<\/em><\/p>\n<p><em>N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb do t\u00eb m\u00ebsojm\u00eb t\u00eb njohim dhe kuptojm\u00eb m\u00eb mir\u00eb nj\u00ebri-tjetrin dhe do t\u00eb m\u00ebsojm\u00eb ta vendosim veten n\u00eb pozicionin e tjetrit. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, p\u00ebrfundimisht do t\u00eb kuptojm\u00eb se edhe ato probleme q\u00eb jan\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira p\u00ebr t\u2019u zgjidhur mund t\u00eb zgjidhen n\u00eb fund. Marr\u00ebdh\u00ebniet n\u00eb rajon p\u00ebr mendimin tim jan\u00eb m\u00eb t\u00eb mira se kurr\u00eb, por jo aq t\u00eb mira sa duhet\u201d<\/em>, thot\u00eb Rama.<\/p>\n<p><strong>Nuk \u00ebsht\u00eb sekret fakti q\u00eb Serbia dhe Shqip\u00ebria kan\u00eb pik\u00ebpamje krejt\u00ebsisht t\u00eb ndryshme p\u00ebr disa \u00e7\u00ebshtje t\u00eb v\u00ebshtira si Kosova. Si keni arritur t\u2019i kap\u00ebrceni k\u00ebto dallime?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Rama<\/strong>: Sigurisht, duke mos i injoruar ato probleme, por, si\u00e7 thash\u00eb, duke u p\u00ebrpjekur t\u2019i shohim si nj\u00eb problem q\u00eb duhet zgjidhur n\u00eb nj\u00eb proces t\u00eb vet\u00ebm. Ajo rrug\u00eb duhet t\u00eb jet\u00eb e mbushur me energji pozitive dhe vullnet t\u00eb mir\u00eb, p\u00ebr t\u00eb forcuar marr\u00ebdh\u00ebniet, p\u00ebr t\u00eb njohur nj\u00ebri-tjetrin dhe p\u00ebr t\u00eb kuptuar m\u00eb mir\u00eb nj\u00ebri-tjetrin, me besimin se p\u00ebrfundimisht problemi duhet t\u00eb zgjidhet. Natyrisht, nuk do t\u00eb zgjidhet me ndonj\u00eb shkop magjik, as nuk mund t\u00eb zgjidhet me p\u00ebrdorimin e forc\u00ebs.<\/p>\n<p><strong>\u2013 A e shihni at\u00eb energji pozitive kur p\u00ebrmendim k\u00ebt\u00eb pyetje t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Rama<\/strong>: Tani p\u00ebr tani, jemi n\u00eb Beograd p\u00ebr t\u00eb hapur Festivalin e Ver\u00ebs, i cili mblodhi s\u00eb bashku prodhues t\u00eb shumt\u00eb, jo vet\u00ebm nga Serbia dhe Shqip\u00ebria, por edhe nga Maqedonia e Veriut, Mali i Zi, Bosnja, ver\u00ebn e kam par\u00eb edhe nga prodhuesit tan\u00eb edhe nga tregtar\u00ebt nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb. \u00cbsht\u00eb e mrekullueshme p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb. Por, sot mund t\u00eb ishte krejt\u00ebsisht ndryshe, nuk mund t\u00eb bashkoheshim, sepse di\u00e7ka e keqe mund t\u00eb kishte ndodhur n\u00eb kufirin n\u00eb veri t\u00eb Kosov\u00ebs. Por, nuk ndodhi, sepse kishte nj\u00eb zgjidhje. Tani, pse u investua kaq shum\u00eb energji dhe pse ishte kaq stresuese, pse u harxhua kaq shum\u00eb koh\u00eb dhe pse kishte kaq shum\u00eb gjak t\u00eb keq? P\u00ebr nj\u00eb zgjidhje, e cila mund t\u00eb mos jet\u00eb zgjidhje p\u00ebr gjith\u00e7ka, por p\u00ebr nj\u00eb aspekt t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, por vet\u00ebm nj\u00eb. Megjithat\u00eb, kjo \u00e7\u00ebshtje ka kapur disi jo vet\u00ebm marr\u00ebdh\u00ebniet mes dy vendeve tona, por edhe t\u00eb gjitha t\u00eb tjerat, marr\u00ebdh\u00ebniet e rajonit dhe Bashkimit Evropian, Amerik\u00ebs dhe gjith\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve. Pyes veten pse? Nuk dua ta pranoj, sepse n\u00eb fund ka nj\u00eb zgjidhje t\u00eb thjesht\u00eb teknike.<\/p>\n<p>Por nuk \u00ebsht\u00eb kaq e thjesht\u00eb. N\u00eb fillim t\u00eb gushtit pati tensione t\u00eb m\u00ebdha mes Beogradit dhe Prishtin\u00ebs dhe situata ishte n\u00eb prag t\u00eb konfliktit. Ju that\u00eb se Ballkani i Hapur \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm. Shpjegojuni shikuesve tan\u00eb se si Ballkani i Hapur mund t\u00eb ndikoj\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb problem. T\u00eb gjith\u00eb e din\u00eb q\u00eb un\u00eb jam 100 p\u00ebr qind n\u00eb an\u00ebn e qeveris\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr njohjen. Megjithat\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb sekret se un\u00eb kam nj\u00eb mendim t\u00eb ndrysh\u00ebm nga qeveria e Kosov\u00ebs kur \u00ebsht\u00eb fjala p\u00ebr dialogun me Serbin\u00eb dhe qasjen n\u00eb Ballkanin e Hapur. Un\u00eb besoj se Kosova duhet t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb Ballkanin e Hapur. Presidenti Vu\u00e7i\u00e7 thot\u00eb se t\u00eb gjith\u00eb mund t\u00eb ulen n\u00eb at\u00eb tryez\u00eb.<\/p>\n<p><strong>\u2013 Por, a mund ta imagjinoni v\u00ebrtet q\u00eb Kosova t\u00eb jet\u00eb pjes\u00eb e projektit t\u00eb Ballkanit t\u00eb Hapur?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Rama<\/strong>: Le t\u00eb kthehemi n\u00eb gusht. N\u00ebse do t\u00eb kishte nj\u00eb Ballkan t\u00eb Hapur, ai problem specifik do t\u00eb zgjidhej p\u00ebrmes Ballkanit t\u00eb Hapur. Sepse, n\u00eb fund t\u00eb fundit, zgjidhja q\u00ebndron n\u00eb Ballkanin e Hapur. Problemi me kart\u00ebn e identitetit, pik\u00ebrisht me k\u00ebt\u00eb kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb. N\u00ebse po, \u00ebsht\u00eb gjetur nj\u00eb zgjidhje q\u00eb do t\u00eb shmang\u00eb probleme m\u00eb komplekse. N\u00eb fund t\u00eb fundit, megjithat\u00eb, kjo \u00ebsht\u00eb zgjidhja. Nuk ka asnj\u00eb konflikt sot atje. Nga ajo ngjarje mund t\u00eb nxirren dy m\u00ebsime. S\u00eb pari \u2013 ne kemi par\u00eb q\u00eb zgjidhjet mund t\u00eb arrihen dhe t\u00eb gjenden pa iu drejtuar tensioneve maksimale dhe pa pasur nevoj\u00eb t\u00eb shpenzohen vite p\u00ebr t\u00eb gjetur nj\u00eb zgjidhje, dhe dy \u2013 q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb zgjidhje nga dominimi i Ballkanit t\u00eb Hapur.<\/p>\n<p><strong>\u2013 Keni folur me dik\u00eb nga Kosova?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Rama<\/strong>: Un\u00eb e respektoj sovranitetin e tyre n\u00eb vendosjen se si t\u00eb trajtohet kjo \u00e7\u00ebshtje. Un\u00eb besoj fuqimisht se Open Balkans \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mund\u00ebsi e shk\u00eblqyer p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb edhe ata, dhe se p\u00ebrfshin dialogun nd\u00ebrmjet Serbis\u00eb dhe Kosov\u00ebs. Sepse, n\u00eb fund t\u00eb fundit, t\u00eb gjith\u00eb jemi njer\u00ebz dhe ngjajm\u00eb shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr nga sa mendojm\u00eb, kur shikojm\u00eb nj\u00ebri-tjetrin nga larg ose kur shikojm\u00eb nj\u00ebri-tjetrin n\u00eb prizmin e historis\u00eb, t\u00eb s\u00eb shkuar\u00ebs dhe ngjarjeve t\u00eb dhimbshme. Ne do t\u00eb kuptojm\u00eb se jemi nj\u00ebsoj n\u00eb t\u00eb folur, komunikuar dhe p\u00ebrballuar. N\u00eb vitin 2014 ekzistonte rreziku i nj\u00eb k\u00ebputjeje edhe p\u00ebr 68 vite t\u00eb tjera, sepse Aleksandri ishte i pak\u00ebnaqur, th\u00ebn\u00eb m\u00eb but\u00eb, me deklarat\u00ebn time para gazetar\u00ebve kur thash\u00eb se Serbia duhet ta njoh\u00eb Kosov\u00ebn. Ai ishte i irrituar. M\u00eb kujtohet mir\u00eb q\u00eb pas konferenc\u00ebs p\u00ebr shtyp, u freskuam pak para drek\u00ebs, ai ishte i rrethuar nga ekipi i tij. Duke qen\u00eb shum\u00eb m\u00eb i gjat\u00eb se ata, dukej si nj\u00eb kull\u00eb e rrethuar me mure. Un\u00eb iu afrova me nj\u00eb shishe dhe ai m\u00eb tha: \u201cM\u00eb thuaj pse nuk t\u00eb kam d\u00ebbuar akoma nga Serbia?\u201d<\/p>\n<p><strong>Un\u00eb i thash\u00eb:\u00a0<\/strong>\u201cNuk jam i \u00e7uditur, sepse p\u00ebr k\u00ebt\u00eb je president, e ata jo, jan\u00eb thjesht k\u00ebshilltar\u00ebt e tu\u201d. Pastaj n\u00eb mbr\u00ebmje erdh\u00ebm k\u00ebtu, sh\u00ebtit\u00ebm dhe p\u00ebrs\u00ebri ishte shum\u00eb i tensionuar. Megjithat\u00eb, n\u00eb fund ram\u00eb dakord q\u00eb n\u00ebse do t\u00eb vazhdonim t\u00eb ziheshim dhe t\u00eb p\u00ebrpiqeshim t\u2019i mbyllnim goj\u00ebn nj\u00ebri-tjetrit, nuk do t\u00eb ishte e mundur t\u00eb nd\u00ebrtonim asnj\u00eb lloj marr\u00ebdh\u00ebnieje. M\u00eb tha: \u201cE \u00e7far\u00eb do t\u00eb ndodhte sikur t\u00eb vija n\u00eb Shqip\u00ebri dhe t\u00eb thosha \u201cNuk do ta njohim Kosov\u00ebn?\u201d. Un\u00eb iu p\u00ebrgjigja \u201cMund t\u00eb thuash \u00e7far\u00eb t\u00eb duash n\u00eb Shqip\u00ebri, un\u00eb nuk do t\u00eb sillem si\u00e7 b\u00ebre ti k\u00ebtu. Por, p\u00ebrs\u00ebri, kjo nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb arsye p\u00ebr t\u00eb mos vazhduar t\u00eb flasim. Mendoj se ka nj\u00eb kapacitet shum\u00eb m\u00eb t\u00eb madh p\u00ebr t\u00eb kuptuar nj\u00ebri-tjetrin dhe ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb parakusht p\u00ebr nd\u00ebrtimin e paqes.<\/p>\n<p><strong>\u2013 Por, a mund ta imagjinoni Albin Kurtin t\u00eb ulet n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn tryez\u00eb me lider\u00ebt e tjer\u00eb t\u00eb Open Balkans?<\/strong><\/p>\n<p>Rama: Sigurisht. Un\u00eb kam aft\u00ebsin\u00eb t\u00eb imagjinoj gj\u00ebra q\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt nuk do t\u2019i mendonin kurr\u00eb. Nuk \u00ebsht\u00eb \u00e7menduri, nuk \u00ebsht\u00eb marr\u00ebzi, por guxim, ambicie dhe besim. Un\u00eb besoj n\u00eb t\u00eb, dua me ambiciozitet t\u00eb nd\u00ebrtoj paqen me t\u00eb tjer\u00ebt dhe kam guximin ta them. Dhe sigurisht q\u00eb mund ta imagjinoj k\u00ebt\u00eb. Un\u00eb mendoj se kjo do t\u00eb ndodh\u00eb. Sigurisht, me koston e koh\u00ebs s\u00eb humbur. Kosova nj\u00eb dit\u00eb do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb Ballkanin e Hapur. Nuk ka dyshim p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, sepse \u00ebsht\u00eb e ardhmja. Ose do t\u00eb jemi k\u00ebtu, s\u00eb bashku, duke festuar produktet e popujve tan\u00eb, duke i ndihmuar ata t\u00eb prodhojn\u00eb dhe tregtojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb, ose do t\u00eb nxisim konfliktet, gjakun dhe gjith\u00e7ka tjet\u00ebr.<\/p>\n<p><strong>\u2013\u00a0 Nd\u00ebrkoh\u00eb, Ballkani i hapur nuk \u00ebsht\u00eb zgjeruar. Ai p\u00ebrb\u00ebhet nga vendet q\u00eb kan\u00eb nisur nism\u00ebn \u2013 Serbia, Maqedonia e Veriut dhe Shqip\u00ebria. Si e komentoni faktin q\u00eb Bosnja dhe Hercegovina dhe Mali i Zi nuk iu bashkuan projektit?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Rama<\/strong>: Kryeministri i Malit t\u00eb Zi kund\u00ebrshtoi edhe nj\u00eb her\u00eb sot, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb shum\u00eb t\u00eb qart\u00eb. Shum\u00eb\u00e7ka ka ndryshuar me Malin e Zi. Problemi \u00ebsht\u00eb se Ballkani i Hapur \u00ebsht\u00eb peng i politik\u00ebs s\u00eb brendshme. Edhe n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb tem\u00eb p\u00ebr mosmarr\u00ebveshje t\u00eb brendshme politike. Nuk do t\u00eb flas k\u00ebtu p\u00ebr ato \u00e7\u00ebshtje t\u00eb brendshme politike. N\u00eb Mal t\u00eb Zi \u00ebsht\u00eb nj\u00ebsoj si n\u00eb BeH. \u00cbsht\u00eb p\u00ebr t\u00eb ardhur keq, sepse n\u00eb fund t\u00eb fundit, Ballkani i Hapur \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mekaniz\u00ebm p\u00ebr t\u00eb zbatuar gjith\u00e7ka q\u00eb \u00ebsht\u00eb r\u00ebn\u00eb dakord n\u00eb parim me Procesin e Berlinit n\u00eb procesin q\u00eb ne kontrollojm\u00eb. Cili \u00ebsht\u00eb ndryshimi? Nuk ka asnj\u00eb ndryshim n\u00eb aspektin thelb\u00ebsor. Por, procesi i Berlinit do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb nj\u00eb her\u00eb n\u00eb vit, mblidhemi diku n\u00ebn kujdesin e kancelarit gjerman dhe diku tjet\u00ebr, arrijm\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshje p\u00ebr t\u00eb nj\u00ebjtat \u00e7\u00ebshtje, por asgj\u00eb nuk ndodh. Ne krijuam Ballkanin e Hapur sepse mendonim se duhej nj\u00eb shtyt\u00ebs p\u00ebr at\u00eb proces. Ai iniciator duhet t\u00eb jet\u00eb nga rajoni.<\/p>\n<p><strong>\u2013\u00a0 Pse \u00ebsht\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm Ballkani i Hapur p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb dhe \u00e7far\u00eb sjell ai p\u00ebr qytetar\u00ebt e vendit tuaj?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Rama<\/strong>: P\u00ebrmenda disa numra sot. Un\u00eb u thash\u00eb njer\u00ebzve: \u201cD\u00ebgjoni, fermer\u00ebt dhe tregtar\u00ebt shqiptar\u00eb nuk prit\u00ebn q\u00eb Ballkani i Hapur t\u00eb fillonte tregtin\u00eb me Serbin\u00eb ose Maqedonin\u00eb e Veriut, ata filluan ta b\u00ebjn\u00eb shum\u00eb m\u00eb her\u00ebt. Ose thon\u00eb se me Ballkanin e Hapur, Serbia do t\u00eb dominoj\u00eb tregun. Dominimi m\u00eb i madh n\u00eb treg n\u00eb Ballkan \u00ebsht\u00eb dominimi i produkteve serbe n\u00eb Kosov\u00eb. Nuk ka Ballkan t\u00eb Hapur, por ka dominim.Pra nuk b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr Ballkanin e Hapur si i till\u00eb kur \u00ebsht\u00eb fjala p\u00ebr funksionimin e forcave t\u00eb tregut. Fermer\u00ebt, tregtar\u00ebt, importuesit dhe eksportuesit tashm\u00eb po e b\u00ebjn\u00eb pun\u00ebn e tyre me dhimbje t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr shkak t\u00eb kalimit t\u00eb kufijve. Ata tani po shijojn\u00eb p\u00ebrfitimet dhe jo vet\u00ebm kaq \u2013 po shtojn\u00eb aktivitetin e tyre. Tregtia midis tre vendeve \u00ebsht\u00eb rritur me m\u00eb shum\u00eb se 30 p\u00ebr qind gjat\u00eb vitit t\u00eb kaluar. Dhe e kam fjal\u00ebn vet\u00ebm p\u00ebr prodhimet bujq\u00ebsore dhe plehrat. Eksporti i Shqip\u00ebris\u00eb i k\u00ebtyre produkteve n\u00eb Serbi u rrit me gati 30 p\u00ebr qind. P\u00ebr t\u00eb mos folur p\u00ebr turist\u00ebt dhe t\u00eb gjitha importet dhe eksportet. K\u00ebto jan\u00eb faktet.<\/p>\n<p>\u2013 Dhe besoni se \u00e7do vend n\u00eb rajon do t\u00eb jet\u00eb pjes\u00eb e Ballkanit t\u00eb Hapur?<\/p>\n<p><strong>Rama<\/strong>: Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga gj\u00ebrat p\u00ebr t\u00eb cilat jam i sigurt.<\/p>\n<p><strong>\u2013 D\u00ebgjojm\u00eb kritika nga Bosnje-Hercegovina se Ballkani i Hapur \u00ebsht\u00eb n\u00eb fakt nj\u00eb projekt i Serbis\u00eb s\u00eb Madhe. Si reagoni ndaj k\u00ebtij komenti?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Rama<\/strong>: Kam d\u00ebgjuar edhe se disa kritik\u00eb k\u00ebtu thon\u00eb se n\u00eb fakt \u00ebsht\u00eb nj\u00eb projekt i Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Madhe. Un\u00eb u thash\u00eb miqve tan\u00eb boshnjak\u00eb: \u201cNuk e di \u00e7far\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me Serbin\u00eb e Madhe fakti q\u00eb nj\u00eb shalqi duhet t\u00eb pres\u00eb dy dit\u00eb n\u00eb kufi p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb n\u00eb Bosnje dhe pse qum\u00ebshti duhet t\u00eb thahet dhe t\u00eb b\u00ebhet kos nd\u00ebrsa pret n\u00eb kufi, t\u00eb gjitha p\u00ebr shkak t\u00eb mosmarr\u00ebveshjeve t\u00eb nd\u00ebrsjella. Si mund t\u00eb thot\u00eb dikush se liria e l\u00ebvizjes s\u00eb mallrave, njer\u00ebzve, kapitalit dhe sh\u00ebrbimeve \u2013 k\u00ebto jan\u00eb kat\u00ebr lirit\u00eb \u2013 si mund t\u00eb thuhet se Bashkimi Evropian promovon di\u00e7ka t\u00eb ngjashme me Serbin\u00eb e Madhe ose Shqip\u00ebrin\u00eb e Madhe \u00e7do vend tjet\u00ebr. Ai mund t\u00eb promovoj\u00eb vet\u00ebm Bashkimin e Madh Evropian. Dhe ne ram\u00eb dakord p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. Nuk e kuptoj, mendoj se ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me politik\u00ebn,nuk \u00ebsht\u00eb mir\u00eb dhe e kthen politik\u00ebn e jashtme n\u00eb politik\u00eb t\u00eb brendshme dhe anasjelltas.Vet\u00ebm d\u00ebmton na dhe na shkat\u00ebrron.<\/p>\n<p><strong>\u2013 \u00c7far\u00eb mendoni, si e sheh administrata e Brukselit Ballkanin e Hapur?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Rama<\/strong>: Ata kan\u00eb mendime t\u00eb ndryshme, jo vet\u00ebm nj\u00eb, sepse \u00ebsht\u00eb nj\u00eb makin\u00eb e madhe. \u00cbsht\u00eb Komisioni i Zgjerimit, pastaj kryetari i K\u00ebshillit, ata e shpreh\u00ebn hapur mb\u00ebshtetjen e tyre p\u00ebr projektin, disa t\u00eb tjer\u00eb ishin m\u00eb pak entuziast\u00eb. Por askush nuk \u00ebsht\u00eb kund\u00ebr. Ata thon\u00eb se Ballkani i Hapur duhet t\u00eb jet\u00eb gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs. Ne jemi dakord, por nuk mund t\u00eb p\u00ebrfshijm\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt me forc\u00eb. \u00cbsht\u00eb gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs dhe i hapur. Dhe ndoshta Aleksandar Vu\u00e7i\u00e7 g\u00ebnjen \u2013 prandaj ejani dhe shikoni vet\u00eb \u2013 n\u00ebse g\u00ebnjen, ekspozojeni dhe thuajini bot\u00ebs se \u00ebsht\u00eb g\u00ebnjeshtar. Por nd\u00ebrsa ai \u00ebsht\u00eb aty duke buz\u00ebqeshur dhe duke th\u00ebn\u00eb \u201ceja\u201d dhe ti refuzon, at\u00ebher\u00eb ai nuk \u00ebsht\u00eb g\u00ebnjeshtar, je ti, sepse po pretendon di\u00e7ka p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn nuk ke prova. Pra, ejani dhe shikoni vet\u00eb. Un\u00eb u thash\u00eb miqve t\u00eb mi nga Kosova, \u201cejani dhe shikoni vet\u00eb\u201d. N\u00ebse Aleksandar Vu\u00e7i\u00e7 ju thot\u00eb se nuk ju pranoj, un\u00eb do t\u00eb dal prej andej bashk\u00eb me ju. Sepse kjo \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn kemi r\u00ebn\u00eb dakord m\u00eb her\u00ebt. Ballkani i Hapur nuk \u00ebsht\u00eb vendi p\u00ebr t\u00eb folur p\u00ebr histori. \u00c7\u00ebshtjet historike nuk mund t\u00eb zgjidhen n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Ballkanit t\u00eb Hapur apo n\u00eb Bruksel. Ne pam\u00eb n\u00eb rastet e Bullgaris\u00eb, Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut. \u00c7\u00ebshtjet historike zgjidhen ngadal\u00eb dhe me themel, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb proceseve afatgjata, nuk zgjidhen nga politikan\u00ebt. Pra, eja, ulu n\u00eb tryez\u00eb dhe le t\u00eb shohim.<\/p>\n<p><strong>\u2013 Sa her\u00eb q\u00eb politikan\u00eb nga Bashkimi Evropian vijn\u00eb p\u00ebr t\u00eb vizituar Ballkanin Per\u00ebndimor, d\u00ebgjojm\u00eb mesazhe se ai \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e Evrop\u00ebs Per\u00ebndimore dhe se ka perspektiv\u00eb p\u00ebr t\u2019u an\u00ebtar\u00ebsuar n\u00eb BE. M\u00eb duhet t\u2019ju pyes \u2013 \u00e7far\u00eb mendoni p\u00ebr ato mesazhe, si kryeminist\u00ebr i nj\u00eb vendi q\u00eb nuk ka hapur ende asnj\u00eb kapitull n\u00eb negociata?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Rama<\/strong>: Mendoj se q\u00ebllimet e tyre nuk jan\u00eb t\u00eb k\u00ebqija dhe se nuk po flasin kot, por hap\u00ebsira e tyre p\u00ebr manovrim \u00ebsht\u00eb ngushtuar. Bashkimi Evropian \u00ebsht\u00eb n\u00eb telashe dhe kjo dihet. Nuk i faj\u00ebsoj, por ndjej se kam t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb them at\u00eb q\u00eb mendoj.<\/p>\n<p><strong>\u2013\u00a0 Dhe cili mendoni se \u00ebsht\u00eb problemi me k\u00ebt\u00eb pjes\u00eb t\u00eb Evrop\u00ebs?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Rama<\/strong>: Un\u00eb mendoj se Bashkimi Evropian ka nj\u00eb problem sistematik me vetveten. Procesi i vendimmarrjes \u00ebsht\u00eb jasht\u00ebzakonisht i nd\u00ebrlikuar dhe i ndikuar shum\u00eb nga politika e brendshme. \u00cbsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb vend ku zgjerimi i BE-s\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb peng i axhendave q\u00eb nuk kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb fare me Evrop\u00ebn, por me axhendat e vendeve individuale. Ne jemi shum\u00eb t\u00eb varur nga zgjedhjet e tyre, dhe ka 27 zgjedhje parlamentare, 27 zgjedhje lokale dhe po aq zgjedhje rajonale dhe t\u00eb Parlamentit Evropian. Disa nga k\u00ebto zgjedhje jan\u00eb t\u00eb kombinuara, t\u00eb tjerat jan\u00eb t\u00eb ndara, por zgjedhjet mbahen praktikisht gjat\u00eb gjith\u00eb koh\u00ebs. Un\u00eb u thash\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb mi \u2013 n\u00ebse doni t\u00eb dini se si do t\u00eb sillet nj\u00eb vend n\u00eb gjasht\u00eb muajt e ardhsh\u00ebm, kontrolloni n\u00ebse kan\u00eb zgjedhje. N\u00ebse nuk ka zgjidhje, ata do t\u00eb jen\u00eb shum\u00eb m\u00eb simpatik\u00eb ndaj nesh dhe do t\u00eb na trajtojn\u00eb m\u00eb mir\u00eb. Nga ana tjet\u00ebr, n\u00ebse zgjedhjet vijn\u00eb, ato do t\u00eb p\u00ebrmendin korrupsionin, trafikun e qenieve njer\u00ebzore dhe kontraband\u00ebn. Ja sa t\u00eb thjeshta jan\u00eb gj\u00ebrat.<\/p>\n<p><strong>\u2013 Mir\u00eb, por kjo rrug\u00eb p\u00ebr n\u00eb BE \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e gjat\u00eb, apo jo?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Rama<\/strong>: Kjo nuk duhet ta shqet\u00ebsoj\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n<p><strong>\u2013 Pse, a nuk mendoni se njer\u00ebzit n\u00eb vendin tuaj jan\u00eb lodhur duke pritur p\u00ebr hyrjen n\u00eb BE?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Rama<\/strong>: Para s\u00eb gjithash, duhet t\u00eb jemi t\u00eb sinqert\u00eb me veten dhe t\u00eb jemi t\u00eb qart\u00eb p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e procesit t\u00eb integrimit. R\u00ebnd\u00ebsi p\u00ebr ne, jo p\u00ebr ata. P\u00ebr t\u00eb modernizuar demokracit\u00eb tona. Procesi i integrimit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb transferim i njohurive dhe p\u00ebrvoj\u00ebs q\u00eb nuk ekziston askund tjet\u00ebr. Ata e kan\u00eb at\u00eb \u201ckno\u00eb-ho\u00eb\u201d, gjith\u00eb ato mekanizma se si t\u00eb krijohet nj\u00eb gjyq\u00ebsor i ri, si t\u00eb krijohet nj\u00eb administrat\u00eb funksionale dhe sisteme t\u00eb tjera, sepse ata thjesht din\u00eb ta b\u00ebjn\u00eb k\u00ebt\u00eb. Po, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb proces i gjat\u00eb dhe i dhimbsh\u00ebm, por \u00ebsht\u00eb i mir\u00eb p\u00ebr ne. Nd\u00ebrkoh\u00eb, nuk duhet t\u00eb traumatizojm\u00eb veten \u00e7do vit n\u00ebse nj\u00eb kapitull \u00ebsht\u00eb hapur apo jo. Jo, ne duhet t\u00eb vazhdojm\u00eb t\u00eb punojm\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar vendet tona. Sa i p\u00ebrket shqiptar\u00ebve, ata jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm nga serb\u00ebt, sa i p\u00ebrket marr\u00ebdh\u00ebnieve me Evrop\u00ebn. Ne jemi t\u00eb orientuar pro per\u00ebndimor\u00eb. P\u00ebr shkak t\u00eb historis\u00eb son\u00eb, ne ishim plot\u00ebsisht t\u00eb izoluar n\u00eb bllokun sovjetik, nj\u00eb shoq\u00ebri thjesht staliniste deri n\u00eb vitin 1990. Ne ishim Koreja e Veriut e Evrop\u00ebs. Ne mor\u00ebm m\u00eb t\u00eb keqen nga Rusia, dhe m\u00eb t\u00eb dhimbshmen nga Kina, stalinizmin dhe Revolucionin Kulturor.<\/p>\n<p><strong>\u2013 Po, por ndoshta p\u00ebr k\u00ebt\u00eb ju jeni n\u00eb nj\u00eb pozit\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb se Serbia, por p\u00ebrs\u00ebri nuk keni hapur asnj\u00eb kapitull?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Rama<\/strong>: Nuk ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me pozicionin, ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me ndjenj\u00ebn. Asnj\u00ebra nuk ka ndikuar n\u00eb historin\u00eb ton\u00eb, k\u00ebshtu q\u00eb ne kemi nj\u00eb zgjedhje. P\u00ebr ne ka vet\u00ebm nj\u00eb zgjedhje, ajo \u00ebsht\u00eb Per\u00ebndimi. P\u00ebr ju ka Lindje, Per\u00ebndim, Lindje t\u00eb Larg\u00ebt\u2026 Ju jeni n\u00eb nj\u00eb pozicion tjet\u00ebr.<\/p>\n<p><strong>\u2013\u00a0 Ne kemi miq n\u00eb Lindje dhe n\u00eb Per\u00ebndim, por politika jon\u00eb \u00ebsht\u00eb BE.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Rama<\/strong>: Un\u00eb di gjith\u00e7ka, por ne po flasim p\u00ebr njer\u00ebzit dhe e di q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb flasim p\u00ebr BE-n\u00eb k\u00ebtu, sepse Putini \u00ebsht\u00eb nj\u00eb hero k\u00ebtu. N\u00eb Shqip\u00ebri, m\u00eb pak se nj\u00eb p\u00ebr qind e njer\u00ebzve pajtohen me Putinin, ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ndryshim i madh.<\/p>\n<p><strong>\u00a0\u2013 \u00c7far\u00eb dimri pret n\u00eb aspektin politik, ekonomik dhe energjetik?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Rama<\/strong>: Kjo \u00ebsht\u00eb pjesa m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb dhe s\u00ebrish, me Open Balkans, kemi pak m\u00eb shum\u00eb liri veprimi sepse mund t\u00eb ndihmojm\u00eb nj\u00ebri-tjetrin. Serbia na ndihmoi kur kishte konfuzion p\u00ebr grurin dhe vendet eksportuese, p\u00ebrfshir\u00eb Serbin\u00eb, bllokuan tregtin\u00eb e eksportit. Importuesit shqiptar\u00eb kishin porositur sasi t\u00eb m\u00ebdha nga Serbia dhe presidenti Vu\u00e7i\u00e7 i kishte l\u00ebshuar ato, fal\u00eb Open Balkans, gjat\u00eb nat\u00ebs dhe p\u00ebr Maqedonin\u00eb e Veriut. P\u00ebr importuesit tan\u00eb, prokurimi i grurit nuk ishte m\u00eb problem dhe ishte shum\u00eb i vlefsh\u00ebm n\u00eb at\u00eb koh\u00eb. E nj\u00ebjta gj\u00eb vlen edhe p\u00ebr mekanizmin kund\u00ebr zjarreve dhe fatkeq\u00ebsive. Kemi krijuar nj\u00eb mekaniz\u00ebm t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt p\u00ebr t\u00eb ndihmuar nj\u00ebri-tjetrin dhe besoj se k\u00ebshtu do t\u00eb jet\u00eb edhe n\u00eb dim\u00ebr kur situata \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb.<\/p>\n<p><strong>\u00a0\u2013 A do t\u00eb ket\u00eb kufizime t\u00eb energjis\u00eb n\u00eb vendin tuaj?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Rama<\/strong>: Askush nuk e di. Shpresoj q\u00eb jo.<\/p>\n<p><strong>\u00a0\u2013 Deri n\u00eb \u00e7far\u00eb mase lufta n\u00eb Ukrain\u00eb k\u00ebrc\u00ebnon stabilitetin e k\u00ebtij rajoni, t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Rama<\/strong>: Besoj edhe nj\u00eb her\u00eb se Ballkani i Hapur ndihmon, n\u00eb kuptimin psikologjik dhe njer\u00ebzor, t\u00eb mbrohemi sa m\u00eb shum\u00eb nga ndikimi i mundsh\u00ebm i luft\u00ebs n\u00eb k\u00ebt\u00eb pjes\u00eb t\u00eb bot\u00ebs. Ballkani \u00ebsht\u00eb nj\u00eb hallk\u00eb e dob\u00ebt. Nuk ka asnj\u00eb vend tjet\u00ebr n\u00eb Evrop\u00eb ku Rusia ka m\u00eb shum\u00eb ndikim se Serbia apo Republika Srpska. \u00cbsht\u00eb e qart\u00eb. Nuk ka vend tjet\u00ebr ku Putini dhe ajo q\u00eb ai b\u00ebn jan\u00eb m\u00eb t\u00eb njohura se k\u00ebtu. \u00cbsht\u00eb dob\u00ebsi n\u00ebse nuk mendojm\u00eb se \u00e7far\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebjm\u00eb k\u00ebtu. N\u00ebse do t\u00eb jetonim krejt\u00ebsisht t\u00eb izoluar dhe t\u00eb ndar\u00eb nga nj\u00ebri-tjetri, n\u00ebse Serbia nuk do t\u00eb qendronte fort n\u00eb rrug\u00ebn evropiane e k\u00ebshtu me radh\u00eb, fal\u00eb politik\u00ebs, udh\u00ebheqjes s\u00eb presidentit dhe gjith\u00e7kaje tjet\u00ebr, sot do t\u00eb ishim n\u00eb nj\u00eb problem t\u00eb madh. Kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb, sigurisht, se nuk \u00ebsht\u00eb problem.<\/p>\n<p>Prandaj e p\u00ebrs\u00ebris kudo \u2013 mos e detyroni Serbin\u00eb t\u00eb vendos\u00eb sanksione ndaj Rusis\u00eb sepse kjo do t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb problem shum\u00eb m\u00eb t\u00eb madh. S\u00eb pari, sepse Serbia nuk ka kapacitet p\u00ebr t\u00eb vendosur sanksione ndaj Rusis\u00eb, nuk ka kapacitet teknik p\u00ebr t\u00eb jetuar pa gazin rus dhe as aft\u00ebsi financiare p\u00ebr t\u00eb mbijetuar n\u00eb at\u00eb m\u00ebnyr\u00eb. Fakti q\u00eb Serbia votoi tre her\u00eb radhazi n\u00eb OKB p\u00ebr t\u00eb d\u00ebnuar agresionin, madje edhe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrjashtuar Rusin\u00eb nga Komiteti i t\u00eb Drejtave t\u00eb Njeriut, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pun\u00eb e madhe. Sigurisht, ne jemi 100 p\u00ebr qind n\u00eb p\u00ebrputhje me BE-n\u00eb dhe Per\u00ebndimin kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr sanksionet. Sigurisht, do t\u00eb preferoja q\u00eb Serbia t\u00eb vendoste sanksione kund\u00ebr Rusis\u00eb. Por, un\u00eb mendoj se do t\u00eb krijonte m\u00eb shum\u00eb probleme sesa do ta b\u00ebnte Rusin\u00eb m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb sesa \u00ebsht\u00eb tashm\u00eb.<\/p>\n<p>Pra, nuk besoj se sanksionet e Serbis\u00eb do ta d\u00ebmtonin Rusin\u00eb m\u00eb shum\u00eb se sa \u00ebsht\u00eb tashm\u00eb, por ai presion do t\u00eb shkaktonte m\u00eb shum\u00eb d\u00ebme n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet mes Serbis\u00eb dhe Per\u00ebndimit. Kjo do t\u00eb ishte nj\u00eb fatkeq\u00ebsi sepse mund t\u00eb shkat\u00ebrronte gjith\u00e7ka k\u00ebtu. \u00cbsht\u00eb q\u00eb ta vendosni veten n\u00eb vendin e tjetrit dhe mendoj se ka nj\u00eb kuptim m\u00eb t\u00eb mir\u00eb, edhe n\u00eb Evrop\u00eb, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. Nuk e shoh presionin ndaj Serbis\u00eb t\u00eb rritet, p\u00ebrkundrazi \u2013 ka mir\u00ebkuptim \u2013 por n\u00eb t\u00eb ardhmen Serbia padyshim q\u00eb do t\u00eb duhet t\u00eb harmonizohet edhe m\u00eb shum\u00eb me BE-n\u00eb, nuk ka rrug\u00eb tjet\u00ebr.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cKosova do t\u00eb jet\u00eb pjes\u00eb e \u2018Ballkanit t\u00eb Hapur&#8217;. Nuk ka dyshim p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, sepse \u00ebsht\u00eb e ardhmja. Ose do t\u00eb jemi k\u00ebtu, s\u00eb bashku, ose do t\u00eb nxisim konfliktet, gjakun dhe gjith\u00e7ka tjet\u00ebr\u201d, &#8211; k\u00ebshtu ka deklaruar kryeministri Edi Rama n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr\u00a0\u2018Euronews Serbia\u2019. Kreu i qeveris\u00eb i cili shfqet gjithnj\u00eb e m\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":22438,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[40],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22437"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22437"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22437\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22438"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22437"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22437"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22437"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}