{"id":21935,"date":"2022-08-30T10:40:26","date_gmt":"2022-08-30T10:40:26","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=21935"},"modified":"2022-08-30T10:40:34","modified_gmt":"2022-08-30T10:40:34","slug":"washington-post-ngre-pyetjen-tronditese-a-po-shkon-shba-drejt-luftes-civile","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2022\/08\/30\/washington-post-ngre-pyetjen-tronditese-a-po-shkon-shba-drejt-luftes-civile\/","title":{"rendered":"Washington Post ngre pyetjen trondit\u00ebse: A po shkon SHBA drejt luft\u00ebs civile?"},"content":{"rendered":"<p>\u00cbsht\u00eb e leht\u00eb dhe logjike t\u00eb arrihet n\u00eb p\u00ebrfundimin se Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs jan\u00eb sot n\u00eb prag t\u00eb luft\u00ebs civile, ashtu si\u00e7 ishte n\u00eb fillim t\u00eb vitit 1861. Por ata nuk kan\u00eb arritur ende n\u00eb at\u00eb pik\u00eb, megjith\u00ebse kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb se ata do t\u00eb jen\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb shmangin konfliktin e dhunsh\u00ebm.Ky \u00ebsht\u00eb q\u00ebndrimi i Marc Fisher, redaktor i lart\u00eb i gazet\u00ebs amerikane Washington Post, i cili v\u00ebren se nj\u00eb num\u00ebr i madh politikan\u00ebsh republikan\u00eb dhe demokrat\u00eb, si dhe punonj\u00ebs akademik\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt studiojn\u00eb konfliktet civile dhe ekstremizmin, tani pranojn\u00eb iden\u00eb se \u201clufta civile \u00ebsht\u00eb ose e menj\u00ebhershme ose e nevojshme\u201d.<\/p>\n<p>Fisher shton n\u00eb artikullin e tij se ato paraqesin prova q\u00eb mund t\u00eb duken bind\u00ebse, si nj\u00eb stuhi k\u00ebrc\u00ebnimesh kund\u00ebr agjent\u00ebve t\u00eb FBI-s\u00eb, gjyqtar\u00ebve, zyrtar\u00ebve t\u00eb zgjedhur, an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb bordit t\u00eb shkollave dhe mbik\u00ebqyr\u00ebsve t\u00eb zgjedhjeve. Ekstremist\u00ebt amerikan\u00eb st\u00ebrviten p\u00ebr t\u00eb kund\u00ebrshtuar qeverin\u00eb e tyre. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, ka sondazhe q\u00eb tregojn\u00eb se shum\u00eb amerikan\u00eb presin konflikt t\u00eb dhunsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, Fisher beson gjithashtu se mund t\u00eb konkludohet leht\u00ebsisht dhe logjikisht se p\u00ebrhapja e retorik\u00ebs ekstremiste t\u00eb krahut t\u00eb djatht\u00eb, paralajm\u00ebrimet alarmante n\u00eb mediat kryesore dhe bresh\u00ebria e k\u00ebrc\u00ebnimeve dhe sulmeve individuale pas kontrollit t\u00eb befasish\u00ebm t\u00eb FBI-s\u00eb t\u00eb k\u00ebtij muaji n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e ish-presidentit amerikan Donald Trump, nuk mjaftojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb parashikuar mund\u00ebsin\u00eb e tmerrshme t\u00eb shp\u00ebrthimit t\u00eb  luft\u00ebs civile.<\/p>\n<p><strong>Dy grupe<\/strong><\/p>\n<p>Sipas autorit, jan\u00eb dy grupe q\u00eb jan\u00eb t\u00eb ndar\u00eb se sa seriozisht duhet marr\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimi i luft\u00ebs civile. Nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb shembull tjet\u00ebr i ndarjeve t\u00eb thella n\u00eb Amerik\u00eb, por nj\u00eb lloj marr\u00ebveshjeje e bazuar n\u00eb fakte t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta.<\/p>\n<p>T\u00eb dy grupet e analist\u00ebve, dometh\u00ebn\u00eb ata q\u00eb thon\u00eb se vendi po shkon drejt luft\u00ebs civile dhe ata q\u00eb thon\u00eb se k\u00ebrc\u00ebnimi ekzistues \u00ebsht\u00eb kryesisht i kufizuar tek individ\u00ebt dhe grupet e vogla e t\u00eb \u00e7organizuara, veprimet e rrezikshme dhe t\u00eb shp\u00ebrndara t\u00eb t\u00eb cil\u00ebve nuk p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb baz\u00ebn p\u00ebr luft\u00eb civile, bien dakord se atje ka pak mund\u00ebsi p\u00ebr nj\u00eb sulm t\u00eb organizuar dhe t\u00eb dhunsh\u00ebm ndaj qeveris\u00eb, autoriteteve lokale ose shtet\u00ebrore.<\/p>\n<p>Por ka ende nj\u00eb ndarje t\u00eb mpreht\u00eb n\u00ebse nj\u00eb seri sulmesh individuale dhe sulmesh nga grupe m\u00eb t\u00eb vogla mund t\u00eb \u00e7ojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb konflikt t\u00eb ngjash\u00ebm me luft\u00ebn q\u00eb destabilizon vendin, tha Fisher.<\/p>\n<p>N\u00eb diskutimin e tyre p\u00ebr luft\u00ebn civile, t\u00eb dyja pal\u00ebt bien dakord se tendenca m\u00eb shqet\u00ebsuese, n\u00eb k\u00ebt\u00eb faz\u00eb m\u00eb t\u00eb rrezikshme t\u00eb shp\u00ebrthimeve sporadike t\u00eb dhun\u00ebs n\u00eb vitet e fundit, \u00ebsht\u00eb n\u00eb fakt humbja e besimit, shpres\u00ebs dhe ndjenj\u00ebs s\u00eb p\u00ebrkat\u00ebsis\u00eb n\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri kohezioni i s\u00eb cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb g\u00ebrryer r\u00ebnd\u00eb.<\/p>\n<p>Fisher p\u00ebrmendi gjithashtu nj\u00eb shkrimtar dhe teoricien q\u00eb inkurajoi luft\u00ebn civile, pik\u00ebrisht William Pierce, autor i \u201cThe Turner Diaries\u201d, nj\u00eb profesor i fizik\u00ebs q\u00eb u b\u00eb nj\u00eb aktivist neo-nazist.<\/p>\n<p>Fisher deklaroi se e kishte intervistuar k\u00ebt\u00eb shkrimtar nj\u00eb \u00e7erek shekulli m\u00eb par\u00eb, kur i tha fjal\u00eb p\u00ebr fjal\u00eb se q\u00ebllimi i atyre q\u00eb ai shpresonte t\u00eb lexonin librin e tij ishte \u201ct\u00eb rr\u00ebzonin qeverin\u00eb dhe t\u00eb \u00e7lironin vendin nga hebrenjt\u00eb dhe zezak\u00ebt\u201d, si\u00e7 tha ai.<\/p>\n<p>\u201cDo t\u00eb doja q\u00eb Amerika e Veriut t\u00eb b\u00ebhej nj\u00eb kontinent i bardh\u00eb\u201d, shtoi Pierce. \u201cNe duhet ta shkat\u00ebrrojm\u00eb sistemin p\u00ebrpara se ai t\u00eb na shkat\u00ebrroj\u00eb ne. N\u00ebse nuk e heqim k\u00ebt\u00eb kancer nga trupi yn\u00eb, ndryshe e gjith\u00eb specia jon\u00eb do t\u00eb zhduket plot\u00ebsisht.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u201cTerroriz\u00ebm i organizuar\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Fisher theksoi se Pierce, i cili vdiq n\u00eb vitin 2002, i tha atij se priste q\u00eb aktet individuale t\u00eb dhun\u00ebs t\u00eb frym\u00ebzuara nga libri i tij t\u00eb b\u00ebheshin m\u00eb t\u00eb zakonshme. \u201cNj\u00eb dit\u00eb do t\u00eb ndodh\u00eb terrorizmi i v\u00ebrtet\u00eb, i organizuar, i kryer sipas planit, me q\u00ebllim p\u00ebrmbysjen e qeveris\u00eb\u201d, tha ai.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cbsht\u00eb e leht\u00eb dhe logjike t\u00eb arrihet n\u00eb p\u00ebrfundimin se Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs jan\u00eb sot n\u00eb prag t\u00eb luft\u00ebs civile, ashtu si\u00e7 ishte n\u00eb fillim t\u00eb vitit 1861. Por ata nuk kan\u00eb arritur ende n\u00eb at\u00eb pik\u00eb, megjith\u00ebse kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb se ata do t\u00eb jen\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb shmangin konfliktin &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":21937,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21935"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21935"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21935\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21937"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21935"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21935"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21935"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}