{"id":19410,"date":"2022-08-02T07:57:30","date_gmt":"2022-08-02T07:57:30","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=19410"},"modified":"2022-08-02T07:57:30","modified_gmt":"2022-08-02T07:57:30","slug":"diplomati-amerikan-open-balkan-nisme-potencialisht-e-rrezikshme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2022\/08\/02\/diplomati-amerikan-open-balkan-nisme-potencialisht-e-rrezikshme\/","title":{"rendered":"Diplomati amerikan: &#8220;Open Balkan&#8221; nism\u00eb potencialisht e rrezikshme!"},"content":{"rendered":"<p>Ambasadori Philip Kaplan n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr &#8216;Portali Dukagjini&#8217; ka folur p\u00ebr sfidat me t\u00eb cilat p\u00ebrballen sot vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor.\u00a0Ai mendon se ardhmja e Ballkanit Per\u00ebndimor q\u00ebndron para s\u00eb gjithash n\u00eb duart e lider\u00ebve dhe popujve ballkanik, kurse SHBA-t\u00eb jan\u00eb gjithmon\u00eb t\u00eb gatshme t\u00eb ndihmojn\u00eb partner\u00ebt e tyre.<\/p>\n<p>Njoh\u00ebsi i mir\u00eb i rrethanave n\u00eb Ballkan, ambasadori amerikan Philip Kaplan i cili ka nj\u00eb karrier\u00eb 27-vje\u00e7are si diplomat n\u00eb Sh\u00ebrbimin e Jasht\u00ebm t\u00eb SHBA-ve, duke p\u00ebrfshir\u00eb nd\u00ebr t\u00eb tjera detyra speciale n\u00eb Amerik\u00ebn Latine, Evrop\u00eb, Azin\u00eb Lindore dhe Afrik\u00eb, n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr Portali Dukagjini ka folur p\u00ebr sfidat me t\u00eb cilat ballafaqohen vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor.<\/p>\n<p>Gjithashtu, Kaplan i cili aktualisht \u00ebsht\u00eb partner n\u00eb Berliner, Corcoran &amp; Rowe LLP\u2019s Washington, D.C, ka folur edhe p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje p\u00ebrtej Ballkanit Perendimor t\u00eb cilat n\u00eb nj\u00eb form\u00eb apo n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr ndikojn\u00eb n\u00eb rajon.<\/p>\n<p>Ai \u00ebsht\u00eb shprehur kund\u00ebr nism\u00ebs s\u00eb Edi Ram\u00ebs dhe Aleksandar Vu\u00e7i\u00e7 p\u00ebr Open Balkan. Sipas Kaplan, ky projekt \u00ebsht\u00eb i rreziksh\u00ebm p\u00ebr rajonin.<\/p>\n<p>Un\u00eb ndaj mendimin se puna drejt integrimit me BE-n\u00eb dhe marr\u00ebdh\u00ebniet e ngushta me Shtetet e Bashkuara duhet t\u00eb jen\u00eb objektivat kryesore operacionale p\u00ebr vendet e Ballkanit dhe se nisma e Open Balkan \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shp\u00ebrqendrim, s\u00eb k\u00ebndejmi edhe potencialisht e rrezikshme. Procesi i Berlinit \u00ebsht\u00eb i motivuar mir\u00eb dhe i fokusuar n\u00eb mb\u00ebshtetjen e shteteve t\u00eb BE-s\u00eb p\u00ebr kombet e Ballkanit me nj\u00eb fokus n\u00eb investime, tregti, taksa dhe shqet\u00ebsime eventuale mjedisore si ndryshimi i klim\u00ebs. Se si mund t\u00eb zhvillohet tutje mbetet p\u00ebr t\u2019u par\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Ambasadori Philip Kaplan<\/strong><\/p>\n<p><strong>Intervista<\/strong><\/p>\n<p><strong>Invazioni rus n\u00eb Ukrain\u00eb ka sjell\u00eb nj\u00eb realitet t\u00eb ri gjeopolitik dhe t\u00eb siguris\u00eb n\u00eb bot\u00eb i cili reflekton ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb Evrop\u00eb. Si do ta p\u00ebrshkruanit n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi situat\u00ebn e siguris\u00eb n\u00eb kontinentin e vjet\u00ebr?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kaplan<\/strong>: Invazioni rus n\u00eb Ukrain\u00eb dhe planet p\u00ebr t\u00eb cenuar interesat e siguris\u00eb s\u00eb NATO-s n\u00eb Evrop\u00eb, i b\u00ebjn\u00eb ndjesh\u00ebm m\u00eb t\u00eb ndryshme supozimet e m\u00ebparshme p\u00ebr marr\u00ebdh\u00ebniet aleate me Rusin\u00eb e Putinit. Kohezioni i bashkuar i NATO-s, ngritja ushtarake dhe sanksionet financiare si p\u00ebrgjigje ndaj invazionit, dhe mb\u00ebshtetja p\u00ebr Ukrain\u00ebn, n\u00ebse tregojn\u00eb q\u00ebndrueshm\u00ebri jan\u00eb zhvillime pozitive dhe realiste. Putini duket i vendosur t\u00eb vazhdoj\u00eb ofensiv\u00ebn e tij, pavar\u00ebsisht performanc\u00ebs s\u00eb dob\u00ebt demonstrative dhe krimeve t\u00eb luft\u00ebs t\u00eb kryera nga ushtria e tij. Ai \u00ebsht\u00eb padyshim i inkurajuar nga v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb politike t\u00eb disa lider\u00ebve aleat\u00eb, si dhe nga presionet inflatore dhe Coronavirusi i p\u00ebrs\u00ebritur. Prioriteti kryesor p\u00ebr Evrop\u00ebn dhe aleatin e saj amerikan \u00ebsht\u00eb t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb kurs \u2013 dhe zmbrapsen p\u00ebrball\u00eb sfidave t\u00eb brendshme me t\u00eb cilat p\u00ebrballen t\u00eb gjith\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Ku e shihni Ballkanin n\u00eb gjith\u00eb k\u00ebto konflikte gjeopolitike? Mendoni se ndoshta i \u00ebsht\u00eb l\u00ebn\u00eb shum\u00eb hap\u00ebsir\u00eb ndikimit rus?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kaplan<\/strong>: Kombet e Ballkanit nuk jan\u00eb tani aq t\u00eb ekspozuar ndaj luft\u00ebs s\u00eb vazhdueshme sa fqinj\u00ebt e NATO-s n\u00eb kufi me Rusin\u00eb. Sfida e tyre \u00ebsht\u00eb t\u00eb mb\u00ebshtesin nj\u00eb reform\u00eb efektive t\u00eb brendshme politike dhe ekonomike dhe t\u00eb shmangin sjelljen provokuese me fqinj\u00ebt e tyre ballkanik\u00eb. Kjo qasje ka shum\u00eb t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb t\u00ebrheq\u00eb mb\u00ebshtetje nga partner\u00ebt e BE-s\u00eb dhe SHBA-ve dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pengoj\u00eb p\u00ebrmbysjen e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb ose t\u00eb t\u00ebrthort\u00eb t\u00eb organizuar nga Rusia.<\/p>\n<p><strong>A ka vend p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar qasjen e Bashkimit Evropian ndaj Ballkanit Per\u00ebndimor? N\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim dhe duke reflektuar edhe p\u00ebr t\u00eb kaluar\u00ebn, a mendoni se diplomacia per\u00ebndimore ka b\u00ebr\u00eb gabime si mos p\u00ebrfshirja e \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb Konferenc\u00ebn e Dejtonit n\u00eb vitin 1995?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kaplna<\/strong>: Po, me at\u00eb q\u00eb kombet e Ballkanit b\u00ebjn\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi dhe n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet me fqinj\u00ebt e tyre p\u00ebrkat\u00ebs. P\u00ebr sa i p\u00ebrket Konferenc\u00ebs s\u00eb Dejtonit t\u00eb vitit 1995, pezullimi i armiq\u00ebsive dhe zem\u00ebrimi i luft\u00ebrave ballkanike t\u00eb viteve 1990 ishte nj\u00eb detyr\u00eb e frikshme dhe nj\u00eb arritje jetike. Sigurisht, ajo la pun\u00eb t\u00eb pap\u00ebrfunduara, por insistimi p\u00ebr t\u2019u marr\u00eb me at\u00eb \u00e7\u00ebshtje shum\u00eb komplekse do t\u00eb kishte komplikuar m\u00eb tej fundin e luft\u00ebrave. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb ngel\u00ebn disa prioritete, duke p\u00ebrfshir\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet Kosov\u00eb-Serbi.<\/p>\n<p><strong>Koh\u00ebt e fundit n\u00eb Ballkan jan\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb iniciativa t\u00eb ndryshme t\u00eb cilat mund t\u00eb duken si nj\u00eb alternativ\u00eb e integrimit n\u00eb BE, por nga shum\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrime shihen si t\u00eb rrezikshme, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb nisma e Open Balkan, ose jo mjaftuesh\u00ebm t\u00eb qarta si Procesi i Berlinit. Cili \u00ebsht\u00eb mendimi juaj n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kaplan<\/strong>: Un\u00eb ndaj mendimin se puna drejt integrimit me BE-n\u00eb dhe marr\u00ebdh\u00ebniet e ngushta me Shtetet e Bashkuara duhet t\u00eb jen\u00eb objektivat kryesore operacionale p\u00ebr vendet e Ballkanit dhe se nisma e Open Balkan \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shp\u00ebrqendrim, s\u00eb k\u00ebndejmi edhe potencialisht e rrezikshme. Procesi i Berlinit \u00ebsht\u00eb i motivuar mir\u00eb dhe i fokusuar n\u00eb mb\u00ebshtetjen e shteteve t\u00eb BE-s\u00eb p\u00ebr kombet e Ballkanit me nj\u00eb fokus n\u00eb investime, tregti, taksa dhe shqet\u00ebsime eventuale mjedisore si ndryshimi i klim\u00ebs. Se si mund t\u00eb zhvillohet tutje mbetet p\u00ebr t\u2019u par\u00eb.<\/p>\n<p><strong>N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, cila \u00ebsht\u00eb sfida kryesore me t\u00eb cil\u00ebn p\u00ebrballen sot vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor dhe si e shihni rolin e sot\u00ebm t\u00eb qeverive ballkanike?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kaplan<\/strong>: Ekzistojn\u00eb tri sfida kryesore: tendencat drejt mosbesimit dhe provokimeve brenda Ballkanit q\u00eb kan\u00eb potencial dhe mund t\u00eb \u00e7ojn\u00eb p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb konflikt; marrja e duhur e politikave t\u00eb reform\u00ebs s\u00eb brendshme politike dhe ekonomike t\u00eb \u00e7do kombi; dhe nd\u00ebrtimi i mb\u00ebshtetjes me Shtetet e Bashkuara dhe partner\u00ebt e BE-s\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Cila mendoni se duhet t\u00eb jet\u00eb zgjidhja e duhur n\u00eb mosmarr\u00ebveshjet historiko-politike mes Bullgaris\u00eb dhe Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kaplan<\/strong>: Ka pasur disa shenja inkurajuese koh\u00ebve t\u00eb fundit si rezultat i negociatave midis Bullgaris\u00eb dhe Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut. T\u00eb dy kombet kan\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb rrug\u00eb t\u00eb mir\u00eb q\u00eb nga heqja e kontrollit sovjetik dhe r\u00ebnia e shtetit jugosllav. Maqedonia e Veriut ka siguruar pavar\u00ebsin\u00eb e saj dhe Bullgaria ka siguruar an\u00ebtar\u00ebsimin n\u00eb NATO dhe BE. Barra e historis\u00eb q\u00ebndron shum\u00eb n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrballkanike, duke p\u00ebrfshir\u00eb ato nd\u00ebrmjet Bullgaris\u00eb dhe Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut. Por paq\u00ebndrueshm\u00ebria dhe lufta aktuale e rrezikshme n\u00eb Evrop\u00eb \u2013 shum\u00eb af\u00ebr kufijve ballkanik\u00eb \u2013 argumentojn\u00eb fuqish\u00ebm p\u00ebr akomodimin praktik dhe zgjidhjen e dallimeve. T\u00eb dy kombet meritojn\u00eb nj\u00eb t\u00eb ardhme m\u00eb t\u00eb mir\u00eb dhe siguri nga rreziqet e jashtme.<\/p>\n<p><strong>Si e shihni n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi t\u00eb ardhmen e Ballkanit Per\u00ebndimor? A mendoni se diplomacia per\u00ebndimore duhet t\u00eb ket\u00eb m\u00eb shum\u00eb p\u00ebrkushtim drejt p\u00ebrmbylljes s\u00eb plot\u00eb t\u00eb njohjes s\u00eb shtet\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs brenda sistemit politik nd\u00ebrkomb\u00ebtar? Cili mendoni se duhet t\u00eb jet\u00eb rezultati p\u00ebrfundimtar i bisedimeve Kosov\u00eb-Serbi dhe si e shihni procesin e bisedimeve?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kaplan:<\/strong>\u00a0E ardhmja e Ballkanit Per\u00ebndimor q\u00ebndron para s\u00eb gjithash n\u00eb duart e lider\u00ebve dhe popujve ballkanik. Nd\u00ebrsa lider\u00ebt amerikan\u00eb dhe evropian\u00eb tani t\u00eb gjith\u00eb p\u00ebrballen me prioritete urgjente dhe kufizime financiare. Besoj se Shtetet e Bashkuara do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb gatshme t\u00eb mb\u00ebshtesin partner\u00ebt e mundsh\u00ebm q\u00eb p\u00ebrballen me p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb e tyre, dhe kjo mb\u00ebshtetje gjithashtu mund t\u00eb shtrihet edhe nga disa lider\u00eb t\u00eb BE-s\u00eb. Jan\u00eb t\u00eb njohura marr\u00ebdh\u00ebniet historikisht t\u00eb tensionuara Serbi-Kosov\u00eb, si dhe mosbesimi i vazhduesh\u00ebm, por n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr dhe marr\u00ebdh\u00ebnia e ngusht\u00eb nd\u00ebrmjet Serbis\u00eb dhe Rusis\u00eb q\u00eb nga Lufta e Par\u00eb Bot\u00ebrore. Ca p\u00ebrpjekje realiste dhe praktike me mir\u00ebbesim, do t\u00eb kishin shum\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb leht\u00ebsuar k\u00ebt\u00eb tension dhe mosbesim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ambasadori Philip Kaplan n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr &#8216;Portali Dukagjini&#8217; ka folur p\u00ebr sfidat me t\u00eb cilat p\u00ebrballen sot vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor.\u00a0Ai mendon se ardhmja e Ballkanit Per\u00ebndimor q\u00ebndron para s\u00eb gjithash n\u00eb duart e lider\u00ebve dhe popujve ballkanik, kurse SHBA-t\u00eb jan\u00eb gjithmon\u00eb t\u00eb gatshme t\u00eb ndihmojn\u00eb partner\u00ebt e tyre. Njoh\u00ebsi i mir\u00eb i rrethanave &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":17125,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[40],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19410"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19410"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19410\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17125"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19410"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19410"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19410"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}