{"id":15587,"date":"2022-06-21T09:40:40","date_gmt":"2022-06-21T09:40:40","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=15587"},"modified":"2022-06-21T09:40:40","modified_gmt":"2022-06-21T09:40:40","slug":"historiani-niall-ferguson-sot-problemi-me-i-madh-i-amerikes-eshte-inflacioni-jo-ukraina","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2022\/06\/21\/historiani-niall-ferguson-sot-problemi-me-i-madh-i-amerikes-eshte-inflacioni-jo-ukraina\/","title":{"rendered":"Historiani Niall Ferguson: Sot problemi m\u00eb i madh i Amerik\u00ebs \u00ebsht\u00eb inflacioni, jo Ukraina"},"content":{"rendered":"<p><strong>Historiani Niall Ferguson: \u201cSot problemi m\u00eb i madh i Amerik\u00ebs \u00ebsht\u00eb inflacioni, jo Ukraina. Dhe derikur Uashingtoni nuk do t\u00eb impenjohet p\u00ebr t\u2019u dh\u00ebn\u00eb fund luftimeve, m\u00eb duket e mundur q\u00eb k\u00ebto t\u00eb vazhdojn\u00eb p\u00ebrtej 2022\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>Niall Ferguson, nd\u00ebr historian\u00ebt m\u00eb brilant\u00eb e gjenerat\u00ebs s\u00eb tij, do t\u00eb nd\u00ebrhyj\u00eb sot n\u00eb Global Policy Forum i ftuar nga ISPI menj\u00ebher\u00eb pas presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky. N\u00eb fund t\u00eb marsit, rreth nj\u00eb muaj nga fillimi i luft\u00ebs, duke folur me \u201cCorriere\u201d docenti i Stanford University kishte \u00abakuzuar\u00bb Shtetet e Bashkuara se ia kishin hyr\u00eb nj\u00eb strategjie q\u00eb \u00e7on n\u00eb zgjatjen e luft\u00ebs, n\u00eb bindjen se mund t\u00eb arrihet n\u00eb nj\u00eb ndryshim regjimi n\u00eb Mosk\u00eb. N\u00eb \u201cBloomberg\u201d ka shkruar se \u00abadministrata \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb nj\u00eb arsenal i demokracis\u00eb urkrainase sesa nj\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebse e paqes\u00bb.<\/p>\n<p><strong>Mbeteni i bindur se ka nj\u00eb debat n\u00eb Uashington mbi si t\u00eb p\u00ebrfundohet lufta?<\/strong><\/p>\n<p>\u00abNuk e di, por jam i sigurt\u00eb se ekziston nj\u00eb mosmarr\u00ebveshje e caktuar, nga nj\u00eb pik\u00ebpamje e politik\u00ebs s\u00eb brendshme, kjo luft\u00eb nuk po e ndihmon Joe Biden. Sot problemi m\u00eb i madh i Amerik\u00ebs \u00ebsht\u00eb inflacioni, jo Ukraina. Konflikti nuk ndihmon, duke par\u00eb edhe impaktin q\u00eb po ka mbi \u00e7mimet e energjis\u00eb dhe t\u00eb mallrave ushqimore n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn dhe derikur Uashingtoni nuk do t\u00eb impenjohet q\u00eb t\u2019u jap fund luftimeve, m\u00eb duket se ka t\u00eb ngjar\u00eb q\u00eb k\u00ebto t\u00eb vazhdojn\u00eb p\u00ebrtej 2022, sepse \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb luft\u00eb cfilitjeje, artilerie dhe rus\u00ebt kan\u00eb shum\u00eb artileri dhe shum\u00eb njer\u00ebz p\u00ebr t\u2019i impenjuar. Nj\u00eb konflikt me Mosk\u00ebn mund t\u00eb fitohet ose t\u00eb pakt\u00ebn t\u00eb vazhdohet t\u00eb luftohet p\u00ebr shum\u00eb muaj\u00bb.<\/p>\n<p><strong>Ish sekretari i Shtetit Henry Kissinger i ka t\u00ebrbuar shum\u00eb komentator\u00eb dhe vet\u00eb Zelensky duke b\u00ebr\u00eb deklarime q\u00eb kan\u00eb ting\u00eblluar si nj\u00eb lloj <em>appeasement <\/em>kundrejt Putinit.<\/strong><\/p>\n<p>\u00abPor Kissinger \u00ebsht\u00eb deformuar. E kam studiuar transkriptin dhe ai ka th\u00ebn\u00eb, n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb, se Per\u00ebndimit i mungon p\u00ebrkufizimi i nj\u00eb objektivi final dhe ky objektiv duhet t\u00eb jet\u00eb rikthimi n\u00eb kufijt\u00eb e p\u00ebrpara 24 shkurtit t\u00eb k\u00ebtij viti. N\u00eb radh\u00eb t\u00eb dyt\u00eb, ka ritheksuar iden\u00eb se nuk \u00ebsht\u00eb e mundur t\u00eb kihet nj\u00eb Ukrain\u00eb n\u00eb NATO dhe sh\u00ebrben nj\u00eb Ukrain\u00eb neutrale. Pika e tret\u00eb q\u00eb ka ngritur \u00ebsht\u00eb se problemi i fundit nuk jan\u00eb Shtetet e Bashkuara dhe Rusia, por Shtetet e Bashkuara dhe Kina, konfrontimi p\u00ebr t\u00eb cilin duhet t\u00eb preokupohemi m\u00eb shum\u00eb, pasi ka potencialin t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb shkat\u00ebrrimin maksimal. Jam dakord me gjith\u00eb k\u00ebto gj\u00ebra dhe \u00ebsht\u00eb edhe Zelensky, t\u00eb pakt\u00ebn me dy t\u00eb parat, pasi e ka th\u00ebn\u00eb m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb her\u00eb se do t\u00eb ishte nj\u00eb rezultat i k\u00ebnaqsh\u00ebm t\u00eb kthehej m\u00eb 23 shkurt, jo p\u00ebrpara se 2014, jo t\u00eb ripushtohej Krimeja. Ka th\u00ebn\u00eb se edhe nj\u00eb status neutraliteti do t\u00eb ishte i pranuesh\u00ebm p\u00ebr Ukrain\u00ebn\u00bb.<\/p>\n<p><strong>Zelensky b\u00ebn edhe llogarit\u00eb me presionin e opinionit publik p\u00ebrpara kostove t\u00eb jasht\u00ebzakonshme n\u00eb termat e jet\u00ebve njer\u00ebzore, p\u00ebrve\u00e7 se ekonomike, t\u00eb agresionit rus.<\/strong><\/p>\n<p>\u00abPo, por nuk besoj se \u00ebsht\u00eb n\u00eb interesin e Ukrain\u00ebs t\u00eb ket\u00eb objektiva lufte irealiste. Besoj se Zelensky e di, e di se sa m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb lufta, aq m\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb do t\u00eb jet\u00eb rind\u00ebrtimi i Ukrain\u00ebs dhe\u00a0 ta b\u00ebj\u00eb nj\u00eb demokraci t\u00eb q\u00ebndrueshme. Sa m\u00eb shum\u00eb ec\u00ebn p\u00ebrpara lufta, aq m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb do t\u00eb jet\u00eb gjetja e paqes. Do t\u00eb kishte qen\u00eb m\u00eb mir\u00eb nj\u00eb arm\u00ebpushim n\u00eb 3 \u2013 4 jav\u00ebt e para, pasi q\u00eb rus\u00ebt kan\u00eb d\u00ebshtuar n\u00eb kapjen e Kievit, n\u00eb vend q\u00eb t\u2019i lejohej Mosk\u00ebs fitimi i nj\u00eb avantazhi\u00bb.<\/p>\n<p><strong>\u00c7far\u00eb mendoni p\u00ebr udh\u00ebtimin e Draghi, Macron dhe Scholz n\u00eb Kiev?<\/strong><\/p>\n<p>\u00abMario Draghi, p\u00ebr t\u00eb cilin ushqej respektin maksimal, po k\u00ebrkon t\u00eb gjej\u00eb n\u00eb ekuilib\u00ebr shum\u00eb delikat midi nevojave ekonomike europiane dhe atij t\u00eb ndalimit t\u00eb luft\u00ebs. \u00cbsht\u00eb pozitive edhe q\u00eb \u00ebsht\u00eb Draghi ai q\u00eb merr iniciativ\u00ebn pasi Macron e ka d\u00ebmtuar pak kredibilitetin e tij duke u treguar shum\u00eb n\u00eb ankth q\u00eb t\u00eb b\u00ebj\u00eb traktativa me Putinin dhe Scholz, pasi relativisht pa p\u00ebrvoj\u00eb si kancelar, \u00ebsht\u00eb lodhur q\u00eb ta gjej\u00eb tonin e duhur. Shtetet e Bashkuara duhet t\u00eb kuptojn\u00eb se kjo luft\u00eb do t\u00eb b\u00ebhet shum\u00eb m\u00eb problematike p\u00ebr Europ\u00ebn nga pik\u00ebpamja ekonomike me afrimin e dimrit dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb pozicion europian unitar me t\u00eb cilin t\u00eb jet\u00eb i lidhur Zelensky, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb mos krijohet nj\u00eb \u00e7arje midis Kievit dhe kryeqyteteve t\u00eb Bashkimit Europian. N\u00eb nj\u00eb moment t\u00eb caktuar, Biden do ta kuptoj\u00eb se nuk ka asnj\u00eb mund\u00ebsi q\u00eb Rusia t\u00eb humbas\u00eb apo q\u00eb t\u00eb ndryshoj\u00eb regjimi n\u00eb Mosk\u00eb\u00bb.<\/p>\n<p><strong>Por retorika ruse \u00ebsht\u00eb provokatore, nuk ka asnj\u00eb hapje n\u00eb tonet e Putinit apo Lavrovit. Si fillon negociata? Nuk mjafton t\u2019u k\u00ebrkohet realiz\u00ebm ukrainasve?<\/strong><\/p>\n<p>\u00abUn\u00eb besoj se rus\u00ebt flasin ashp\u00ebr, por n\u00eb realitet nuk mund t\u00eb d\u00ebshirojn\u00eb q\u00eb sanksionet t\u00eb b\u00ebhen t\u00eb p\u00ebrhershme pasi, anipse nuk kan\u00eb patur impaktin q\u00eb shpresonim, e kan\u00eb nxjerr\u00eb jasht\u00eb Mosk\u00ebn nga nj\u00eb seri e t\u00ebr\u00eb produktesh t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb nga gjysm\u00ebp\u00ebr\u00e7uesit. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, ekonomia ruse \u00ebsht\u00eb e destinuar pashmangshm\u00ebrisht t\u00eb kthehet n\u00eb shekullin e XX. Kjo \u00ebsht\u00eb leva q\u00eb ka Uashingtoni ndaj rus\u00ebve. Mbi ukrainasit, \u00ebsht\u00eb ai i t\u00eb q\u00ebnit furnizuesi kryesor i tyre me arm\u00eb. K\u00ebshtu q\u00eb Shtetet e Bashkuara duhet t\u2019i thon\u00eb Mosk\u00ebs: duhet t\u00eb kthehesh n\u00eb kufijt\u00eb e 23 shkurtit, t\u00eb largohesh nga territoret e pushtuara nd\u00ebrkoh\u00eb dhe, n\u00ebqoft\u00ebse do ta b\u00ebni, do t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb leht\u00ebsim gradual t\u00eb sanksioneve. Nga ana e Zelensky do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb pranoj\u00eb se Krimeja \u00ebsht\u00eb ruse, ashtu si Donjecku dhe Luhansku, jo provincat e gjitha, por qytetet e kontrolluara nga separatist\u00ebt m\u00eb 23 shkurt. Kund\u00ebrloja e Ukrain\u00ebs \u00ebsht\u00eb statusi i kandidatit n\u00eb Bashkimit Europian dhe krijimi i nj\u00eb marr\u00ebveshjeje sigurie, jo an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb NATO, q\u00eb e b\u00ebn vendin m\u00eb t\u00eb aft\u00eb t\u00eb shkurajoj\u00eb nj\u00eb pushtim rus nga sa nuk ishte n\u00eb muajin shkurt\u00bb.<\/p>\n<p><strong>M\u00eb par\u00eb keni cituar Kin\u00ebn. Ju keni mb\u00ebshtetur Trumpin n\u00eb politik\u00ebn e tij agresive mbi tarifat, por tani thoni se Biden \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i ashp\u00ebr me Pekinin.<\/strong><\/p>\n<p>\u00abH\u00ebm, ka nj\u00eb diferenc\u00eb t\u00eb bukur midis qasjes s\u00eb administrat\u00ebs Trump dhe asaj t\u00eb Biden: p\u00ebr Trumpin, tarifat qen\u00eb m\u00ebnyra e shtytjes s\u00eb Kin\u00ebs p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb l\u00ebshime. Administrata Biden preokupohet shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr me Taivanin sesa p\u00ebr Ksiniangun, Tibetin, Hong Kongun. Diskutimi i fundit i Antony Blinken lidhur me Kin\u00ebn \u00ebsht\u00eb prej fajkoi. Problemi \u00ebsht\u00eb se Shtetet e Bashkuara nuk e kan\u00eb nj\u00eb strategji t\u00eb besueshme p\u00ebr ta mbrojtur Taivanin n\u00eb rastin e nj\u00eb pushtimi nga ana e Pekinit\u00bb.<\/p>\n<p>(nga <em>Corriere della Sera<\/em>)<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrgatiti<\/strong><\/p>\n<p><strong>ARMIN TIRANA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Historiani Niall Ferguson: \u201cSot problemi m\u00eb i madh i Amerik\u00ebs \u00ebsht\u00eb inflacioni, jo Ukraina. Dhe derikur Uashingtoni nuk do t\u00eb impenjohet p\u00ebr t\u2019u dh\u00ebn\u00eb fund luftimeve, m\u00eb duket e mundur q\u00eb k\u00ebto t\u00eb vazhdojn\u00eb p\u00ebrtej 2022\u201d. Niall Ferguson, nd\u00ebr historian\u00ebt m\u00eb brilant\u00eb e gjenerat\u00ebs s\u00eb tij, do t\u00eb nd\u00ebrhyj\u00eb sot n\u00eb Global Policy Forum i &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":15588,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15587"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15587"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15587\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15588"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15587"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15587"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15587"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}