{"id":15220,"date":"2022-06-16T12:47:10","date_gmt":"2022-06-16T12:47:10","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=15220"},"modified":"2022-06-16T12:47:10","modified_gmt":"2022-06-16T12:47:10","slug":"per-nje-muze-kunder-krimeve-te-komunizmit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2022\/06\/16\/per-nje-muze-kunder-krimeve-te-komunizmit\/","title":{"rendered":"P\u00ebr nj\u00eb muze kund\u00ebr krimeve t\u00eb komunizmit"},"content":{"rendered":"<p>Shqip\u00ebria t\u00eb b\u00ebje muzeun e saj, burgjet e Spa\u00e7it, Qaf\u00eb-Barit etj., se BunkArt 1 apo 2 apo \u201cSht\u00ebpia me gjethe\u201d a ndonj\u00eb sht\u00ebpi tjet\u00ebr n\u00eb qend\u00ebr nuk mjaftojn\u00eb, aq m\u00eb tep\u00ebr q\u00eb ato tregojn\u00eb diktatur\u00ebn, forc\u00ebn e saj, por ende jo q\u00ebndres\u00ebn dhe p\u00ebrballjen me t\u00eb, qoft\u00eb dhe e nj\u00eb apartamenti t\u00eb thjesht\u00eb, ku fshehurazi d\u00ebgjonin \u201cZ\u00ebrin e Amerik\u00ebs\u201d<\/p>\n<p>Nga Visar Zhiti<\/p>\n<p>I hap dyert p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb, p\u00ebr kujtes\u00ebn e popujve, Muzeu i ri i Fondacionit VOC (Victims of Communism) n\u00eb Washington DC, mu n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb kryeqytetit, n\u00eb sheshin \u201cMcPherson\u201d.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb ngjarje q\u00eb sh\u00ebnjon nj\u00eb hap p\u00ebrpara, nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb muzeum m\u00eb shum\u00eb n\u00eb muzeumet e mrekullueshme q\u00eb ka SHBA, por n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb revanshesh nga e kaluara andej, \u00ebsht\u00eb jo vet\u00ebm kujtes\u00eb e njer\u00ebzimit, por q\u00ebndrim dhe t\u00eb kuptuar i madh, p\u00ebrballje, shpres\u00eb e fort\u00eb dhe t\u00eb vazhdosh t\u00eb prish\u2026<\/p>\n<p>SHBA nuk e ka vuajtur komunizmin vet\u00eb, dihet, por puna dhe lufta q\u00eb ka b\u00ebr\u00eb p\u00ebr shembjen e diktaturave komuniste, \u00ebsht\u00eb historike dhe aktuale, vendimtare dhe ja, tani dhe muzeu i kujtes\u00ebs si asgj\u00ebkund tjet\u00ebr\u2026<\/p>\n<p>P\u00ebrkujtohen k\u00ebshtu m\u00eb shum\u00eb se 100 milion\u00ebt e vrar\u00eb nga regjimet komuniste, m\u00eb tep\u00ebr se \u00e7\u2019vran\u00eb dy luftrat bot\u00ebrore s\u00eb bashku. \u00c7far\u00eb tragjedie bot\u00ebrore! Teksa sot 1,5 miliard\u00eb njer\u00ebz jan\u00eb ende n\u00ebn qeverit\u00eb komuniste, armike ndaj demokracis\u00eb dhe t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut. T\u00eb tilla jan\u00eb kumtet q\u00eb na vijn\u00eb nga ky muze i ri.<\/p>\n<p>Po vendi yn\u00eb q\u00eb po kalon nj\u00eb tranzicion postkomunist t\u00eb zgjatur e t\u00eb mundimsh\u00ebm? \u00c7\u2019thot\u00eb dhe \u00e7\u2019do t\u00eb b\u00ebj\u00eb?<\/p>\n<p>\u201cHapja e k\u00ebtij muzeu n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kaq t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb kulmi i m\u00eb shum\u00eb se tri dekadave t\u00eb pun\u00ebs dhe donacioneve\u201d, tha ambasadori Andrew Bremberg, President dhe CEO i VOC. \u201cEkipi i historian\u00ebve, i arkitekt\u00ebve dhe i artist\u00ebve q\u00eb kontribuuan, kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb klasit bot\u00ebror dhe besimi yn\u00eb \u00ebsht\u00eb q\u00eb muzeu do t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb si nj\u00eb vend, ku t\u00eb gjitha viktimat e komunizmit mendojn\u00eb se historia e tyre po d\u00ebgjohet\u201d.<\/p>\n<p>T\u00eb d\u00ebgjohemi! K\u00ebtu fillon\u2026 \u2026\u00ebsht\u00eb muzeu i par\u00eb n\u00eb bot\u00eb q\u00eb p\u00ebrshkruan historin\u00eb e komunizmit si dhe shtrirjen e tij aktuale globale n\u00eb Evrop\u00eb, Azi dhe Amerik\u00ebn e Jugut. Vizitor\u00ebt mund t\u00eb shikojn\u00eb filma dhe t\u00eb marrin pjes\u00eb n\u00eb ekspozita interaktive moderne q\u00eb sjellin n\u00eb jet\u00eb historit\u00eb e viktimave dhe t\u00eb t\u00eb mbijetuarve, informohemi.<\/p>\n<p>A do t\u00eb k\u00ebt\u00eb dhom\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, nj\u00eb stend\u00eb p\u00ebr vuajtjen e saj t\u00eb madhe n\u00ebn diktatur\u00ebn m\u00eb t\u00eb eg\u00ebr t\u00eb Europ\u00ebs qiptar\u00eb, q\u00eb e kan\u00eb ndjer\u00eb n\u00eb l\u00ebkur\u00eb t\u00eb tyre at\u00eb vuajtje, znj. Merita McCormack si dhe z. Cesar Ndreu me Haxhi Dautin, shqiptar nga Maqedonia, nd\u00ebrkaq dhe donator\u00eb t\u00eb muzeut, tani qytetar\u00eb amerikan\u00eb ashtu si mij\u00ebra bashkatdhetar\u00eb tan\u00ebt n\u00eb SHBA, ku gjet\u00ebn \u00ebndrr\u00ebn e tyre t\u00eb liris\u00eb dhe t\u00eb mir\u00ebqenies, bashk\u00eb dhe me nga ata q\u00eb ishin n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, at\u00eb t\u00eb persekutor\u00ebve. Kujtesa, aq sa na ndan, edhe na bashkon, muzeun mund ta vizitojm\u00eb s\u00eb bashku dhe ta gjykojm\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, ta d\u00ebnojm\u00eb t\u00eb keqen.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb kujtuar! \u2013 \u00ebsht\u00eb shkruar dhe shqip n\u00eb muze krahas gjuh\u00ebve t\u00eb tjera, q\u00eb vuajt\u00ebn, se edhe gjuha vuan.<\/p>\n<p>A do t\u00eb k\u00ebt\u00eb dhom\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, stend\u00eb a nj\u00eb relike, pyes s\u00ebrish?<\/p>\n<p>Shtetet si Polonia apo Hungaria, kan\u00eb investuar n\u00eb ngritjen e k\u00ebtij muzeu, madje dhe me miliona dollar\u00eb, nd\u00ebrsa ne, ish-t\u00eb burgosurit shqiptar\u00eb nuk paguajm\u00eb dot, as nga d\u00ebmshp\u00ebrblimi yn\u00eb, q\u00eb nuk mjafton. Me vuajtjen ton\u00eb s\u2019b\u00ebjm\u00eb tregti, por shoq\u00ebria shqiptare, shteti vet\u00eb duhet t\u00eb kujdeset, q\u00eb ta njoh\u00eb bota vuajtjen dhe q\u00ebndres\u00ebn e t\u00eb burgosurve shqiptar\u00eb n\u00ebn diktatur\u00eb, kund\u00ebrshtit\u00eb dhe martirizimin e tyre, sepse dhe shqiptar\u00ebt fark\u00ebtojn\u00eb bashk\u00eb me kujtes\u00ebn e tyre dhe nd\u00ebrgjegjen dhe p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u00eb mbrojtur t\u00eb ardhmen e tyre. T\u00eb p\u00ebrftohen vlerat e larta dhe aft\u00ebsit\u00eb p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrballur me t\u00eb kaluar\u00ebn duke e njohur thell\u00eb dhe drejt at\u00eb, q\u00eb t\u00eb mos p\u00ebrs\u00ebritet, e th\u00ebn\u00eb shpesh kjo.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria t\u00eb b\u00ebje muzeun e saj, burgjet e Spa\u00e7it, Qaf\u00eb-Barit etj., se BunkArt 1 apo 2 apo \u201cSht\u00ebpia me gjethe\u201d a ndonj\u00eb sht\u00ebpi tjet\u00ebr n\u00eb qend\u00ebr nuk mjaftojn\u00eb, aq m\u00eb tep\u00ebr q\u00eb ato tregojn\u00eb diktatur\u00ebn, forc\u00ebn e saj, por ende jo q\u00ebndres\u00ebn dhe p\u00ebrballjen me t\u00eb, qoft\u00eb dhe e nj\u00eb apartamenti t\u00eb thjesht\u00eb, ku fshehurazi d\u00ebgjonin \u201cZ\u00ebrin e Amerik\u00ebs\u201d. Dhe pastaj do t\u00eb dinte t\u00eb lidhej m\u00eb mir\u00eb e m\u00eb sinqerisht e t\u00eb b\u00ebhej partner besimplot\u00eb me bot\u00ebn euroatlantike, do ta kuptonin e do ta pranonin krah\u00ebhapur, edhe n\u00ebse dhe n\u00eb diplomacin\u00eb e saj do t\u00eb kishte gjithnj\u00eb e m\u00eb pak nga persekutor\u00ebt e bijt\u00eb e tyre dhe t\u00eb vinin gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb nga t\u00eb persekutuarit e bijt\u00eb e tyre. Gjithsesi, Muzeu i Viktimave t\u00eb Komunizmit n\u00eb Washington DC na pret s\u00eb bashku. Edhe Kujtesa e s\u00eb Ardhmes. Ta nd\u00ebrtojm\u00eb mir\u00eb t\u00eb gjith\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shqip\u00ebria t\u00eb b\u00ebje muzeun e saj, burgjet e Spa\u00e7it, Qaf\u00eb-Barit etj., se BunkArt 1 apo 2 apo \u201cSht\u00ebpia me gjethe\u201d a ndonj\u00eb sht\u00ebpi tjet\u00ebr n\u00eb qend\u00ebr nuk mjaftojn\u00eb, aq m\u00eb tep\u00ebr q\u00eb ato tregojn\u00eb diktatur\u00ebn, forc\u00ebn e saj, por ende jo q\u00ebndres\u00ebn dhe p\u00ebrballjen me t\u00eb, qoft\u00eb dhe e nj\u00eb apartamenti t\u00eb thjesht\u00eb, ku fshehurazi &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":15221,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15220"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15220"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15220\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15221"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15220"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15220"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15220"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}