{"id":15080,"date":"2022-06-15T09:49:04","date_gmt":"2022-06-15T09:49:04","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=15080"},"modified":"2022-06-15T09:49:04","modified_gmt":"2022-06-15T09:49:04","slug":"serbia-e-vucicit-dhe-dilema-e-sanksioneve-ndaj-vellezerve-ruse","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2022\/06\/15\/serbia-e-vucicit-dhe-dilema-e-sanksioneve-ndaj-vellezerve-ruse\/","title":{"rendered":"Serbia e Vu\u00e7i\u00e7it dhe dilema e sanksioneve ndaj \u201cv\u00ebllez\u00ebrve rus\u00eb\u201d"},"content":{"rendered":"<p>Nj\u00eb udh\u00ebtim p\u00ebr t\u00eb demonstruar se Rusia nuk \u00ebsht\u00eb e izoluar, se ka ende miq n\u00eb pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb kontinentit: Serbin\u00eb. Dhe n\u00eb fakt, udh\u00ebtimi i par\u00eb n\u00eb Europ\u00eb nga fillimi i luft\u00ebs i ministrit t\u00eb Jasht\u00ebm rus Sergei Lavrov ka rezultuar nj\u00eb <em>d\u00e9b\u00e2cle<\/em> diplomatik: Bullgaria, Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi i kan\u00eb mbyllur hap\u00ebsir\u00ebn ajrore mjetit t\u00eb tij dhe vizita n\u00eb Beograd \u00ebsht\u00eb anulluar. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb prej efekteve t\u00eb sanksioneve nd\u00ebrkomb\u00ebtare, ato q\u00eb Serbia nuk d\u00ebshiron t\u2019i adoptoj\u00eb, dhe q\u00eb sjell k\u00ebshtu izolimin nga ana e fqinjve t\u00eb saj q\u00eb i p\u00ebrkasin NATO.<\/p>\n<p>Vizita do t\u00eb kishte pasur nj\u00eb vler\u00eb tjet\u00ebr simbolike, nj\u00eb sfid\u00eb n\u00eb qiell t\u00eb hapur n\u00eb kufijt\u00eb e Bashkimit Europian, por do t\u00eb n\u00ebnvizonte paras\u00ebgjithash aleanc\u00ebn midis Mosk\u00ebs dhe \u201ckalit t\u00eb Troj\u00ebs\u201d s\u00eb saj n\u00eb Ballkan, pas n\u00ebnshkrimit t\u00eb nj\u00eb kontrate t\u00eb re fitimprur\u00ebse p\u00ebr furnizimet energjitike p\u00ebr Beogradin. Faktikisht, n\u00eb fillim t\u00eb qershorit, nd\u00ebrsa Bashkimi Europian arrinte marr\u00ebveshjen p\u00ebr t\u00eb prer\u00eb rreth 70% t\u00eb importeve t\u00eb naft\u00ebs ruse, Serbia \u2013 q\u00eb p\u00ebr hyrjen n\u00eb Bashkimin Europian \u00ebsht\u00eb kandidate prej 10 vitesh \u2013 njoftonte nj\u00eb kontrat\u00eb t\u00eb re trevje\u00e7are p\u00ebr importimin e gazit nga Rusia.<\/p>\n<p>\u201cJemi mbuluar p\u00ebr dimrin e ardhsh\u00ebm\u201d, ka th\u00ebn\u00eb presidenti Aleksandar Vu\u00e7i\u00e7 pas mir\u00ebkuptimit telefonik me homologun e tij rus Vladimir Putin. Ajo q\u00eb godet \u00ebsht\u00eb \u00e7mimi i siguruar nga Serbia: rreth 400 dollar\u00eb p\u00ebr met\u00ebr kub. Jan\u00eb ende vler\u00ebsime, pasi tarifa finale do t\u00eb varet nga sasia e importuar, por do t\u00eb b\u00ebhej fjal\u00eb p\u00ebr \u00e7mimin m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb paguar n\u00eb Europ\u00eb p\u00ebr importimet e gazit rus. Dimrin e ardhsh\u00ebm Serbia do t\u00eb paguaj\u00eb \u201cnga 10 deri n\u00eb 12 her\u00eb m\u00eb lir\u00eb se pjesa tjet\u00ebr e Europ\u00ebs\u201d, ka specifikuar Vu\u00e7i\u00e7. Pas jav\u00ebsh presione diplomatike p\u00ebr t\u2019u angazhuar me sanksionet per\u00ebndimore kund\u00ebr Rusis\u00eb, Beogradi p\u00ebr momentin zgjedh sigurin\u00eb energjitike, edhe fal\u00eb nj\u00eb skontoje t\u00eb konsiderueshme. Megjithat\u00eb, diferenca e \u00e7mimit do t\u00eb rishp\u00ebrblehet nga nj\u00eb var\u00ebsi m\u00eb e madhe nga Moska.<\/p>\n<p><strong>Ende midis Brukselit dhe Mosk\u00ebs<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb pritje q\u00eb kontrata me Gazpromin t\u00eb zyrtarizohet, marr\u00ebveshja e re p\u00ebr furnizimet me gaz rikonfirmon luhatjen e Serbis\u00eb midis Bashkimit Europian dhe Rusis\u00eb. Jav\u00ebt e fundit Vu\u00e7i\u00e7 ka takuar eksponent\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm t\u00eb Bashkimit Europian, midis t\u00eb cil\u00ebve presidentin e K\u00ebshillit Europian Charles Michel, duke rish\u00ebnuar si r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e marr\u00ebdh\u00ebnieve treg\u00ebtare me vendet e Bashkimit Europian \u2013 nga ku vjen 67% e investimeve t\u00eb huaja, si\u00e7 e n\u00ebnvizon vet\u00eb Vu\u00e7i\u00e7i \u2013 ashtu edhe pamund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb hequr dor\u00eb \u201cnga interesat komb\u00ebtare t\u00eb Serbis\u00eb\u201d. Referimi \u00ebsht\u00eb ndaj sanksioneve t\u00eb Rusis\u00eb. P\u00ebr shkak t\u00eb kontrat\u00ebs s\u00eb re, interesa t\u00eb tilla t\u00eb \u00e7ojn\u00eb n\u00eb \u00e7mimin e favorsh\u00ebm t\u00eb paguar p\u00ebr gazin rus.<\/p>\n<p>Moska dukese rikompenson k\u00ebshtu besnik\u00ebrin\u00eb e Beogradit dike i siguruar nj\u00eb dim\u00ebr t\u00eb ngroht\u00eb, por \u2013 si p\u00ebr dashur t\u00eb p\u00ebrmbys\u00eb interpretimin \u2013 duke ia ngrir\u00eb procesin e afrimit me Bashkimin Europian. Nga ana e tij, ky i fundit nuk duket se ka ofruar stimujt e duhur t\u00eb t\u00eb sigurar angazhimin serb. P\u00ebrkundrazi, nd\u00ebrsa vendet an\u00ebtare negocionin me v\u00ebshtir\u00ebsi nj\u00eb reduktim t\u00eb importimeve nga Rusia, presidenti francez Emmanuel Macron, q\u00eb mban edhe presidenc\u00ebn e radh\u00ebs s\u00eb Bashkimit Europian, lan\u00e7onte propozimin p\u00ebr ta ripar\u00eb procesin e zgjerimit n\u00eb drit\u00ebn e kandidatur\u00ebs s\u00eb Ukrain\u00ebs.<\/p>\n<p>Ideja franceze \u2013 q\u00eb ka objektivin e zhbllokimit t\u00eb nj\u00eb mekanizmi zgjerimi tashm\u00eb t\u00eb ngecur \u2013 \u00ebsht\u00eb ai i nj\u00eb \u201ckomuniteti politik europian\u201d, q\u00eb mund t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsoj\u00eb kandidaturat dhe, p\u00ebr pasoj\u00eb, hyrjet e ardhshme zyrtare n\u00eb Bashkimin Europian me nj\u00eb prej partneriteteve m\u00eb gjenerik\u00eb t\u00eb bashk\u00ebpunimit. Nj\u00eb propozim q\u00eb, edhe sikur t\u00eb mbetej let\u00ebr e vdekur, konfirmon dyshimet rreth synimit rea\u00eb politik t\u00eb shteteve europiane p\u00ebr t\u00eb \u00e7uar drejt p\u00ebrmbylljes s\u00eb procesit disadekad\u00ebsh t\u00eb integrimit t\u00eb Ballkanit. Por presidenti serb e ka mir\u00ebpritur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb favorshme iden\u00eb e Macron pasi kjo do t\u2019i mund\u00ebsonte t\u00eb q\u00ebndronte me nj\u00eb k\u00ebmb\u00eb n\u00eb dy k\u00ebpuc\u00eb, duke e shkarkuar nga p\u00ebrgjegj\u00ebsia e arritjes s\u00eb nj\u00eb kompromisi definitiv lidhur me Kosov\u00ebn, e konsideruar <em>conditio sine qua non<\/em> p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb kthes\u00eb procesit t\u00eb aderimit.<\/p>\n<p>Dhe ish provinca serbe p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb tjet\u00ebr shtyll\u00eb tjet\u00ebr thelb\u00ebsore t\u00eb raporteve t\u00eb Beogradit me Mosk\u00ebn. Procesi i njohjes nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Kosov\u00ebs mund t\u00eb pengohet vet\u00ebm me mb\u00ebshtetjen e Rusis\u00eb, e rrjetit t\u00eb aleat\u00ebve t\u00eb saj dhe, sidomos, e pushtetit t\u00eb vetos s\u00eb saj n\u00eb K\u00ebshillin e Sigurimit t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara.<\/p>\n<p>Serbia e Vu\u00e7i\u00e7it ka m\u00ebsuar q\u00eb t\u2019u jap nj\u00eb goditje dyfishe, duke u paraqitur si viktim\u00eb presionesh t\u00eb kund\u00ebrta. E demonstron \u00e7far\u00eb ka ndodhur duke filluar nga mesi i muajit maj, kur Beogradi ka qen\u00eb n\u00eb sh\u00ebnjest\u00ebr t\u00eb qindra alarmeve p\u00ebr bomb\u00eb, m\u00eb pas t\u00eb rezultuara t\u00eb gjitha false, dhe t\u00eb identifikuara nga institucionet si nj\u00eb tentativ\u00eb \u201cnga jasht\u00eb p\u00ebr t\u00eb ushtruar presione ndaj Serbis\u00eb me q\u00ebllim q\u00eb miratoj\u00eb sanksione kund\u00ebr Rusis\u00eb\u201d, si\u00e7 e ka shpjeguar kryeministrja Ana Brnabi\u00e7 nd\u00ebrsa hetimet e policis\u00eb qen\u00eb ende n\u00eb zhvillim. Alarme false pra, q\u00eb sipas spekulimeve t\u00eb qeveris\u00eb do t\u00eb ndihmonin t\u2019i vinte er\u00eb pilul\u00ebs s\u00eb sanksioneve eventuale kund\u00ebr Rusis\u00eb, duke e b\u00ebr\u00eb nj\u00eb zgjedhje ku Serbia do t\u00eb \u201cdetyrohej\u201d nga faktor\u00eb t\u00eb jasht\u00ebm, m\u00eb shum\u00eb se prej vullnetit univok t\u00eb liderit t\u00eb saj. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin drejtim duket se shkon vendimi p\u00ebr t\u00eb miratuar sanksione, por vet\u00ebm ndaj Bjellorusis\u00eb, \u201cprej p\u00ebrfshirjes s\u00eb saj n\u00eb luft\u00ebn n\u00eb Ukrain\u00eb\u201d. Nj\u00eb vendim q\u00eb do t\u00eb donte t\u2019i shp\u00ebtonte fytyr\u00ebn n\u00eb raportet me Brukselin, por q\u00eb di edhe nga hipokrizia dhe q\u00eb e b\u00ebn ende m\u00eb t\u00eb l\u00ebkundur moton e marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Beogradit.<\/p>\n<p><strong>Qeveria e ardhshme dhe \u201cv\u00ebllaz\u00ebria\u201d me Rusin\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Koha e zgjedhjeve, p\u00ebr Beogradin, do t\u00eb mbes\u00eb e varur ka mund\u00ebsi deri n\u00eb fundin e ver\u00ebs. Nga zgjedhjet e 3 prillit \u2013 kur presidenti Vu\u00e7i\u00e7 \u00ebsht\u00eb rikonfirmuar dhe Partia Progresiste e tij ka fituar rreth 44% t\u00eb votave \u2013 nuk ka lindur akoma qeveria e re.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb k\u00ebtyre jav\u00ebve, Komisioni Elektoral (RIK) nuk i ka botuar ende rezultatet zyrtare t\u00eb zgjedhjeve parlamentare, q\u00eb n\u00eb nd\u00ebrkoh\u00eb jan\u00eb p\u00ebrs\u00ebritur n\u00eb disa vendvotime n\u00eb jugun e Serbis\u00eb. Qeveria e re do t\u00eb formohet brenda 90 dit\u00ebve nga zyrtarizimi i rezultatit t\u00eb vot\u00ebs. Nj\u00eb stratagjem\u00eb q\u00eb mund t\u2019i jap\u00eb koh\u00eb t\u00eb \u00e7muar Vu\u00e7i\u00e7it: t\u00eb ndjek\u00eb ecurin\u00eb e konfliktit ukrainas dhe t\u00eb vendos\u00eb n\u00ebse t\u00eb rinovoj\u00eb apo jo aleanc\u00ebn dekad\u00ebshe me Partin\u00eb Socialiste, nj\u00eb prej padron\u00ebve politik\u00eb t\u00eb prorusizmit n\u00eb Serbi. Duke e shk\u00ebputur nga partia q\u00eb qe e Milloshevi\u00e7it do t\u00eb ishte nj\u00eb eurowashing i mir\u00eb, dometh\u00ebn\u00eb n\u00ebj\u00eb tentativ\u00eb p\u00ebr ta p\u00ebrmir\u00ebsuar imazhin europeist t\u00eb ekzekutivit, por mund t\u00eb rezultoj\u00eb nj\u00eb bumerang politik kund\u00ebr vet\u00eb Vu\u00e7i\u00e7it, q\u00eb nuk mund t\u00eb armiq\u00ebsohet me fasha t\u00eb gjera t\u00eb elektoratit q\u00eb ekzaltojn\u00eb \u201cv\u00ebllaz\u00ebrin\u00eb\u201d me Rusin\u00eb.<\/p>\n<p>M\u00eb 30 maj t\u00eb 1992, n\u00eb fazat fillestare t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Bosnje \u2013 Hercegovin\u00eb, K\u00ebshilli i Sigurimit t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara miratoi Rezolut\u00ebn Nr. 757, me t\u00eb cil\u00ebn Republika e at\u00ebhershme Federale e Jugosllavis\u00eb izolohej nga nj\u00eb pik\u00ebpamje treg\u00ebtare dhe financiare, zyrat konsullore u p\u00ebrgjysmuan dhe p\u00ebrfaq\u00ebsueset sportive t\u00eb saj u p\u00ebrjashtuan nga kompeticionet nd\u00ebrkombtare. Serbia dhe Mali i Zi u gjend\u00ebn n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb t\u00eb ngjashme me at\u00eb t\u00eb Rusis\u00eb s\u00eb sotme dhe qytetar\u00ebt e saj u zhyt\u00ebn n\u00eb mjerim ekonomik dhe kjo qe e mundur fal\u00eb edhe vot\u00ebs s\u00eb favorshme t\u00eb Rusis\u00eb.<\/p>\n<p>Kjo e \u201cv\u00ebllaz\u00ebris\u00eb\u201d midis Rusis\u00eb dhe Serbis\u00eb \u00ebsht\u00eb k\u00ebshtu nj\u00eb artefic\u00eb teorike, q\u00eb si\u00e7 e demonstron rasti i cituar, \u00ebsht\u00eb refuzuar pjeslrisht nga historia e vonshme. Rusia e Boris Jelcinit, q\u00eb n\u00eb 1992 k\u00ebrkonte nj\u00eb vend t\u00eb ri n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrkomb\u00ebtare, preferoi t\u00eb ruante interesat e saj diplomatike m\u00eb shum\u00eb sesa rr\u00ebnj\u00ebn e presupozuar t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt me Serbin\u00eb e Sllobodan Milloshevi\u00e7it. Kurse sot zgjedhja e Vu\u00e7i\u00e7it p\u00ebr t\u00eb mos e sanksionuar Mosk\u00ebn \u201cp\u00ebr t\u00eb mbrojtur interesat komb\u00ebtare\u201d e vendos Serbin\u00eb n\u00eb rolin e vasalit europian t\u00eb Rusis\u00eb s\u00eb Putinit, n\u00eb shpres\u00ebn q\u00eb kjo t\u00eb ruaj\u00eb mb\u00ebshtetjen e Beogradit ndaj dosjes kosovare.<\/p>\n<p>Megjithat, n\u00eb fundin e prillit presidenti rus nuk ka p\u00ebrtuar t\u00eb kujtoj\u00eb rastin e pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs p\u00ebr ta legjitimuar aneksimin rus t\u00eb Krimes\u00eb. Nj\u00eb mesazh indirekt \u2013 ndoshta \u2013 edhe p\u00ebr Beogradin, udh\u00ebkryqi diplomatik i t\u00eb cilit midis Bashkimit Europian dhe Rusis\u00eb mund t\u00eb transformohet shpejt n\u00eb nj\u00eb rreth vicioz nd\u00ebrkomb\u00ebtar.<\/p>\n<p>(Nga <em>Aspen Institute<\/em>)<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrgatiti<\/strong><\/p>\n<p><strong>ARMIN TIRANA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb udh\u00ebtim p\u00ebr t\u00eb demonstruar se Rusia nuk \u00ebsht\u00eb e izoluar, se ka ende miq n\u00eb pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb kontinentit: Serbin\u00eb. Dhe n\u00eb fakt, udh\u00ebtimi i par\u00eb n\u00eb Europ\u00eb nga fillimi i luft\u00ebs i ministrit t\u00eb Jasht\u00ebm rus Sergei Lavrov ka rezultuar nj\u00eb d\u00e9b\u00e2cle diplomatik: Bullgaria, Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi i kan\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":15081,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15080"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15080"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15080\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15081"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15080"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15080"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15080"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}