{"id":13934,"date":"2022-06-01T10:55:13","date_gmt":"2022-06-01T10:55:13","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=13934"},"modified":"2022-06-01T10:55:13","modified_gmt":"2022-06-01T10:55:13","slug":"agresioni-rus-ne-ukraine-nje-kercenim-per-sigurine-ushqimore-te-shqiperise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2022\/06\/01\/agresioni-rus-ne-ukraine-nje-kercenim-per-sigurine-ushqimore-te-shqiperise\/","title":{"rendered":"Agresioni Rus n\u00eb Ukrain\u00eb, nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr sigurin\u00eb ushqimore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Nga Florion Metohu<\/p>\n<p>Ajo q\u00eb po ndodh n\u00eb Ukrain\u00eb, si rezultat i agresionit rus, nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb histori horroresh dhe shkat\u00ebrrimi, q\u00eb do t\u00eb ngelet gjat\u00eb n\u00eb memorien kolektive t\u00eb atij kombi.<\/p>\n<p>Pasojat ekonomiko \u2013 sociale t\u00eb atij konflikti po ndihen n\u00eb \u00e7do cep t\u00eb bot\u00ebs, p\u00ebr shkak t\u00eb pozicionit t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb q\u00eb k\u00ebto dy vende zen\u00eb n\u00eb sigurin\u00eb ushqimore bot\u00ebrore.<br \/>\nUkraina \u00ebsht\u00eb quajtur \u201chambari i bot\u00ebs\u201d dhe bashk\u00eb me Rusin\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb rreth 30% t\u00eb eksportit nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb grurit, 20% t\u00eb misrit, 20% t\u00eb elbit dhe m\u00eb shum\u00eb se 60% t\u00eb far\u00ebs s\u00eb lule diellit. Rusia, gjithashtu, bashk\u00eb me Bjellorusin\u00eb \u2013 e cila \u00ebsht\u00eb nj\u00eb bashk\u00ebpun\u00ebtore n\u00eb pushtimin e Ukrain\u00ebs \u2013 p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb dhe 40% t\u00eb eksporteve bot\u00ebrore t\u00eb fertilizant\u00ebve.<\/p>\n<p>Eksporti i k\u00ebtyre produkteve, nga ana e Ukrain\u00ebs, zhvillohej pothuajse eskluzivisht n\u00ebp\u00ebrmjet porteve t\u00eb saj n\u00eb Detin e Zi, t\u00eb cil\u00ebt ose jan\u00eb t\u00eb pushtuara ose jan\u00eb n\u00ebn nj\u00eb bllokad\u00eb detare nga ana e flot\u00ebs ushtarake ruse, duke e b\u00ebr\u00eb t\u00eb pamundur furnizimin e tregut nd\u00ebrkomb\u00ebtar dhe si pasoj\u00eb edhe rritjen marramend\u00ebse t\u00eb \u00e7mimeve.<br \/>\nAktualisht, sipas Ukrain\u00ebs, n\u00eb depot e saj jan\u00eb t\u00eb bllokuara rreth 22 milion ton grur\u00eb, i cili nuk mund t\u00eb eksportohet si pasoj\u00eb e pushtimit rus. Por, ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe m\u00eb shqet\u00ebsuese, lidhet me faktin e shp\u00ebrnguljes s\u00eb detyruar apo angazhimin n\u00eb mbrojtje t\u00eb t\u00ebrritorit t\u00eb dhjet\u00ebra mij\u00ebrave fermer\u00ebve q\u00eb, n\u00ebse lufta do t\u00eb vazhdoj edhe p\u00ebr shum\u00eb koh\u00eb, rrezikojn\u00eb t\u00eb mos kthehen, duk\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb pik\u00ebpyetje sezonin e ardhsh\u00ebm t\u00eb mbjelljeve, me pasoja katastrofale p\u00ebr sigurin\u00eb ushqimore t\u00eb qindra miliona personave n\u00eb mbar\u00eb globin. <\/p>\n<p>Shqip\u00ebria, sigurisht, nuk \u00ebsht\u00eb dhe nuk do t\u00eb jet\u00eb e imunizuar nga pasojat e k\u00ebtij shoku t\u00eb \u00e7mimeve dhe kjo ndihet tashm\u00eb n\u00eb kostot e shport\u00ebs s\u00eb produkteve baz\u00eb, me tendec\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsimi.<\/p>\n<p>Duke par\u00eb gjeografin\u00eb e importeve t\u00eb drith\u00ebrave kuptohet se sa leht\u00eb \u00ebsht\u00eb e rrezikuar siguria jon\u00eb ushqimore. N\u00eb vend t\u00eb par\u00eb n\u00eb vitin 2021, si shteti prej t\u00eb cilit Shqip\u00ebria importonte m\u00eb shum\u00eb drith\u00ebra, isht\u00eb Rusia, q\u00eb zinte rreth 41.2% t\u00eb totalit n\u00eb vler\u00eb, dhe rreth 45.5% n\u00eb pesh\u00eb, nga 39.1% n\u00eb vler\u00eb q\u00eb zinte n\u00eb 2020-\u00ebn, apo 43.2% n\u00eb pesh\u00eb. N\u00eb vend t\u00eb dyt\u00eb ndjek Serbia, me rreth 36.2% t\u00eb totalit t\u00eb importeve n\u00eb pesh\u00eb, Franca me 3.5%, dhe Ukraina me rreth 2.93%. Pra, k\u00ebto kat\u00ebr shtete z\u00ebn\u00eb rreth 88% t\u00eb totalit t\u00eb importeve t\u00eb drith\u00ebrave n\u00eb vendin ton\u00eb.<\/p>\n<p>Si rezultat edhe i rolit aktiv q\u00eb ka luajtur n\u00eb OKB, si an\u00ebtare e p\u00ebrkoh\u00ebshme e K\u00ebshillit t\u00eb Sigurimit, me an\u00eb t\u00eb projekt \u2013 rezolutave q\u00eb d\u00ebnojn\u00eb agresionin rus ndaj Ukrain\u00ebs, Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e list\u00ebs s\u00eb shteteve \u201cjo mike\u201d ndaj t\u00eb cil\u00ebve Moska ka nd\u00ebrprer\u00eb, nd\u00ebr t\u00eb tjera, eksportin e drith\u00ebrave.<br \/>\nN\u00eb periudh\u00eb afatshkurt\u00ebr, mund\u00ebsia m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb p\u00ebr t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsuar importet ruse \u00ebsht\u00eb Serbia, pasi Ukraina nuk mundet t\u00eb eksportoj dhe India, si prodhuesja e dyt\u00eb m\u00eb e madhe e grurit, ka pezulluar eksportin per arsye t\u00eb siguris\u00eb ushqimore t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb vet, duke patur parasysh rritjen e pakontrolluar t\u00eb \u00e7mimeve n\u00eb tregjet bot\u00ebrore.<\/p>\n<p>Gjasat jan\u00eb q\u00eb konflikti Rusi \u2013 Ukrain\u00eb nuk do t\u00eb zgjidhet shpejt\u00eb, duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb rrezik sigurin\u00eb ushqimore n\u00eb mbar\u00eb aren\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare, p\u00ebr shum\u00eb vite n\u00eb vijim. K\u00ebshtu q\u00eb qeveria shqiptare ndoshta duhet t\u00eb angazhohet n\u00eb nj\u00eb planifikim afatgjat\u00eb t\u00eb p\u00ebrmbushjes s\u00eb nevojave me an\u00eb t\u00eb stimulimit t\u00eb prodhimit t\u00eb br\u00ebndsh\u00ebm t\u00eb drith\u00ebrave.<\/p>\n<p>Subvencionimi i karburanteve dhe i fertilizanteve do ishte hapi i par\u00eb. Por nj\u00eb nga politikat me rezultat mbase t\u00eb menj\u00ebhersh\u00ebm n\u00eb rritjen e prodhimit vendas do ishte dhe garantimi i shtetit ndaj fermer\u00ebve p\u00ebr blerjen e kuotave t\u00eb caktuara t\u00eb k\u00ebtyre produkteve, n\u00ebse k\u00ebta t\u00eb fundit nuk do arrinin ti shisnin t\u00eb treg.<br \/>\nNga nj\u00ebra an\u00eb fermeri do kishte sigurin\u00eb dhe rrjedhimisht in\u00e7entivin e kultivimit t\u00eb k\u00ebtyre kulturave bujqesore, nga ana tjet\u00ebr Shqip\u00ebria do b\u00ebhej m\u00eb auto sufi\u00e7ente dhe qeveria do kishte mund\u00ebsi, me an\u00eb t\u00eb blerjes s\u00eb produktet t\u00eb pashitura, t\u00eb krijonte dhe nj\u00eb rezerv\u00eb strategjike p\u00ebr drith\u00ebrat duke imunizuar tregun e brendsh\u00ebm nga shoku i \u00e7mimeve n\u00eb vitet e ardhshme dhe eleminuar ankthin e nj\u00eb krize ushqimore, t\u00eb cil\u00ebn jemi duke e p\u00ebrjetuar t\u00eb gjith\u00eb n\u00eb k\u00ebto koh\u00ebra t\u00eb v\u00ebshtira.<\/p>\n<p>Sekretari i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i OKB-s\u00eb, Antonio Gutierres, n\u00eb 18 maj ka paralajm\u00ebruar se lufta n\u00eb Ukrain\u00eb ka ndihmuar n\u00eb nxitjen e nj\u00eb krize globale ushqimore q\u00eb mund t\u00eb zgjas\u00eb me vite n\u00ebse nuk kontrollohet. \u00cbsht\u00eb momenti q\u00eb qeveria shqiptare t\u00eb marri masa proaktive n\u00eb stimulimin e prodhimit t\u00eb brendsh\u00ebm dhe krijimin e nj\u00eb rezerve strategjike.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Florion Metohu Ajo q\u00eb po ndodh n\u00eb Ukrain\u00eb, si rezultat i agresionit rus, nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb histori horroresh dhe shkat\u00ebrrimi, q\u00eb do t\u00eb ngelet gjat\u00eb n\u00eb memorien kolektive t\u00eb atij kombi. Pasojat ekonomiko \u2013 sociale t\u00eb atij konflikti po ndihen n\u00eb \u00e7do cep t\u00eb bot\u00ebs, p\u00ebr shkak t\u00eb pozicionit t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb q\u00eb k\u00ebto &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":13937,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13934"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13934"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13934\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13937"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13934"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13934"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13934"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}