{"id":12404,"date":"2022-05-16T08:30:56","date_gmt":"2022-05-16T08:30:56","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=12404"},"modified":"2022-05-16T08:30:56","modified_gmt":"2022-05-16T08:30:56","slug":"spiuni-qe-donte-te-behej-car","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2022\/05\/16\/spiuni-qe-donte-te-behej-car\/","title":{"rendered":"Spiuni q\u00eb donte t\u00eb b\u00ebhej car"},"content":{"rendered":"

Ndodhia misterioze e Mikhail Goleniewski, personazh ambig, q\u00eb pas nj\u00eb r\u00ebnieje psikotike, u bind se ishte pinjolli i fundit i Romanov\u00ebve.<\/strong><\/p>\n

Periudha e pasLuft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, e hyr\u00eb n\u00eb histori si Luft\u00eb e Ftoht\u00eb, akoma sot ushtron nj\u00eb sharm t\u00eb pamohuesh\u00ebm, midis romanticizmit, misioneve aventureske, loj\u00ebs s\u00eb dy dhe t\u00eb trifisht\u00eb, personazhe q\u00eb, si i pad\u00ebshtueshmi Ian Fleming apo nga specialist\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb zhanrit, dhe q\u00eb n\u00eb fakt kan\u00eb ekzistuar realisht. Nj\u00eb prej tyre \u00ebsht\u00eb padyshim Mikhail Goleniewski, jeta e t\u00eb cilit \u00ebsht\u00eb e sh\u00ebnuar nga nota kontradiktore dhe shqet\u00ebsuese, p\u00ebrve\u00e7 misteresh ende t\u00eb pazgjidhur.\u00a0Mikhail Goleniewski, ndoshta spiuni m\u00eb fitimprur\u00ebs i dyfisht\u00eb i arritur ndonj\u00ebher\u00eb n\u00eb duart e CIA, oficer i ESBECJA (sh\u00ebrbimit sekret polak), nj\u00ebkoh\u00ebsisht n\u00eb borderon\u00eb e KGB, nuk dihet se p\u00ebr \u00e7far\u00eb q\u00ebllimi, p\u00ebrve\u00e7se p\u00ebr komoditet apo realisht, p\u00ebrfundoi duke u bindur se \u00ebsht\u00eb trash\u00ebgimtari i familjes Romanov dhe, p\u00ebr pasoj\u00eb, pretendent p\u00ebr t\u00eb drejt\u00ebn e fronit i Carit t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Rusive.<\/p>\n

Nga informator n\u00eb agjent i trifisht\u00eb \u00a0<\/strong><\/p>\n

I lindur n\u00eb Nieswiez m\u00eb 1922, kur territori i p\u00ebrkiste Polonis\u00eb dhe sot Bjellorusis\u00eb, nuk besonte fuqimisht n\u00eb kauz\u00ebn komuniste, t\u00eb cil\u00ebs vendi i tij i ishte dashur t\u00eb uniformohej pas konfliktit t\u00eb par\u00eb bot\u00ebror. Pasi kishte luftuar n\u00eb ushtrin\u00eb polake gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore u b\u00eb n\u00ebnkolonel dhe u thirr nga ESBECJA, sh\u00ebrbimi sekret, n\u00eb Varshav\u00eb. U diplomua p\u00ebr Jurisprudenc\u00eb n\u00eb Universitetin e Poznanit dhe m\u00eb pas u specializua me nj\u00eb master n\u00eb Shkenca Politike n\u00eb universitetin e kryeqytetit polak m\u00eb 1956. Q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb q\u00eb u rekrutua nga KGB dhe, n\u00eb vijim, m\u00eb 1958, vendosi t\u2019i ofroj\u00eb sh\u00ebrbimet e tij Per\u00ebndimit.<\/p>\n

Fillimisht Goleniewski kishte nd\u00ebr mend t\u00eb komunikonte vet\u00ebm n\u00eb form\u00eb anonime me Federal Bureau of Investigation, pasi kishte frik\u00eb se mos zbulohej dhe eliminohej, duke e ditur se brenda sh\u00ebrbimeve per\u00ebndimore, sidomos britanike dhe amerikane, kishte agjent\u00eb t\u00eb shumt\u00eb sovjetik\u00eb t\u00eb infiltruar. M\u00eb pas mori emrin e koduar \u201cSniper\u201d p\u00ebr CIA dhe \u201cLavinia\u201d p\u00ebr Mi-5 angleze dhe u b\u00eb k\u00ebshtu nj\u00eb agjent i trifisht\u00eb, midis KGB, Mi-5 dhe Central Intelligence Agency.\u00a0Gjat\u00eb 3 muajve t\u00eb par\u00eb me cil\u00ebsin\u00eb e agjentit t\u00eb trifisht\u00eb, Goleniewski demaskoi nj\u00eb urith t\u00eb ESBECJA brenda sh\u00ebrbimit t\u00eb informacionit t\u00eb Royal Navy, n\u00eb periudh\u00ebn ku kishte nj\u00eb aktivitet t\u00eb konsideruesh\u00ebm spinazhi rreth Programit Polaris dhe, m\u00eb pas, p\u00ebrfitoi nga kontakti me CIA p\u00ebr t\u00eb zbuluar identitetin e nj\u00eb agjenti sovjetik t\u00eb infiltruar n\u00eb nivelet m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb MMi-6, spiunit George Blake (1922 \u2013 2020), i cili nga ana e tij rezultoi se ishte n\u00eb dijenin\u00eb e pranis\u00eb s\u00eb nj\u00eb agjenti t\u00eb brendsh\u00ebm t\u00eb sh\u00ebrbimeve t\u00eb Varshav\u00ebs. Nuk \u00ebsht\u00eb sqaruar kurr\u00eb n\u00ebse informatori p\u00ebr t\u00eb cili fliste Blake ishte apo jo n\u00ebnkoloneli Mikhail Goleniewski, por mjaftoi dyshimi p\u00ebr ta bindur q\u00eb t\u00eb dezertonte dhe k\u00ebrkonte azil n\u00eb Shtetet e Bashkuara, m\u00eb 1961.<\/p>\n

Pak koh\u00eb p\u00ebrpara se Berlini t\u00eb ndahej nga nd\u00ebrtimi i murit, \u201cSniper\u201d kaloi nga Gjermania Lindore n\u00eb Gjermanin\u00eb Per\u00ebndimore dhe u paraqit n\u00eb ambasad\u00ebn amerikane, duke takuar disa funksionar\u00eb, t\u00eb cil\u00ebve u zbuloi se ishte nj\u00eb agjent i trifisht\u00eb, duke k\u00ebrkuar mbrojtje nga killerat q\u00eb, sipas tij, ESBECJA kishte d\u00ebrguar p\u00ebr ta rr\u00ebmbyer, n\u00ebnshtruar p\u00ebr ta pyetur n\u00ebn tortur\u00eb dhe, p\u00ebr pasoj\u00eb, p\u00ebr ta eliminuar.\u00a0Sipas teksteve \u201cThe Spy Who Would Be Tsar\u201d (t\u00eb Kevin Koogan) dhe \u201cThe Spy Who Was Left Out in the Cold\u201d (t\u00eb Tim Tate), n\u00eb ndryshim nga pjesa e madhe e dezertuesve q\u00eb zakonisht \u201ck\u00ebrkonin nj\u00eb jet\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb jasht\u00eb Bashkimit Sovjetik\u201d, duket se Goleniewski e kishte kuptuar se sistemi komunist ishte i gabuar dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb duhej kund\u00ebrshtuar. Nuk \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb n\u00ebse ky ishte realisht mendimi i Goleniewski, megjithat\u00eb ishte praktikisht e qart\u00eb se agjenti dopioxhokist, q\u00eb p\u00ebr rreth 3 vite ishte p\u00ebrhapur n\u00eb Europ\u00ebn e ndar\u00eb nga \u201cPerdja e Hekurt\u201d, ndoshta personi me grad\u00eb m\u00eb t\u00eb lart\u00eb, duke par\u00eb gjinin\u00eb e informacioneve t\u00eb rrjedhura. Sigurisht, Goleniewski e furnizoi CIA dhe Mi-5 informacione me nivel shum\u00eb t\u00eb lart\u00eb, p\u00ebrve\u00e7 listave me emra dhe identitete autentike t\u00eb agjent\u00ebve t\u00eb shumt\u00eb sovjetik\u00eb, t\u00eb infiltruar si n\u00eb sh\u00ebrbimet sekrete t\u00eb Gjermanis\u00eb Per\u00ebndimore, q\u00eb n\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsit\u00eb diplomatike amerikane t\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb Europ\u00ebs dhe deri n\u00eb sh\u00ebrbimet e informacionit t\u00eb aeronautik\u00ebs suedeze. Nga Moska, kur ngjarja rodhi, u emetua nj\u00eb d\u00ebnim me vdekje p\u00ebr tradh\u00ebti.<\/p>\n

\u201cRasputini i CIA\u201d dhe \u00e7menduria e \u201cSniper\u201d\u00a0<\/strong><\/p>\n

N\u00eb vijim t\u00eb tradh\u00ebtis\u00eb s\u00eb tij, sapo e siguruar n\u00eb Shtetet e Bashkuara, Goleniewski rezultoi burim i dor\u00ebs s\u00eb par\u00eb p\u00ebr t\u00eb \u201cdjegur\u201d identitetet e agjent\u00ebve t\u00eb dyfisht\u00eb n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb sovjetik\u00ebve dhe, jo m\u00eb pak, nj\u00eb minier\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb informacionesh mbi sekretet e Mosk\u00ebs.\u00a0Sipas nj\u00eb vler\u00ebsimi t\u00eb brendsh\u00ebm, dor\u00ebzuar drejtuesve t\u00eb CIA n\u00eb Langley, Goleniewski kontribuoi t\u00eb demaskoj\u00eb rreth 1700 spiun\u00eb sovjetik\u00eb, t\u00eb infiltruar n\u00eb sh\u00ebrbimet sekrete, n\u00eb forcat e armatosura dhe n\u00eb departamentet qeveritare per\u00ebndimore n\u00eb kulmin e Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb. Rekordi i Goleniewski p\u00ebr numrin e agjent\u00ebve t\u00eb infiltruar, ka mbetur e pamundur n\u00eb historin\u00eb e spiunazhit bot\u00ebror, por qe pik\u00ebrisht ai ai \u00ebsht\u00eb fshir\u00eb nga historia, prej vullnetit t\u00eb vet\u00eb agjencis\u00eb q\u00eb p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb e kishte mbrojtur, duke i dh\u00ebn\u00eb deri shtet\u00ebsin\u00eb amerikane me nj\u00eb ligj t\u00eb posa\u00e7\u00ebm m\u00eb 1963.\u00a0N\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb, pyetja \u00ebsht\u00eb automatike: si \u00ebsht\u00eb e mundur q\u00eb Micha\u0142 Goleniewski, n\u00eb m\u00eb pak se nj\u00eb dhjet\u00ebvje\u00e7ar, ka kaluar nga nj\u00eb prej spiun\u00ebve m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb n\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr sigurin\u00eb komb\u00ebtare t\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara? Dhe pse n\u00eb Langley u vendos t\u00eb vihej \u201cn\u00eb naftalin\u00eb\u201d nj\u00eb prej burimeve m\u00eb fitimprur\u00ebse t\u00eb historis\u00eb s\u00eb agjencis\u00eb? Sipas historian\u00ebve q\u00eb jan\u00eb t\u00eb apasionuar pas ndodhis\u00eb, qe nj\u00eb dezertor tjet\u00ebr q\u00eb kontribuoi n\u00eb shkat\u00ebrrimin e reputacionit t\u00eb Goleniewski: Anatolij Golitsyn (1926 \u2013 2008).<\/p>\n

Dy personazhe t\u00eb planit t\u00eb par\u00eb, nj\u00ebri p\u00ebrball\u00eb tjetrit. Por kush ishte Anatolij Mikhajlovi\u00e7 Golitsyn? Autor i dy librave t\u00eb famsh\u00ebm mbi strategjin\u00eb e mashtrimit t\u00eb praktikuar nga KGB dhe mbi dinamikat e operacioneve n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb \u201cLinee\u201d (Departamenteve) n\u00eb Helsinki dhe n\u00eb rezidenca t\u00eb tjera, pse jo edhe mbi metodat e KGB p\u00ebr t\u00eb rekrutuar dhe menaxhuar agjent\u00eb, lindi n\u00eb Pyriatynin t\u00eb Rusis\u00eb dhe hyri n\u00eb Departamentin e Planifikimit Strategjik t\u00eb KGB me grad\u00ebn e majorit. Me emrin fals Ivan Klimov, u em\u00ebrua n\u00eb ambasad\u00ebn sovjetike n\u00eb Helsinki t\u00eb Finland\u00ebs si n\u00ebnk\u00ebshilltar. Si\u00e7 \u00ebsht\u00eb e nj\u00ebhur, dezertoi me gruan dhe vajz\u00eb, duke k\u00ebrkuar mbrojtjen e Central Intelligence Agency n\u00eb dhjetorin e 1961, e cila nuk e la rastin dhe arriti ta \u00e7oj\u00eb nga Finlanda n\u00eb Suedi e m\u00eb pas n\u00eb Shtetet e Bashkuara n\u00ebp\u00ebrmjet Frankfurtit. Ashtu si Goleniewski, edhe Golitsyn takoi drejtorin e Kund\u00ebrspiunazhit t\u00eb CIA, James J. Angleton (i quajtur \u201cKingfisher, 1917 \u2013 1987), t\u00eb cilit i zbuloi sesi KGB kishte infiltruar mbi 50 agjent\u00eb n\u00eb po aq vende, me instruksione t\u00eb m\u00ebtejshme operative. Si p\u00ebrjgigje, n\u00eb n\u00ebntorin e 1962, kreu i at\u00ebhersh\u00ebm i KGB, Vladimir Efimovi\u00e7 Semichastny (1924 \u2013 2001), miratoi planin p\u00ebr vrasjen e Golitsyn dhe t\u00eb tradh\u00ebtar\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb, midis t\u00eb cil\u00ebve Igor Gouzenko (1919 \u2013 1982), Nikolay Khokhlov (1922 \u2013 2007) dhe Bogdan Stashinsky (1931 – gjall\u00eb). KGB b\u00ebri sforc\u00eb t\u00eb konsiderueshme p\u00ebr ta diskredituar Golitsyn, duke promovuar dizinformacionin mbi faktin se ishte i p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb operacione kontrabande t\u00eb paligjshme, por CIA e vazhdoi n\u00eb projekt.<\/p>\n

Golitsyn siguroi informacione mbi shum\u00eb agjent\u00eb sovjetik\u00eb, midis t\u00eb cil\u00ebve t\u00eb famshmin Harold Adrian Russell Philby, i njohur m\u00eb mir\u00eb si Kim Philby (1912 \u2013 1988), Donald Maclean (1913 \u2013 1983), Guy Burgess (1911 \u2013 1963), John Vassall (1924 \u2013 1996), agjentin e dyfisht\u00eb Aleksander Kopatzky (1923 \u2013 1982) q\u00eb punoi n\u00eb Gjermani dhe n\u00eb vende t\u00eb tjera. Megjith\u00ebse duke mos qen\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb identifikoj\u00eb disa agjent\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb specifike dhe me em\u00ebr, si Kim Philby, Golitsyn zbuloi informacione t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr t\u2019i mund\u00ebsuar Intelligence Service britanik t\u00eb identifikoj\u00eb dhe lokalizoj\u00eb fajtor\u00ebt. Dezertimi i Golitsyn vuri n\u00eb l\u00ebvizje procesin q\u00eb e konfirmoi p\u00ebrfundimisht Philby si spiun sovjetik.\u00a0Golitsyn ishte nj\u00eb figur\u00eb shum\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse p\u00ebr inteligjenc\u00ebn per\u00ebndimore. Shkrimtari S\u00ebr John Hackett dhe vet\u00eb drejtori i Kund\u00ebrspiunazhit t\u00eb CIA, James Angleton, e kan\u00eb identifikuar si \u201cdezertorin m\u00eb t\u00eb \u00e7muar q\u00eb ka arritur ndonj\u00ebher\u00eb Per\u00ebndimin\u201d, historiani zyrtar i Mi-5, Christopher Andrew, e ka p\u00ebrshkruar si nj\u00eb \u201cteoricien t\u00eb pabesuesh\u00ebm t\u00eb konspiracionit\u201d, duke menduar se, pavar\u00ebsisht t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb inteligjenc\u00ebs t\u00eb dh\u00ebna nga Golitsyn p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb t\u00eb besueshme, disa prej vler\u00ebsimeve globale t\u00eb tij mbi strategjin\u00eb sovjetike dhe t\u00eb KGB qen\u00eb t\u00eb diskutueshme. N\u00eb ve\u00e7anti, ka kontestuar pohimin e Golitsyn sipas t\u00eb cilit \u201cndarja kino \u2013 sovjetike ishte nj\u00eb fars\u00eb p\u00ebr ta mashtruar Per\u00ebndimin\u201d.<\/p>\n

Golitsyn pohoi se kryeministri i at\u00ebhersh\u00ebm i Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar, Harold Wilson (1916 \u2013 1995), ishte nj\u00eb informator i KGB. Kjo ka inkurajuar teorit\u00eb e komplotit brenda sh\u00ebrbimeve t\u00eb siguris\u00eb britanike lidhur me Wilson. Gjat\u00eb periudh\u00ebs si president i Board of Trade n\u00eb fundin e viteve \u201840, Wilson kishte qen\u00eb n\u00eb mision treg\u00ebtar dhe ka kultivuar nj\u00eb miq\u00ebsi me ministrin e Treg\u00ebtis\u00eb Anastas Ivanovi\u00e7 Mikoyan (1895 \u2013 1987) dhe ministrin e Jasht\u00ebm Vya\u00e7eslav Mikhailovi\u00e7 Molotov (1890 \u2013 1986) dhe i vazhdoi marr\u00ebdh\u00ebniet kur laburist\u00ebt dol\u00ebn n\u00eb opozit\u00eb dhe, supas materialit t\u00eb Arkivit Mitrokhin, inuitat e tij mbi politik\u00ebn britanike u \u00e7muan nga KGB, q\u00eb do t\u00eb hapte nj\u00eb dosje me shpres\u00ebn t\u00eb rekrutonin Harold Wilson, me emrin e koduar \u201cOlding\u201d, tentativ\u00eb q\u00eb gjith\u00ebsesi nuk \u00e7oi n\u00eb asgj\u00eb.<\/p>\n

M\u00eb tej, Golitsyn e akuzoi KGB se kishte helmuar Hugh Gaitskell (1906 \u2013 1963), pararend\u00ebs i Wilson si lider i laburist\u00ebve, me q\u00ebllim q\u00eb Wilson t\u2019i merrte kontrollin. Gaitskell vdiq pas nj\u00eb sulmi t\u00eb papritur lupus eritematoz, n\u00eb s\u00ebmundje autoimune. Pohimet e Golitsyn lidhur me Wilson u besuan n\u00eb ve\u00e7anti nga oficeri i Mi-5, Peter Wright. Megjith\u00ebse Wilson \u00ebsht\u00eb investiguar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritur nga Mi-5 dhe shfaj\u00ebsuar, brenda sh\u00ebrbimit vazhdojn\u00eb t\u00eb besojn\u00eb se ishte njj\u00eb agjent i KGB dhe kjo bindje ka pasur nj\u00eb rol n\u00eb komplote t\u00eb brendshme kund\u00ebr tij. Pastaj qe gjithmon\u00eb Golitsyn ai q\u00eb zbuloi se ka qen\u00eb aq m\u00eb pak q\u00eb instruktori i Lee Harvey Oswald (1939 \u2013 1963) gjat\u00eb q\u00ebndrimit t\u00eb tij n\u00eb Rusi dhe q\u00eb kishte dijeni p\u00ebr informacione t\u00eb hidhura mbi vrasjen e John F. Kennedy (1917 \u2013 1963), si edhe t\u00eb posedonte sekrete t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme mbi avionin spiun U2, por pohimet e tij u kontestuan n\u00eb vijim t\u00eb dy testimeve t\u00eb d\u00ebshtuara n\u00eb makin\u00ebn e s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs dhe n\u00eb 1\/3 u konsiderua pozitiv. Faktikisht, James Angleton e konsideroi Golitsyn t\u00eb besuesh\u00ebm dhe e b\u00ebri nj\u00eb konsulent t\u00eb agjencis\u00eb, n\u00eb kontrast me Richard Helms (1913 \u2013 2002), drejtor i CIA, dhe J. Edgar Hoover (1875 \u2013 1972), drejtor i FBI.<\/p>\n

\u201cUn\u00eb jam Carevi\u00e7i Aleksej!\u201d\u00a0<\/strong><\/p>\n

Sipas k\u00ebrkimeve t\u00eb kryera n\u00eb dokumenta t\u00eb deklasifikuara, CIA do t\u00eb duhej t\u00eb konsiderohej si p\u00ebrgjegj\u00ebsja kryesore e \u00e7menduris\u00eb s\u00eb Goleniewski, i tradh\u00ebtuar dhe i diskredituar n\u00eb pik\u00ebn sa t\u00eb shkaktoj\u00eb nj\u00eb r\u00ebnie psikologjike q\u00eb e \u00e7oi t\u00eb besonte se ishte Carevi\u00e7i Aleksej Romanov, djali i Carit Nikolla i II, i shp\u00ebtuar masakr\u00ebs s\u00eb Yekaterinburgut, ku familja mbret\u00ebrore e shfaros nga bolshevik\u00ebt m\u00eb 17 korrik 1918 dhe se ka qen\u00eb shp\u00ebtuar fshehurazi nga Jakov Yakov Mikailovi\u00e7 Yurovsky (1878 \u2013 1938), autori material i vrasjes s\u00eb Romanov\u00ebve,\u00a0 i cili do ta ndihmonte t\u00eb kalonte n\u00eb Poloni, n\u00ebp\u00ebrmjet Turqis\u00eb, Greqis\u00eb dhe Austris\u00eb. CIA nuk humbi koh\u00eb n\u00eb shfryt\u00ebzimin e k\u00ebsaj teze ekstravagante p\u00ebr ta diskredituar m\u00eb tej Goleniewski, duke i shtuar dosjes akuzat e vazhdueshme t\u00eb b\u00ebra nga vet\u00eb Goleniewski kund\u00ebr politikan\u00ebve per\u00ebndimor\u00eb q\u00eb i konsideronte se ishin ish nazist\u00eb apo agjent\u00eb sovjetik\u00eb. Studime historiografike demonstrojn\u00eb se Goleniewski lindi 18 vite pas t\u00eb ndjerit Carevi\u00e7it Aleksedi, por spiuni rus i apeloi gjithmon\u00eb nj\u00eb patologjie t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb pakonfirmuar. N\u00eb mesin e viteve \u201960, n\u00eb kopertin\u00ebn e revist\u00ebs \u201cLife\u201d u shfaqln si Goleniewski, ashtu edhe Eugenia Smith, e ashtuquajtura Anastasia Romanov. N\u00eb k\u00ebt rast, Smith pohoi se e kishte njohur v\u00ebllain Aleksej tek Goleniewski, q\u00eb nga ana e saj pohoi se kishte njohur tek Smith motr\u00ebn Anastasia. U krye edhe nj\u00eb analiz\u00eb ADN mbi trupat e rinxjerra n\u00eb Jekaterinburg, shum\u00eb vite pa vdekjes s\u00eb Romanov\u00ebve, dhe rezultati\u00a0 qe tejmase ekstravagant se t\u00eb dy pat\u00ebn g\u00ebnjyer.<\/p>\n

Goleniewski vdiq n\u00eb 1993 n\u00eb New York dhe deri n\u00eb fund nl\u00eb reshti kurr\u00eb se theksuari se ishte Carevi\u00e7i Aleksej, em\u00ebr q\u00eb e p\u00ebrdori edhe n\u00eb certifikat\u00ebn e martes\u00ebs, duke u martuar me Ingrid Kampf n\u00eb shtatorin e 1964. Nuk u arrit kurr\u00eb nga vras\u00ebsit e KGB dhe t\u00eb gjitha sekretet q\u00eb dinte dhe q\u00eb nuk i zbuloi kurr\u00eb as p\u00ebr hakmarrje, as p\u00ebr para apo p\u00ebr d\u00ebshir\u00ebn e v\u00ebmendjes t\u00eb nj\u00eb njeriu t\u00eb tradh\u00ebtuar dhe renegat, vdiq\u00ebn me t\u00eb. Autori i \u201cThe Spy Who Was Left Out in the Cold\u201d ka deklaruar se kund\u00ebrpsiunazhi britanik vazhdon t\u2019i mohoj\u00eb aksesin n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb dokumentave qo mund t\u00eb zbulonin gurin mungues n\u00eb ngjitjen dhe r\u00ebnien e atij q\u00eb mbahet se ka qen\u00eb nj\u00eb prej spiun\u00ebve m\u00eb influent\u00eb t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb. Ndodhia \u00ebsht\u00eb akoma sot plot me pika t\u00eb err\u00ebta, pasi spiuni Golitsyn, me t\u00eb dal\u00eb n\u00eb t\u00eb sigurt\u00eb n\u00eb Shtetet e Baskuara, arriti ta bind\u00eb James Angleton se vet\u00ebm ai ishte nj\u00eb dezertor auetentik q\u00eb synonte t\u00eb kalonte n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb Per\u00ebndimit dhe se t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt, paras\u00ebgjithash Goleniewsky, qenn\u00eb ende n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb KGB dhe q\u00eb i transmetonin informacione Mosk\u00ebs duke u shtirur si \u201csocialist\u00eb t\u00eb penduar\u201d, dhe pavar\u00ebsisht se si n\u00eb Langley, ashtu edhe n\u00eb Lond\u00ebr, Goleniewski konsiderohej agjenti m\u00eb \u00e7muar i kaluar p\u00ebrtejPerdes s\u00eb Hekurt deri m\u00eb at\u00ebhere.<\/p>\n

Si\u00e7 \u00ebsht\u00eb e njohur, nga 1964 CIA nisi t\u00eb distancohet nga Goleniewski, duke informuar departamentet e tjera t\u00eb qeveris\u00eb se agjenti i vjet\u00ebr dhe i besuar i dyfisht\u00eb ishte \u201c\u00e7mendur\u201d. Shtet\u00ebsia q\u00eb i ishte premtuar nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb ju mohua dhe ndryshimet e vazhdueshme t\u00eb identitetit dhe koperturat p\u00ebr t\u2019ju shp\u00ebtuar agjent\u00ebve t\u00eb Mosk\u00ebs dhe Varshav\u00ebs q\u00eb donin ta eliminonin spiunin, p\u00ebrfunduan p\u00ebr t\u00eb shkaktuar nj\u00eb gjendje paranojake tek subjekti, q\u00eb midis dob\u00ebsis\u00eb emotive dhe problemeve ekonomike, p\u00ebrfunduan p\u00ebr ta \u00e7mendur v\u00ebrtet.<\/p>\n

Zbulime t\u00eb reja\u00a0<\/strong><\/p>\n

Ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb e famshme si \u201cenigma e konspiracionit Golitsyn\u201d, ende sot \u00ebsht\u00eb objekt k\u00ebrkimet, pasi ndodhia ka pika t\u00eb shumta t\u00eb mbetura t\u00eb err\u00ebta. Instituti i njohur i studimeve historike, i specializuar n\u00eb l\u00ebmnin e konspiracionit dhe spiunazhit, John Birch Society (JBS), ka hetuar me thell\u00ebsi n\u00eb rastin Goleniewski dhe mbi metodat e p\u00ebrdorura nga KGB p\u00ebr operacione mashtrimi, pisll\u00ebku dhe kund\u00ebrspiunazhi, n\u00eb vendet per\u00ebndimore dhe sidomos n\u00eb Shtetet e Bashkuara. Megjithat\u00eb, edhe n\u00eb dosjet e JBS jan\u00eb t\u00eb pranishme element\u00eb q\u00eb nuk kontribuojn\u00eb n\u00eb zhdukjen e misterit, sidomos n\u00ebse konsiderohet se edhe JBS niset nga presupozimi se Anatolij Golitsyn ka qen\u00eb nj\u00eb dezertor autentik i kaluar n\u00eb Per\u00ebndim. Nga shqyrtimi i dosjes Golitsyn dhe nga documenta t\u00eb desekretuara, duket se James Angleton deshi t\u00eb dinte m\u00eb shum\u00eb mbi aparatin sovjetik dhe sigurisht q\u00eb kjo nuk duhet t\u00eb habis\u00eb. N\u00eb ve\u00e7anti ishte e interesuar t\u00eb njihte motivet se pse KGB kishte kaluar nga spiunazhi tek mashtrimi dhe pse aparati ishte riorganizuar.<\/p>\n

Golitsyn sugjeroi se gjith\u00e7ka filloi me nj\u00eb vler\u00ebsim t\u00eb Politbyros\u00eb n\u00eb mesin e viteve \u201950 rreth faktit q\u00eb Bashkimi Sovjetik nuk do t\u00eb mbizot\u00ebronte nj\u00eb eventuale luft\u00eb b\u00ebrthamore. Pasonte se n\u00ebse d\u00ebshirohej t\u00eb fitohej kund\u00ebr Per\u00ebndimit, duhej t\u00eb p\u00ebrdorte mashtrimin n\u00eb vend t\u00eb forc\u00ebs. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim, inteligjenca sovjetike do t\u00eb duhej t\u00eb merrte detyron e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb manipulimit t\u00eb informacioneve per\u00ebndimore lidhur me lider\u00ebt politik\u00eb. Por pse lidershipi dhe inteligjenca sovjetike do ta perceptonin nevoj\u00ebn e manipulimit t\u00eb informacioneve mbi lider\u00ebt per\u00ebndimor\u00eb, t\u00eb bazuara mbi informacione t\u00eb marra qysh nga vitet \u201850?\u00a0Sipas studimeve t\u00eb ndryshme dhe si\u00e7 e ka p\u00ebrshkruar vet\u00eb themeluesi i JBS, Robert Welch, tek \u201cThe Politician\u201d, Shtetet e Bashkuara, Britania e Madhe, Franca dhe Gjermania, si edhe pjesa m\u00eb e madhe e vendeve t\u00eb NATO, qen\u00eb infiltruar tashm\u00eb ndjesh\u00ebm nga agjent\u00eb dhe simpatizant\u00eb komunist\u00eb dhe ishte miratuar edhe nj\u00eb projekt p\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar shkall\u00ebn e influenc\u00ebs apo kontrollin komunist mbi afera ekononmike dhe politike t\u00eb thuajse t\u00eb gjitha vendeve t\u00eb bot\u00ebs.<\/p>\n

Golitsyn ka shpjeguar se riorganizimi i KGB n\u00eb 1958 \u2013 1959 \u00ebsht\u00eb projektuar p\u00ebr t\u00eb shmangur \u00e7do dob\u00ebsi eventuale. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb u krijuan dy entitete t\u00eb ve\u00e7anta, dometh\u00ebn\u00eb nj\u00eb KGB e brendshme dhe nj\u00eb e jashtme. KGB e jashtme p\u00ebrb\u00ebhej nga personel q\u00eb p\u00ebr nga nevoja duhej t\u00eb ishte n\u00eb kontakt me t\u00eb huaj dhe, p\u00ebr pasoj\u00eb, ishte vulnerab\u00ebl. P\u00ebrfshinte rekrutues dhe v\u00ebzhgues t\u00eb d\u00ebrguar pran\u00eb ambasadave dhe misioneve, atashe ushtarak\u00eb, agjentl dizinformimi dhe propagande dhe funksionar\u00eb q\u00eb punonin jasht\u00eb vendit. Nga momenti q\u00eb duhej t\u00eb ishin n\u00eb kontakt me per\u00ebndimor\u00eb, t\u00eb pakt\u00ebn p\u00ebr t\u00eb tentuar q\u00eb t\u2019i rekrutonin, prezumohej se qen\u00eb gur\u00eb t\u00eb sakrifikuesh\u00ebm ose t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb pjes\u00eb e mir\u00eb e tyre. natyrisht, k\u00ebta agjent\u00eb mbaheshin n\u00eb err\u00ebsir\u00eb p\u00ebr sekrete t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, por qen\u00eb t\u00eb st\u00ebrvitur kinse mbi at\u00eb q\u00eb ishte e \u201cdobishme\u201d t\u2019i furnizohej armikut, n\u00eb rast se kapeshin. Kurse KGB e brendshme ishte kasaforta e v\u00ebrtet\u00eb e sekreteve, e kufizuar n\u00eb nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb vog\u00ebl oficer\u00ebsh t\u00eb besuar, n\u00eb mbik\u00ebqyrjen direkte e Polibyros\u00eb, q\u00eb planifikonte, orkestronte, kontrollonte dhe analizonte operacionet. Prandaj, pyetja themelore mbetet: si ja b\u00ebjn\u00eb teoricien\u00ebt e konspiracionit t\u00eb vendosin se kush dhe \u00e7far\u00eb t\u00eb besohej kur dy burime t\u00eb ndryshme (t\u00eb quajtura t\u00eb dy autoritare dhe t\u00eb besueshme) arrijn\u00eb n\u00eb konkluzione t\u00eb ndryshme, q\u00eb p\u00ebrjashtojn\u00eb nj\u00ebra tjetra lidhur me argumentin?<\/p>\n

Afera Goleniewski \u00ebsht\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast shembulli ideal. P\u00ebr t\u00eb hedhur mbi t\u00eb diskreditim m\u00eb t\u00eb madh, nga Moska u p\u00ebrhap\u00ebn informacione q\u00eb i vinin p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb, p\u00ebr shembull mbi faktin q\u00eb n\u00eb Poloni Goleniewski kishte akses n\u00eb nj\u00eb sasi t\u00eb madhe informacionesh inteligjence, q\u00eb p\u00ebrfshinin t\u00eb dh\u00ebna mbi operacionet t\u00eb rrjeteve dhe t\u00eb agjent\u00ebve sovjetik\u00eb, si edhe mbi programet e tyre, metodat operative dhe emrat e tradh\u00ebtar\u00ebve t\u00eb bot\u00ebs per\u00ebndimore.\u00a0Pasi kishte arritur nj\u00eb pozicion t\u00eb lart\u00eb dhe kishte grumbulluar shum\u00eb t\u00eb dh\u00ebna, Goleniewski mori kontakt me Per\u00ebndimin. Nga prilli i 1958 n\u00eb dhjetorin e 1960 sh\u00ebrbeu vullnetarisht n\u00eb Shtetet e Bashkuara duke hartuar dhe duke d\u00ebrguar fshehurati n\u00eb Shtetet e Bashkuara mbi 160 faqe raportesh sekrete t\u00eb daktilografuara dhe mbi 5000 faqe me dokumenta top sekret n\u00eb mikrofilma q\u00eb kishin t\u00eb b\u00ebnin me spiunazhin satelitor sovjetik, sh\u00ebrbimet dhe agjent\u00ebt e inteligjenc\u00ebs polake dhe t\u00eb Gjermanis\u00eb Lindore n\u00eb Europ\u00ebn Per\u00ebndimore. Me mbizot\u00ebrim, informacionet lidhur me \u00e7\u00ebshtjet ushtarake, ekonomike, politike, inteligjente dhe kund\u00ebrspiunazhi, lidhur me bllokun sovjetik, dhe mbi 800 faqe raporte t\u00eb inteligjenc\u00ebs sovjetike dhe polake, q\u00eb demonstruan rezultatet e operacioneve t\u00eb tyre n\u00eb Per\u00ebndim. N\u00eb vijim t\u00eb nj\u00eb zbulimi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb KGB, Goleniewski dhe gruaja e tij u detyruan k\u00ebsht\u00eb t\u00eb arratisen n\u00eb Per\u00ebndim dhe m\u00eb 12 janar 1961 arrit\u00ebn n\u00eb Shtetet e Bashkuara, t\u00eb shoq\u00ebruara nga agjenti i CIA Homer E. Roman. Nga kjo dat\u00eb dhe deri m\u00eb 14 dhjetor 1963 Goleniewski informoi autoritetet amerikane mbi raportet dhe mikrofilmat tashm\u00eb t\u00eb d\u00ebrguara dhe tregoi sh\u00ebnime personale mbi 240 agjent\u00eb t\u00eb infiltruar, me emra, identifikime, detyra, pozicione dhe operacione. M\u00eb pas puna me CIA lidhur me mbi 2000 raste q\u00eb p\u00ebrfshinin agjent\u00eb t\u00eb inteligjenc\u00ebs ushtarake polake, t\u00eb sh\u00ebrbimeve sekrete t\u00eb Gjermanis\u00eb Lindore, t\u00eb KGB \u2013 GRU dhe t\u00eb tjera akoma.\u00a0P\u00ebr sa i p\u00ebrket informacioneve lidhur me Golitsyn, ka qen\u00eb rastet efektive t\u00eb cituara, p\u00ebrtej deklarimeve t\u00eb b\u00ebra nga funksionar\u00eb amerikane n\u00eb audicionin e N\u00ebnkomisionit p\u00ebr Sigurin\u00eb e Brendshme t\u00eb Senatit (\u201cState Department Security 1963 \u2013 1965\u201d).<\/p>\n

N\u00eb janarin e 1975, Goleniewski nisi t\u00eb botoj\u00eb nj\u00eb newsletter mujore t\u00eb quajtur \u201cDouble Eagle\u201d p\u00ebr t\u00eb paraqitur opinionet e tij. N\u00eb marsin e 1985 shkroi n\u00eb dokument t\u00eb p\u00ebrq\u00ebndruar mbi analiz\u00ebn e seleksionuar t\u00eb p\u00ebrhapjes s\u00eb dizninformimit sovjetik n\u00ebp\u00ebrmjet botimeve per\u00ebndimore. Nj\u00eb pjes\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e k\u00ebtij dokumenti i kushtohet Anatoli Golitsyn.\u00a0Goleniewski pohon se pas ardhjes s\u00eb Golitsyn n\u00eb Shtetet e Bashkuara n\u00eb 1962, u konsultua nga referendi i tij tek CIA, Herman Kimsey, lidhur me t\u00eb ardhurin e ri dhe aktivitetet e tij, sidomos at\u00eb t\u00eb kaluara dhe p\u00ebr statusin e tij n\u00eb struktur\u00ebn e KGB.\u00a0Goleniewski shprehu jo pak dyzime rreth mb\u00ebshtetjes s\u00eb Golitsyn brenda qeveris\u00eb amerikane dhe sidomos n\u00eb SIS britanik dhe tregoi se n\u00eb rast qen\u00eb domosdoshm\u00ebrisht t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb agjent\u00eb t\u00eb infilturar mb\u00ebshtet\u00ebs n\u00eb Shtetet e Bashkuara dhe n\u00eb qeverit\u00eb e Commonwealth britanik.<\/p>\n

M\u00eb pas Goleniewski ka v\u00ebrejtur: \u201c\u00cbsht\u00eb motiv d\u00ebfrimi t\u00eb madh, n\u00eb shkollat e ndryshme t\u00eb KGB e t\u00eb GRU n\u00eb Bashkimin Sovjetik dhe midis disa krer\u00ebve ekspert\u00eb t\u00eb agjencive t\u00eb siguris\u00eb e t\u00eb kund\u00ebrpsiunazhit per\u00ebndimor, q\u00eb qeveria e Shteteve t\u00eb Bashkuara e ka miratuar si autentik dezertimin e Golitsyn, personifikim i dizinformacionit. Golitsyn \u00ebsht\u00eb nj\u00eb oficer i rangut t\u00eb lart\u00eb dhe i posteve me prestigj t\u00eb lart\u00eb n\u00eb inteligjenc\u00ebn sovjetike dhe ka marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb mbledhjet e sekretariatit t\u00eb Komitetit Qendror t\u00eb kryesuar nga Josif Stalini (1878 \u2013 1953), si edhe nj\u00eb mbledhje t\u00eb Presidiumit t\u00eb kryesuar nga Georgij Maksimilianovi\u00e7 Malenkov (1901 \u2013 1988) dhe n\u00eb pranin\u00eb e Nikita Sergejevi\u00e7 Hrushov (1894 \u2013 1971), Leonid Ili\u00e7 Brezhnjevit (1906 \u2013 1982) dhe Nikolaj Aleksandrovi\u00e7 Bulganin (1895 \u2013 1975) dhe njihej n\u00eb ambientet e kund\u00ebrspiunazhit me emrin Martel\u201d. Nga ana tjet\u00ebr, theksohej n\u00eb fakt roli i Goleniewski nuk mund t\u00eb prodhonte asnj\u00eb informacion t\u00eb vlefsh\u00ebm kund\u00ebrspiunazhi pasi prova e vetme e besueshm\u00ebris\u00eb s\u00eb tij kishin qen\u00eb dezertor\u00ebt fals\u00eb q\u00eb kishin sulmuar Golitsyn sipas udh\u00ebzimeve t\u00eb KGB, duke e b\u00ebr\u00eb k\u00ebshtu m\u00eb t\u00eb fort\u00eb versionin e autenticitetit \u00eb dezertimit t\u00eb k\u00ebtij t\u00eb fundit.<\/p>\n

N\u00eb sintez\u00eb, nj\u00eb shembull i qart\u00eb konspiracioni, q\u00eb d\u00ebshiron t\u00eb b\u00ebj\u00eb t\u00eb besohen dy presupozimet e saj, por t\u00eb cilat p\u00ebrjashtojn\u00eb nj\u00ebra tjetr\u00ebn, dometh\u00ebn\u00eb: si Golitsyn, ashtu edhe Goleniewski qen\u00eb agjent\u00eb ekspert\u00eb, t\u00eb besuesh\u00ebm de autoritar\u00eb, t\u00eb specializuar n\u00eb dizinformacion dhe n\u00eb operacione inteligence. N\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb, ku \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrteta, duke pasur parasysh se n\u00eb ambientin e spiunazhit shpesh e v\u00ebrteta ekziston n\u00eb m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb?<\/p>\n

(nga Storica<\/em>)<\/p>\n

P\u00ebrgatiti<\/strong><\/p>\n

ARMIN TIRANA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ndodhia misterioze e Mikhail Goleniewski, personazh ambig, q\u00eb pas nj\u00eb r\u00ebnieje psikotike, u bind se ishte pinjolli i fundit i Romanov\u00ebve. Periudha e pasLuft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, e hyr\u00eb n\u00eb histori si Luft\u00eb e Ftoht\u00eb, akoma sot ushtron nj\u00eb sharm t\u00eb pamohuesh\u00ebm, midis romanticizmit, misioneve aventureske, loj\u00ebs s\u00eb dy dhe t\u00eb trifisht\u00eb, personazhe q\u00eb, si …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":12405,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12404"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12404"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12404\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12405"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12404"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12404"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12404"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}