{"id":11264,"date":"2022-05-05T12:26:16","date_gmt":"2022-05-05T12:26:16","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=11264"},"modified":"2022-05-05T12:26:16","modified_gmt":"2022-05-05T12:26:16","slug":"cfare-ndodh-nese-rusia-nderpret-gazin-per-europen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/2022\/05\/05\/cfare-ndodh-nese-rusia-nderpret-gazin-per-europen\/","title":{"rendered":"\u00c7far\u00eb ndodh n\u00ebse Rusia nd\u00ebrpret gazin p\u00ebr Europ\u00ebn?"},"content":{"rendered":"<p>Nj\u00eb goditje e re n\u00eb tregun bot\u00ebror t\u00eb energjis\u00eb erdhi pasi Rusia njoftoi pezullimin e furnizimit me gaz p\u00ebr Bullgarin\u00eb dhe Polonin\u00eb, pasi dy vende refuzuan t\u00eb paguanin faturat e tyre t\u00eb gazit n\u00eb monedh\u00ebn vendase t\u00eb Rusis\u00eb (rubla).<\/p>\n<p>Reagimi i Rusis\u00eb ishte si nj\u00eb t\u00ebrmet ekonomik q\u00eb goditi t\u00eb gjith\u00eb Evrop\u00ebn, duke hapur der\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb luft\u00eb t\u00eb re energjetike, ose at\u00eb q\u00eb Evropa e quan \u201cshantazh energjetik\u201d.<\/p>\n<p>Bashkimi Evropian po p\u00ebrpiqet t\u00eb reduktoj\u00eb sasin\u00eb e humbjeve q\u00eb vendet evropiane mund t\u00eb ken\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb vendimit t\u00eb Rusis\u00eb p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrprer\u00eb furnizimin me gaz p\u00ebr vendet q\u00eb nuk paguajn\u00eb n\u00eb rubla. Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, konfirmoi se blloku e ka marr\u00eb parasysh k\u00ebt\u00eb hap dhe \u00ebsht\u00eb gati p\u00ebr at\u00eb skenar dhe po p\u00ebrpiqet t\u00eb b\u00ebj\u00eb gjith\u00e7ka q\u00eb \u00ebsht\u00eb e mundur p\u00ebr t\u00eb siguruar q\u00eb asnj\u00eb vend evropian t\u00eb mos d\u00ebmtohet.<\/p>\n<p>Polonia importon 45 p\u00ebr qind t\u00eb nevojave t\u00eb saj p\u00ebr gaz nga Rusia dhe \u00ebsht\u00eb e lidhur me Mosk\u00ebn me nj\u00eb kontrat\u00eb afatgjat\u00eb me Gazprom. Megjithat\u00eb, kjo marr\u00ebveshje skadon k\u00ebt\u00eb vit, ndaj Polonia po p\u00ebrgatitet p\u00ebr k\u00ebt\u00eb moment p\u00ebrmes negociatave me vendet e tjera dhe zhvillimit t\u00eb infrastruktur\u00ebs s\u00eb saj p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb gazin nga burime joruse.<\/p>\n<p>Bullgaria dhe Polonia importojn\u00eb rreth 13 miliard\u00eb metra kub gaz \u00e7do vit, q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson 8 p\u00ebr qind t\u00eb totalit t\u00eb importeve evropiane t\u00eb gazit.<\/p>\n<p>Lidhje e komplikuar<\/p>\n<p>Pyetja q\u00eb lind pas vendimit t\u00eb Rusis\u00eb p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrprer\u00eb furnizimin me gaz t\u00eb dy vendeve evropiane \u00ebsht\u00eb: Deri ku mund t\u00eb shkoj\u00eb p\u00ebrshkall\u00ebzimi i Rusis\u00eb? A mund t\u00eb shkoj\u00eb Moska aq larg sa t\u00eb ndaloj\u00eb furnizimin me gaz p\u00ebr t\u00eb gjitha vendet evropiane?<\/p>\n<p>P\u00ebrgjigja do t\u00eb ishte se Moska, n\u00ebse vendos p\u00ebr nj\u00eb l\u00ebvizje t\u00eb till\u00eb, do t\u00eb hyj\u00eb n\u00eb nj\u00eb luft\u00eb shkat\u00ebrruese p\u00ebr veten dhe p\u00ebr ekonomin\u00eb evropiane, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se askush nuk do t\u00eb dal\u00eb fitimtar nga kjo luft\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb shifra, Bashkimi Evropian duket se ka l\u00ebn\u00eb m\u00ebnjan\u00eb rreth 35 miliard\u00eb euro p\u00ebr t\u00eb paguar faturat p\u00ebr furnizimet me energji t\u00eb Rusis\u00eb, nj\u00eb situat\u00eb q\u00eb duhet t\u00eb ndryshoj\u00eb, sipas presidentit t\u00eb K\u00ebshillit Evropian Charles Michel, i cili theksoi se Bashkimi Evropian do t\u00eb duhet t\u00eb heq\u00eb dor\u00eb nga gazi rus her\u00ebt a von\u00eb.<\/p>\n<p>Vendet evropiane i paguajn\u00eb Rusis\u00eb rreth 450 milion\u00eb dollar\u00eb n\u00eb dit\u00eb p\u00ebr gaz dhe naft\u00eb. Evropa e merr gazin e saj p\u00ebrmes tre tubacioneve, t\u00eb cilat mbulojn\u00eb rreth nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebn e nevojave t\u00eb Evrop\u00ebs p\u00ebr energji.<\/p>\n<p>K\u00ebto shifra tregojn\u00eb se sa shum\u00eb varet Evropa nga gazi rus, por tregojn\u00eb gjithashtu se sa para nga Europa hyjn\u00eb \u00e7do dit\u00eb n\u00eb thesarin rus. N\u00ebse k\u00ebto t\u00eb ardhura ndalojn\u00eb, do t\u00eb thot\u00eb se do t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb r\u00ebnie t\u00eb ndjeshme t\u00eb t\u00eb ardhurave t\u00eb shtetit, sepse t\u00eb ardhurat nga shitja e energjis\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb m\u00eb shum\u00eb se gjysm\u00ebn e buxhetit t\u00eb shtetit t\u00eb Rusis\u00eb.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, vende si Gjermania dhe Hungaria po p\u00ebrpiqen t\u00eb gjejn\u00eb zgjidhje p\u00ebr t\u00eb paguar n\u00eb monedh\u00ebn ruse, sepse nuk mund t\u00eb heqin dor\u00eb menj\u00ebher\u00eb nga gazi rus.<\/p>\n<p>Dilema gjermane<\/p>\n<p>Financial Times ka paralajm\u00ebruar se kriza m\u00eb e keqe energjetike n\u00eb Evrop\u00eb q\u00eb nga Lufta e Dyt\u00eb Bot\u00ebrore do t\u00eb ndodh\u00eb n\u00ebse Rusia ndalon furnizimin me gaz t\u00eb Gjermanis\u00eb.<\/p>\n<p>\u00c7\u00ebshtja gjermane duket m\u00eb komplekse dhe m\u00eb e v\u00ebshtira duke pasur parasysh var\u00ebsin\u00eb e lart\u00eb t\u00eb Gjermanis\u00eb nga gazi rus, e cila vler\u00ebsohet n\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 55 p\u00ebr qind, dhe duke pasur parasysh pozit\u00ebn e Gjermanis\u00eb si ekonomia m\u00eb e madhe brenda Bashkimit Evropian, dhe si rrjedhim, d\u00ebmtimi i ekonomis\u00eb s\u00eb saj do jet\u00eb dhe goditje p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ekonomin\u00eb e BE-s\u00eb.<\/p>\n<p>Federata Gjermane e Industris\u00eb (BDI) ka paralajm\u00ebruar se pasojat e \u00e7do ndalimi t\u00eb papritur t\u00eb furnizimit me gaz rus do t\u00eb ishin \u201ckatastrofike\u201d p\u00ebr ekonomin\u00eb gjermane. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, parashikohet se ekonomia gjermane mund t\u00eb p\u00ebrjetoj\u00eb r\u00ebnien m\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb historin\u00eb e saj n\u00ebse importet e gazit rus do t\u00eb ndaleshin pa gjetur nj\u00eb alternativ\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb raport i Institutit t\u00eb Kielit p\u00ebr Ekonomin\u00eb Bot\u00ebrore parashikon se nj\u00eb embargo gjermane ndaj importeve t\u00eb gazit rus do ta shtynte vendin n\u00eb recesion dhe do t\u00eb \u00e7onte n\u00eb nj\u00eb r\u00ebnie prej 2.2 p\u00ebr qind t\u00eb prodhimit dhe do t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnoheshin 400,000 vende pune.<\/p>\n<p>Sipas parashikimeve t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtit institut, ekonomia gjermane do t\u00eb p\u00ebsoj\u00eb humbje prej 230 miliard\u00eb dollar\u00ebsh n\u00eb 2022 dhe 2023, q\u00eb \u00ebsht\u00eb e barabart\u00eb me 6.5 p\u00ebr qind t\u00eb PBB-s\u00eb gjermane.<\/p>\n<p>Gjermania ka miratuar nj\u00eb plan p\u00ebr t\u00eb reduktuar gradualisht var\u00ebsin\u00eb e saj nga energjia ruse. Q\u00eb nga fillimi i luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb, importet e qymyrit nga Rusia kan\u00eb r\u00ebn\u00eb nga 50 p\u00ebrqind n\u00eb 25 p\u00ebrqind, importet e naft\u00ebs nga 35 p\u00ebrqind n\u00eb 25 p\u00ebrqind dhe importet e gazit nga Rusia kan\u00eb r\u00ebn\u00eb nga 55 p\u00ebrqind n\u00eb 40 p\u00ebrqind. Plani gjerman synon t\u00eb heq\u00eb dor\u00eb plot\u00ebsisht nga importi i energjis\u00eb ruse deri n\u00eb mesin e vitit 2024.<\/p>\n<p>Shp\u00ebtimi nga rubla<\/p>\n<p>Kat\u00ebr vende evropiane kan\u00eb r\u00ebn\u00eb dakord t\u00eb paguajn\u00eb faturat e energjis\u00eb n\u00eb rubla ruse, nd\u00ebrsa nj\u00eb raport i Bloomberg zbulon se 10 vende evropiane kan\u00eb hapur faturat n\u00eb rubla p\u00ebr t\u00eb paguar gazin dhe naft\u00ebn ruse.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, ndikimi i k\u00ebtij hapi n\u00eb vler\u00ebn e rubl\u00ebs mbetet minimal, pasi Gazprom tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb i detyruar t\u00eb konvertoj\u00eb 80 p\u00ebr qind t\u00eb t\u00eb ardhurave t\u00eb tij t\u00eb huaja n\u00eb rubla. Prandaj, shum\u00eb vler\u00ebsime ekonomike e shohin nd\u00ebrprerjen e furnizimit me gaz nga Polonia dhe Bullgaria si nj\u00eb l\u00ebvizje politike p\u00ebr t\u00eb treguar aft\u00ebsin\u00eb e Rusis\u00eb p\u00ebr t\u00eb imponuar kushtet e saj ndaj vendeve evropiane, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebrmes k\u00ebrkes\u00ebs s\u00eb Rusis\u00eb q\u00eb vendet evropiane t\u00eb hapin llogari me Gazprombank, e cila \u00ebsht\u00eb n\u00ebn shum\u00eb sanksione per\u00ebndimore.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb goditje e re n\u00eb tregun bot\u00ebror t\u00eb energjis\u00eb erdhi pasi Rusia njoftoi pezullimin e furnizimit me gaz p\u00ebr Bullgarin\u00eb dhe Polonin\u00eb, pasi dy vende refuzuan t\u00eb paguanin faturat e tyre t\u00eb gazit n\u00eb monedh\u00ebn vendase t\u00eb Rusis\u00eb (rubla). Reagimi i Rusis\u00eb ishte si nj\u00eb t\u00ebrmet ekonomik q\u00eb goditi t\u00eb gjith\u00eb Evrop\u00ebn, duke hapur der\u00ebn &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":11265,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11264"}],"collection":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11264"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11264\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11265"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11264"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11264"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/foltore.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11264"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}